II SA/Kr 1593/19
WyrokWSA w Krakowie2020-07-01
Skład orzekający: Małgorzata Łoboz, Magda Froncisz, Anna Szkodzińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata podwyższona za pobór wód do celów energetycznych może być ustalona, gdy pozwolenie wodnoprawne na taki pobór nie jest ostateczne w dacie wydania decyzji o opłacie podwyższonej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nawet jeśli pozwolenie wodnoprawne na pobór wód do celów energetycznych nie było ostateczne w dacie wydania decyzji o opłacie podwyższonej, to nie uprawniało to strony do korzystania z tego uprawnienia bez jego ostateczności. Ponadto, sąd uznał, że pobór wód do celów elektrowni wodnych mieści się w kategorii "pobór wód podziemnych lub powierzchniowych" podlegającej opłatom, a brak wymaganego pozwolenia uzasadnia ustalenie opłaty podwyższonej.Stan faktyczny
Spółka została obciążona opłatą podwyższoną za pobór wód rzeki W. do celów energetycznych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego za IV kwartał 2018 r. Spółka kwestionowała zasadność tej opłaty, podnosząc, że korzysta z wód do celów energetyki wodnej, co jest odrębną usługą wodną od poboru wód powierzchniowych, oraz że posiadała ważne pozwolenie wodnoprawne. Organ administracji utrzymał w mocy decyzję o opłacie podwyższonej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie: WSA Magda Froncisz NSA Anna Szkodzińska Protokolant: starszy referent sądowy Anna Frasik-Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2020 r. sprawy ze skargi T. E. sp. z o.o. w J. G. na decyzję Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - Dyrektora Zarządu Zlewni w K. z dnia [...] października 2019 r. znak: [...] w przedmiocie określenia opłaty podwyższonej za wykorzystanie wód skargę oddala.
20 września 2019 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w K. (dalej jako "PGW WP" lub "organ") ustalił T. E. sp. z o.o. z siedzibą w J. G. – dalej jako "Spółka", opłatę podwyższoną za korzystanie z wód W. w km 80+875 do celów energetycznych dla Elektrowni Wodnej D. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego za IV kwartał 2018 r. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 281 ust. 5 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566 ze zm.; dalej jako "p.w.").
W reklamacji skierowanej do PGW WP Spółka zarzuciła, że opłata została ustalona z naruszeniem:
- art. 35 ust. 3 pkt 1 i 6, art. 270 ust. 4, art. 281 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 280 pkt 1 lit. a) p.w. poprzez przyjęcie bez podstawy prawnej, że Spółka korzysta z usług wodnych polegających na poborze wód powierzchniowych, chociaż w rzeczywistości korzysta z usług wodnych obejmujących korzystanie z wód do celów energetyki wodnej;
- art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej jako "k.p.a.") w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i jego wszechstronnego rozważenia, a tym samym niewyjaśnienie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, co spowodowało bezpodstawne przyjęcie, że Spółka nie posiada pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód rzeki W. do celów energetycznych na potrzeby Elektrowni Wodnej D. w K..
Jednocześnie Spółka wniosła o uznanie reklamacji i odstąpienie od ustalenia oraz naliczenia opłaty podwyższonej.
W uzasadnieniu reklamacji Spółka wskazała, że opłatę podwyższoną można ustalać wyłącznie w przypadku korzystania z usług wodnych określonych w zamkniętym katalogu z art. 280 p.w. który to katalog nie zawiera usług wodnych, które polegają na korzystaniu z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej (art. 35 ust. 3 pkt 6 p.w.), z których Spółka korzysta. Dodatkowo podniosła, że w przedmiotowej sprawie do czynienia mamy z poborem zwrotnym (art. 16 pkt 40 p.w.), który jest jednym ze sposobów korzystania z wód do celów energetyki wodnej, natomiast pobór wód podziemnych lub powierzchniowych jest poborem bezzwrotnym w rozumieniu Prawa Wodnego. Opłatę za pobór wód do celów elektrowni wodnej ponosi się wyłącznie za ilość energii elektrycznej wyprodukowanej z wykorzystaniem wody pobranej zwrotnie (art. 270 ust. 4 p.w.), a nie za ilość pobranej wody. Nie ponosi się również opłaty stałej za pobór wody do celów elektrowni wodnej (art. 270 ust. 2 p.w.) przez co niemożliwe jest ustalenie wysokości opłaty podwyższonej za pobór wód powierzchniowych, która stanowi 500% opłaty zmiennej za pobór wód powierzchniowych (art. 281 ust. 1 pkt 1 p.w.) gdyż ustalenie opłaty podwyższonej wymaga ustalenia ilości pobranych wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodno-prawnego, na podstawie badań, pomiarów lub innych czynności kontrolnych, co oznacza, że opłata zmienna nie może być podstawą do ustalenia opłaty podwyższonej, bo jej wysokość jest ustalona w oparciu o ilość energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej z wykorzystaniem wody pobranej zwrotnie, a nie ilości pobranych wód powierzchniowych. W związku z powyższym, zdaniem Spółki ustalenie opłaty podwyższonej nastąpiło bez podstawy prawnej. Organowi Spółka zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania a w szczególności art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81a § 1 k.p.a. gdyż przez zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i jego wszechstronnego rozważenia, nie został wyjaśniony rzeczywisty stan faktyczny sprawy, co spowodowało bezpodstawne przyjęcie, że Spółka nie posiada pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód rzeki W. do celów energetycznych na potrzeby Elektrowni Wodnej D. w K.. Według Spółki w obrocie prawnym funkcjonuje pozwolenie wodnoprawne na korzystanie z wód W. do celów energetycznych na potrzeby Elektrowni Wodnej D.. Jest ono zawarte w pkt I decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 5 października 2016 r. ([...] Poprzez zaskarżenie tej decyzji przez obie strony została ona uchylona w całości przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. (Dyrektor RZGW) decyzją z 10 lutego 2017 r. ([...]). Zdaniem spółki zakres obu odwołań obejmował tylko sporną kwestię zakresu i sposobu partycypacji w kosztach utrzymania urządzeń wodnych, samo pozwolenie wodnoprawne nie było zaś przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. (dalej: RZGW) kwestionowane. Uchylenie decyzji Prezydenta Miasta K. w całości przez organ odwoławczy stanowiło zdaniem spółki rażące naruszenie prawa. Na decyzję Dyrektora RZGW Spółka złożyła skargę do WSA w Krakowie, którą są oddalił wyrokiem z 27 lipca 2017 r. (sygn. akt II SA/Kr 478/17). Niemniej jednak Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjne Spółki, wyrokiem z 27 czerwca 2018 r. (II OSK 3210/17) uchylił wyrok WSA i uchylił decyzję Dyrektora RZGW podzielając stanowisko Spółki. Zdaniem Spółki, NSA stwierdził, że do wyjaśnienia pozostała jedynie kwestia uczestniczenia w wyżej wspomnianych kosztach utrzymania urządzeń wodnych, gdyż w części pozwolenia wodnoprawnego nie była kwestionowana przez żadną ze stron. Ponadto, według Spółki, NSA uznał, że Dyrektor RZGW po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego ma wydać decyzję rozstrzygającą sprawę co do meritum, a to wszystko zdaniem Spółki oznacza, że decyzja Prezydenta Miasta K. z 5 października 2016 roku w zakresie udzielenia pozwolenia wodno-prawnego nie ulegnie już zmianie, czyli pozwolenie funkcjonuje w obrocie prawnym już od chwili wydania decyzji przez Prezydenta Miasta K..
Decyzją z 25 października 2019 r. ([...]) Dyrektor Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, nie uznał reklamacji Spółki i na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 272 ust.1 oraz art. 281 ust. 3 pkt 1 i art. 281 ust. 8 p.w. określił jej opłatę podwyższoną w wysokości [...] PLN za pobór wody powierzchniowej z wód rzeki W. w km 80+875 do celów energetycznych dla Elektrowni Wodnej D. bez pozwolenia wodnoprawnego w okresie IV kwartału 2018 r.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że zgodnie z art. 270 ust. 4 p.w. przewiduje się opłatę za pobór wody do celów energetycznych, co świadczy o tym, że ustawodawca uznał korzystanie z wód do celów energetycznych za rodzaj poboru wód., o czym ma świadczyć sformułowanie "pobór do celów energetycznych". W przedmiotowej sprawie organ wyliczył opłatę zmienną (nr [...]) w zgodzie z art. 272 ust. 3 p.w. jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za pobór wód do celów elektrowni wodnej oraz ilości energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej, ilości te zostały podane przez Spółkę w protokole kontroli z 17.07.2018 r., opłata zgodnie z art. 281 ust. 1 pkt 1 p.w. została ustalona w wysokości 500% opłaty zmiennej, wysokość opłaty zmiennej nie była zaś negowana przez Spółkę i została naliczona na podstawie przedstawionych przez nią danych. Odnosząc się do kwestii braku pozwolenia wodno-prawnego na korzystanie z wód W. do celów energetycznych, organ stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta K. z 5 października 2016 r. (znak [...]) – na którą powołuje się Spółka – została uchylona przez Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej decyzją z 21 marca 2019 r. (znak [...]). Przy czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółki na wspomnianą decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej wyrokiem z 17 maja 2019 r. (sygn. akt IV SA/Wa 955/19). Ponadto, jak zauważył organ, decyzja Prezydenta Miasta K. w żadnej chwili nie była ostateczna ani nie nadano jej rygoru natychmiastowej wykonalności – a co za tym idzie nie podlegała wykonaniu. Na poparcie swojej argumentacji organ przywołał również wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 29 maja 2019 r. (sygn. akt II SA/Kr 456/19), 4 lipca 2019 r.( sygn. akt II SA/Kr 457/19) oraz 6 września 2019 r. (sygn. akt II SA/Kr 458/19), dotyczące tożsamych spraw.
W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Spółka podniosła zarzuty naruszenia:
- przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 3 pkt 1 i 6, art. 270 ust. 4, art. 281 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 280 pkt 1 lit. a) p.w. poprzez błędną wykładnię, sprowadzającą się do przyjęcia, że usługa wodna obejmująca korzystanie z wód do celów energetyki jest tożsama z usługą wodną polegającą na poborze wód powierzchniowych, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że zachodzą przesłanki do ustalenia wobec Spółki opłaty podwyższonej;
- art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81a § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i jego wszechstronnego rozważenia, a tym samym niewyjaśnienie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, co spowodowało bezpodstawne przyjęcie, że Spółka nie posiada pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód rzeki W. do celów energetycznych na potrzeby Elektrowni Wodnej D. w K..
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organa wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy w pierwszej kolejności odpowiedzieć na pytanie, czy skarżąca Spółka w dacie wydania zaskarżonej decyzji posiadała wymagane prawem pozwolenie wodnoprawne i czy na jego podstawie uprawniona była do poboru wód zgodnie z jego treścią.
W tym celu należy w skrócie przytoczyć okoliczności faktyczne związane z tą kwestią:
- Prezydent Miasta K., decyzją z 5 października 2016 r. znak: [...] udzielił pozwolenia wodnoprawnego Spółce na pobór wody z rzeki W. w km 80+875 do celów energetycznych poprzez pobór wód z rzeki dla Elektrowni Wodnej D. w K. oraz zrzut przepuszczonej przez turbiny wody do rzeki W., pod warunkami określonymi w punkcie I.1-4 decyzji;
- decyzją z 10 lutego 2017 r. (znak: [...]) Dyrektor RZGW uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia;
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 27 lipca 2017 r. (sygn. akt II SA/Kr 478/17) oddalił skargę Spółki na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 10 lutego 2017 r. (nr [...]) w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego;
- Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 czerwca 2018 r. (sygn. akt II OSK 3210/17) uchylił ww. wyrok WSA w Krakowie z 27 lipca 2017 r. oraz zaskarżoną decyzję Dyrektora RZGW z 10 lutego 2017 r.;
- decyzją nr [...] z 21 marca 2019 r. Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie uchylił decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 5 października 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania;
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 maja 2019 r. (sygn. akt IV SA/Wa 955/19) oddalił skargę Spółki na decyzję Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 21 marca 2019 r.;
- Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 października 2019 r. (sygn. akt II OSK 2910/19) uchylił powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz decyzję Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 21 marca 2019 r.
Z powyższych okoliczności prawnych wynika, że wbrew temu co wywodzi organ w motywach kontrolowanej decyzji, w dacie jej wydania w obrocie prawnym nadal pozostawała decyzja Prezydenta Miasta K. z 5 października 2016 r. Decyzja Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 21 marca 2019 r. została bowiem uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 października 2019 r. (sygn. akt II OSK 2910/19). Nie oznacza to jednak, że zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1 art. 80 i art. 81a § 1 k.p.a. zasługuje na aprobatę. Uzasadniając powyższy zarzut pełnomocnik Spółki argumentuje w skardze, że skoro Spółka zaskarżyła decyzję Prezydenta Miasta K. jedynie w zakresie punktu drugiego, który dotyczył partycypowania w kosztach utrzymania urządzeń wodnych, decyzja ta w pozostałym zakresie stała się prawomocna. Niemniej jednak decyzja ta została zaskarżona w całości przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. – a co za tym idzie, zdaniem Sądu, adekwatnym dla rozstrzygnięcia o zasadności tego zarzutu pozostaje stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyrokach z 29 maja 2019 r. (sygn. akt II SA/Kr 456/19), 4 lipca 2019 r. (sygn. akt II SA/Kr 457/19) oraz 6 września 2019 r. (sygn. akt II SA/Kr 458/19).
Należy zatem wyjaśnić, że w dacie wydania zaskarżonej obecnie do Sądu decyzji z 25 października 2019 r. o opłacie podwyższonej za okres IV kwartału 2018 r., decyzja organu I instancji (Prezydenta Miasta K.) z 5 października 2016 r. o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego pozostawała nadal w obrocie prawnym – ale nie miała ona waloru ostateczności. Należy nadto zwrócić uwagę, że decyzji PMK z dnia 5 października 2016 r. nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, ani też decyzja ta nie podlegała natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy (art. 130 § 3 k.p.a.). Wykonanie i wykonalność decyzji administracyjnej należą do zagadnień spornych w doktrynie, lecz trafnie zwraca się uwagę, że zasadniczo decyzja nie może być przez stronę wykonana w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania a w przypadku jego wniesienia przez dalszy okres, aż do rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy (patrz Anna Golęba [w:] Hanna Knysiak – Molczyk (red.) Kodeks postępowania administracyjnego, komentarz, komentarz do art. 130 k.p.a. teza 3 (publikacja LEX). Podkreśla się, że "Zasada, zgodnie z którą decyzja przed upływem terminu do wniesienia odwołania nie podlega wykonaniu, dotyczy zarówno wykonalności decyzji w trybie przymusowym, jak i trybu wykonania dobrowolnego przez strony. Reguła ta nie ma jednak zastosowania, gdy decyzja jest zgodna z żądaniem wszystkich stron (art. 130 § 4). W świetle powyższego przepisu dobrowolne wykonanie decyzji nieostatecznej jest zatem dopuszczalne wtedy, gdy jest tylko jedna strona, a decyzja jest zgodna z jej żądaniem oraz gdy w sprawie występuje wiele stron, a ich interesy nie są sporne i decyzja jest zgodna z ich żądaniem, nie naruszając interesów prawnych osób trzecich." (ibidem teza 2).
Należy zatem uznać, że strona uprawniona jest do korzystania z uprawnienia nadanego jej decyzją przed uzyskaniem przez nią waloru ostateczności jedynie wtedy, gdy akt ten podlega natychmiastowemu wykonaniu lub gdy jego treść jest zgodna z żądaniem wszystkich stron lub jeżeli w postępowaniu jest tylko jedna strona i decyzja odpowiada jej żądaniu. Pozwolenie wodnoprawne jest bowiem wydawane w drodze decyzji administracyjnej, a wykonanie decyzji co do zasady jest powiązane z jej ostatecznością. W takim przypadku należy przyjąć, że zgodnie z art. 130 § 1 k.p.a., przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie podlegała wykonaniu i mogła dopiero być wykonana (obowiązywać) z datą uzyskania przymiotu ostateczności. Taki pogląd, podzielany przez skład orzekający, wyraził również NSA w wyroku z 26 czerwca 2013 r. (sygn. akt II OSK 423/12).
Tym samym stwierdzić należy, że bezpodstawnym okazał się zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów postępowania – art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1 art. 80 i art. 81a § 1 k.p.a. poprzez niewzięcie przez organ pod uwagę faktu istnienia w obrocie prawnym pozwolenia wodnoprawnego udzielonego Spółce decyzją Prezydenta Miasta K. z 5 października 2016 r., ponieważ w dacie wydania zaskarżonej decyzji z 25 października 2019 r., decyzja Prezydenta Miasta K. pozostawała wprawdzie w obrocie prawnym, nie mniej nie korzystała z waloru ostateczności uprawniającej Spółkę do jej wykonywania.
Nie są także uzasadnione zarzuty naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego a to art. 35 ust. 3 pkt 1 i 6, art. 270 ust. 4, art. 281 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 280 pkt 1 lit. a) Prawo wodne, zwana dalej ustawą.
W tym zakresie spór w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy art. 280 pkt 1 lit. a) ustawy, obejmuje swym zakresem pobór wody do celów elektrowni wodnych.
O poborze wody w związku z szeroko pojętą energetyką ustawa Prawo Wodne wspomina w art. 35 ust. 3 p.w. W powyższej jednostce w 8 punktach sformułowano zamknięty katalog usług wodnych. I tak w pkt 1 ustawa wymienia pobór wód podziemnych lub powierzchniowych w pkt 2 m.in. piętrzenie wód, w pkt 3 m.in. uzdatnianie wód, w pkt 4 odbiór i oczyszczanie ścieków, w pkt 5 m.in. wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, w pkt 7 m.in. odprowadzanie wód opadowych, w pkt 8 m.in. trwałe odwadnianie gruntów, co istotne z punktu widzenia niniejszej sprawy w pkt 6 ustawa wskazuje "korzystanie z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej". Korzystanie z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej zostało więc w niniejszym przepisie zamieszczone osobno w stosunku do "poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych", o którym mowa w art. 35 ust. 3 pkt 1. Co ważne, art. 35 ust. 3 pkt 6 p.w. mówi o korzystaniu z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej, a nie o poborze wody do tych celów. Zgodnie z zasadą zakazu nadawania tożsamego znaczenia różnym wyrazom uznać należy, że w rozumieniu omawianego artykułu korzystanie z wody ma znaczenie odmienne niż jej pobór. Gdyby w pkt 6 chodziło o pobór wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej, to nie byłoby żadnego sensu w wydzielaniu osobnej jednostki redakcyjnej (punktu) o takiej treści, gdyż pobór wód do celów energetyki z punktu widzenia logiki (stosunków zakresowych) mieści się w pełni w ogólniejszej kategorii o której mowa w pkt 1 czyli poborze wód podziemnych lub powierzchniowych (bez dookreślenia celu), między takimi pojęciami występuje stosunek nadrzędności/podrzędności zakresowej. W sformułowaniu "pobór wód podziemnych lub powierzchniowych"( art. 35 ust. 3 pkt 1 p.w) nie dookreślono celu, w którym ten pobór ma następować, w kategorii tej mieści się więc pobór wód w każdym możliwym celu, również w celu energetyki, w tym energetyki wodnej. Wykładając art. 35 ust. 3 pkt 6 p.w. zgodnie z zasadą racjonalności logicznej prawodawcy uznać należy, że w tej jednostce redakcyjnej chodzi o takie użycie wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej, które nie polega na poborze wód podziemnych lub powierzchniowych. Za taką wykładnią przemawia w pełni treść art. 268 ust. 1 p.w, art. 270 ust. 1 i 4 p.w. oraz art. 272 ust. 3 p.w. Oto w art. 268 ust. 1 p.w. ustawodawca zamieścił zamknięty katalog usług wodnych, za które uiszcza się opłatę, w którym znajduje się "pobór wód podziemnych lub powierzchniowych", natomiast brak w nim "korzystania z wód na cele energetyki, w tym energetyki wodnej", o którym mowa w art. 35 ust. 3 pkt 6 p.w. W art. 270 ust. 1 i 4 oraz art. 272 ust. 3 p.w. przewidziano zaś szczegółowe zasady na jakich opłatom podlega pobór wody do celów elektrowni wodnych. Skoro w zamkniętym katalogu usług wodnych podlegających opłacie sformułowanym w art. 268 ust. 1 p.w. ustawodawca nie ujął poboru wody do celów elektrowni wodnych lub też korzystania wody dla celów energetyki, zamieścił tam natomiast ogólnie opisaną usługę "pobór wód podziemnych i powierzchniowych" to oczywistym staje się, że w jego zamyśle "pobór wód do celów elektrowni wodnych" mieści się w "poborze wód podziemnych i powierzchniowych", o którym mowa w art. 268 ust. 1 pkt 1 p.w. Odmienne zapatrywanie prowadziłoby do absurdalnego wniosku, że ustawa nie przewiduje opłaty za pobór wód do celów elektrowni wodnych w katalogu odpłatnych usług wodnych a równocześnie określa szczegółowo zasady na podstawie których oblicza się opłatę za pobór wody do tych właśnie celów, taka interpretacja jest nie do przyjęcia w świetle założenia o racjonalności prawodawcy, którym trzeba się kierować przy wykładni tekstu prawnego. Pobór wód do celów elektrowni wodnych nie jest pojęciowo tożsamy z korzystaniem z wód dla celów energetyki. W świetle rozważań poczynionych wcześniej, należy zwrócić uwagę, że ustawa, określając zasady obliczania opłaty za pobór wody dla celów elektrowni wodnych posługuje się słowem "pobór" a nie np. "korzystanie", co przemawia na rzecz tego, że ustawodawca uznał, że pobór wód na cele elektrowni wodnych mieści się w "poborze wód podziemnych lub powierzchniowych", o którym mowa w art. 35 ust. 3 pkt 1 w.p oraz art. 268 ust. 1 pkt 1 p.w. Sama więc zasada odpłatności poboru wód do celów elektrowni wodnych wynika z art. 268 ust.1 pkt 1 p.w. gdyż ten rodzaj poboru mieści się w ogólnej kategorii "pobór wód podziemnych lub powierzchniowych", o której mowa w tej jednostce redakcyjnej. Art. 270 ust. 1 i 4 oraz art. 272 ust. 3 p.w. regulują jedynie w sposób szczególny metodę wyliczania wysokości opłaty jaką należy uiszczać za pobór wód na cele elektrowni wodnych, sam zaś obowiązek ponoszenia opłaty wynika, z art. 268 ust. 1 pkt 1 lit. a w.p. I tak art. 270 ust. 1 p.w. stanowi, że opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej. Dalsza zaś redakcja tego przepisu wskazuje, że w kolejnych jego ustępach ustawodawca reguluje zasady poboru opłaty stałej, którą zgodnie z ust. 4 dla elektrowni wodnych ponosi się wyłącznie za ilość energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej z wykorzystaniem wody pobranej zwrotnie, rozumianej jako woda, która została pobrana, wykorzystana, a następnie odprowadzona w tej samej ilości i niepogorszonej jakości, oraz za pobraną bezzwrotnie wodę technologiczną nieprzeznaczoną wprost do produkcji energii elektrycznej. Natomiast art. 272 odnosi się do ustalenia wysokości opłaty zmiennej, którą zgodnie z ust. 3 za pobór wód do celów elektrowni wodnych ustala się jako sumę iloczynów jednostkowej stawki opłaty i ilości energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej, wyrażonej w MWh, oraz stawki opłaty i ilości wód podziemnych lub wód powierzchniowych pobranych bezzwrotnie na potrzeby technologiczne, wyrażonej w m3, nieprzeznaczonej wprost do produkcji energii elektrycznej. W kontekście powyższych wywodów, uzasadniona jest konkluzja, że pobór wód na cele elektrowni wodnych (który jest także poborem wód podziemnych lub powierzchniowych) bez wymaganego zezwolenia wodnoprawnego może wiązać się z obowiązkiem poniesienia opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 ust. 1 pkt 1 lit. a p.w., gdyż przesłankami zastosowania tej instytucji jest pobór wód podziemnych lub powierzchniowych oraz brak odpowiedniego pozwolenia wodnoprawnego.
Z powyższych zatem względów należało uznać, że zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa i nie jest dotknięta wadami uzasadniającymi jej eliminację z obrotu prawnego, o czym Sąd orzekł oddalając bezzasadną skargę biorąc za podstawę rozstrzygnięcia art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło