II SA/Kr 175/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie : WSA Wojciech Jakimowicz WSA Jacek Bursa Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 1 grudnia 2011 r. nr [...]w przedmiocie obciążenia kosztami utrzymania zwierząt I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Wójt Gminy decyzją z dnia 18 października 2011r. znak: [....] postanowił: obciążyć kosztami utrzymania bydła (krowa i cielę) współwłaścicieli gospodarstwa rolnego położonego w m. D. tj. J.L. i S.L. , do których należy bydło, za okres od 5.11.2010 r. do 4.04.2011 r. kwotą 5.903,33 zł, obciążyć kosztami utrzymania 5 - ciu psów w tym 3 (trzech) przebywających w hotelu oraz 2 (dwóch) biegających luzem, za okres od 26.10.2010r. do 01.03.2011r., kwotą 4.411,91 zł Łącznie na kwotę: 10.315,24 zł. Przebieg wydarzeń w sprawie przed wydaniem w/w decyzji wyglądał następująco: Pismem z dnia 26 października 2010r. Sąd Rejonowy w [....] II Wydział Karny w B. zobowiązał Wójta Gminy do roztoczenia opieki nad żywym inwentarzem skazanego J.L. przebywającego w Zakładzie Karnym w T. . Opieki nad zwierzętami nie podjął się S.L. - brat skazanego. W związku z powyższym Wójt Gminy R. powołał Komisję, która dokonała oceny zwierząt w przedmiotowym gospodarstwie rolnym. Komisja stwierdziła, iż warunki te są bardzo złe. Następnie decyzją z dnia 5 listopada 2010r. znak: [....] organ l instancji orzekł o odebraniu czasowym - na czas izolacji penitencjarnej J.L. -bydła w ilości 2 sztuk (krowa i cielę) i przekazaniu ich nieodpłatnie W.O. zam. [....] . Odwołanie od powyższej decyzji złożył S.L. . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu wniesionego odwołania decyzją z dnia 10 grudnia 2010r. znak: [....] , działając w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy. W konsekwencji decyzją z dnia 8 kwietnia 2011r. znak: [....] Wójt Gminy postanowił: obciążyć kosztami utrzymania bydła (krowa i cielę) współwłaścicieli gospodarstwa rolnego położonego w m. [....] tj. J.L. i S.L. , do których należy bydło, za okres od 5.11.2010 r. do 4.04.2011 r. kwotą 5.500,00 zł, obciążyć kosztami utrzymania 5 - ciu psów w tym 3 (trzech) przebywających w hotelu oraz 2 (dwóch) biegających luzem, za okres od 26.10.2010 r. do 1.03.2011 r., kwotą 5.201,91 zł Łącznie na kwotę 10.701,21 zł. W uzasadnieniu podano, iż koszty utrzymania bydła (zapewnienia opieki i właściwych warunków zoohigienicznych) poniosła Gmina realizując zapisy umowy zawartej z W.O. w dniu 5 listopada 2010r. Nadto wskazano, iż koszt utrzymania pozostałych zwierząt tj. psów, z których trzy zostały umieszczone w hotelu prowadzonym przez Gabinet [...] [....] w B. zaś pozostałe dwa były dokarmiane, wyniósł 5.201,91 zł. Odwołanie od wyżej przywołanej decyzji organu l instancji wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] J.L. , kwestionując zasadność naliczenia mu kosztów opieki nad zwierzętami. Jednocześnie postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2011r. znak: [....] Wójt Gminy działając w oparciu o treść art. 113 § 1, 2, 3 k.p.a. sprostował błąd rachunkowy w decyzji z dnia 4 sierpnia 2011r. znak: [....] w sprawie obciążenia kosztami utrzymania bydła i psów. W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 25 maja 2011r. znak: [....] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ l instancji, decyzją z dnia z dnia 10 lipca 2011 r. znak: [....] orzekł o: obciążeniu kosztami utrzymania bydła (krowa i cielę) współwłaścicieli gospodarstwa rolnego położonego w m. D. tj. J.L. i S.L. , do których należy bydło, za okres od 5.11.2010 r. do 4.04.2011 r. kwotą 5.903,33 zł oraz obciążeniu kosztami utrzymania 5 - ciu psów w tym 3 (trzech) przebywających w hotelu oraz 2 (dwóch) biegających luzem, za okres od 26.10.2010 r. do 1.03.2011 r., kwotą 4.411,91 zł Łącznie na kwotę 10.315,24 zł. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. L. ponownie nie zgadzając się treścią rozstrzygnięcia organu l instancji. W treści odwołania wskazał, iż zgodnie z Postanowieniem Sądu Okręgowego III Wydział Penitencjarny w T. z dnia 30 grudnia 2010 r. koszty utrzymania zwierząt ponosi Skarb Państwa. W wyniku rozpatrzenia przedmiotowego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 2 września 2011r. znak: [....] ponownie uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż rozważyć podniesioną przez J.L. okoliczność, że zgodnie z postanowieniem Sądu Okręgowego III Wydział Penitencjarny w T. z dnia 30 grudnia 2010r. koszty utrzymania należących do niego zwierząt miał ponosić Skarb Państwa. W toku prowadzonego postępowania Wójt Gminy pismem z dnia 28 września 2011r. zwrócił się do J.L. o przesłanie odpisu postanowienia Sądu Okręgowego III Wydział Penitencjarny w T. z dnia 30 grudnia 2010 r. Strona przesłała organowi l instancji powyższe postanowienie w dniu 16 października 2011r. Następnie Wójt Gminy w dniu 18 października 2011 r. znak: [....] wydał decyzję, o której mowa we wstępie niniejszego uzasadnienia. Od powyższej decyzji ponownie odwołał się J.L. wskazując, iż jest ona błędna i niezgodna z art. 7 ust 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt. Wobec tego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 1 grudnia 2011 r. znak: [....] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy z dnia 18 października 2011r. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że w toku prowadzonego postępowania organ l instancji wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy, które zdaniem organu odwoławczego miały wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania organ odwoławczy podniósł, iż w postanowieniu z dnia 30 grudnia Sąd Okręgowy III Wydział Penitencjarny w T. wbrew twierdzeniom odwołującego nie stwierdził, iż koszty utrzymania zwierząt należących do strony w czasie jej pobytu w zakładzie karnym musi ponosić Skarb Państwa, ale stwierdził, iż w związku z tym, iż Skarb Państwa faktycznie te koszty ponosi to brak jest podstaw aby udzielić J.L. zezwolenia na czasowe opuszczenie zakładu karnego. W ocenie Kolegium stanowisko Sądu Penitencjarnego nie pozbawiło jednak dochodzenia zwrotu kosztów poniesionych na utrzymanie zwierząt pozostawionych bez opieki i czasowo odebranych J.L. na zasadach określonych w ustawie o ochronie zwierząt. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja organu l instancji była prawidłowa. J.L. pismem nadanym w dniu 3 stycznia 2012r. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 1 grudnia 2011r. znak: [....] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem i bezzasadna. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Na wstępie rozważań należy podkreślić, iż przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt ( tekst jedn. Dz. U. Nr 106 z 2003 r., poz. 1002 ze zm.) mają na celu ochronę zwierząt, jako istot żyjących, zdolnych do odczuwania cierpienia, którym człowiek winien jest poszanowanie, ochronę i opiekę. Ochrona ta musi być rzeczywista, a nie iluzoryczna, a w sytuacjach niecierpiących zwłoki zapewniająca możliwość natychmiastowej reakcji na ewidentne przypadki znęcania się nad zwierzęciem i zagrożenia jego życia. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia rozważenia prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 1 grudnia 2011r. znak: [....] utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 18 października 2011r. znak: [....] obciążającej kosztami utrzymania bydła oraz pięciu psów współwłaścicieli gospodarstwa rolnego – J.L. oraz S.L. Zgodnie z brzmieniem art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003 r., nr 106 poz. 1002 ze zm.) "w przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 3, kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna". Odnosząc powyższy przepis do niniejszej sprawy podnieść należy po pierwsze, że przedwczesne było stwierdzenie organów obydwu instancji, że S.L. (brat J.L. ) będąc współwłaścicielem gruntów rolnych, co wynika z wypisu z ewidencji gruntów (karta 4 i nast. akt organu I instancji) był równocześnie współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, a tym bardziej odebranych czasowo zwierząt, a co za tym idzie obciążać go kosztami ich utrzymania tj.: kosztami utrzymania krowy i cielęcia za okres od 5 listopada 2010r. do 4 kwietnia 2011r. oraz kosztami utrzymania pięciu psów w okresie od 26 października 2010r. do 1 marca 2011r. Artykuł 553 Kodeksu cywilnego zawierający definicję gospodarstwa rolnego: "za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego", na który to przepis powołał się Wójt Gminy w piśmie z dnia 2 listopada 2010r. (k. 4 akt organu I instancji), nie może przesądzać o obowiązku łożenia na utrzymanie w/w zwierząt przez S.L. . Z samego faktu bycia właścicielem (współwłaścicielem) gruntów rolnych nie wynika, że osoba taka prowadzi gospodarstwo rolne lub jest jego właścicielem. Co więcej obecnie jest możliwe prowadzenie gospodarstwa rolnego, chociaż nie jest się właścicielem (współwłaścicielem) gruntów rolnych wykorzystywanych w tej działalności. Z okoliczności sprawy zawartych w zebranym materiale dowodowym w postępowaniu wyjaśniającym nie wykazano, żeby S.L. poza faktem bycia współwłaścicielem gruntów rolnych, wspólnie z bratem J.L. prowadził gospodarstwo rolne, wspólnie uprawiali rolę i hodowali zwierzęta, mieszkali razem, czy też chociażby dzielili się dochodami z tego gospodarstwa. Tymczasem obaj bracia mieszkają oddzielnie pod innymi adresami ([....] i [....] ) . Sam S.L. w swoich pismach wskazywał, że jest to gospodarstwo brata – J.L. i on jest właścicielem znajdujących się tam zwierząt). Dodatkowo wskazać trzeba, że stanowisko organów administracyjnych odnośnie uznania za współwłaściciela zwierząt również S.L. zostało zanegowane w piśmie J.L. z dnia 18 kwietnia 2011r. (karta 31 akt organu I instancji). Z akt sprawy nie wynika aby organy w jakikolwiek sposób ustosunkowały się do tego stwierdzenia ustalając zobowiązanych do uiszczenia należności za utrzymanie odebranych czasowo zwierząt. To z kolei zdaniem składu orzekającego może powodować naruszenie art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako "k.p.a.") poprzez błędne ustalenie stron postępowania co już stanowi podstawę do uchylenia orzeczenia przez sąd administracyjny. Niewątpliwie natomiast właścicielem (a co najmniej opiekunem w rozumieniu ustawy o ochronie zwierząt) odebranych czasowo zwierząt jest J.L. . Por. także wyrok WSA w Łodzi z 25.01.2010r., sygn. akt II SA/Łd 893/09 i wyrok NSA z 11.05.2011r., sygn. akt II OSK 800/10. Po drugie, zauważyć należy, iż na podstawie cyt. wyżej art. 7 ust. 4 ustawy o ochronie zwierząt kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna tylko w przypadkach , o których mowa w ust. 1 i 3 tego artykułu, tj. w przypadku czasowego odebrania zwierząt (ust.1) lub w przypadku niecierpiącym zwłoki (ust.3) i wydania w tym zakresie stosownej decyzji. Tymczasem w przedmiotowej sprawie Wójta Gminy wydał decyzję z dnia 5 listopada 2010r. znak: [....] działając na zasadzie art. 6 ust. 1 i 2 pkt 10, art. 7 ust. 1, 1a, 1c i 2 ustawy o ochronie zwierząt o czasowym odebraniu zwierząt tylko odnośnie bydła w ilości dwóch sztuk (krowa i cielę). Zatem stosowne zastosowanie art. 7 ust. 4 ustawy o ochronie zwierząt znajdzie jedynie do obciążenia dotychczasowego właściciela "kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia " w przypadku dwóch sztuk bydła (krowa i cielę). Podkreślić należy, że decyzja z 5.11.2010r. nie obejmowała psów. A jeżeli psy odebrano właścicielowi (opiekunowi) na podstawie 7 ust. 1 lub ust. 3 w/w ustawy, to również powinna zostać wydana stosowna decyzja. W konsekwencji wobec braku decyzji o odebraniu psów na podstawie art.7 ust.1 lub ust.3 cyt, ustawy, to nie można zastosować tu art.7 ust.4 ustawy o ochronie zwierząt i żądać pokrycia przez właściciela (opiekuna) tych psów kosztów związanych z transportem, utrzymaniem i koniecznym leczeniem zwierząt. Koniecznym wymogiem jest uprzednie wydanie decyzji o czasowym odbiorze (por. wyrok NSA z dnia 11.02.2009r., wydany w sprawie o sygn. II OSK 148/08 i wyrok WSA w Poznaniu z 21.03.2012r., sygn. akt II SA/Po 1215/11). Podsumowując, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy zostały wydane z istotnymi naruszeniami przepisów prawa materialnego, które musiały skutkować wyeliminowaniem ich z obrotu prawnego. Prowadząc ponownie postępowanie administracyjne organ I instancji zobligowany będzie ustalić i należycie udokumentować stan faktyczny sprawy, aby następnie na jego podstawie ocenić, czy spełnione są przesłanki z art. 7 ustawy o ochronie zwierząt i wydać w tym przedmiocie stosowne rozstrzygnięcie. Biorąc zatem pod uwagę powyższe okoliczności naruszenia przepisów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 1 grudnia 2011r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 18 października 2010 r. W trybie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.