II SA/Kr 1715/12

WyrokWSA w Krakowie2013-02-01

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Irla, Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 48 Prawa budowlanego (nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia) w sytuacji, gdy inwestor dokonał zgłoszenia robót budowlanych, a następnie wykonał obiekt o parametrach przekraczających zakres zgłoszenia, ale bez jednoznacznego ustalenia jego zamiaru obejścia przepisów o pozwoleniu na budowę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zastosowanie trybu z art. 48 Prawa budowlanego (nakaz rozbiórki) było przedwczesne. Organ nie zweryfikował wystarczająco zamiaru inwestora, który dokonał zgłoszenia robót, a następnie wykonał obiekt o parametrach przekraczających zgłoszenie. W takiej sytuacji, gdy istnieje wątpliwość co do zamiaru obejścia przepisów o pozwoleniu na budowę, a roboty zostały wykonane na podstawie zgłoszenia, właściwsze jest zastosowanie trybu z art. 50 i 51 Prawa budowlanego, który przewiduje wstrzymanie robót i możliwość ich legalizacji.
Stan faktyczny
Skarżący zostali zobowiązani decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozbiórki stawu wodnego, budowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ ustalił, że inwestorzy przekroczyli zakres zgłoszonych robót budowlanych, powiększając istniejące oczko wodne do rozmiarów znacznie przekraczających zgłoszenie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w tym brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i przedwczesne ustalenie parametrów obiektu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także uchylił postanowienie PINB z dnia 8 grudnia 2011 r. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2013 r. sprawy ze skargi K.P. i M.P. na decyzję nr [....] [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 5 października 2012 r., znak: [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. uchyla postanowienie nr [....] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [....] w K. z dnia 8 grudnia 2011 r. znak: [....] ; III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; IV. zasądza od [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących K.P. i M.P. kwotę 757zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. decyzją z [...].03.2012 r., na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 243 póz. 1623 z 2010 r.), nakazał K.P. I M.P. jako inwestorom i współwłaścicielom działek nr [...] i [...] w miejscowości W. wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego poprzez zasypanie stawu wodnego usytuowanego na działkach nr [...] i [...] w miejscowości W. gmina Ś. budowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę (załącznik nr 1, 2 do decyzji). W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie kontrolno-wyjaśniające przeprowadził w związku z wnioskami B.K. . Wskazał, że w dniu 19.02.2010 r. K.P. dokonał zgłoszenia do Starostwa Powiatowego przebudowy oczka wodnego. Do zgłoszenia inwestor załączył opis planowanych robót, m.in.: "oczko wodne - o powierzchni 30m3 na każdą działkę, tzn. 30m2 na dz. [...] , 30m2 na dz. [... ] = 60 m2 ". Przeprowadzona kontrola wykazała przekroczenie zakresu budowy urządzenia wodnego - stawu wodnego zgłoszonych robót budowlanych. W ocenie organu kilkakrotne powiększenie parametrów budowanego obiektu kwalifikuje się do uprzedniego uzyskania ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę stawu wodnego, zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane oraz pozwolenia wodnoprawnego -zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt.3 ustawy Prawo wodne. Zakres wykonywanych robót został zaliczony do budowy urządzenia wodnego - na podstawie art.9 ust. 1 pkt. 19c ustawy z dnia 18.07.2001 r. Prawo wodne. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 13.07.2010 r. ustalono, że na działkach nr [...] i [...] został wykonany wykop pod jeden staw wodny o wymiarach: długość ok. 25,60 m, szerokość 5,30 m = ok. 135 m2. Pomiary wykonano po linii prostokąta na krawędzi brzegów zbiornika. Głębokość wykopu została zmierzona w połowie długości i wynosiła wówczas do dna wykopu ok. 2,0 m i była nierównomierna. Staw wodny jest wypełniony niedużą ilością wody. Brzeg przedmiotowego stawu od strony działki nr [...] wzmocniono betonową trylinką. Wykopy ziemi są wykonywane w granicy z działką nr [...] -współwłasności B.K. , która jest o dużym spadku terenu. Głębokość utworzonego wykopu od dna do krawędzi skarpy (działki nr [...]) wynosi ok. 4,0 m. Na działce nr [...] występują osunięcia ziemi w rejonie budowanego stawu. W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 27.04.2011 r. organ ustalił, że wykonane wzmocnienie krawędzi wykopu od strony działki nr [...] nie spełnia w wystarczającym stopniu swojej funkcji - ziemia obsuwa się razem z betonowymi płytami (trylinką). Dnia 13.01.2012 r. dokonano kolejnej kontroli stawu wodnego i stwierdzono poszerzenie jego brzegów. Od strony działki sąsiedniej nr [...] brzeg wykopu jest wzmocniony 9-cioma rzędami trylinki i kamienia. Widoczne ślady osuwania się ziemi na krawędzi stawu wzdłuż granicy z działką nr [...] na długości ok. 8,0 m i szerokości ok. 4,0 m. Staw jest wypełniony małą ilością wody. Ze względu na bezpieczeństwo - dokonanie dokładnych pomiarów poszerzonego stawu nie było możliwe, ponieważ krawędzie wykonanego wykopu są niestabilne. Inwestorzy ogrodzili teren stawu umieszczając tablicę z informacyjną o głębokich wykopach. Prowizoryczne ogrodzenie wykonano ze słupków drewnianych i desek. Postanowieniem z dnia [...].12.2011 r. organ zobowiązał inwestorów do dostarczenia dokumentacji projektowej. Brak zatwierdzonego projektu budowlanego spowodował wykonanie przedmiotowego urządzenia wodnego bez podstawowych zasad wiedzy technicznej, m.in.: prawidłowego rozmieszczenia stawu wodnego na działkach inwestorów, wykonania niezbędnych zabezpieczeń konstrukcyjnych brzegów stawu, uwzględnienia ukształtowania terenu działki i jej otoczenia oraz warunków korzystania z wody powierzchniowej i podziemnej, z uwzględnieniem jej ilości i jakości. W trakcie postępowania stwierdzono, że wykonane roboty budowlane negatywnie wpływają na działki inwestorów jak również na działki sąsiednie, ponieważ wykonane są w sposób nieodpowiedni. Wymagane dokumenty nie zostały przez inwestora złożone. Jednocześnie organ poinformował, że na podstawie art. 24 § 1 i 2 kpa "stwierdził brak podstaw prawnych do wyłączenia pracownika". Odwołanie od ww. decyzji wniósł K.P. . Odwołujący się zarzucił, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób stronniczy. Wskazał, że roboty realizowane są na podstawie prawomocnej zgody udzielonej przez organ administracji państwowej. Podkreślił, że zgłoszenie było dwukrotnie weryfikowane przez organ administracji państwowej. Dodatkowa weryfikacja zgłoszonych robót przez wydział architektury miała miejsce w roku w roku 2010. Natomiast prowadzone roboty związane z przebudową poprzednio występującego w tym miejscu oczka wodnego, zostały wymuszone działaniami PINB-u, który celowo i świadomie narażał ich na niebezpieczeństwo. Lokalizacja i sposób wykonania przebudowywanego oczka wodnego był uzgadniany z geologami. Dokumentacja geotechniczna wykonana dla terenu działek nr [...] i [...] oparta jest na pomiarach i badaniach podłoża gruntowego. Odwołujący się szczegółowo opisał przebieg postępowania administracyjnego prowadzonego w związku z bezprawną budową realizowaną na sąsiedniej działce nr [...] . Podkreślił, że pracownicy organu nadzoru mieli pełną świadomość, że na działce tej znajdują się osuwiska. Na skutek tej inwestycji we wrześniu 2008 r. doszło do pierwszych osunięć ziemi na terenie nieruchomości nr [...]. W jej wyniku doszło do odkształcenia się części konstrukcji domu stanowiącego własność odwołującego się. Mimo zawiadomienia organu o tym fakcie, organ nadzoru przystąpił do działań mających na celu wykazanie nielegalności budowanego oczka wodnego. Odwołujący się wskazał na konieczność wydania decyzji w krótkim czasie, albowiem konieczne jest zabezpieczenie ich mienia, gdyż w wyniku zalewania działki nr [...] wodami napływającymi z działki nr [...] ujawniły się kolejne pęknięcia konstrukcji domu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...].10.2012 r., znak [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organ l instancji. Wskazał, że inwestor (K.P. i M.P. ) wykonał roboty budowlane polegające na powiększeniu istniejącego oczka wodnego na działkach [...] i [...] w W. . Oczko wodne zostało wybudowane na podstawie zgłoszenia. Następnie, inwestor dokonał kolejnego zgłoszenia, w którym wskazał, że istniejące oczko wodne o powierzchni 30 m2 zostanie powiększone do powierzchni 60 m2, zlokalizowane równomiernie na obu działkach stanowiących własność inwestora. Jak wykazały oględziny przeprowadzone w dniu 13.07.2010 r. wykonana niecka zbiornika posiadała szerokość ok. 5,30 m a długość 17,20 m. Ponadto w toku postępowania dowodowego w sprawie ustalono, iż- inwestor powiększył wykonany wykop. Zatem inwestor nie wykonał robót budowlanych objętych dokonanym zgłoszeniem, lecz wykonał obiekt budowlany, który przekracza swoimi wymiarami, obiekt budowlany (oczko wodne), wskazany w zgłoszeniu. Organ odwoławczy podkreślił, że przepisy ustawy Prawo budowlane nie przewidują wykonywania robót budowlanych z odstępstwem o warunków wskazanych w dokonanym zgłoszeniu. Inwestor, zawiadamiając organ administracji architektoniczno-budowlanej o zamiarze wykonania określonych robót budowlanych, wobec niewniesienia sprzeciwu do dokonanego zgłoszenia przez ten organ, może przystąpić do wykonania jedynie tych robót budowlanych, które wskazał w zgłoszeniu. Wszystkie inne roboty budowlane (również dodatkowe roboty budowlane) może wykonać, o ile uzyska na ich wykonanie nową decyzję o pozwoleniu na budowę. Zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że inwestor tego obowiązku nie dopełnił. Nie można ustalić przyczyn, dla których inwestor odstąpił od wykonywania robót budowlanych zgodnie z dokonanym zgłoszeniem, niemniej takie jego działanie, jest działaniem samowolnym, którego skutkiem jest konieczność doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem zgodnie z procedurą określoną w ustawie Prawo budowlane. Oceniając możliwość legalizacji inwestycji organ odwoławczy wskazał, że miejscowość Ś. posiada ' miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w Ś. z 7.08.2007 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Ś). W związku z czym, zgodnie z obowiązującymi przepisami, PINB w K. wydał postanowienie nr [...] z dnia 8.12.2011 r., którym wstrzymał inwestorowi prowadzenie robót budowlanych oraz zobowiązał go do przedłożenia zaświadczenia o zgodności budowanego stawu wodnego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przedłożenia pozostałych żądanych w postanowieniu dokumentów. Termin wykonania obowiązku został ustalony na dzień 29.02.2012r. Zobowiązany nie wykonał ciążącego na nim obowiązku nałożonego postanowieniem, pomimo pouczenia o ewentualnym nakazie rozbiórki. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli M.P. i K.P. domagając się uchylenia tej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu l instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. Skarżący wskazali, że w toku postępowania przed organem drugiej instancji, K.P. podniósł przed Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego w K. , że ustalenia organu pierwszej instancji, dotyczące rozmiaru i umiejscowienia przedmiotowego obiektu budowlanego poczynione zostały w toku przerwanych i nigdy nie dokończonych prac budowlanych i z tej przyczyny nie oddają parametrów obiektu, który ten będzie posiadał po zakończeniu prac. Skarżący zwrócił więc uwagę na fakt, że niedopuszczalne jest traktowanie wymiarów wykopu, w którym dopiero ma zostać zrealizowane oczko wodne jako gotowego, ukończonego obiektu budowlanego, którego parametry można i należy sprawdzać w kontekście ich zgodności z parametrami wskazanymi w zgłoszeniu prawno-budowalnym. Proces wykonywania oczka wodnego wymaga bowiem, by przed jego ostatecznym ukształtowaniem niecki zbiornika wykonany został wykop o większych wymiarach niż docelowa objętość oczka wodnego, a następnie dopiero, metodą umacniania i kształtowania brzegów doprowadza się nieckę do docelowego kształtu i objętości. Tego ostatniego efektu nigdy nie osiągnięto, z uwagi na przerwane prace budowlane. Dlatego też, badanie zgodności zastanego stanu rzeczy z treścią zgłoszenia prawno-budowlanego było przedwczesne i nieadekwatne. Ponadto K.P. złożył wyraźny wniosek o przeprowadzenie oględzin nieruchomości skarżących przez organ II instancji, w celu wyjaśnienia powyższych kwestii i wskazania rzeczywistych, docelowych parametrów obiektu budowlanego. Organ nie ustosunkował się do tego wniosku. W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. potrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232). Nadto wskazać należy, że organ administracji publicznej, stosownie do treści art. 7 k.p.a. zobowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W tym celu, winien on w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Ocena,, czy dana okoliczność została udowodniona jest możliwa dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7, art.75 kpa) wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. nr 243 póz. 1623 z 2010 r.). Zgodnie z treścią tego przepisu organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie do powyższego zastrzeżenia, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Powyższy przepis umożliwia przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego. W toku tego postępowania, w myśl art.48 ust.3 ustawy, w postanowieniu o wstrzymaniu organ nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3. Dopiero w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 (art.48 ust.4) organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego stosownie do treści art.48 ust.1 Prawa budowlanego. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 kwietnia 2012 r. (sygn. II OSK 155/11, LEX nr 1219065) przesłanką zastosowania przepisu art. 48 Prawa budowlanego jest całkowite zignorowanie przez inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a przesłanką zastosowania przepisów art. 50 i 51 tej ustawy - samowolne odstąpienie od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, bądź zgłoszeniu. Przepis art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1. Zatem przepis ten może mieć zastosowanie do sytuacji, gdy inwestor przekroczy granice dokonanego zgłoszenia, chyba że zamiarem inwestora było obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę. Przy czym zamiar ten organy winny ustalać mając na uwadze realia konkretnej sprawy. W sytuacji bowiem wykonania robót budowlanych przekraczających zakres zgłoszenia organy winny wszcząć postępowanie określone w art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, a następnie prowadzić je w oparciu o art. 50 i 51 powyższej ustawy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że na podstawie samego tylko zgłoszenia z dnia 5.02.2007 r. (bez załączników) oraz zgłoszenia z dnia 19.02.2009 r. (z załącznikami) organ ustalił, że po wybudowaniu oczka wodnego na podstawie pierwszego zgłoszenia inwestor wykonał obiekt budowlany, który przekracza swoimi wymiarami, obiekt budowlany (oczko wodne), wskazany w drugim zgłoszeniu. Zdaniem Sądu ustalenie to zostało dokonane przedwcześnie. Po pierwsze, z żadnego dowodu przeprowadzonego w sprawie nie wynika, że inwestor zrealizował oczko wodne objęte zgłoszeniem z 2007 r. Po drugie, zastosowanie trybu z art. 48 ustawy Prawo budowlane nastąpiło bez wcześniejszej weryfikacji zamiaru inwestora. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd NSA (wyrok z dnia 28 kwietnia 2004 r., sygn. akt OSK 108/04), w którym przyjęto, że zgłoszenie wykonywania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza co do zasady przyjęcie, że obiekt budowlany został wybudowany w sposób uzasadniający zastosowanie przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane, chyba że wprawdzie inwestor zgłasza wykonanie określonych robót budowlanych, ale rzeczywistym jego zamiarem jest ich wykonywanie w sposób zasadniczo odbiegający od zgłoszenia, a z okoliczności sprawy wynika, że celem takiego działania było obejście przepisów o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Zwrócić należy uwagę, że kserokopie zgłoszenia z prezentatą organu 03.02.2009 r. z k. [...] iż k. [...] akt administracyjnych różnią się od siebie. Nadto, na kserokopii szkicu do zgłoszenia (k. [...]) podano: "zmiana kształtu oczka wodnego z okrągłego na taką bryłę", a na kserokopii "Uzupełnienia do zgłoszenia z dnia 2 luty 2009, złożonego" (k. [...] - bez prezentaty organu przyjmującego zgłoszenie) wskazano: "oczko wodne - o powierzchni 30m3 na każdą działkę tzn. 30 m 2 na dz. [...], 30 m2 na dz. [...] = 60 m2. Zauważyć należy, że rysunek oczka wodnego na szkicu z k.33 odbiega od tego opisu, gdyż na pierwszy rzut oka widać, że powierzchnia oczka wodnego na działce [...] jest znacznie mniejsza niż na działce [...]. Nadto, ze szkicu znajdującego się na k. [...] akt administracyjnych wynika, że na dwóch działkach inwestora miało powstać jedno oczko wodne. Na rozprawie skarżący wyjaśnił, że na szkicu tym zaznaczono usytuowanie mostka na oczkiem wodnym. Zgłoszenie z dnia 19.02.2009 r. (k.[...] akt administracyjnych), w którym termin rozpoczęcia robót budowlanych określono na połowę marca 2009 r. nie posiada prezentaty organu przyjmującego zgłoszenie. Z dokumentów tych ewidentnie wynika zatem, że wobec dokonanego przez inwestora zgłoszenia zamiaru wykonania m.in. "przebudowy oczka wodnego" organ przyjmujący zgłoszenie powinien był wezwać inwestora do ściślejszego przedstawienia zamierzeń, ewentualnie wnieść sprzeciw, w razie gdyby roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę, czego jednakże zaniechał. Mając na uwadze wcześniejsze rozważania, stwierdzić najeży, że przyjęcie zgłoszenia z 2009 r. bez sprzeciwu oznacza, że - co do zasady - nie powinien być zastosowany art. 48 Prawa budowlanego, lecz tryb z art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Jednoznaczne przesądzenie tej kwestii może jednakże nastąpić dopiero po dokonaniu dalszych niezbędnych ustaleń co do zamiaru inwestora, a to ustalenia, czy celem dokonania przez niego zgłoszenia w 2009 r. nie było obejście przepisów o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę, w szczególności, czy w dacie dokonywania drugiego zgłoszenia istniało na działce oczko wodne wybudowane na podstawie pierwszego zgłoszenia. Celem ustalenia tych okoliczności rzeczą organu będzie przeprowadzenie dowodu z oryginalnych akt zgłoszenia z 2007 r. i z 2009 r. oraz przeprowadzenie dalszych dowodów dla ustalenia, czy w ogóle po dokonaniu zgłoszenia z 2007 r. oczko wodne na działkach [...] i [...] zostało zrealizowane. Mając na uwadze powyższe, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji uznać należało, że wydano ją z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Z wyżej wskazanych względów należało uchylić również postanowienie z dnia [...].12.2011 r., wydane na podstawie art.48 ust.2 i 3 ustawy Prawo budowlane, jako wydane przedwcześnie, bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności uzasadniających zastosowanie trybu legalizacyjnego z tego przepisu. Zarzuty skargi, że ustalenia organów, dotyczące rozmiaru i umiejscowienia przedmiotowego obiektu budowlanego poczynione zostały w toku przerwanych i nigdy nie dokończonych prac budowlanych i z tej przyczyny nie oddają parametrów obiektu, który ten będzie posiadał po zakończeniu prac, nie są zasadne. Z uwagi na podane przez skarżących parametry przebudowywanego oczka wodnego (60 m 2), a ustalone przez organ w czasie oględzin w dniu (135 m 2), fakt niedokończenia budowy nie mógł mieć wpływu na ustalenie przez organy, że roboty budowlane zostały wykonane z przekroczeniem zakresu zgłoszenia z 2009 r. Wobec powyższego, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. w związku z art.135 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie l i II sentencji. Na podstawie art.152 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie III wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art.200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło