II SA/Kr 1622/09
WyrokWSA w Krakowie2010-01-29
Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Renata Czeluśniak, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił ustalenia warunków zabudowy, uznając, że planowana inwestycja nie spełnia przesłanki "dobrego sąsiedztwa" (art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) z powodu braku odpowiedniej linii zabudowy, a także czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty strony w odwołaniu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 oraz 138 § 1 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz brak ustosunkowania się do zarzutów strony. W szczególności Sąd wskazał na konieczność wyjaśnienia kwestii dostępu do drogi publicznej dla działki sąsiedniej nr 5 oraz potencjalnego wpływu zabudowy na działce nr 8 na wyznaczenie linii zabudowy, co mogło mieć wpływ na spełnienie przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.Stan faktyczny
Skarżący A.M. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy jednorodzinnego budynku z garażem. Prezydent Miasta odmówił ustalenia warunków, uznając, że nie spełniono przesłanek z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności brak jest odpowiedniej linii zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i nieprawidłowe wyznaczenie linii zabudowy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz zasądzono od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski / spr. / Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Krystyna Daniel Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 04 września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego A.M. kwotę 757 / siedemset pięćdziesiąt siedem / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Prezydent Miasta K. po rozpatrzeniu wniosku inwestorów B. i A.M. z dnia 22.09.2008r. (data wpływu do urzędu), decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2009r. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "budowa budynku jednorodzinnego z garażem i wjazdem na dz. nr 1 , 2 i 3 obr. [...], w rejonie ul. [...] w K".
Uzasadniając swoje rozstrzygniecie organ I instancji stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione łącznie przesłanki, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz zachodzi sprzeczność planowanej inwestycji z przepisem art. 1 ust. 2 w/w ustawy.
Z przeprowadzonej analizy urbanistyczno - architektonicznej wynikało, iż teren objęty planowanym zamierzeniem inwestycyjnym znajduje się wewnątrz terenów otwartych, chronionych zapisami wszystkich dotychczasowych dokumentów planistycznych. Efektem konsekwentnie prowadzonej polityki zagospodarowania przestrzennego w tym obszarze jest czytelne zakończenie terenów zabudowanych, usytuowanych wzdłuż ul. [...]. Wzdłuż w/w ulicy, tj. drogi publicznej, od której byłaby dostępna wnioskowana inwestycja, działki zabudowane tworzą zdefiniowany układ ulicowy. W obszarze objętym analizą, poza budynkiem zlokalizowanym na działce 4 znajdują się tereny otwarte wolne od zabudowy, użytkowane rolniczo.
W celu ochrony terenów otwartych, cennych krajobrazowo przed zainwestowaniem, stosując się do wymagań ładu przestrzennego i zasad zrównoważonego rozwoju, wyznaczono nieprzekraczalną linię zabudowy od strony terenów otwartych, ustanawiając głębokość zabudowy wzdłuż ul. [...] w odniesieniu do najdalej usytuowanego budynku znajdującego się na działce nr 4 . Wskazano, iż lokalizacja obiektu kubaturowego w złożonym wniosku znajduje się poza tą linią.
Organ administracyjny stwierdził, iż w obszarze analizowanym brak jest linii zabudowy, która pozwoliłaby na spełnienie warunku zawartego w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r., stanowiącego, że obowiązującą linię nowej zabudowy na działce objętej wnioskiem wyznacza się jako przedłużenie linii zabudowy na działkach sąsiednich. Z przeprowadzonej analizy nie wynikała także możliwość dopuszczenia innego wyznaczenia obowiązującej linii zabudowy zgodnie z § 4 ust. 4 w/w rozporządzenia.
W odwołaniu od powyższej decyzji i B. i A. M. wnieśli o jej
uchylenie podnosząc, że planowana inwestycja spełnia wszelkie przesłanki wymagane do pozytywnego rozpatrzenia wniosku, według ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Odwołujący podnieśli, iż działka sąsiednia o nr 5 dostępna z tej samej drogi publicznej - ul. [...] jest już zabudowana budynkiem mieszkalnym (budowa w trakcie). Natomiast dla działki o nr 6 , również dostępnej z tej samej drogi publicznej, została wydana decyzja o warunkach zabudowy. Te dwa fakty nie zostały, zdaniem odwołujących, wzięte pod uwagę przy wydawaniu decyzji dotyczącej planowanej inwestycji.
Wskazano także, iż działka objęta wnioskiem ma dostęp do drogi publicznej. Odwołujący bowiem uzyskali warunki dotyczące wjazdu i budowy ogrodzenia. Uzbrojenie terenu jest wystarczające dla planowanej inwestycji, a teren nie wymaga uzyskania zgodny na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne.
Dodatkowo, zdaniem odwołujących, planowana inwestycja jest kontynuacją zdefiniowanego układu ulicowego. Linia zabudowy nie została prawidłowo wyznaczona, gdyż budynek na działce nr 5 bardziej "ciąży" w kierunku ul. [...] - boczna, natomiast projektowany budynek na działce nr 6 jest przynależny do tej samej ulicy, co wnioskowana inwestycja.
Ponadto odwołujący zarzucili, iż decyzja nie została im doręczona prawidłowo, bowiem nie zawierała załącznika w postaci części graficznej.
Nadto wskazano, że na terenach cennych krajobrazowo i chronionych przed zainwestowaniem planowana jest inwestycja państwowa w postaci drogi [...], co zburzy całkowicie ład przestrzenny, który przywoływany jest w decyzji.
Odwołanie od w/w decyzji z dnia 06.05.2009 r. wniósł również E.T. pełnomocnik B.T. w którym poparł wszelkie zarzuty podniesione w odwołaniu przez Państwa M. podkreślając, że analiza urbanistyczno-architektoniczna, na podstawie której wydano zaskarżoną decyzję została oparta na błędnych ustaleniach faktycznych, z pominięciem aktualnego stanu zagospodarowania przedmiotowego terenu, m.in. rozpoczętej już budowy domu na działce nr 5 .
Decyzją z dnia [...] września 2009r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , działając na podstawie art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 i art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz U. nr 80, poz. 717 ze zm.), rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, poz. 1588) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż zaskarżona decyzja z punktu widzenia regulacji prawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak również przepisów procedury administracyjnej zasługuje na uwzględnienie.
Wskazano, iż sporządzona w sprawie analiza urbanistyczno-architektoniczna odpowiada wymogom formalnym, o których mowa w cyt. wyżej rozporządzeniu. W ocenie SKO ustalone na podstawie niniejszej analizy wyniki znajdują uzasadnienie w świetle poczynionych w toku analizy ustaleń.
W ocenie organu II instancji, obszar analizowany został wyznaczony zgodnie z wymogami zawartymi w § 3 pkt 2 wspomnianego wyżej rozporządzenia.
Ze wskazań dokonanych w analizie charakterystyki terenu wynika, iż działka nr 1 usytuowana jest wewnątrz terenów otwartych, chronionych zapisami wszystkich dotychczasowych dokumentów planistycznych. Najbliższe budynki tworzą ciąg zabudowy wzdłuż ul. [...], a przedmiotowa działka znajduje się poza tym ciągiem. W terenie objętym analizą, poza budynkiem nr [...] na działce nr 4 , po jego zachodniej stronie znajdą się tereny otwarte wolne od zabudowy, użytkowane rolniczo. W celu ochrony terenów otwartych, cennych krajobrazowo przed zainwestowaniem, stosując się do wymagań ładu przestrzennego i zasad zrównoważonego rozwoju, niezbędne stało się wyznaczenie linii zabudowy od strony terenów otwartych, ustanawiając głębokość zabudowy wzdłuż ul. [...] w odniesieniu do najdalej usytuowanego budynku znajdującego się na działce nr 4 .
Na podstawie tak przeprowadzonej linii zabudowy, organ I instancji prawidłowo stwierdził, iż lokalizacja obiektu wnioskowanego znajduje się poza tą linią. Stąd, w obszarze analizowanym brak jest linii zabudowy, która pozwoliłaby na spełnienie warunku zawartego w § 4 w/w rozporządzenia.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy, wskazał, iż wnioskowana inwestycja znajduje się poza wyznaczoną linią zabudowy, stąd nie spełnia warunku wyrażonego w art. 61 ust. 1 pkt l ustawy. Niedopełnienie któregokolwiek z wymogów zawartych w w/w przepisie powoduje, ustalenie warunków zabudowy jest niemożliwe.
Nie leży w gestii Kolegium ustosunkowanie się do rozpoczętej budowy na działce nr 5 obr.[...] , jak również do decyzji ustalających warunki zabudowy dla działek nr 6 i 7 obr. [...] Niemniej jednak podkreślono, że dwie ostatnio przywołane działki znajdują się poza obszarem objętym analizą.
Z powyższą decyzją nie zgodził się reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego S.K. – A.M. , zaskarżając ją w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego..
Skarżący zarzucił w/w decyzji Kolegium naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, tj:
1) art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez odmowę ustalenia warunków zabudowy pomimo łącznego zaistnienia wszystkich niezbędnych przesłanek określonych w przepisie,
2) § 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez nieprawidłowe uznanie, że w sprawie brak jest możliwości wyznaczenia obowiązującej linii zabudowy,
3) art. 7, 8, 10, 11 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niewyczerpujące zebranie i zbadanie materiału dowodowego w sprawie, prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz poprzez niewystarczające wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek podjętego rozstrzygnięcia,
4) art. 107 § 3 w związku z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez zbyt skrótowe i niejasne sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia,
5) art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy błędnego rozstrzygnięcia organu I instancji, zamiast jego uchylenia;
i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że dla wnioskowanego zamierzenia inwestycyjnego istnieje możliwość wyznaczenia linii zabudowy. Zdaniem Skarżącego odmowa ustalenia warunków zabudowy w niniejszej sprawie, spowodowana została posłużeniem się przez organ analizą urbanistyczno-architektoniczną zawierającą błędne ustalenia, bowiem podczas jej sporządzania nie został uwzględniony istniejący na działce nr 8 obr. [...] budynek mieszkalny jednorodzinny. Powyższe uchybienie mogło wystąpić na skutek nieprawidłowego ustalenia w sprawie stanu faktycznego oraz użycia przez organ nieaktualnej mapy ewidencyjnej. Skarżący wskazuje, iż powyższy budynek zlokalizowany jest na obszarze analizowanym i powinien być brany pod uwagę przy wyznaczaniu parametrów nowej zabudowy.
Nadto pełnomocnik podniósł, iż organ II instancji zobowiązany był do zbadania prawidłowości sporządzenia analizy urbanistyczno-architektonicznej, nie tylko pod względem formalnym, lecz również merytorycznym, przywołując na tę okoliczność wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 listopada 2008 roku (sygn. II SA/Bk 157/08 Legalis).
W skardze podniesiono także, iż w przedmiotowej sprawie istniały podstawy do ustalenia obowiązującej linii zabudowy na podstawie § 4 ust. 4 w/w rozporządzenia. Zdaniem Skarżącego w niniejszej sprawie należało rozważyć możliwość wyznaczenia większego obszaru objętego analizą w kierunku wschodnim od działki objętej wnioskiem inwestora, co spowodowałoby, że zakresem analizy zostałaby objęta również zabudowa domem jednorodzinnym działka o nr 4 , która znajduje się w bliskim sąsiedztwie z działką inwestora.
Pełnomocnik wskazał również, iż organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, a dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji zlokalizowanej na działce nr 6 oraz okoliczności budowy budynku na działce nr 5 , jedynie stwierdził, że jednakowe decyzje nie są uwarunkowane bliskością działek, dla których się je wydaje. Skarżący podniósł także, że argumenty przemawiające za wydaniem decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr 6 , mogły być pomocne dla wydania niniejszej decyzji, nadto organ II instancji powinien ustalić na jakim etapie realizacji jest obiekt budowlany, który powstaje na działce nr 5 , bowiem stan jego mógł być w momencie wydania zaskarżonej decyzji bardzo zaawansowany, co mogłoby uzasadnić jego uwzględnienie przy wydaniu niniejszej decyzji.
Nadto podniesiono w skardze, że rozstrzygnięcia organów I i II instancji nie zwierają wymaganych elementów składających się na prawidłowo skonstruowane uzasadnienie pozwalające na ustalenie motywów, którymi kierowały się organy przy podejmowaniu decyzji. W tym organ II instancji nie wyjaśnił czym różni się sytuacja wnioskodawcy od sytuacji innych inwestorów, realizujących swe zamierzenia inwestycyjne na nieruchomościach sąsiednich.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do okoliczności zawartych zarówno w skardze, jak i we wcześniejszym odwołaniu, iż na działce sąsiedniej o nr 6 uzyskano decyzję ustalającą warunki zabudowy oraz że na działce nr 5 trwa budowa budynku, jak również, że na działce o nr 8 istnieje budynek, Kolegium zaznaczyło, iż wydając decyzję wzięło również pod uwagę powyższe argumenty. Wskazało bowiem, iż działka o nr 6 znajduje się poza obszarem objętym analizą, natomiast ustosunkowanie się do rozpoczętej budowy na działkach nr 8 oraz 5 nie leży w gestii organu odwoławczego.
Gdyby nawet założyć, iż obszar objęty analizą, zgodnie z sugestią strony skarżącej, został powiększony w kierunku wschodnim od działki inwestora, a co z tym idzie w jej kręgu znalazłaby się działka nr 4 zabudowana domem jednorodzinnym, to i tak wnioskowane zamierzenie inwestycyjne nie spełniłoby warunków wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 1, bowiem wyznaczenie linii zabudowy pozostałoby bez zmian. Co za tym idzie usytuowanie wnioskowanej inwestycji pozostałoby poza wyznaczoną linią zabudowy
.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zaś w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), powoływanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.).
Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę, uchyla ją bądź stwierdza jej nieważność, ewentualnie niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 tejże ustawy podlega oddaleniu.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że dla terenu, na którym znajdują się działki, objęte planowaną inwestycją, brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, iż inwestor zobowiązany jest do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Stosownie, bowiem do treści art. 4 ust. 2 u.p.z.p. w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy, przy czym lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, natomiast sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
Wydanie decyzji o warunkach zabudowy winno być przy tym poprzedzone przeprowadzeniem przez właściwy organ postępowania wyjaśniającego w zakresie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., przy zachowaniu warunków, określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie z treścią art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1. co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2. teren ma dostęp do drogi publicznej;
3. istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4. teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust.1;
5. decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Jak wynika z powyższego, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przepis art. 61 ust.1 pkt 1 u.p.z.p., realizując tzw. zasadę dobrego sąsiedztwa, uzależnia zmianę zagospodarowania terenu od dostosowania się do określonych cech terenu działek sąsiednich. Celem tej zasady jest zagwarantowanie ładu przestrzennego, określonego treścią art. 2 pkt 1 ustawy i rozumianego jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w przyporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo - społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno - estetyczne. Ustalenie przez właściwy organ administracji publicznej, czy w konkretnym przypadku spełnione zostały warunki wymienione w cytowanym art. 61 ust. 1 ustawy, wiąże się z koniecznością przeprowadzenia rzetelnego postępowania wyjaśniającego, którego podstawowe zasady unormowane zostały w przepisach powołanego wcześniej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r.
Przepis § 3 tegoż rozporządzenia stanowi, że dla ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 u.p.z.p., zaś granice obszaru analizowanego wyznacza się w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów.
W rozpatrywanej sprawie, zdaniem organów administracji, nie została spełniona przesłanka z art. 61 ust 1 pkt 1 u.p.z.p, ponieważ planowana inwestycja znajduje się poza wyznaczoną linią zabudowy.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Swoje rozważania w przedmiotowej sprawie Sąd rozpocznie od analizy naruszonych przez organ odwoławczy przepisów postępowania administracyjnego.
Należy wskazać, iż przepis art. 107 § 3 k.p.a. na mocy art. 140 k.p.a. znajduje odpowiednie zastosowanie przed organem administracji publicznej drugiej instancji, tym bardziej, iż postępowanie administracyjne cechuje się pełną dwuinstancyjnością (art. 15, art. 138 k.p.a.), przyznającą organowi odwoławczemu kompetencję do rozpatrzenia sprawy ponownie, w całości, oraz do jej rozstrzygnięcia co do istoty. Trzeba ponadto wskazać, iż z dyspozycji art. 7 k.p.a. wynika, że organy administracji publicznej winne podjąć wszelkie kroki, niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, natomiast zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. ciąży na nich obowiązek nie tylko zebrania, ale i wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Wspomniany już art. 107 § 3 k.p.a. formułuje wymóg wskazania w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, z jakich powodów materiał dowodowy został oceniony tak, a nie inaczej.
W ocenie Sądu z brzmienia art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. wynika, iż uzasadnienie decyzji - także decyzji odwoławczej - nie może ograniczać się do przedstawienia i umotywowania własnego stanowiska organu, jeżeli w toku postępowania strona podniosła zarzuty, zapatrując się na faktyczną bądź prawną ocenę sprawy odmiennie niż organ administracji publicznej. Skoro przyjęte przez organ przesłanki faktyczne lub prawne, jak również ocena dowodów, budzą zastrzeżenia strony, w uzasadnieniu decyzji winno zostać zawarte rozstrzygnięcie odnośnie tych wątpliwości. Na obowiązek ustosunkowania się organu administracji publicznej do twierdzeń i wniosków stron wskazuje orzecznictwo sądowoadministracyjne, ewentualne uchybienia w tym zakresie wiążąc z istotnym wpływem na treść rozstrzygnięcia (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 kwietnia 2005 roku, sygn. akt III SA/Wa 180/05, publ.: "Lex Omega" nr 166546). Natomiast zgodnie z ugruntowaną już linią orzecznictwa obowiązek odniesienia się do twierdzeń strony ciąży w szczególności na organie drugiej instancji, który winien w swojej decyzji rozstrzygnąć zasadność podniesionych w odwołaniu zarzutów (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 22 kwietnia 1998 roku, sygn. akt I SA/Lu 21/98, "Lex Omega" nr 34147 oraz z dnia 20 grudnia 1999 roku, sygn. akt IV SA 274/97,: "Lex Omega" nr 48234, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 12 grudnia 2006 roku, sygn. akt III SA/Kr 1185/05, Przegląd Prawa Publicznego z 2007 roku, nr 9, str. 109). Rozpoznający niniejszą sprawę skład Sądu w całej rozciągłości powyższy pogląd podziela.
Przenosząc zaprezentowane rozważania teoretyczne na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie spełniło tak rozumianych wymogów art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., a także zaniedbało obowiązku samodzielnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Kolegium nie pełni bowiem wyłącznie funkcji kontrolnej. Nie sposób też zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika SKO zawartym w odpowiedzi na skargę, iż Kolegium "jako organ odwoławczy rozstrzyga sprawę na podstawie ustaleń faktycznych aktualnych w momencie wydania decyzji przez organ I instancji." Każdy organ, w tym Kolegium, co do zasady orzeka na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego na dzień swojego orzekania.
Podstawowe znaczenie dla przedmiotowej sprawy ma ustalenie zaistnienia przesłanek z art.61 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Otóż, aby móc zabudować działkę i uzyskać warunki zabudowy w oparciu o tzw. zasadę dobrego sąsiedztwa, to co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Drogą publiczną dostępną dla działki 1 jest droga oznaczona jako działka nr 3 Ważne jest zatem, czy co najmniej jedna działka sąsiednia dostępna z drogi nr 3 jest zabudowana. W tym kontekście istotny jest zarzut skargi dotyczący zabudowy na działce nr 5 , która to zabudowa jest uwidoczniona na załączniku graficznym do analizy. Działka ta znajduje się w granicach obszaru analizowanego. Jednocześnie działka ta ma dostęp bezpośredni do działki nr 9 – ul. [...] . Istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy będzie miało ustalenie, czy obiekt zrealizowany na działce nr 5 ma ustalony w decyzji o warunkach zabudowy oraz w decyzji o pozwoleniu na budowę dostęp od drogi publicznej na działce nr 3 czy też od drogi publicznej na działce nr 9 ul. [...]niestety ani analiza urbanistyczno-architektoniczna, ani ustalenia organu I instancji, a zwłaszcza organu odwoławczego (zarzut ten był już podnoszony w odwołaniu) nie wyjaśniają tych wątpliwości. Przy ustaleniu, iż działka nr 5 ma dostęp od drogi publicznej na działce nr 3 oznaczać to będzie spełnienie warunku z art.61 ust.1 u.p.z.p. i konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości. W rozważaniach tych Sąd pomija oczywisty wówczas obowiązek podjęcia przez Kolegium odpowiednich działań, a także zawiadomienia innych organów państwa o wydaniu decyzji administracyjnych dla zabudowy działki nr 5 z rażącym naruszeniem art.61 ust.1 u.p.z.p. (byłaby to bowiem pierwsza zabudowana działka dostępna z drogi publicznej na działce nr 3, a więc takie decyzje nie mogły być wydane).
Jeżeli zaś w wyniku ustaleń Kolegium okaże się, że działka nr 5 ma dostęp od drogi publicznej na działce nr 9 – ul. [...], to tym samym nie zostanie spełniona podstawowa przesłanka z art.61 ust.1 u.p.z.p. dopuszczająca zabudowę o tzw. zasadę dobrego sąsiedztwa, tj. brak jest co najmniej jednej działki sąsiedniej zabudowanej, dostępnej z tej samej drogi publicznej. W konsekwencji odmowa ustalenia warunków zabudowy będzie jak najbardziej uzasadniona.
Zarzut skargi, iż dla działki nr 6 wydane zostały warunki zabudowy jest na chwilę obecną bez znaczenia dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ obszar analizy urbanistyczno-architektonicznej obejmuje niewielki fragment tej działki, a nadto bierze się pod uwagę dla wyznaczenia warunków zabudowy wyłącznie działki już zabudowane, a nie te, na których planuje się dopiero inwestycje (nawet jeżeli ustalono już warunki zabudowy, czy wydano pozwolenie na budowę).
Podobnie nie można podzielić zarzutu skargi, iż źle (zbyt wąsko) zostały określone granice obszaru analizowanego. Zdaniem Sądu granice obszaru analizowanego zostały określone prawidłowo, zgodnie z zasadami przewidzianymi obowiązującym prawem.
Podkreślić także należy, iż analizę sporządzono na kopii mapy przedłożonej przez inwestora wraz z jego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy (§ 3 ust.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26.08.2003r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy (...) w związku z art.52 ust.2 pkt 1 u.p.z.p.). W tym kontekście zarzut skarżącego, że mapa jest nieaktualna (nie obejmuje budynku mieszkalnego na działce nr 8 ) jest nieuzasadniony. To bowiem na inwestorze ciąży obowiązek przedłożenia wraz z wnioskiem o wydanie warunków zabudowy aktualnej mapy pozwalającej na sporządzenie analizy urbanistyczno-architektonicznej i na prawidłowe orzekanie w przedmiocie wniosku. Jeżeli w toku postępowania zmienił się stan faktyczny w postaci zagospodarowania terenu, to w dobrze pojętym interesie wnioskodawcy było przedłożenie organowi aktualnej mapy uwzględniającej zmianę stanu faktycznego w terenie. Zarzut ten nie był zresztą podnoszony w toku postępowania administracyjnego.
Podniesiona wyżej okoliczność zabudowania działki nr 8 – leżąca częściowo w obszarze analizowanym – budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym może mieć jednak pod pewnymi warunkami znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaznaczyć należy, że działka ta oraz znajdujący się na niej budynek mają dostęp do drogi publicznej nr 9 - ul. [...] . O ile zatem budynek na działce nr 8 znajduje się w obszarze objętym analizą (co musi wynikać z aktualnej mapy przedłożonej przez inwestora), to może wiązać się z odmiennym przebiegiem linii zabudowy względem drogi publicznej nr 9 - ul. [...] w stosunku do linii wskazanej w opracowanej przez mgr inż. arch. A.M. analizie urbanistyczno-architektonicznej i w konsekwencji zwiększyć głębokość terenów podlegającej zabudowie od tejże drogi publicznej.
Wbrew zatem stanowisku organu odwoławczego, zaprezentowanym w odpowiedzi na skargę należy podnieść, iż SKO winien przedmiotową sprawę merytorycznie rozpoznać na podstawie ustaleń faktycznych aktualnych na chwilę orzekania z uwzględnieniem powyższych uwag. Odniesienie się bowiem do powyższej kwestii było obowiązkiem organów nie tylko z uwagi na zarzuty strony, ale również z uwagi na wymogi art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Nie odnosząc się do twierdzeń strony organ administracji publicznej naruszył wskazane przepisy k.p.a. w stopniu, który mógł wpłynąć na treść podjętego rozstrzygnięcia. Okoliczności te muszą zostać wyjaśnione w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy.
Wobec powyższego zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 oraz 138 § 1 k.p.a.) polegającym na nie wyjaśnieniu okoliczności faktycznych, stanowiących podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 61 ust. 1 u.p.z.p.
Mając na uwadze powyższe rozważania na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło