II SA/Kr 166/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. F. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 sierpnia 2008r. odrzucające sprzeciw od zarządzenia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 lipca 2009r., sygn. akt II SA/Kr 166/06 o pozostawieniu wniosku "A" sp. z o.o. i J. F. o zwolnienie od kosztów postępowania oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi "A" sp. z o.o. i J. F. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 grudnia 2005r., nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki p o s t a n a w i a: wniosek oddalić. Sygn. akt II SA/Kr 166/06 P O S T A N O W I E N I E Dnia 27 kwietnia 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. z o.o. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 sierpnia 2008r. odrzucające sprzeciw od zarządzenia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 lipca 2009r., sygn. akt II SA/Kr 166/06 o pozostawieniu wniosku "A" sp. z o.o. i J. F. o zwolnienie od kosztów postępowania oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi "A" sp. z o.o. i J. F. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 grudnia 2005r., nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki p o s t a n a w i a: wniosek oddalić. Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił sprzeciw J. F. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 lipca 2009r., sygn. akt II SA/Kr 166/06. Postanowienie to zostało doręczone stronie skarżącej osobiście w dniu 10 września 2008r. wraz z uzasadnieniem i pouczono ją o możliwości złożenia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w terminie 7 dni od daty doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28.08.2008r. zostało wniesione przez stronę skarżącą w dniu 25.09. 2008r. (data nadania przesyłki pocztowej). Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie J. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 sierpnia 2008r., bowiem wniesione zostało przez stronę z uchybieniem terminu. Postanowieniem z dnia 1.03.2010r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt II OZ 136/10 oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie z 18.12.2008r. W międzyczasie strona skarżąca pismem z dnia 8 stycznia 2009r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 sierpnia 2008r. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca podniosła, iż fakt wniesienia z opóźnieniem nie był przez nią zawiniony, "albowiem pocztę wraz z postanowieniem WSA w Krakowie w jego imieniu odebrała osoba nie mająca do tego upoważnienia. Z tejże przyczyny powyższa przesyłka nie została dostarczona "do rąk własnych J. F." w dniu w którym faktycznie została odebrana z poczty a z kilku-dniowym opóźnieniem. Brak możliwości obiektywnego osobistego zweryfikowania przez Skarżącego faktu oraz daty otrzymania poczty a co się z tym wiąże przestrzegania terminu do wniesienia zażalenia spowodował iż w jego ocenie i przeświadczeniu sporządzając i wysyłając sprzeciw dochował obowiązującego terminu. Podkreślenia wymaga fakt braku winy Skarżącego w jego działaniu a biorąc pod uwagę Sądu jego czynne zaangażowanie w toczące się postępowanie nie ulega wątpliwości, iż zaistniała sytuacja w normalnym (tzn. przy zapoznaniu się w treścią Postanowienia w warunkach prawidłowego dostarczenia korespondencji) nigdy nie miałaby miejsca." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm., oznaczanej dalej p.p.s.a.) uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonując jednocześnie czynności, dla której określony był termin, we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a uchybienie powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. W sytuacji, gdy którakolwiek z wymienionych wyżej przesłanek nie zostanie spełniona, zasadnym jest wydanie orzeczenia odmownego. Jak wynika z akt sprawy postanowienie z dnia 28 sierpnia 2008r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 10 września 2008r. Odebrał je osobiście J. F. – dowód doręczenia k.249 akt. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw do twierdzeń, iż doręczenie to nie było prawidłowe. Okoliczność ta nie pozwala na przyjęcie braku winy strony skarżącej w przekroczeniu terminu do wniesienia zażalenia w terminie. Potwierdził to w swoim postanowieniu NSA w Warszawie z 1.03.2010r., sygn. akt II OZ 136/10, który przyjął, iż doręczenie tego postanowienia nastąpiło prawidłowo. W konsekwencji kolejne postanowienie WSA w Krakowie z 18.12.2008r., sygn. akt II SA/Kr 166/06 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 28 sierpnia 2008r. o odrzuceniu sprzeciwu doręczone zostało stronie skarżącej w dniu 8.01.2009r. Odebrał je osobiście J. F. – dowód doręczenia k.300 akt. Przyjmując podane w uzasadnieniu wniosku o przywróceniu terminu okoliczności, iż strona skarżąca później otrzymała postanowienie Sądu z dnia 28 sierpnia 2008r. niż wynika to z dowodu doręczenia, to w żaden sposób nie wskazała kiedy to nastąpiło oraz nie wykazała, iż wniosek o przywrócenie terminu został złożony najpóźniej w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny uniemożliwiającej wniesienie zażalenia w terminie. Ponieważ zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 28 sierpnia 2008r. wniesiono pismem datowanym na 25.09.2008r., to przyjąć należy, iż najpóźniej w tym dniu wnioskodawca dowiedział się o tymże postanowieniu, a więc ustała przyczyna nie wniesienia zażalenia w terminie. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego zażalenia złożony został dopiero 8.01.2009r., a więc po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyny uniemożliwiającej dokonania czynności w terminie. Zatem wnioskodawca nie wykazał, że złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w prawem zakreślonym terminie. Wreszcie podkreślić należy, że zarówno w nauce prawa, jak i orzecznictwie usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktyczne uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia. ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005 str 333). Zgodnie ze stanowiskiem NSA, zawartym w postanowieniu z dnia 26.11.2008r., sygn. akt II OZ 1231/08 – "Powyższe przepisy są tak skonstruowane, że nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona może działać z dostatecznym rozeznaniem i ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. W przeciwnym razie strona powinna zadbać z wyprzedzeniem o swoją sprawę, np. zaangażować do jej prowadzenia pełnomocnika, lub chociażby posłańca dla dokonania prostej czynności o charakterze technicznym (uiszczenia wpisu)". Podsumowując, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas. Powołane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, iż strona skarżąca z opóźnieniem otrzymała postanowienie Sądu z dnia 28 sierpnia 2008r. (w innym terminie niż wynika to z dowodu doręczenia przesyłki) nie jest taką okolicznością (nagłą, usprawiedliwiająca brak winy) uzasadniającą przywrócenie terminu. Nie sposób bowiem twierdzić by strona skarżąca nie mogła podjąć stosownych działań i czynności ze względu na obiektywne (niezależne od niej okoliczności) lub błędne pouczenie. Doręczenia przesyłki dokonano prawidłowo, a strona skarżąca nie wskazała na żadne inne przyczyny uzasadniające jej uchybienie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Sądu z dnia 28 sierpnia 2008r. Trudno bowiem mówić o tym, że postanowienie odebrała inna osoba nie mająca do tego upoważnienia, a w konsekwencji wnioskodawca nie mógł obiektywnie i osobiście zweryfikować faktu oraz daty otrzymania poczty skoro w tym przypadku sam osobiście odbierał kierowaną do siebie korespondencję. Wobec powyższego, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. Sygn. akt II SA/Kr 166/06 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił sprzeciw "A" Sp. z o.o. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 lipca 2009r., sygn. akt II SA/Kr 166/06. Postanowienie to zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 10 września 2008r. wraz z uzasadnieniem i pouczono ją o możliwości złożenia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w terminie 7 dni od daty doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28.08.2008r. zostało wniesione przez stronę skarżącą w dniu 25.09.2008r. (data nadania przesyłki pocztowej). Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie "A" Sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 sierpnia 2008r., bowiem wniesione zostało przez stronę z uchybieniem terminu. Postanowieniem z dnia 1.03.2010r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt II OZ 135/10 oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie z 18.12.2008r. W międzyczasie strona skarżąca pismem z dnia 8 stycznia 2009r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 sierpnia 2008r. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca podniosła, iż fakt wniesienia z opóźnieniem nie był przez nią zawiniony, "albowiem pocztę wraz z postanowieniem WSA w Krakowie w jego imieniu odebrała osoba nie mająca do tego upoważnienia. Z tejże przyczyny przesyłka nie została dostarczona podmiotowi o nazwie "A" Sp. z o.o. w dniu w którym faktycznie została odebrana z poczty a z kilku-dniowym opóźnieniem. Brak możliwości obiektywnego osobistego zweryfikowania przez Skarżącego faktu oraz daty otrzymania poczty a co się z tym wiąże przestrzegania terminu do wniesienia zażalenia spowodował iż w jego ocenie i przeświadczeniu sporządzając i wysyłając sprzeciw dochował obowiązującego terminu. Podkreślenia wymaga fakt braku winy Skarżącego w jego działaniu a biorąc pod uwagę Sądu jego czynne zaangażowanie w toczące się postępowanie nie ulega wątpliwości, iż zaistniała sytuacja w normalnym (tzn. przy zapoznaniu się w treścią Postanowienia w warunkach prawidłowego dostarczenia korespondencji) nigdy nie miałaby miejsca." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., oznaczanej dalej p.p.s.a.) uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonując jednocześnie czynności, dla której określony był termin, we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a uchybienie powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. W sytuacji, gdy którakolwiek z wymienionych wyżej przesłanek nie zostanie spełniona, zasadnym jest wydanie orzeczenia odmownego. Jak wynika z akt sprawy postanowienie z dnia 28 sierpnia 2008r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 10 września 2008r. Odebrała je w siedzibie Spółki - "M. J. pracownik" – dowód doręczenia k.248 akt. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw do twierdzeń, iż doręczenie to nie było prawidłowe. Okoliczność ta nie pozwala na przyjęcie braku winy strony skarżącej w przekroczeniu terminu do wniesienia zażalenia w terminie. Potwierdził to w swoim postanowieniu NSA w Warszawie z 1.03.2010r., sygn. akt II OZ 135/10, który przyjął, iż doręczenie tego postanowienia nastąpiło prawidłowo. W konsekwencji kolejne postanowienie WSA w Krakowie z 18.12.2008r., sygn. akt II SA/Kr 166/06 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 28 sierpnia 2008r. o odrzuceniu sprzeciwu doręczone zostało stronie skarżącej w dniu 6.01.2009r. Odebrała je w siedzibie Spółki - "M. J. pracownik" – dowód doręczenia k.301 akt. Co więcej doręczenie nastąpiło w takim sam sposób jak poprzednio tj. do rąk pracownika Spółki – czego tym razem strona skarżąca nie kwestionuje, przyjmując tym samym, że doręczenie przesyłki pocztowej nastąpiło prawidłowo. Przyjmując podane w uzasadnieniu wniosku o przywróceniu terminu okoliczności, iż strona skarżąca później otrzymała postanowienie Sądu z dnia 28 sierpnia 2008r. niż wynika to z dowodu doręczenia, to w żaden sposób nie wskazała kiedy to nastąpiło oraz nie wykazała, iż wniosek o przywrócenie terminu został złożony najpóźniej w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny uniemożliwiającej wniesienie zażalenia w terminie. Ponieważ zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 28 sierpnia 2008r. wniesiono pismem datowanym na 25.09.2008r., to przyjąć należy, iż najpóźniej w tym dniu wnioskodawczyni dowiedziała się o tymże postanowieniu a więc ustała przyczyna nie wniesienia zażalenia w terminie. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego zażalenia złożony został dopiero 8.01.2009r., a więc po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyny uniemożliwiającej dokonania czynności w terminie. Zatem wnioskodawca nie wykazał, że złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w prawem zakreślonym terminie. Wreszcie podkreślić należy, że zarówno w nauce prawa, jak i orzecznictwie usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktyczne uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia. ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005 str 333). Zgodnie ze stanowiskiem NSA, zawartym w postanowieniu z dnia 26.11.2008r., sygn. akt II OZ 1231/08 – "Powyższe przepisy są tak skonstruowane, że nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona może działać z dostatecznym rozeznaniem i ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. W przeciwnym razie strona powinna zadbać z wyprzedzeniem o swoją sprawę, np. zaangażować do jej prowadzenia pełnomocnika, lub chociażby posłańca dla dokonania prostej czynności o charakterze technicznym (uiszczenia wpisu)". Podsumowując, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas. Powołane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, iż strona skarżąca z opóźnieniem otrzymała postanowienie Sądu z dnia 28 sierpnia 2008r. (w innym terminie niż wynika to z dowodu doręczenia przesyłki) nie jest taką okolicznością (nagłą, usprawiedliwiająca brak winy) uzasadniającą przywrócenie terminu. Nie sposób bowiem twierdzić by strona skarżąca nie mogła podjąć stosownych działań i czynności ze względu na obiektywne (niezależne od niej okoliczności) lub błędne pouczenie. Doręczenia przesyłki dokonano prawidłowo, a strona skarżąca nie wskazała na żadne inne przyczyny uzasadniające jej uchybienie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Sądu z dnia 28 sierpnia 2008r. Odwołując się bowiem do ugruntowanego w orzecznictwie poglądu, trzeba stwierdzić, iż zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona (pełnomocników, pracowników) powodują, że nie można uznać braku winy strony w uchybieniu terminowi (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 1999 r. sygn. I PKN 76/99, OSNP 2000 r. Nr 11, poz. 431; także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2000 r. sygn. II CKN 554/00, Lex nr 51986). Strona skarżąca obowiązana jest do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, bowiem istotą postępowania zmierzającego do przywrócenia terminu do dokonania czynności sądowej jest wykazanie, iż miały miejsce okoliczności o charakterze obiektywnym, utrudniające lub uniemożliwiające dokonanie takiej czynności w prawem zakreślonym terminie, i których przy dołożeniu należytej staranności nie można było przezwyciężyć, a więc wyłączające winę strony skarżącej (lub jej pełnomocnika) w zaniechaniu dokonania tych czynności. Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona skarżąca (lub jej pełnomocnik) nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Natomiast sprawy związane z funkcjonowaniem Spółki, jej reorganizacją, powierzeniem zadań poszczególnym pracownikom, przekazywaniem poczty, nadzorem nad prawidłowym ich wykonywaniem są wewnętrznymi kwestiami organizacyjnymi tego podmiotu (zob. postanowienie NSA w Warszawie z 5.01.2010r., sygn. akt II OZ 1148/09). Wobec powyższego, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.