II SA/Kr 1622/13
WyrokWSA w Krakowie2014-03-12
Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Renata Czeluśniak, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku, który nie odpowiada zgłoszeniu budowlanemu i wymaga pozwolenia na budowę, a inwestor nie podjął kroków do jego legalizacji w wyznaczonym terminie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i postępowania. Inwestor wybudował budynek o parametrach wymagających pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia, i nie podjął kroków do jego legalizacji w wyznaczonym terminie. W związku z tym, decyzja nakazująca rozbiórkę była uzasadniona. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym zbyt długiego czasu trwania postępowania, nie mogły skutkować uchyleniem decyzji, gdyż służą do tego odrębne środki prawne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki czterokondygnacyjnego budynku mieszkalnego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestor, W. G., dokonał zgłoszenia budowy budynku gospodarczego, jednak wybudował obiekt o innych, większych parametrach, wymagający pozwolenia na budowę. Organ I instancji nakazał rozbiórkę, a organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i wydał nową decyzję nakazującą rozbiórkę, wskazując jako adresata inwestora W. G. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w tym nieprawidłowe ustalenie stron i zbyt długie trwanie postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2014 r. sprawy ze skarg W.G. i Z.G. na decyzję nr [ ] [ ] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 października 2013 r. znak: [ ] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargi oddala.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej PINB) decyzją z dnia 21 lutego 2012 r. znak: [...] na podstawie art. 48 ust. l w zw. z art. 48 ust. 4 u.p.b. nakazał inwestorowi W. G. i współwłaścicielowi Z. G. rozbiórkę 4-kondygnącyjnego budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] w G. wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, przylegającego do istniejącego budynku mieszkalno - gospodarczego.
Odwołanie od tej decyzji złożyli W. G. i Z. G., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania. W. G. zarzucił w odwołaniu, iż dokonał jedynie remontu istniejącego budynku, a ponadto nie został prawidłowo poinformowany o możliwości legalizacji robót budowlanych. Natomiast Z. G. zarzuciła, że nie była inwestorem przedmiotowych robót, a zaskarżona decyzja nie powinna być skierowana do niej.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia 14 października 2013 r., znak [...], nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 104 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, póz. 1623 z późn. zm., dalej: u.p.b.) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzekł: na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazał inwestorowi: W. G. rozbiórkę dobudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej po stronie południowo - zachodniej istniejącego budynku, na działce nr ew. [...] w miejscowości G., czterokondygnacyjnego budynku o wymiarach 7,95 m x 6,40 m, o powierzchni zabudowy wynoszącej 50,88 m, murowanego, o dachu dwuspadowym przekrytym dachówką.
Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że dokonał oceny prawidłowości postępowania administracyjnego organu I instancji i decyzji wydanej w oparciu o akta sprawy PINB, znak: [...].
Stronami postępowania przed organem I instancji byli: Z. G. - współwłaścicielka działki nr ew. [...] w G. oraz W. G. - współwłaściciel działki nr ew. [...] G. oraz inwestor budynku mieszkalnego. Organ II instancji potwierdził prawidłowość tak przyjętego kręgu stron postępowania.
Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji WINB uznał za właściwe uzupełnienie w trybie art. 136 k.p.a. materiału dowodowego o dowód z oględzin przeprowadzonych na działce nr ew. [...] położonej w G. w celu ustalenia lokalizacji i wymiarów budynku. W związku z powyższym postanowieniem nr [...] z dnia 24 kwietnia 2013 roku, znak: [...] zlecił PINB przeprowadzenie tego dowodu.
Następnie zawiadomieniem z dnia 20 września 2013 roku, znak: [...] strony postępowania zostały poinformowane o możliwości zapoznania się z aktami postępowania odwoławczego zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a.
W oparciu o przedstawiony powyżej materiał dowodowy ustalono, że przedmiotem postępowania jest samowolna budowa 4-kondygnacyjnego, murowanego budynku, którego wymiary wynoszą: 7,95 m x 6,40 m, powierzchnia zabudowy wynosi 50,88 m2, ulokowanego na południowy - zachód od istniejącej już na tej działce zabudowy (orientację budynku w przestrzeni oparto na wydruku ze strony internetowej geoportal, orientacja budynku zamieszona na załączniku do protokołu, akta WINB k - 19, jest błędna), o dachu dwuspadowym krytym dachówką.
Budowa budynku gospodarczego, nie wymaga pozwolenia, a jedynie jego zgłoszenia, m.in. gdy jego powierzchnia nie przekracza 35 m2 przy rozpiętości nie większej niż 4,80m w przypadku budowy obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej (art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 u.p.b.). W. G. w toku postępowania przedłożył skutecznie złożone zgłoszenie z dnia 3 czerwca 2009 roku dotyczące budowy parterowego budynku gospodarczego o wymiarach 7,0 m x 4,8m (rozpiętość budynku), powierzchnia zabudowy 33,6 m2, z nieużytkowym podpiwniczeniem, posadowionym na żelbetowych ławach, który miał być dobudowany do istniejącego budynku. Do zgłoszenia dołączył również oświadczenie, że jest rolnikiem oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Natomiast, jak wynika z akt sprawy, wybudowany został budynek, który nie odpowiada zgłoszeniu o parametrach opisanych powyżej, wymagający uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. O tej okoliczności (obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę) W. poinformowany decyzją z dnia 30 kwietnia 2009 roku, znak: [...], którą [...] wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia robót budowlanych polegających na trzykondygnacyjnego budynku o rozpiętości 7,0 m, informując, że budynek gospodarczy nie może mieć powierzchni zabudowy większej niż 35 m2 oraz rozpiętości 4,8 m.
Zatem, pomimo złożenia skutecznego zgłoszenia na budynek gospodarczy zgodny z obowiązującymi przepisami, strona zdecydowała się na budowę budynku wymagającego pozwolenia na budowę, którego nie posiadała. W takim stanie faktycznym nie można uznać, że działanie Pana W. G. było nieświadome, wręcz przeciwnie - inwestor dążył do zrealizowania pierwotnego zamierzenia budowlanego (budynku wielokondygnacyjnego, o rozpiętości powyżej 4,8 m), na które nie otrzymał zgody w trybie zgłoszenia, a był poinformowany o konieczności ubiegania się o pozwolenie na budowę.
W związku z powyższym, PINB jako podstawę materialnoprawną skarżonej decyzji prawidłowo wskazał art. 48 ust. 1 u.p.b. Opisano procedurę legalizacji opartą na art. 48 ust. 2 i 3 podkreślając, że w razie niewykonania obowiązków nałożonych postanowieniem wydanym na podstawie tych przepisów, organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest zastosować art. 48 ust. 1, a więc orzec o nakazie rozbiórki.
PINB prowadząc postępowanie pierwszoinstancyjne uczynił zadość wyżej powołanym przepisom wydając w dniu 17 maja 2010 roku postanowienie znak: [...], którym wstrzymał prowadzenie robót budowlanych prowadzonych przy budowie budynku mieszkalnego na działce nr. ew. [...] w G. oraz nałożył na W. G. obowiązek przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy do dnia 30 listopada 2010 roku oraz pozostałych wymaganych prawem dokumentów do dnia 30 grudnia 2010 roku. Postanowienie to zostało stronie skutecznie doręczone w dniu 24 maja 2010 roku. Jednakże skarżący uchybili powyższemu terminowi, co więcej jak wynika z akt postępowania do dnia 29 grudnia 2011 roku we właściwym urzędzie gminy nie został złożony wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, pomimo iż w przedmiotowym postanowieniu W. G. został pouczony o konsekwencjach niespełnienia nałożonego na niego obowiązku, tj. o konieczności nałożenia na inwestora obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego.
W ustalonym stanie sprawy nie można się zgodzić z zarzutem podnoszonym przez W. G. w odwołaniu, że podjęte działania były nakierowane na dokonanie "remontu istniejącego obiektu budowlanego". Powołano się przy tym na art. 3 pkt 6,7a i 8 u.p.b. i zawarte w tych przepisach definicje budowy, przebudowy i remontu. Nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że doszło jedynie do odtworzenia stanu pierwotnego istniejących już budynków, bądź tylko zmiany ich parametrów bez zmiany kubatury. Jak wynika z akt postępowania doszło do wybudowania nowego obiektu budowlanego, niespełniającego kryteriów do zakwalifikowania go jako jednego z obiektów podlegających reżimowi zgłoszenia, bądź w ogóle wyłączonych z regulacji u.p.b.
Zastrzeżenia organu odwoławczego wzbudziła jednakże kwestia określenia adresata obowiązku nakazu rozbiórki zawartego w skarżonej decyzji.
Organ II instancji w swojej poprzedniej decyzji w tej sprawie zwrócił uwagę na fakt, że w tok czynności podejmowanych przez PINB powinna być również włączona Z. G., jako współwłaściciel działki, na której doszło do samowoli budowlanej, ponieważ zgodnie z art. 52 u.p.b.: "Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51."
W toku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji poinformował Z. G. o możliwości zapoznania się z aktami postępowania i wypowiedzenia się, co do zebranych materiałów, tym samym uznał ją za stronę postępowania. Natomiast w dalszym ciągu nie doszło do ustalenia roli, którą Z. G. pełniła w przedmiotowej sprawie. Dopiero z treści odwołania złożonego przez stronę wynika, że nie była inwestorem podjętego zamierzenia budowlanego, a jedynie współwłaścicielem nieruchomości. Zatem właściwym było włączenie Z. G. w krąg stron postępowania, natomiast adresatem nakazu rozbiórki winien być jedynie inwestor o ile posiada tytuł prawny do nieruchomości. W. G. jest inwestorem budynku oraz współwłaścicielem działki, zatem orzeczony na niego nakaz rozbiórki może zostać wyegzekwowany.
W związku powyższym organ skorzystał z kompetencji reformatoryjnych i w oparciu o art. 138 § l pkt 2 k.p.a. uchylił skarżoną decyzję i orzekł na nowo. Niniejsze rozstrzygnięcie nie narusza art. 139 k.p.a. stanowiącego, że "Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny", gdyż nie powoduje pogorszenia sytuacji prawnej skarżących. WINB podziela pogląd orzecznictwa administracyjnego: "Zgodnie z art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. "Niekorzyść", o której mowa w powołanym przepisie, to obiektywne pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy. O tym, czy naruszenie takie nastąpiło przesądza zestawienie osnowy decyzji organu I instancji z rozstrzygnięciem organu odwoławczego " (wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 lipca 2007 roku, sygn. akt II SA/Wa 512/07, por.: WSA w Warszawie z dnia 13 czerwca 2012 roku, sygn. akt II SA/Wa 254/12). Pan W. G. był adresatem skarżonej decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia i w dalszym ciągu jest zobowiązany do wypełnienia tego obowiązku.
Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. G. i Z. G., przy czym skarga W. G. została zarejestrowana pod sygn. II SA/Kr 1622/13, a Z. G. pod sygn. II SA/Kr 1623/13. W tożsamych co do treści skargach skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji:
1. Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania a to naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stron postępowania, a tym samym doprowadzenie do sytuacji, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - tj. że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, poprzez nie nadanie przymiotu strony właścicielom działki sąsiedniej.
2. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1) naruszenie art. 36 § 1 i 2 k.p.a., art. 6 k.p.a., art. 8 k.p.a., poprzez zbyt późne zawiadomienie strony (ok. 1,5 roku od wpłynięcia odwołania do organu II instancji) o niezałatwieniu sprawy terminie wskazanym w art. 35 § 3 k.p.a., nieprzystające do celu i istoty przepisu art. 35 k.p.a. a przez to złamanie zasad ogólnych k.p.a., w tym zasady praworządności (wyrażonej w art. 6 k.p.a.) i zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).
2) naruszenie art. 7 k.p.a. w zakresie nie uwzględnienia słusznego interesu strony w toku przedmiotowej sprawy poprzez nie uwzględnienie ponownego wniosku o legalizację samowoli budowlanej złożonego pismem z dnia 27 maja 2013 r.
Na podstawie tych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skarg powołano się na art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W przedmiotowej sprawie ten właśnie artykuł będzie miał zastosowanie. Co prawda art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane ma zastosowania w niniejszej sprawie jednak należy zwrócić uwagę na to, że jest to lex specialis w stosunku do przepisu k.p.a. i zawęża on krąg podmiotów mogących być stronę. Jednak skoro to właśnie na gruncie tego przepisu z prawa budowlanego (lex specialis) za stronę powszechnie uznaje się właścicieli nieruchomości sąsiednich to tym bardziej właściciele nieruchomości sąsiednich powinni być uznanie za stronę na gruncie k.p.a. (tak wskazał WSA w Kielcach w wyroku z dnia 2 kwietnia 2008 r. II SA/Ke 78/08).
W niniejszej sprawie organ nie ustalił właścicieli nieruchomości sąsiednich, nie przyznał im przymiotu strony, naruszając art. 28 k.p.a. pozbawił ich- bez ich winy - możliwości wzięcia udziału w postępowaniu, co stanowi przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu zaistnienia naruszenia przepisu dającego podstawę do wznowienia. Organ nie rozważył nawet zasadności uznania, bądź nie uznania ich za stronę bowiem jeśli z jakichś powodów nie uznał ww. osób za stronę powinno to mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.
Co więcej organ popełnił jeszcze inne błędy procesowe, mianowicie nie zawiadomił ustalonych stron o nierozpoznaniu sprawy w terminie określonym w k.p.a.. Organ odwoławczy otrzymał odwołania Z. G. i W. G. w dniu 19 marca 2012 r. od tego dnia biegł miesięczny termin do rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym. W przypadku niedotrzymania tego terminu organ zobowiązany był zawiadomić strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin. Organ dokonał takiego zawiadomienia dopiero pismem z dnia 10 września 2013 r. a więc ok. 1,5 roku po wpłynięciu sprawy do organu odwoławczego.
Nie zawiadamiając stron zgodnie z art. 36 k.p.a. organ naruszył jednocześnie art. 6 i 8 k.p.a.. Organ pozostawił strony w niepewności co do toczącego się postępowania. Strony występują bez profesjonalnego pełnomocnika, takie działanie powoduje u stron dezorientację co do toczącej się sprawy, strony nie wiedziały co to oznacza, czy postępowanie zakończyło się, czy mogą dalej składać swoje wnioski, oświadczania itp. To stawia strony w niekorzystnej sytuacji procesowej.
Na marginesie należy nadmienić również, że organ jako uzasadnienie niezałatwienia sprawy w terminie podał znaczną ilość spraw administracyjnych będących w toku. Takie uzasadnienie niezałatwienia sprawy w terminie jest niedopuszczalne. Organ od tego ma środki i zasoby ludzkie aby racjonalnie je wykorzystywać, a "załatwianie spraw wg kolejności" nie jest wystarczającym usprawiedliwieniem.
W toku postępowania odwoławczego Z. G. i W. G. złożyli wniosek o legalizację budynku będącego przedmiotem niniejszego postępowania. Wniosek ten nie został uwzględniony, w uzasadnieniu zaś organ podaje że organ I instancji wykonał obowiązek nałożony art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego umożliwiający dokonanie legalizacji. Uwzględnienie wniosku złożonego ponownie przez skarżącego czyniło by zadość uwzględnieniu interesu strony w toczącym się postępowaniu. Interes strony jest interesem równoważnym w stosunku do interesu społecznego, nie może być traktowany jako "gorszy". Co więcej legalizacja budynku byłaby również w interesie społecznym z uwagi na aspekt finansowy związany z opłatą legalizacyjną. Rozbiórka budynku nie uwzględnia więc w istocie ani interesu społecznego, ani interesu strony.
W odpowiedzi na skargi Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o ich oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 12 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 111 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi połączył obie sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. II SA/Kr 1622/13.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził istnienia naruszeń prawa materialnego, ani też przepisów postępowania. Organy nadzoru budowlanego zebrały kompletny materiał dowodowy i na tej podstawie w zaskarżonej decyzji ustalono stan faktyczny nie budzący wątpliwości oraz prawidłowo zastosowano obowiązujące przepisy prawa budowlanego.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (ust. 1). Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (ust. 2) W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, nakłada się obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. (ust. 3) Zgodnie zas z ust. 4 tego przepisu, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. uzyskał od Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. informację o samowoli budowlanej, polegającej na budowie budynku z pomieszczeniami mieszkalnymi – 5 pomieszczeń z łazienkami, w piśmie jako inwestora tych robót wskazano W. G.. Organ I instancji zweryfikował informację o braku pozwolenia na budowę lub zgłoszenia przedmiotowej inwestycji do organu administracji architektoniczno - budowlanej bezpośrednio w tym organie tj. u Starosty [...], który brak takiego pozwolenia potwierdził w piśmie z dnia 19 maja 2010r. z którego wynika, że W. G. dokonał wyłącznie zgłoszenia budowy budynku gospodarczego związanego z produkcja rolną i uzupełniającego zabudowę zagrodową na działce nr [...] w G..
W tych okolicznościach PINB w Z. prawidłowo wszczął procedurę, o której mowa w art. 48 prawa budowlanego. Postanowieniem z dnia 17 maja 2010r. nakazał inwestorowi wstrzymanie robót budowlanych oraz nałożył obowiązek przedstawienia stosownych dokumentów – w terminach do 30 listopada 2010r. (decyzja o warunkach zabudowy) i do 30 grudnia 2010r. (cztery egzemplarze projektu budowlanego). Postanowienie zostało odebrane w dniu 24 maja 2010r.
Podkreślić przy tym należy, że w przywołanym postanowieniu określono inwestorowi stosunkowo długi, odpowiednio sześciomiesięczny i siedmiomiesięczny termin do przedłożenia stosownej dokumentacji. W orzecznictwie wskazuje się, że termin wyznaczony stronie w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 prawa budowlanego do dostarczenia dokumentów powinien być realny, a przy jego wyznaczaniu należy uwzględnić czas, jaki jest niezbędny do uzyskania tych dokumentów. Powszechnie przyjmuje się, że jest to termin procesowy, który może być skracany lub przedłużany w zależności od okoliczności (na przykład wyroki: NSA z dnia 28 marca 2008 r., sygn. II OSK 308/07, LEX nr 468750, WSA w Warszawie z dnia 6 czerwca 2008 r., sygn. VII SA/Wa 682/08, LEX nr 508483; WSA w Łodzi z dnia 22 października 2008 r., sygn. II SA/Łd 390/08, LEX nr 505895; WSA w Gdańsku z dnia 27 marca 2008 r., sygn. II SA/Gd 37/08, LEX nr 488024). Wyznaczony stronie w niniejszej sprawie termin był z pewnością wystarczający, odpowiedni i realny. W tym czasie skarżący jednakże nie uczynili nic, żeby samowolnie wybudowany budynek zalegalizować.
Po stwierdzeniu, że inwestor nie wykonał żadnego z obowiązków umożliwiających legalizację samowolnie wybudowanego obiektu, prawidłowo nakazano jego rozbiórkę decyzją z dnia 21 lutego 2012r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 prawa budowlanego. Dopiero w dniu 27 maja 2013r. czyli po trzech latach od doręczenia skarżącemu postanowienia z 17 maja 2010r., w trakcie trwającego postępowania odwoławczego, skarżący zwrócili się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umożliwienie legalizacji budynku. Trudno w tej sytuacji uznać za uzasadniony zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7 Kpa poprzez nieuwzględnienie wniosku o legalizację. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zakopanem od początku prowadził postępowanie właśnie w taki sposób, aby – zgodnie z obowiązującymi przepisami – w pierwszej kolejności umożliwić inwestorom legalizację samowoli budowlanej, natomiast Skarżący z możliwości tej nie skorzystali. Z akt sprawy wynika, że W. G. nawet nie podjął takiej próby.
W dniu 23 maja 2013 r. PINB w Z. na zlecenie organu II Instancji przeprowadził ponowne oględziny, z których jednoznacznie wynika, że wybudowany został czterokondygnacyjny budynek mieszkalny, który nie ma nic wspólnego ze zgłoszonym budynkiem gospodarczym.
Przepisy prawa materialnego zostały przez organy obu instancji prawidłowo zastosowane. Organ nadzoru budowlanego, wobec braku reakcji inwestora samowolnie wybudowanego budynku na nakaz dostarczenia stosownych dokumentów umożliwiających legalizacje, zobligowany był do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku, na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Nie jest też zasadny – ogólnie sformułowany – zarzut naruszenia art. 28 ustawy prawo budowlane, poprzez niewłaściwe ustalenie kręgu stron postępowania. Przepis ten jest przepisem szczególnym wobec art. 28 Kpa i jako taki musi być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie – zgodnie z jego literalnym brzmieniem - wyłącznie do spraw związanych z pozwoleniem na budowę. Do spraw związanych z nakazem rozbiórki zastosowanie będzie miał przepis art. 28 Kpa – na zasadach ogólnych. Co do zarzutu zbyt długo trwającego postępowania przed organem II instancji to stwierdzić należy, że w tym zakresie skarżący mają rację, niemniej zwalczaniu bezczynności i przewlekłości postępowania służą odrębne środki prawne w tym odrębna skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Okoliczności te nie są oceniane podczas kontroli prawidłowości wydania decyzji administracyjnej.
Reasumując należało dojść do wniosku, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a postępowanie dowodowe przeprowadzone w tej sprawie nie budzi zastrzeżeń. Z tego względu skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło