II SA/Kr 1772/14
WyrokWSA w Krakowie2015-04-02
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Beata Łomnicka, Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu termicznego przekształcania odpadów została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie oceny raportu o oddziaływaniu na środowisko?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, jest zgodna z prawem. Raport o oddziaływaniu na środowisko został uznany za kompletny i spełniający wymogi ustawowe, a organy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej. Brak było podstaw do stwierdzenia naruszeń prawa materialnego lub procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Fundacja wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla budowy zakładu termicznego przekształcania odpadów. Fundacja zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w szczególności dotyczące nieprawidłowego sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przez organy. Skarżąca podnosiła liczne zastrzeżenia dotyczące analizy wariantów, warunków hydrogeologicznych, systemu oczyszczania spalin, dowozu odpadów, poważnych awarii przemysłowych oraz oddziaływań skumulowanych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Beata Łomnicka (spr.) WSA Paweł Darmoń Protokolant: specjalista Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2015 r. sprawy ze skargi Fundacji "[...]" w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 3 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia skargę oddala.
Decyzją z dnia 23 listopada 2012 r. znak [...] Prezydent Miasta ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie: "Zakładu dla rejonu T. na działkach nr [...] obręb [...] oraz nr [...] i [...] obręb [...] przy ul. C. w T.".
W decyzji organ określił rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, wymagania dotyczące ochrony środowiska w dokumentacji wymaganej przy uzyskaniu decyzji, o której mowa wart. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Ponadto organ zobowiązał inwestora do przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko na etapie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, nałożył na inwestora obowiązki w zakresie zapobiegania, ograniczania i monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W decyzji zobowiązano inwestora do przedstawienia analizy porealizacyjnej w terminie 26 miesięcy od oddania przedsięwzięcia do użytkowania.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Fundacja "[...]" w T. zarzucając organowi I instancji naruszenie:
- art. 6, 7, 8, 11, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz dokładnego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych;
- art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez przyjęcie nieprawidłowo sporządzonego raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko.
W uzasadnieniu strona odwołująca podniosła m.in., iż pismami z dnia 17 stycznia 2012 r. oraz 30 sierpnia 2012 r. przedłożyła Prezydentowi Miasta ponad 60 zastrzeżeń i uwag dotyczących niezgodności przestawionych założeń i wniosków z Oceny oddziaływania na środowisko z odniesieniami do otoczenia technicznego, prawnego i środowiskowego projektu. Zdaniem Fundacji, tylko na kilka punktów otrzymano zadawalające wyjaśnienia ze strony organu prowadzącego postępowanie. Dla pozostałych uwag organ wraz z inwestorem przy ich wyjaśnianiu zastosowali swoiste uproszenia i pominięcia, co w sposób szczegółowy zostało udokumentowane w uzasadnieniu decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 20 lutego 2013 r. znak. [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy po przypomnieniu dotychczasowej historii postępowania, przedstawił zakres regulacji prawnych znajdujących zastosowanie przy określeniu środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Kolegium stwierdziło, iż została ona oparta na uzgodnieniach z właściwymi organami w sprawie ochrony środowiska i ochrony sanitarnej, a także uwzględnia ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W zaskarżonej decyzji organ zobowiązał inwestora do przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko na etapie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Tak możliwość istnieje na podstawie art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, zgodnie z którym w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ przedstawia stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, z zastrzeżeniem pkt4a i 4b. Stanowisko to jest wiążące dla inwestora i jest równoznaczne ze stwierdzeniem konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko (zob. wyrok NSA z 21 marca 2012 r. II OSK 2579/2010, publ. LexPolonica nr 3907919). Kolegium zaznaczyło także, iż w toku postępowania dwuinstancyjnego ustaliło, iż organ I instancji w drodze obwieszczenia zawiadomił strony o wszczęciu postępowania i jednocześnie zawiadomiono o możliwości zapoznania się aktami sprawy oraz możliwością składania uwag i wniosków w terminie 21 dni (nr akt 2). Dalej jak wynika z akt sprawy organ w dniu 29 lutego 2012r. zawiadomił strony postępowania o przedłożeniu przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (nr akt 19). Zaskarżona decyzja podana została do publicznej wiadomości w dniu 23 listopada 2012 r. (nr akt 56). Tak więc postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji spełniło warunki określone w art. 33 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko.
Przechodząc natomiast do oceny zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, iż w odwołaniu Fundacji wskazano, iż organ nie przeprowadził analizy dotyczącej metody biologiczno- mechanicznego przetwarzania odpadów. Zarzut ten w ocenie Kolegium był nieuzasadniony, albowiem w rozdziale 4 raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zostały przeanalizowane dwie metody unieszkodliwiania odpadów ze względu na redukcję ilości odpadów ulegających biodegradacji: mechaniczno - biologiczne unieszkodliwianie odpadów oraz termiczne unieszkodliwianie odpadów z odzyskiem energii. W tym zakresie Kolegium przypomniało, iż w raporcie wskazano, iż: "Dla metod mechaniczno - biologicznych analizowano zarówno metody tlenowe jak i beztlenowe. Dla metod termicznych analizowano piece rusztowe, fluidalne różnego typu, zgazowanie i pirolizę, a także metody plazmowe. Dokonano oceny referencyjnej ww. technologii. Rozpatrzono te technologie pod kątem środowiskowym. Dokonano oceny ww. technologii na zgodność z BAT i BREF. Dokonano przeglądu technologii oczyszczania spalin: sucha, półsucha, mokra z katalityczną lub niekatalityczną technologią redukcji tlenków azotu. Zbadano wady i zalety każdej z tych technologii [...] Analiza wykazała, iż najlepszym rozwiązaniem jest dla ZTPOK w T. zastosowanie: technologii termicznego przekształcania odpadów w kotle rusztowym z systemem oczyszczania spalin: odpylanie spalin z zastosowaniem filtra tkaninowego, oczyszczanie kwaśnych zanieczyszczeń metodą półsuchą lub suchą w celu redukcji kwaśnych związków S02, HF, HCI, połączoną z metodą strumieniowo-pyłową z wykorzystaniem węgla aktywnego w celu redukcji metali ciężkich, dioksyn i furanów, odazotowanie spalin metodami pierwotnymi oraz wtórną redukcją emisji NOx metodą SNCR przy wykorzystaniu mocznika lub wody amoniakalnej. Autorzy niniejszego opracowania rekomendują metodę półsuchą oczyszczania spalin, ale nie wykluczają także możliwości zastosowania metody suchej" (str. 308-309 raportu).
Odnosząc się natomiast do zarzutu nierozpoznania w sposób wystarczający warunków hydrogeologicznych terenu inwestycji, Kolegium zaznaczyło, iż problematyka ta została w raporcie poddana analizie. W rozdziale pkt. 8.5 raportu zanalizowano warunki hydrogeologiczne w stosunku do wód powierzchniowych i podziemnych. Natomiast w rozdziale pkt 6.3.3.3 raportu (str. 113) przeanalizowano wpływ realizacji inwestycji w fazie budowy na wody gruntowe.
Oceniając zasadność zarzutu Fundacji odnośnie braku w raporcie w zakresie dowozu odpadów analizy oddziaływania na środowiskowa wynikające z ruchu pojazdów po [...], organ odwoławczy wskazał, iż należy podzielić argumenty przedstawiane przez organ w piśmie zawierającym odpowiedzi na zarzuty odwołania. Kolegium w tym zakresie podniosło, iż w piśmie tym trafnie wskazano, iż dowóz odpadów odbywał się będzie poza osiedlami mieszkaniowymi, a w końcowym fragmencie będzie poprowadzony niezabudowanymi odcinkami, al. [...] oraz ul. C.. Są to ulice stanowiące już teraz drogę dojazdową do składowiska odpadów. Po wtóre z raportu winnika, iż zwiększenie ruchu w tym zakresie będzie nieznaczne. Nadto planowana inwestycja ma być realizowana w roku 2018, a do tego czasu układ komunikacyjny miasta znacznie się zmieni.
Równocześnie Kolegium nie zgodziło się z zarzutem Fundacji , iż organ błędnie przyjął, iż w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z oddziaływaniem skumulowanym.
Biorąc powyższe pod uwagę Kolegium stwierdziło, iż przedstawiony przez inwestora raport, uzupełniany w toku postępowania jest kompletny, spójny i uwzględnia wymagane prawem aspekty oddziaływania inwestycji na środowisko, spełniając wymagania, jakie stawia ustawa w art. 66 w/w ustawy. Zdaniem Kolegium nie bez znaczenie jest również fakt, iż inwestor będzie zobowiązany do ponownego wykonania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a to na etapie postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę. Po wtóre na inwestora nałożony został obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej. Tak więc zaskarżona decyzja w ocenie organu odwoławczego spełnia założenia mające na celu jak najbardziej optymalną ochronę środowiska w związku z realizacją planowanej inwestycji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na opisaną powyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] złożyła Fundacja "[...]" w T. Domagając się stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia 23 listopada 2012 r. znak [...], jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa strona skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła:
I. obrazę prawa materialnego - art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.2008 r. Nr 199, poz.1227 ze zm.), poprzez błędne uznanie przez organ, że raport został sporządzony prawidłowo i że jest kompletny, spójny i rzetelny w świetle obowiązujących przepisów,
II. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy - art. 6, 7, 8,11, 77 § 1, 80 oraz 107§ 3 k.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący oraz brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,
III. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy - art. 138 § 2 k.p.a., w związku z art. 6, 7, 15, 77, 80, 107 § 3 k.p.a., poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w całości i nie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu skargi Fundacja wskazała, że rozważania prowadzone na kilku stronach decyzji w jej ocenie sprawiają wrażenie przygotowania gruntu prawnego do uchylenia się przez SKO od zajęcia jednoznacznego stanowiska w rozpatrywanej sprawie, co też w konsekwencji czyni. W ocenie Fundacji ten wywód nie znajduje uzasadnienia w żądaniach strony odwołującej. Strona skarżąca podkreśliła, iż nie jest przeciwna budowaniu instalacji termicznego przekształcania odpadów w [...]. Uważa jednak, że poprawna realizacja projektu, jakim jest budowa ZTPOK w [...] winna przyczynić się do wdrażania idei ekorozwoju w zakresie ochrony środowiska i racjonalnej gospodarki odpadami w regionie [...]. Fundacja wskazała, iż zależy jej jedynie, aby instalacje takie były budowane w sposób przemyślany i racjonalny, w zgodzie przepisami prawa i żeby zastosowane rozwiązania techniczne stanowiły najlepsze dostępne osiągnięcia technologiczne w Europie (BAT). Zdaniem autora skargi zapewnienie spełnienia tak zarysowanych oczekiwań, w fazie oceny przedsięwzięcia zapewne mieści się w kompetencjach i zakresie obowiązków organów uzgadniających. Zdaniem Fundacji dokumentacja będąca podstawą wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych jest błędna w swoich założeniach, jak i w ustaleniach oceny oddziaływania na środowisko, a w wielu elementach stwierdza się w niej brak takiej oceny. W tym kontekście Fundacja zauważyła, iż organ odwoławczy , jak i organ I instancji nie zweryfikowały zarzutów zawartych w jej wystąpieniach - ani w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W trwającym ponad rok postępowaniu żaden z organów orzekających w sprawie nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego, ani nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego. Strona skarżąca zauważyła, iż zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Wynika to z art 138 k.p.a., który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Zdaniem Fundacji organ odwoławczy winien przeprowadzić postępowanie w pełnym zakresie i merytorycznie zbadać, zatem SKO orzekające w tej sprawie winno przeprowadzić pełne postępowanie dowodowe celem zbadania sprawy. Nie czyniąc tego, zdaniem autora skargi należy uznać, iż organ nie zebrał całości materiału dowodowego mającego być podstawą rozstrzygnięcia sprawy i oparł swoje rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym. W konsekwencji organ nie mógł rozpatrzyć całości materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący, naruszając tym samym rażąco art. 7, 77 k.p.a. Niezależnie od tego w uzasadnieniu skargi strona skarżąca zarzuciła, iż organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla uzasadnienia wszelkich braków i niedoróbek w raporcie zgłaszanych m.in. przez Fundację, zastosował swoiste "sformułowanie -wytrych", pozwalające na odsunięcie w czasie wyjaśnienia zagadnień kłopotliwych dla inwestora oraz na przykrycie braku kompetencji autorów raportu. Sformułowanie to brzmi: "Przedsięwzięcie będzie przedmiotem ponownej oceny oddziaływania na środowisko na etapie wydawania pozwolenia na realizację inwestycji. Zgodnie z art. 67 UUOŚ przedłożony w ramach tej oceny raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje, o których mowa w art. 66 UUOŚ określone ze szczegółowością i dokładnością odpowiednio do posiadanych danych wynikających z projektu budowlanego oraz innych informacji uzyskanych po wydaniu niniejszej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach". Zdaniem Fundacji, odsyłanie rozstrzygnięć w podstawowych kwestiach technicznych i organizacyjnych na dalszy etap uzgodnień jest decyzją nie racjonalną i szkodliwą. Co więcej brak takich rozstrzygnięć na obecnym etapie postępowania może uniemożliwić ich wprowadzenie na kolejnych etapach inwestycji. Strona wnosząca o wydanie pozwolenia na realizację przedsięwzięcia może bowiem w takiej sytuacji zarzucić, że rozstrzygnięcia w zakresie unikania, minimalizacji lub kompensacji negatywnych oddziaływań środowiskowych winny być określone w decyzji środowiskowej, a wobec ich braku na tym etapie, nie mogą stanowić kryterium oceny rozwiązań w projekcie budowlanym lub formułowania dodatkowych wymagań na etapie wydawania pozwolenia na budowę. Fundacja przyznała, iż w sprawach zmierzających do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia raport oddziaływania na środowisko jest podstawowym dowodem, jednakże nie zwalnia to organu administracji od przeanalizowania wszystkich zgłaszanych przez strony postępowania zarzutów, podnoszonych argumentów i skonfrontowania ich z wynikami raportu. Brak takiej analizy czyni w ocenie Fundacji przedwczesnym wydanie pozytywnej decyzji dla inwestora. Strona skarżąca przypomniała, iż pismami z dnia 17 stycznia 2012 r. oraz 30 sierpnia 2012 r. przedłożyła Prezydentowi Miasta [...] ponad 60 zastrzeżeń i uwag dotyczących niezgodności przestawionych założeń i wniosków z Oceny oddziaływania na środowisko z odniesieniami do otoczenia technicznego, prawnego i środowiskowego projektu. Zdaniem Fundacji, tylko na kilka punktów otrzymano zadawalające wyjaśnienia ze strony organu prowadzącego postępowanie. Dla pozostałych uwag organ wraz z inwestorem przy ich wyjaśnianiu zastosowali swoiste uproszenia i pominięcia, co w sposób szczegółowy zostało uwidocznione w uzasadnieniu decyzji.
Wyrokiem z dnia 30 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 529/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 20 lutego 2013 r. znak. [...].
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organ odwoławczy w niniejszej sprawie uchylił się w jego ocenie od merytorycznego rozpoznania odwołania Fundacji. Obszerne odwołanie w swojej treści zawiera bowiem szczegółowe merytoryczne zarzuty podważające nie tylko zasadność samej decyzji organu I instancji, ale także ustalenia (lub ich brak) raportu o oddziaływaniu na środowisko, na którym bazuje zaskarżona decyzja. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych brak w motywach decyzji jakiegokolwiek ustosunkowania się do zarzutów odwołania, czy podstawowych dokumentów i dowodów w sprawie, pozwalających na ocenę prawidłowości decyzji organu I instancji, uzasadnia nie tylko uznanie, że decyzja została wydana z naruszeniem podstawowych zasad postępowania odwoławczego, ale również z naruszeniem art. 15 k.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5.11.2010 sygn. akt I SA/Wa 539/10 LEX nr 750837). W podobnym duchu wypowiedział się także WSA w Warszawie w wyroku z dnia 18.08.2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 622/10 publ. LEX nr 758974 stwierdzając, iż postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym, co oznacza, że każda sprawa będąca przedmiotem rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przed organem pierwszej instancji podlega, na skutek złożenia środka zaskarżenia, ponownemu rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu w pełnym zakresie przed organem drugiej instancji. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych w środku odwoławczym. W tym kontekście należy podkreślić, że w myśl przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., organy administracji publicznej zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz dokonanie jego oceny poprzez wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W realiach niniejszej sprawy przedmiotowe zarzuty odwołania, które w tym przypadku zostały powtórzone przez skarżącą w ramach skierowanej do tutejszego Sądu Administracyjnego skargi dotyczyły bezpośrednio stanu faktycznego sprawy, zebranych w sprawie dowodów i ich oceny. Tymczasem organ odwoławczy w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji nie ocenił większości podniesionych w odwołaniu zarzutów jak i przytoczonej na ich poparcie argumentacji. Rolą zaś organu odwoławczego jest nie tylko kontrola zaskarżonej decyzji, ale przede wszystkim ponowne rozpatrzenie sprawy połączone z rozpoznaniem wszystkich żądań strony i ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu wydawanego rozstrzygnięcia. W świetle powyższego Sąd uznał, że organ II instancji nie odniósł się w wystarczający sposób do zarzutów odwołania poprzez co naruszył obok art. 15 k.p.a. także art. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd podniósł, iż w uzasadnieniu odwołania strona wskazała na uchybienia w zakresie analizy wariantów przedsięwzięcia, nieprawidłową analizę warunków hydrogeologicznych inwestycji, braku opisu systemu kondensacji pary wodnej ze spalin, brak podania informacji dotyczącej suszarni osadów ściekowych, zaniechanie przeprowadzania analizy w zakresie możliwości czasowego składowania zbelowanych odpadów, brak wyjaśnienia wątpliwości w przedmiocie systemu oczyszczania spalin, nie uwzględnienie wszystkich aspektów dotyczących dowozu odpadów na teren zakładu, brak odniesienia się do problematyki awarii przemysłowych oraz zaniechanie przeprowadzenia postępowania w przedmiocie oddziaływań skumulowanych". Pomimo to w uzasadnieniu organ odwoławczy formalnie odniósł się jedynie do: zarzutu nieprzeprowadzenia analizy dotyczącej metody biologiczno- mechanicznego przetwarzania odpadów, nieprawidłowej analizy warunków hydrogeologicznych, braku w raporcie w zakresie dowozu odpadów analizy oddziaływania na środowisko wynikającej z ruchu pojazdów po [...] i ul. C., oraz kwestii zaniechania przeprowadzenia postępowania w przedmiocie oddziaływań skumulowanych. Do pozostałych zaś zarzutów odwołania Kolegium w ogóle nie ustosunkowało się. W tym miejscu należy podkreślić, iż obok zarzutów stricte prawnych w odwołaniu koegzystują także zarzuty dotyczące oceny przedsięwzięcia w kontekście analizy jego aspektów technologicznych i przyjętych w raporcie rozwiązań. Nie ma przeszkód, a nawet jest to w tym przypadku wskazane by organ odwoławczy przy ewentualnym braku wiadomości specjalnych skorzystał z dyspozycji art. 75 § 1 k.p.a. dopuszczając jako dowód w sprawie stosowna opinię biegłego. Organ odwoławczy podobnie jak organ I instancji może także zwrócić się o złożenie stosownych wyjaśnień odnośnie treści raportu. W toku postępowania nie powinno się także tracić z pola widzenia możliwości uzupełnienia dotychczasowego raportu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 3 listopada 2014 r. sygn. akt [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia 23 listopada 2012 r. znak: [...].
W uzasadnieniu Kolegium podniosło, iż w toku ponownego rozpoznania sprawy zwróciło się do Przedsiębiorstwa S.A w T. o uzupełnienie Raportu Oceny Oddziaływania Na Środowisko Przedsięwzięcia dla Projektu: "Budowa [...] T." z maja 2012 r. poprzez analizę skumulowanego Oddziaływania na środowisko wszystkich instalacji zlokalizowanych w okolicy przedsięwzięcia, a w szczególności uwzględnienia tego, że w bezpośrednim sąsiedztwie planowanego Zakładu znajduje się miejskie składowisko odpadów, analizę zagadnienia poważnych awarii przemysłowych, analizę wpływu na środowisko budowy instalacji do suszenia mokrych osadów ściekowych oraz sposoby minimalizacji negatywnego wypływu instalacji na środowisko oraz zabezpieczenia przed samozapłonem, analizę wpływu na środowisko funkcjonowania czasowego składowania odpadów komunalnych na placu składowym na terenie Zakładu.
W dniu 10 października 2014 r. inwestor przesłał do tut. Kolegium wyjaśnienia co do treści Raportu.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Kolegium stwierdziło, iż oparta ona została na uzgodnieniach z organami właściwymi w sprawie ochrony środka i ochrony sanitarnej, a także uwzględnia ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W decyzji organ opisał wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa.
Zdaniem Kolegium podstawowymi dowodami w sprawie są raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko z maja 2012 r. oraz uzgodnienia z Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym oraz Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w K..
Planowana inwestycja lokalizowana będzie w północno- wschodniej części miasta [...] w pobliżu autostrady A4, w sąsiedztwie innego- czynnego składowiska odpadów. Ponadto jak ustalono w pobliżu inwestycji znajduje się zakład zajmujący się demontażem pojazdów wycofanych z eksploatacji (działki nr [...], [...], [...] obr [...] przy ul. C. w T.). Teren przeznaczony pod inwestycję stanowi własność Gminy Miasta [...] obejmuje działkę nr [...] obr [...] oraz nr [...], [...] obr [...]. Łączna powierzchnia terenu przeznaczonego pod inwestycję wynosi 5,2 ha. Jak wynika z zaświadczenia organu l instancji z dnia 29 lutego 2012 r. (nr akt 16), działki objęte inwestycją nie są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko z maja 2012, rozważano trzy możliwe lokalizacje zakładu [...]. Są to: MPEC w T., Zakłady "[...]" przy ul K. i Zakład w T. przy ul. C.. Do analizy tej kwestii przyjęto kryteria prawne, techniczne, ekologiczne, ekonomiczne i społeczno-polityczne (str. 87-88 raportu). W efekcie tego najlepsza notę otrzymał teren Zakładu w [...] przy ul. C.. Jak wskazano w raporcie, składowisko odpadów komunalnych zlokalizowane jest 2,8 km od węzła sieci ciepłowniczej, gdzie możliwe będzie odprowadzanie ciepła. Drugim ważnym zagadnieniem jest dobra dostępność komunikacyjna. Kolejnym ważnym argumentem jest własność gruntów. Obecnie składowisko jest w posiadaniu Gminy Miasta, co nie rodzi żadnych problemów własnościowych, a wielkość i przeznaczenie dostępnych terenów pod budowę jest, zdaniem organu, również odpowiednia. Szacowany niezbędny obszar to ok. 3-5 ha. Ważnym zagadnieniem jest odległość ZTPOK od najbliższych istniejących gospodarstw domowych. Odległość wysypiska od najbliższych domów przy ulicy C. to 1600 m, a od miejsca planowanej inwestycji ok. 700 m, dodatkowo przedzielona planowaną drogą. W najbliższym otoczeniu inwestycji znajdują się nieużytki, licznie występują nielegalne wysypiska śmieci. Przed ww. zabudowaniami znajdują się nieliczne uprawy rolne - kierunek na zachód. W kierunku południowym w odległości około 700 m znajduje się L.. W kierunku na wschód rozciągają się uprawy rolne. W kierunku na północ mamy do czynienia z nieużytkami, uprawami rolnymi i drogami polnymi. Przy ulicy C. jest jedna hala, w odległości ok. 200 m znajduje się Przedsiębiorstwo [...] s.c.. Odległość proponowanej lokalizacji od centrum miasta to ok. 3,7 km. Ta lokalizacja stwarza dogodny dostęp do innych elementów infrastruktury czyli do wody, energi elektrycznej, gazu. Układ komunikacyjny jest również sprzyjający, droga nie będzie wymagała przebudowy. Na rozpatrywanym terenie nie istnieje zagrożenie powodziowe. Teren jest własnością miasta [...], (str. 99-100). Charakterystyka przedsięwzięcia podana jest na str. 100 raportu z maja 2012 r.,. Dla opisywanego przedsięwzięcia zakłada się następujące zakresy budowy instalacji:
adaptacja terenu do nowych potrzeb,
wybudowanie zakładu przekształcania o wydajności 170 000 Mg/rok zawierającego dwie linie technologiczne o wydajnościach 12,54 Mg/h każda, przy wartości opałowej 8 340 kJ/kg, przewiduje przekształcanie odpadów komunalnych, wysuszonych osadów ściekowych oraz balastu z innych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (z sortowni, kompostowni). Zakłada się pracę ciągłą przez 24h na dobę, l dni w tygodniu z gwarantowaną ilością godzin dyspozycyjności l 500 h/rok dla linii. W okresie zimowym będą pracowały dwie linie (4 800 h/rok), w okresie letnim jedna linia (3 960 h/rok),
wykonanie instalacji waloryzacji żużli w celu dalszego ich zagospodarowania dla celów przemysłowych. Szacunkowa produkcja roczna żużli poprocesowych z linii termicznego przekształcania - około 42 500 Mg/rok,
pozostałości z procesu oczyszczania spalin w ilości l 500 Mg/rok będą przechowywane czasowo w magazynach odpadów niebezpiecznych - silosach lub big bag'ach,
wykonanie podłączenia instalacji do miejskiej sieci ciepłowniczej oraz sieci elektroenergetycznej do granicy działki,
wykonanie instalacji do suszenia mokrych osadów ściekowych w ilości 65 000 Mg/rok (wysuszone osady 16 700 Mg/rok), przy czym:
proces suszenia będzie procesem, który polega na przepuszczaniu gorącego powietrza prostopadle do przesuwających się na taśmociągu perforowanym mokrych/odwodnionych mechanicznie osadów ściekowych. Autorzy raportu używali sformułowania osady mokre lub
odwodnione, gdyż do Zakładu będą trafiały osady po odwirowaniu (w postaci przypominającej mokrą ziemię), osady dostarczane do Zakładu będą pojazdami ciężarowymi (np. o tonażu 30 Mg i wyładowywane przez wywrót do bunkra na osady ściekowe, przyjmuje się, że poziom zawilgocenia osadów mokrych wynosi 80 %, a po wysuszeniu spada do 20 %, planuje się poddawać osuszaniu mokre/odwodnione wyłącznie ustabilizowane komunalne osady ściekowe pochodzące z [...] Wodociągów i innych zakładów tego typu w Rejonie. Zawilgocone w wyniku suszenia powietrze będzie używane jako powietrze pierwotne do spalania i będzie kierowane pod ruszt, cały proces suszenia będzie odbywał się w szczelnej instalacji, zhermetyzowanej (nie ma konieczności instalowania biofiltrów), proces suszenia następuje w średniej temperaturze ok. 120-140 °C i jest
procesem konwekcyjnym,
magazynowanie zafoliowanych surowych odpadów komunalnych (rozdrabniarka, belowanie i plac składowy na ok. 28 000 Mg), belowanie odpadów przewidziane jest w okresie letnim w celu lepszego wykorzystania energii (w lecie jest mniejsze zapotrzebowanie na ciepło niż w zimie), proces belowania będzie polegał na belowaniu części dowożonych odpadów i składowaniu na wyznaczonym placu, system belowania i spalania będzie regulowany w ten sposób aby optymalnie pracowała cała instalacja, dzięki możliwości belowania odpadów można będzie przeprowadzać remonty jednej linii technologicznej.
W trakcie postępowania rozważano różne możliwości inwestycyjne w zakresie utylizacji odpadów (str 75-82 raportu). Wariant zerowy oznaczał brak nakładów inwestycyjnych czyli nie podejmowanie działań w tym zakresie; Wariant 1 tj. rozbudowa systemu odzysku odpadów oraz termiczno- biologiczne przekształcanie odpadów z beztlenową stabilizacją; Wariant 2 tj. rozbudowa systemu odzysku odpadów oraz termiczne przekształcanie odpadów resztkowych z odzyskiem energii. Wariant zerowy czyli nie podejmowanie działań inwestycyjnych spowoduje brak redukcji poziomu odpadów składowanych na składowisku bez unieszkodliwienia, ponadto niewyeliminowanie składowania odpadów ulegających biodegradacji będzie skutkowało sankcjami określonymi przez prawo Unii Europejskiej. Wariant 1 nie jest wariantem rekomendowanym. Jak wskazali autorzy raportu ten wariant spełnia wymogi prawa UE i polskiego w zakresie zakazu kierowania na składowiska odpadów bez ich uprzedniego przetworzenia. Zastosowanie tego wariantu nie zamyka jednak cyklu "życia" odpadów, gdyż wytworzenie paliwa alternatywnego wymaga jego użycia w cementowni lub innym zakładzie energetycznym przystosowanym do tego celu. W takim znaczeniu jest to wariant znacznie mniej efektywny logistycznie i ekonomicznie. Jak wykazała przeprowadzona analiza, najlepszym rozwiązaniem jest zastosowanie technologii termicznego przekształcania odpadów w kotle rusztowym z systemem oczyszczania spalin. Wariant 2 jest metodą rekomendowaną. Instalacja termicznego przekształcania odpadów oparta zostanie na technologii spalania odpadów w kotle z paleniskiem rusztowym. Do termicznego spalania odpadów kierowane będą odpady komunalne z gospodarstw domowych i infrastruktury, odpady z produkcji rzemieślniczej, handlu i usług, które pod względem składu będą zbliżone do odpadów komunalnych, odpady z demontażu odpadów wielkogabarytowych, palne odpady balastowe pochodzące z sortowni odpadów i wysuszone odpady ściekowe.
Jak ustalono w toku postępowania, planowane przedsięwzięcie wiązać się będzie z negatywnym skutkami. Eksploatacja przedsięwzięcie wiązać się będzie z emisją gazów i pyłów do powietrza, emisją hałasu, powstawaniem odpadów wykorzystaniem wody do celów socjalnych, powstawaniem ścieków bytowych oraz ścieków opadowych.
W opinii sanitarnej z dnia 27 kwietnia 2012 r. uzgadniającej pozytywnie planowane przedsięwzięcie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, iż termiczne przekształcanie odpadów nie wpłynie negatywnie na zdrowie ludzi, albowiem stosowana technika spalania odpadów komunalnych potrafi zneutralizować negatywny wpływ na środowisko poprzez zastosowanie wielostopniowych i rozbudowanych systemów oczyszczających. Oddziaływanie na zdrowie ludzi w zakresie przewidywalnych emisji gazowych nie będzie powodować żadnych negatywnych skutków dla zdrowia i życia człowieka. Emisja hałasu związana będzie głównie z ruchem ciężkich pojazdów. Teren inwestycji aktualnie nie przedstawia znaczącej wartości przyrodniczej, a krajobraz kulturowy na większości terenu jest przekształcany przez człowieka i posiada charakter przemysłowy, Nie przewiduje się negatywnego oddziaływania inwestycji na powierzchnie ziemi warunki gruntowo- wodne.
Z kolei w postanowieniu z dnia 7 sierpnia 2012 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. wskazał na dotychczasowy przebieg postępowania przed tym organem, wyjaśniając, iż przedstawiona przez inwestora dokumentacja była na wniosek Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. uzupełniana pod kątem spełnienia wymagań, o jakich mowa w art. 66 w/w ustawy. Organ ten opisał przedsięwzięcie i zagrożenia jakie ono niesie. W konkluzji stwierdzono, iż co się tyczy emisji zanieczyszczeń do powietrza, zastosowany przez inwestora system oczyszczania spalin oraz dwutorowy emitor o wysokość 60 m mają zapewnić dotrzymanie obowiązujących standardów emisyjnych z instalacji oraz standardów jakości środowiska. Emisja pyłów z silosów magazynowych ograniczona będzie poprzez zastosowanie do oczyszczania gazów wylotowych wysokosprawnych filtrów tkaninowych. Na wylocie systemu wentylacji w hali waloryzacji żużla zastosowany będzie filtr workowy. Ponadto organ ochrony środowiska wskazał, iż na podstawie przedłożonego raportu można stwierdzić, że uzyskana w wyniku spalania odpadów energia cieplna pozwoli na ograniczenie produkowanej energii z paliw kopalnych w Miejskim [...] w T.. Jak stwierdził organ ochrony środowiska związana z mniejszą produkcją ciepła redukcja emisji z nawiązką rekompensuje emisję projektowanej spalarni odpadów.
W omawianym postanowieniu Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. wskazał, iż przyjęte rozwiązania wyeliminują uciążliwości związane z odorem powstałym w wyniku termicznego przetwarzania odpadów, nie zostaną także przekroczone normy hałasu. Projektowane przedsięwzięcie nie wpłynie także na wody powierzchniowe. Woda używana będzie na cele technologiczne , a jej pobór będzie odbywał się z miejskiej sieci wodociągowej. Ścieki przemysłowe z odmulania kotłów, czyszczenia filtrów stacji DEMI będą podczyszczane i kierowane do zbiornika wody, która będzie wykorzystana np. do mycia posadzek czy gaszenia żużli. Czyste wody opadowe poprzez wewnętrzną sieć kanalizacyjną będą odprowadzane do zamkniętego zbiornika p.poż. Jak ustalono inwestycja nie koliduje z obiektami objętymi ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220). Eksploatacja instalacji spowoduje powstanie odpadów niebezpiecznych oraz innych niż niebezpieczne. Łącznie powstawać będzie ok. 7512 Mg odpadów niebezpiecznych, głównie o kodzie 19 01 tj. odpady z termicznego przetwarzania odpadów.
Przedsięwzięcie nie wpłynie negatywnie na obszary Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000, z których najbliższe to "Dolny Dunajec" PLH120085 i "Biała Tarnowska" PLH120090, zlokalizowane są w odległości odpowiednio 6,5 i 7 km. Przedmiotowa inwestycja, według oceny organu ochrony środowiska, nie obejmuje działań mogących w istotny sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk roślin i zwierząt, a także w istotny sposób wpłynąć negatywnie na gatunki i siedliska, dla których ochrony zostały wyznaczone w/w obszary Natura 2000.
W zaskarżonej decyzji organ określił rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska w dokumentacji wymaganej przy uzyskaniu decyzji o pozwolenia na budowę.
Organ zobowiązał inwestora do przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko na etapie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Taka możliwość istnieje na podstawie art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, zgodnie z którym w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ przedstawia stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, z zastrzeżeniem pkt 4a i 4b. Stanowisko to jest wiążące dla inwestora i jest równoznaczne ze stwierdzeniem konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko (zob. wyrok NSA z 21 marca 2012 r. II OSK 2579/2010, publ. LexPolonica nr 3907919)
Organ podkreślił, iż stosownie do art. 67 w/w ustawy, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, sporządzany w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowiącej część postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 16 i 18. A zatem planowane przedsięwzięcie po uszczegółowieniu inwestycji na etapie pozwolenia na budowę, ponownie będzie podlegało ocenie na podstawie raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Ponadto zobowiązano inwestora do przedstawienia analizy porealizacyjnej w terminie 26 miesięcy od oddania przedsięwzięcia do użytkowania.
W decyzji nie oceniano zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 w/w ustawy) z uwagi na brak planu miejscowego dla tego terenu.
Odnosząc się do zarzutów odwołania z dnia 9 grudnia 2012 r., w którym strona skarżąca zarzuciła organowi brak przeprowadzenia postępowania w zakresie dotyczącej metody biologiczne- mechanicznego przetwarzania odpadów, brak właściwej analizy warunków hydrogeologicznych terenu inwestycji, brak opisu systemu kondensacji pary wodnej ze spalin, brak w ocenie oddziaływania kwestii wynikających z projektowanej suszarni osadów ściekowych, brak analizy zagadnienia związanego z czasowy składowaniem zbelowanych odpadów, zaniechanie kompletnej analizy dotyczącej systemu oczyszczania spalin, nie rozpoznania uciążliwości związanych z dowozem odpadów na teren instalacji oraz zarzucono brak ustaleń w zakresie poważnych awarii przemysłowych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 1232) organ odwoławczy podniósł:
- odnośnie nie rozpoznania zagadnienia metody biologiczne- mechanicznego przetwarzania odpadów - w rozdziale 4 raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zostały przeanalizowane dwie metody unieszkodliwiania odpadów ze względu na redukcję ilości odpadów ulegających biodegradacji: mechaniczno-biologiczne unieszkodliwianie odpadów oraz termiczne unieszkodliwianie odpadów z odzyskiem energii. Jak wskazano w raporcie, instalacje mechaniczno- biologiczne dla dużej ilości odpadów tj. powyżej 100000 Mg na rok stwarzają poważne problemy natury organizacyjnej i logistycznej, a w praktyce nie ma instalacji przerabiających ok 300 000 Mg odpadów rocznie. Organ miał przy tym na uwadze, że zgodnie z Planem Gospodarki Odpadami Województwa określającym cele i kierunki działań na lata 2011-2016 z perspektywą na lata 2011-2020, podstawą gospodarki odpadami komunalnymi powinny stać się regiony gospodarki odpadami komunalnymi wraz z funkcjonującymi regionalnymi instalacjami do przetwarzania odpadów komunalnych o przepustowości wystarczającej do przyjmowania i przetwarzania odpadów z obszaru zamieszkałego przez minimum 120 tyś. mieszkańców, zapewniające termiczne lub mechaniczno-biologiczne przekształcanie zmieszanych odpadów komunalnych, kompostowanie odpadów zielonych i innych bioodpadów oraz składowanie odpadów powstających w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych. W przypadku aglomeracji lub regionów obejmujących powyżej 300 tyś. mieszkańców preferowaną metodą zagospodarowania zmieszanych odpadów komunalnych jest ich termiczne przekształcanie. Dodatkowo w Planie stwierdzono, że preferowaną metodą przetwarzania odpadów komunalnych w przypadku regionów (a jednym z takich regionów jest region [...]) jest ich termiczne przekształcanie. W przypadku [...], który stanowi region w skład którego wchodzą powiaty: miasto [...], [...], [...], [...], metodą preferowana jest zatem tworzenie termicznych zakładów przekształcania odpadów
Podobne wnioski co do budowy instalacji do termicznego przetwarzania odpadów zostały zawarte w uchwale Nr 217 Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2010 r. w sprawie "Krajowego planu gospodarki odpadami 2014" (M.P z 2010 Nr 101, poz. 1183). A zatem powyższe akty wskakują, iż zarówno instalacje mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów, jak i termiczne zakłady [...] są równie preferowane, z tym że dla większych aglomeracji postuluje się tworzenie termicznych zakładów [...].
- odnosząc się do braku analizy przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z 11 września 2012 r. w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych (Dz. U. z 2012, poz. 1052) organ wskazał, iż rozporządzenie to określa wymagania dotyczące prowadzenia mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych oraz wymagania dla odpadów powstających z tego procesu i mogłoby być stosowane, gdyby taka opcja inwestycji została przez inwestora przyjęta.
- odnosząc się do zarzutu nie rozpoznania w sposób wystarczający warunków hydrologicznych terenu inwestycji opartego na stwierdzeniu odwołującego się, iż "z innych źródeł wiadomo, że teren lokalizacji ZTPOK charakteryzuje się wysokim poziomem wód gruntowych" organ wskazał, że w raporcie zanalizowano warunki hydrologiczne w stosunku do wód powierzchniowych i podziemnych, zanalizowano wpływ realizacji inwestycji w fazie budowy na wody gruntowe, jak również w fazie działania inwestycji wskazując, iż emisja do wód z terenu inwestycji związana będzie jedynie z wytwarzaniem ścieków, jednakże będą one oczyszczane w zakładowej oczyszczalni ścieków . Nie wystąpi wprowadzanie zanieczyszczeń do wód albowiem ZTPOK zaopatrzony jest w kanalizację rozdzielczą i nie posiada wylotu ścieków bezpośrednio do wód i ziemi. Nadto w decyzji organ nałożył na inwestora obowiązek monitoringu jakości gleby, ziemi i wód podziemnych na podstawie ustaleń z dokumentacji hydrologicznej.
- odnośnie zarzutu braku dostatecznego zajęcia się w raporcie zagadnieniem kondensacji pary wodnej ze spalin organ wskazał, że w raporcie przewiduje się opcjonalnie budowę systemu kondensacji pary wodnej ze spalin i emisja spalin wynikająca z pracy ZTPOK została w raporcie obliczona w 4 wariantach. Nie mniej decyzję w tej kwestii będzie można podjąć gdy znane będą uwarunkowania techniczno – ekonomiczne. Jednocześnie zdaniem organu nie ulega wątpliwości, iż realizacja takiej instalacji będzie miała pozytywny wpływ na środowisko, poprzez odgraniczenie emisji z elektrociepłowni [...].
- odnośnie zarzutu, iż ocena oddziaływania na środowisko nie została objęta instalacja do suszenia osadów organ wskazał, że suszenie osadów i ich późniejsze magazynowanie wiąże się z dużym ryzykiem samozapłonu lub wybuchu mieszanki pyłowo-powietrznej. Dlatego w decyzji (pkt 3.46) ujęto, iż w procesie suszenia odpadów ściekowych należy w projekcie budowlanym dobrać technologię suszenia zabezpieczającą środowisko przed negatywnym wpływem instalacji. W piśmie z dnia 13 sierpnia 2013 r. Miejskie [...] S. A. w T. stwierdziło: "Budowa suszarni osadów jest całkowicie opcjonalna, a decyzja o tym, czy powstanie nie może zostać podjęta przez inwestora wcześniej, niż wydana zostanie ostateczna decyzja o budowie instalacji i inwestor będzie mógł podpisać stosowne umowy z dostawcami osadów. Jeżeli decyzja o budowie ZTPOK nie zapadnie odpowiednio szybko może okazać się, że dostawcy osadów inaczej rozwiążą problem ich utylizacji i nie będzie sensu jej budowy przy ZTPOK". I te wyjaśnienia inwestora organ uznał za logiczne zważywszy, iż nie ma obowiązku budowy takiej suszarni albowiem proces technologiczny ZTPOK nie zakłada magazynowania wysuszonych osadów ściekowych. Osady będą spalane na bieżąco przez cały rok. Przewiduje się jedynie istnienie niewielkiego zbiornika buforowego o pojemności 5-10 m3 zlokalizowanego w hali (str. 144 Raportu). Nie ulega przy tym wątpliwości, że w przypadku późniejszej potrzeby realizacji takiej instalacji, byłaby ona rozważana z punktu widzenia § 3 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
- odnośnie zarzutu, iż w pkt 3.7 decyzji Prezydenta Miasta dopuszczono belowanie zmieszanych odpadów komunalnych pod warunkiem ich właściwego zabezpieczenia oraz jednocześnie w pkt 3.7.5 wskazano, iż miejsce do magazynowania zbelowanych odpadów miałoby być realizowane poza terenem ZTPOK – w tej kwestii organ wyjaśnił, iż takie rozwiązanie jest podyktowane wnioskami mieszkańców, co nie oznacza, wbrew obawom odwołującego się, że budowa składowiska odpadów zbelowanych poza terenem ZTPOK byłaby wyłączona poza postępowanie środowiskowe.
- odnośnie zarzutu, iż w decyzji dopuszczono możliwość metody suchej redukcji kwaśnych zanieczyszczeń spalin, podczas gdy inwestor w raporcie zarekomendował jedynie metodę półsuchą oczyszczania spalin organ odwoławczy uznając go za bezzasadny wskazał , iż inwestor jak i organ wskazują, iż w tym przypadku zastosowana będzie właśnie metoda półsuchego oczyszczania spalin. Wprawdzie organ l instancji istotnie dopuścił metodę suchą (pkt 3.59 decyzji), pod warunkiem wszakże przygotowania analizy oddziaływania na stan jakości powietrza, która będzie przedmiotem ponownej oceny oddziaływania na środowisko.
- odnośnie zarzutu braku analizy w zakresie dowozu odpadów organ wskazał, iż w raporcie zostały przeanalizowane jedynie odziaływania na środowiskowa wynikające z ruchu pojazdów po drogach wewnętrznych, tymczasem według odwołującego analiza winna także objąć [...]. W tej kwestii organ wskazał, iż trafnie przyjęto, że dowóz odpadów odbywał się będzie poza osiedlami mieszkaniowymi, a w końcowym fragmencie będzie poprowadzony niezabudowanymi odcinkami [...]. Są to bowiem ulice stanowiące już teraz drogę dojazdową do składowiska odpadów. Po wtóre z raportu winnika, iż zwiększenie ruchu w tym zakresie będzie nieznaczne . Nadto planowana inwestycja ma być realizowana w roku 2018, a do tego czasu układ komunikacyjny miasta znacznie się zmieni. Nadto należy uwzględnić, iż obecnie tj. od 30 października 2014 r. ruch kołowy w T., a szczególnie na [...] został znacznie zmniejszony, a to z uwagi na oddanie do użytku autostrady A-4 (Kraków- Rzeszów). W związku z tym większość aut jadących dotąd przez [...] z zachodu na wschód i odwrotnie, po prostu [...] omija.
- odnośnie zarzutu braku analizy w zakresie poważnych awarii przemysłowych organ odwoławczy wskazał, że w raporcie na stronie 245 omówiona została kwestia poważnych awarii przemysłowych. W dokumencie tym wskazano, iż analiza tego zagadnienia została przeprowadzona w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2006 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz.U.2006 Nr 30, póz. 208). Jednak przedmiotowe rozporządzenie zostało uchylone, a to z powodu wejścia od dnia 15 lutego 2014 r. w życie rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 10 października 2013 r. w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz.U.2013, póz. 1479). Wobec tego Kolegium postanowieniem z dnia 24 września 2014 r. zwróciło się do organu o ponowną analizę zagadnienia poważnych awarii przemysłowych. W wyjaśnieniach do Raportu z dnia 9 października 2014 r. inwestor przedstawił analizę poważnych awarii przemysłowych z uwzględnieniem nowego stanu prawnego. Z wykonach obliczeń wynika, iż wynik sumowania wskaźników wszystkich niebezpiecznych substancji wynosi 0,8996, podczas gdy w myśl w/w rozporządzenia, aby mówić o zakładzie o zwiększonym ryzyku albo o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii, suma wskaźników substancji niebezpiecznych winna być większa lub równa 1.
- odnośnie zarzutu braku analizy oddziaływania skumulowanego organ wskazał, iż stosownie do art. 66 pkt 8 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, wynikające z:
a) istnienia przedsięwzięcia,
b) wykorzystywania zasobów środowiska,
c) emisji.
Oddziaływanie skumulowane nie jest zdefiniowane w obowiązujących przepisach. Jednak można przyjąć, że Oddziaływanie skumulowane jest wywołane wpływem danego rodzaju działalności w połączeniu z innymi działalnościami. Jak wykazano wyżej w toku postępowania odwoławczego uzupełniono materiał dowodowy, także w zakresie oddziaływań skumulowanych. W wyjaśnieniach do treści Raportu z 9 października 2014 r. autorzy wskazali, iż przy analizie tego zagadnienia wzięto pod uwagę raporty oddziaływania na środowisko dla:
- Regionalnej Stacji Segregacji Odpadów Komunalnych w T.,
- Regionalnej Stacji Stabilizacji Tlenowej Odpadów Komunalnych (RSSTOK) dla Potrzeb Zagospodarowania Odpadów Metodą MBP w ramach Regionalnej Instalacji do Mechanicznego Biologicznego Przetwarzania Odpadów Komunalnych (RIMBPOK),
-Budowa Regionalnej Instalacji do Mechaniczno-Biologicznego Przetwarzania Zmieszanych Odpadów Komunalnych na działkach Nr [...], [...], [...] Obr. [...] wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną
- Stacji demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji, zlokalizowanej w [...] przy ul. C. na działkach nr [...], [...] i [...] obręb [...].
W przypadku emisji hałasu stwierdzono, iż hałas pochodzący z ZTPOK nie będzie sumował się z hałasem pochodzącym od innych podmiotów gospodarczych znajdujących się pobliżu terenu inwestycji. Wskazuje to załącznik graficzny obrazujący emisję hałasu w porze dziennej i nocnej. Wynika z niego, że hałas pochodzący z ZTPOK nie będzie nakładał się na hałas emitowany przez inne zakłady.
W przypadku funkcjonującej w sąsiedztwie sortowni odpadów emisja zanieczyszczeń do powietrza będzie znikoma, powodowana jedynie przez pojazdy kołowe, przywożące odpady i pracujące na terenie sortowni. Oddziaływanie to zamyka się w granicach działki. Z kolei emisja hałasu będzie spowodowana ruchem pojazdów oraz pracą maszyn w budynku sortowni. Ścieki bytowe i przemysłowe z terenu sortowni kierowane są do szczelnego zbiornika i wywożone. Natomiast ścieki opadowe i roztopowe kierowane są do zbiornika ppoż. o pojemności 15 m3' a ewentualny nadmiar kierowany jest po podczyszczeniu do "rowu przy granicy II".
Jeżeli chodzi o składowisko odpadów, to na tym terenie źródłami hałasu są pojazdy mechaniczne takie jak spychacz i kompaktor, z których emisja jest na tyle niska, że ich oddziaływanie zarówno na powietrze jak i klimat akustyczny zamyka się w granicach działki. Odcieki kierowane są do urządzeń kanalizacyjnych [...] Wodociągów. Z wyjaśnień autorów Raportu wynika, że ze składowiska będzie emitowany głównie metan i odory, a emisja z transportu kołowego jest niska. Ponadto, uwzględniając sytuację funkcjonowania ZTPOK, na składowisko transportowana będzie dużo mniejsza liczba odpadów do składowania, dzięki czemu emisja ze składowiska odpadów ulegnie znacznemu ograniczeniu.
W przypadku zakład demontażu pojazdów [...] emisja zanieczyszczeń do powietrza jest znikoma i zupełnie inna niż z ZTPOK, ze względu na zastosowanie pieca na gaz ziemny do ogrzewania budynku. Z kolei emisja hałasu ogranicza się do zamkniętej hali, będzie wychodziła poza teren zakładu, lecz nie będzie się kumulowała z hałasem ZTPOK. Ścieki przemysłowe kierowane są do urządzeń kanalizacyjnych [...] Wodociągów. Ścieki opadowe i roztopowe kierowane są do rowu przy ul. C..
Jak wyjaśniono, po złożeniu wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczącej ZTPOK powstały dwa zakłady w pobliżu planowanego ZTPOK tj: kompostownia przy składowisku odpadów oraz instalacja MBP prowadzona przez firmę [...]. Jednak zarówno emisja hałasu, jak iż zanieczyszczeń do powietrza pochodzący z tych zakładów nie będą kumulować się z emisją pochodzącą od ZTPOK.
Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy stwierdził, iż przedstawiony przez inwestora raport, uzupełniany w toku postępowania pierwszoinastanycjnego (w sumie bowiem w aktach sprawy się raporty z grudnia 2011 r. i lutego 2012 r), jak i w toku postępowania odwoławczego jest kompletny, spójny i uwzględnia wymagane prawem aspekty oddziaływania inwestycji na środowisko, spełniając wymagania, jakie stawia ustawa w art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Nie bez znaczenie jest również fakt, iż inwestor będzie zobowiązany do ponownego wykonania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a to na etapie postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę. Po wtóre na inwestora nałożony został obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej. Tak więc zaskarżona decyzja spełnia założenia mające na celu jak najbardziej optymalną ochronę środowiska w związku z realizacją planowanej inwestycji.
Wobec zatem stwierdzenia, iż nie zachodzą negatywne przesłanki dla wydania decyzji środowiskowej określone art. 81 w/w ustawy zasadnym było w ocenie organu wydanie zaskarżonej decyzji.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą na decyzję wniosła Fundacja "[...]", domagając się stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia 23 listopada 2012 r. jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa:
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) obrazę prawa materialnego - art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.2008 r. Nr 199, poz.1227 ze zm.), poprzez błędne uznanie przez organ, że raport został sporządzony prawidłowo i że jest kompletny, spójny i rzetelny w świetle obowiązujących przepisów,
2) obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy - art. 6, 7 ,8, 11, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący oraz brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,
3) obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy - art. 138 § 2 kpa, w związku z art. 6, 7, 15, 77, 80, 107 § 3 k.p.a., poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w całości i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji.
Zdaniem strony skarżącej zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego. Z tych powodów decyzję należy uznać za wadliwą. Winna być ona uchylona, a postępowanie winno zostać w całości przeprowadzone przez organ administracji l instancji w sposób prawidłowy.
Strona skarżąca zarzuciła decyzji niezgodność z przepisami art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 15, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 w związku art. 138 § 2 kpa, tj.:
* poprzez brak wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy,
* poprzez niepodjęcie przez organ administracji wszystkich niezbędnych kroków zmierzających do wyjaśnienia sprawy,
* poprzez brak wskazania w decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,
* oraz poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w całości i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji.
Zdaniem strony skarżącej Organ II instancji ponownie rozpatrując odwołanie Fundacji nie skorzystał z zaleceń WSA, aby przy braku wiedzy specjalistycznej sięgnął do dyspozycji art. 75 § 1 k.p.a. dopuszczając jako dowód w sprawie stosowną opinię biegłego. Organ odwoławczy winien przeprowadzić postępowanie w pełnym zakresie i merytorycznie zbadać sprawę. Zatem SKO orzekające w tej sprawie winno przeprowadzić pełne postępowanie dowodowe i merytorycznie zbadać sprawy. Przyjęta przez organ konwencja w uzasadnieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie pozwala, zdaniem skarżącej, stwierdzić czy zawarte w 72 punktach wyjaśnienia zarzutów i wniosków złożonych w toku postępowania są stanowiskiem organu czy inwestora.
Z analizy treści uzasadnienia decyzji nie wynika, w jakiej części zarzuty Fundacji organ odrzuca, a w takiej przyjmuje wyjaśnienia inwestora, nie wynika także wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, czy też powodów, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, zarówno po stronie inwestora, jak i Fundacji. W ocenie strony skarżącej stanowi to rażące naruszenie art. 107 §3 k.p.a. i sam ten fakt powinien być wystarczającym powodem do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta.
Organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla uzasadnienia wszelkich braków i niedoróbek w raporcie zgłaszanych m.in. przez Fundację, zastosował swoiste "sformułowanie -wytrych", pozwalające na odsuniecie w czasie wyjaśnienia zagadnień kłopotliwych dla inwestora oraz na przykrycie braku kompetencji autorów raportu.
Organ wydający decyzję zdaje się nie rozumieć, czym jest procedura oceny oddziaływania na środowisko, traktując ją jako czynność wykonywaną nie wiadomo w jakim celu przed złożeniem wniosku o zezwolenie na realizację przedsięwzięcia. Skarżąca podkreśliła, iż prawidłowo poprowadzona OOŚ pozwala na przewidzenie, a dzięki temu na unikniecie, zminimalizowanie, złagodzenie lub (w ostateczności) skompensowanie istotnych negatywnych oddziaływań na środowisko. Zdaniem Fundacji, odsyłanie rozstrzygnięć w podstawowych kwestiach technicznych i organizacyjnych na dalszy etap uzgodnień jest decyzją nieracjonalną i szkodliwą. Brak takich rozstrzygnięć na obecnym etapie postępowania może uniemożliwić ich wprowadzenie na kolejnych etapach inwestycji.
Skarżąca podkreśliła, iż w sprawach zmierzających do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia raport oddziaływania na środowisko jest podstawowym dowodem, jednakże nie zwalnia to organu administracji od przeanalizowania wszystkich zgłaszanych przez strony postępowania zarzutów, podnoszonych argumentów i skonfrontowania ich z wynikami raportu. Brak takiej analizy czyni w ocenie Fundacji przedwczesnym wydanie pozytywnej decyzji dla inwestora.
Skarżąca pismami z dnia 17 stycznia 2012 r. oraz 30 sierpnia 2012 r. przedłożyła Prezydentowi Miasta ponad 60 zastrzeżeń i uwag dotyczących niezgodności przestawionych założeń i wniosków z Oceny oddziaływania na środowisko z odniesieniami do otoczenia technicznego, prawnego i środowiskowego projektu.
Zdaniem skarżącej, tylko na kilka punktów otrzymano zadawalające wyjaśnienia ze strony organu wadzącego postępowanie. Dla pozostałych uwag organ wraz z inwestorem przy ich wyjaśnianiu losowali swoiste uproszenia i pominięcia, co w sposób szczegółowy zostało uwidocznione w Uzasadnieniu decyzji. Dotyczy to również rozstrzygnięcia w II instancji.
1) Mechaniczno-biologiczne przetwarzanie odpadów (analiza wariantów)
Wnioskodawca w analizie wariantów realizacji przedsięwzięcia jako technologię przeciwstawną alternatywną) do technologii termicznego przekształcania odpadów wybrał technologie mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów. Jeśli tak, to w zakresie analizy winien uwzględnić wymagania przepisów wykonawczych do znowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a w szczególności:
* rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 września 2012 r. w sprawie mechaniczno- biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych (Dz. U. 2012 póz. 1052),
* rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 29 maja 2012 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia oraz odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz. U. z 2012 r., póz. 645),
* rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 maja 2012 r. w sprawie poziomów ograniczania masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania oraz sposobu obliczania poziomu ograniczenia masy tych odpadów (Dz. U. z 2012 r., póz. 676).
Przytoczone wyżej przepisy weszły w życie w trakcie trwającego postępowania administracyjnego i winny być uwzględnione w Raporcie, tym bardziej, że pozwalają one na poprawne oszacowanie parametrów wsadowych do instalacji termicznego przetwarzania odpadów (wolumen i właściwości fizyko-chemiczne odpadów, a w szczególności wartość opałową).
Skarżąca zwróciła uwagę, że art. 17 ustawy o odpadach wprowadza hierarchię sposobów postępowania z odpadami. Oznacza to, że strumień odpadów kierowanych do ITPOK będzie ograniczony obowiązkiem wcześniejszego odzysku tzw. odpadów surowcowych (plastik, papier, szkło i metale). Odzysk surowcowy ma priorytet przed odzyskiem energii.
Zgodnie z nowo obowiązującymi przepisami ustawy utrzymania czystości porządku w gminach każda gmina winna do 2020 roku osiągnąć poziom odzysku w wysokości 50% powstałych odpadów danej frakcji. Z drugiej strony w/w rozporządzenie wprowadza bardzo ostre wymagania (kryteria) produktowe dla nowych instalacji mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów, co winno być uwzględnione w analizie wariatów.
Te nowe uwarunkowania będą mieć istotny wpływ na ustalenie ostatecznego strumienia odpadów i ich jakości, kierowanych do ITPOK, a tym samym ostateczne zwymiarowanie instalacji we wszystkich analizowanych wariantach w Raporcie.
Zdaniem skarżącej w tym kontekście analizy poprowadzone w Raporcie są nieadekwatne do obowiązującego stanu prawnego, w konsekwencji prowadzą do przewymiarowania ilości odpadów dostarczanych do ITPOK. Instalacja planowana jest na strumień odpadów wynoszący 153 tyś. ton/rok. Rzeczywisty strumień zmieszanych odpadów komunalnych po uwzględnieniu poziomu odzysku zgodnie wyżej przytoczonymi przepisami kształtują się na poziomie 75-80 tyś. ton/rok odpadów.
W jednej z uwag zgłoszonych przez Fundację pismem z dnia 17 stycznia 2012 r., wskazywany był brak w analizie technologicznej dotyczącej metod biologiczne - mechanicznego przetwarzania odpadów odniesień m.in. do zapisów wówczas jeszcze projektu Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 grudnia 2011 r. w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych (projekt dokumentu znany od ponad roku).
Ostatnie wyjaśnienia do raportu inwestor wniósł w dniu 21 września 2012 r. (str. 18 decyzji). Daniem skarżącej z tego zapisu wynika, że organ nie jest zainteresowany zapewnieniem zgodności projektowanego przedsięwzięcia z aktualnym stanem prawnym.
W stanowisku SKO zawartym w decyzji stwierdza się, że Raport powinien uwzględniać stan faktyczny i prawny nie w stanie sprawy z daty wydania decyzji przez organ l instancji, lecz w dniu orzekania przez organ odwoławczy.
Jeśli organ II instancji jest konsekwentny to winien nakazać uwzględnić w/w przepisy w Raporcie jako istotne w procesie planowania inwestycyjnego.
2) Warunki hydrogeologiczne terenu inwestycji.
Przedstawiony w punkcie 8.5. raportu opis warunków hydrogeologicznych zawiera informacje dotyczące Ziemi [...]. Przedstawione informacje są w bardzo dużym stopniu uogólnienia i nie obrazują rzeczywistego stanu warunków hydrogeologicznych w miejscu lokalizacji planowanej inwestycji. Z innych źródeł wiadomo, że teren lokalizacji ZTPOK charakteryzuje się wysokim poziomem wód gruntowych, co w wyjaśnieniach kierowanych do WSA Wnioskodawca potwierdza. Opis oraz analiza elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko powinna być adekwatna do stanu istniejącego na terenie planowanej inwestycji i poparta istniejącą dokumentacją. Inwestor nie zadał sobie trudu przedstawienia charakterystyk hydrogeologicznych terenu lokalizacji ZTPOK w oparciu o istniejące archiwalne dokumentacje geologiczne wykonane na potrzeby pobliskiego Zakładu [...], projektowanego cmentarza, nowo wykonywanych dróg itp.
Skarżąca podkreśliła, iż nadal brak w raporcie opisu warunków hydrogeologicznych, wbrew wyjaśnieniom i stanowisku SKO. Raport zawiera jedynie kilka zdań na temat warunków hydrogeologicznych Ziemi [...], co nie ma żadnego związku z terenem lokalizacji inwestycji. Powyższe zagadnienie winno być na obecnym etapie gruntownie rozpoznane i zaproponowane winny być stosowne działania zaradcze, tym bardziej, że istnieją bogate materiały archiwalne z badań hydrogeologicznych tego terenu.
3) System kondensacji pary wodnej ze spalin.
Zgodnie z zapisami punktu 3.19 decyzji (str. 6) w ramach planowanej instalacji należy zaprojektować system kondensacji pary wodnej ze spalin. Na str. 24 decyzji organ wymienia ten system wśród głównych źródeł emisji do powietrza.
Natomiast na st. 54 decyzji organ pisze: "Instalacja kondensacji pary wodnej ze spalin nie ma wpływu na emisję zanieczyszczeń z ZTPOK do atmosfery."
Skarżąca wskazała, iż w raporcie nie zawarto nigdzie opisu systemu kondensacji pary wodnej ze spalin, założonych parametrów technicznych oraz oddziaływania na środowisko. W raporcie jedynie wspominano o systemie kondensacji pary wodnej w spalinach, jako rozwiązaniu opcjonalnym, uzależniając jego budowę od opłacalności instalacji. Wierzymy, że organ nakazując budowę tego fragmentu instalacji analizy takiej dokonał, mimo iż w innej części uzasadnienia decyzji zastrzega się, że raport nie jest miejscem do rozważań ekonomicznych.
Zdefiniowanie w Raporcie opcjonalnego zastosowania instalacji kondensacji pary wodnej ze spalin powinno zostać uwzględnione w odniesieniu do wszystkich bilansów instalacji, jak również oddziaływań środowiskowych. Przykładowo w rozdziale 7.1.5. w bilansie wody po stronie przychodów uwzględniono strumień wody z kondensacji (75 000 m3/rok), jednak-opcjonalnie - nie przedstawiono stosownej analizy i obliczeń w przypadku braku jej zastosowania (dodatkowe zapotrzebowanie na wodę z sieci wodociągowej). Dla porównania w bilansie energii instalacja kondensacji pary wodnej ze spalin została całkowicie pominięta, co jest całkowicie niezrozumiałe biorąc pod uwagę jej funkcje i cel zastosowania.
Mimo deklaracji organu, że dane bilansowe paliwa, energii, wody i powietrza są poprawione (str. 46 decyzji), bilanse te nadal są niejasne i wymieszane pomiędzy sobą, a przede wszystkim nie odzwierciedlają analizowanych wariantów pracy instalacji.
4) Suszarnia osadów ściekowych.
Według Fundacji uzupełnienia opisu pracy hipotetycznej suszarni osadów ściekowych przesłane w październiku 2014 nie wnoszą nowych elementów do Raportu. Zdaniem skarżącej nadal brak jest wiarygodnych bilansów masy i energii dla procesu suszenia i magazynowania osadów ściekowych, zastosowanych urządzeń ochrony środowiska i efektywności ich pracy pozwalających na rzetelne określenie emisji zanieczyszczeń do środowiska.
Wątpliwe jest również zdaniem skarżącej rozwiązanie, w którym cała odprowadzona wodę z wysuszonego idu ściekowego dostarczona zostanie wraz z powietrzem pierwotnym do paleniska (str. 31 decyzji). (Analizując bilanse masy i mediów można przyjąć, że do suszarni będzie kierowany mokry osad w ilości (•koło 65 000 Mg/rok, skąd po wysuszeniu do spalania trafi strumień 16 700 Mg/rok. Zgodnie z spisami Raportu zawilgocone w wyniku suszenia powietrze o temperaturze 75°C będzie używane, jako powietrze pierwotne do spalania i będzie kierowane pod ruszt. W opisie technologicznym nie doszukano się informacji, w jaki sposób zastosowane rozwiązanie wpłynie na parametry procesowe spalania (np. współczynnik nadmiaru powietrza), zwymiarowanie komory paleniskowej oraz eksploatację instalacji. W odniesieniu do powyższego nie jest zrozumiałe zastosowanie instalacji suszenia osadów ściekowych, kiedy w przyjętych rozwiązaniach do komory spalania kierowany jest wysuszony osad (16 700 Mg/rok) i zawilgocone powietrze z suszarki (w tym około 48 000 m3/rok wód v). W tej sytuacji, należy także zadać sobie pytanie, jaki wpływ na wielkość strumienia i parametry oczyszczania spalin w technologii półsuchej będą miał tak duże ilości wody zawarte w spalinach.
BREF dot. efektywności energetycznej wskazuje, aby w optymalizacji efektywności energetycznej spalania zmniejszać przepływ masy gazów odlotowych poprzez zmniejszenie nadmiaru powietrza. Stąd Fundacja dopatruje się w tym rozwiązaniu naruszenia jednego z podstawowych BAT-ów dot. efektywności energetycznej instalacji objętych dyrektywa IPPC (vide: dyrektywa Rady nr 2012/7/UE z dnia 25 października2012 r. w sprawie efektywności energetycznej oraz BREF - Efektywność energetyczna. Wyd. MŚ. luty 2009).
5) Czasowe składowanie zbelowanych odpadów (powiązania technologiczne)
W kwestii dotyczącej budowy składowiska do czasowego magazynowania zbelowanych odpadów komunalnych, organ wydający decyzje nakazał inwestorowi przygotowanie miejsca magazynowania zbelowanych odpadów poza terenem ZTPOK. bez wskazania nowego miejsca magazynowania, tym samym wyłączając ten zakres z oceny w ramach toczącej się procedury OOS.
Skarżąca wskazała, iż zgodnie z ustawą o odpadach (art. 3 ust. l pkt 26) przez spalarnię odpadów rozumiemy zakład lub jego część przeznaczone do termicznego przekształcania odpadów z odzyskiem lub bez odzysku wytwarzanej energii cieplnej, obejmujące instalacje i urządzenia służące do prowadzenia procesu termicznego przekształcania odpadów wraz z oczyszczaniem gazów odlotowych i wprowadzaniem ich do atmosfery, kontrolą, sterowaniem i monitorowaniem procesów oraz instalacjami związanymi z przyjmowaniem, wstępnym przetwarzaniem i magazynowaniem odpadów.
W decyzji dopuszczono jedynie magazynowanie odpadów zbelowanych na terenie ZTPOK w sytuacjach awaryjnych, w ilościach wynikających z zaistniałego zdarzenia (vide: pkt. 3.7. sentencji decyzji str. 30 pkt. 2).
Czym innym jest jednak magazynowanie odpadów w następstwie zaistniałego zdarzenia losowego jakim jest awaria instalacji, a zupełnie czym innym technologiczny wymóg magazynowania odpadów powstałych na terenie całego Regionu w okresie letnim. Zdaniem skarżącej SKO tych sytuacji nie rozróżnia.
Zgodnie z Raportem (str. 100) proces magazynowania zafoliowanych surowych odpadów komunalnych w ilości ok. 28 000 Mg/rok jest ważną składową całego procesu termicznego przetwarzania odpadów.) Dla porównania skali tego procesu - ilość zgromadzonych na placu magazynowym corocznie odpadów będzie porównywalna ze strumieniem zmieszanych odpadów komunalnych odbieranych w ciągu rokuj z całego terenu Miasta (ponad 80%). Zgodnie z Raportem, procesowi belowania i ich składowaniu na wyznaczonym placu na terenie ZTPOKl będzie podlegać tylko w okresie letnim część dowożonych odpadów, które nie mogą być spalone na] pracującej l linii technologicznej. Procesu dowożenia odpadów nie można wstrzymać, ponieważ gminy) nie będą dysponować odpowiednimi placami składowymi (ok. 40 gmin). Zatem w okresie letnim odpady muszą być gdzieś w sposób bezpieczny dla środowiska przetrzymane. System belowania i spalania będzie regulowany w ten sposób, aby zoptymalizować pod względem energetycznym pracę całej instalacji (odbiór ciepła w okresie zimowym). Ten fragment instalacji winien składać się z rozdrabniarki, belownicy oraz placu składowego wyposażonego m.in. w system zbierania odcieków.
Ze względu na przyjętą w decyzji ostateczna konfigurację pracy poszczególnych pieców oraz powiązania technologiczne instalacji, brak placu składowego na terenie ZTPOK uniemożliwi poprawne funkcjonowanie ZTPOK oraz osiągnięcie zakładanych parametrów użytkowych instalacji.
Z zapisów decyzji pośrednio wynika też inny aspekt, a mianowicie uzgodnienia dla składowiska do czasowego magazynowania odpadów inwestor winien uzyskać w innej lokalizacji, w odrębnym postępowaniu administracyjnym.
Trzeba pamiętać, że wytwórca i posiadacz odpadów nie uzyskują samodzielnej decyzji na czasowe magazynowanie odpadów, ponieważ proces ten stanowi integralną część ZTPOK (art. 3 ust. 1 pkt 26 ustawy o odpadach), a w takim przypadku - zgodnie z prawem - ustalenie miejsca magazynowania odpadów następuje w pozwoleniu zintegrowanym. Konieczność magazynowania odpadów winna wynikać z logistyki opracowanej dla planowanych procesów technologicznych ZTPOK i nie może przekroczyć terminów uzasadnionych zastosowaniem tego procesu (art. 50 ustawy o odpadach).
Zatem, organ dokonał niedopuszczalnego podziału przedsięwzięcia w rozumieniu przepisów prawa-art. 3 ust. l pkt 13 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a SKO swoją decyzją proceder taki legimityzuje.
Z zapisów decyzji organu l instancji wynika, że sam proces belowania uprzednio rozdrobnionych odpadów odbywać się będzie na terenie ZTPOK, skąd zgodnie z decyzją będą wywożone na plac magazynowy bliżej nie zdefiniowany. SKO pisze w swoich dywagacjach, że "składowisko takie znalazłoby się" na terenie oddalonego o kilkaset metrów istniejącego Składowiska przy ul. C. w T.. Czy SKO z administratorem tego składowiska fakt ten uzgodniło, czy są to tylko takie luźne rozważania ? W okresie zimowym odpady te ponownie będą wracać na teren ZTPOK. Pomysł ten należy uznać za kuriozalny. zafoliowane odpady będą przemieszczane tam i z powrotem zwielokrotniając możliwość związaną z wykorzystaniem środków transportu.
Zdaniem Fundacji, organ wydając decyzje z wykluczeniem placu składowego zbelowanych odpadów i jego wyposażenia naruszył przepis art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony Środowiska (tj. Dz. U. 2008.25.150 z późn. zm.) poprzez fakt, że nie przedstawia on pod ocenę całości programu inwestycyjnego budowy ZTPOK, jako kompletnego zespołu stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie.
Tak okrojona koncepcja inwestycyjna jest, w ocenie skarżącej, również niezgodna z definicją określoną zapisami art. 3 ust. l pkt 13 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w której przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty.
W tym kontekście należy także zadać pytanie, czy wyrażenie zgody na wyłączenie z zakresu analizy wykonania połączenia do miejskiej sieci ciepłowniczej oraz sieci elektroenergetycznej nie narusza również zasady jedności przedsięwzięcia oraz powiązania technologicznego.
Wiadomo, że ZTPOK nie może poprawnie pracować bez możliwości wyprowadzenia energii, gdyż nie przewidziano dodatkowych składowych instalacji na tą okoliczność. Ponadto nie zostałyby osiągnięte założenia dot. efektywności energetycznej (R>0, 65). Co będzie jeśli przyłącza energetyczne z jakichś powodów nie uzyskają stosownych decyzji w oddzielnych postępowaniach administracyjnych? Zatem, wyrażenie zgody przez organ na wyłączenie z zakresu analizy wykonania połączenia do miejskiej sieci ciepłowniczej oraz sieci elektroenergetycznej pozwoli na uniknięcie poddania ich ocenie w ramach procedury OOŚ.
6) System oczyszczania spalin
Fundacja dostrzega tu ewidentne naruszenie art. 81 ust. l ustawy ooś, gdzie wskazanie realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowanym przez wnioskodawcę może nastąpić - pierwsze dla wariantu dla którego przeprowadzono ocenę oddziaływania na środowisko, a po drugi - po uzyskaniu wyraźnej zgody wnioskodawcy.
Nie jest zrozumiałe, dlaczego organ wyraża zgodę na opcjonalną realizację metody suche oczyszczania spalin, mimo że wariant ten nie był analizowany w raporcie, a inwestor również jej nie rekomendował.
7) Dowóz odpadów na teren instalacji
Zgodnie z Załącznikiem nr l do decyzji (str. 1) dowóz odpadów oraz materiałów wykorzystywanych na etapie eksploatacji ZTPOK będzie odbywał się z pominięciem dróg osiedlowych [...] wytypowanymi trasami. Z zapisów decyzji wynika, że transport odpadów odbywał się będzie zawsze [...]. Przedmiot analizy nie obejmował oceny oddziaływania na środowisko dwóch głównych dróg transportowych odpadów na teren instalacji ti. [...] oraz ich uciążliwości dla okolicznych mieszkańców.
W analizie nie uwzględniono faktu kumulacji oddziaływań z nowo otwartą autostradą, do której dojazd prowadzi m.in. [...]. Wynikiem tego przeprowadzona w Raporcie analiza została maksymalnie spłycona i nie odzwierciedla ona realnego możliwego do wystąpienia wariantu oddziaływania na środowisko. Uwzględnienie w analizie opisywanych dróg transportowych spowoduje zwiększenie zasięgu rozkładu izolinii stężeń substancji zanieczyszczających, jak również izofon natężenia dźwięku, czego konsekwencją mogą być ponadnormatywne oddziaływania na teren najbliższej zabudowy. Równocześnie nie uwzględniono obaw okolicznych mieszkańców artykułowanych na spotkaniu z mieszkańcami dzielnicy [...], że większym obciążeniem będzie transport odpadów niż sam Zakład.
9) Poważne awarie przemysłowe
W punkcie 4 decyzji na stronie 10 organ stwierdził, że przedsięwzięcie nie jest zaliczone do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej w rozumieniu ustawy z 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska. Równocześnie zgodnie z punktem 60 Analizy uwag i wniosków złożonych w toku postępowania (strona 51 decyzji) wskazano, że obliczony wynik wynosi 0,801 (aby zakwalifikować Zakład do zakładu zwiększonego ryzyka wynik > 1). Obliczona wartość obejmuje magazynowanie na terenie Zakładu następujących substancji niebezpiecznych: hydrazyna. fosforan III sodu, roztwór chlorowodoru oraz olei opałowy do celów procesowych.
W obliczeniach pominięto wodę amoniakalna (wskazana na stronie 166 Raportu) w ilości około 357 Mg/rok. Zatem stwierdzenie organu jest gołosłowne - obliczony wynik po uwzględnieniu magazynowania ww. substancji niebezpiecznej może osiągnąć wartość >1 w wyniku czego instalacja zostanie zakwalifikowana jako zakład o zwiększonym ryzyku.
W uzupełnieniach do Raportu doręczonych przez MPEC na wezwanie SKO z października 2014 r. wprowadzono dodatkowe analizy, które Fundacja uznaje za wystarczające.
9) Oddziaływania skumulowane
SKO wezwało wnioskodawcę o uzupełnienie Raportu o analizę skumulowanego oddziaływania na środowisko. Całość przesłanej przez MPEC analizy składa się z 2 stron komentarzy i 2 rysunków (izofony), co wskazuje na wykonanie wezwania "na odczepnego". Zdaniem Fundacji przedłożony materiał nie wypełnia w sposób wyczerpujący wymaganego zakresu | opisu, analizy i oceny zagadnienia, stąd nie sposób dokonać merytorycznej analizy ich treści.
SKO uznało jednak załączony materiał za wystarczający, mimo braku jednoznacznych założeń, analiz i wniosków.
10) Dostosowanie Raportu do obowiązującego prawa
W postanowieniu z dnia 24 września 2014 r. SKO wezwało MPEC S.A. w T. o uzupełnienie Raportu o dostosowanie do obowiązujących przepisów prawa. W uzasadnieniu tego zalecenia organ wyjaśnia:
Inwestor w wyjaśnieniach pisze, że wniosek o wydanie decyzji środowiskowej został złożony w dniu 15.12.2011 roku a decyzja środowiskowa została wydana 23.11.2012 roku. Zdaniem inwestora celowe uzupełnianie Raportu o nowe ustawy i rozporządzenia prawie 2 lata od wydania Decyzji".
W dalszej części wywodów Inwestor dokonuje jednak analizy aktów prawnych przytoczonych w Raporcie. Dla przykładu pokażemy rzetelność tej analizy na przykładzie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ustawy szczególnie ważnej dla analizowanego przedsięwzięcia. Wnioskodawca nie zauważył, że po gruntownej nowelizacji tej ustawy l lipca 2011 r. (tzw. "rewolucja śmieciowa") zostało wydane szereg aktów wykonawczych, o których znaczeniu dla analizowanego przedsięwzięcia Fundacja pisze na str. 5 niniejszego wniosku.
SKO nie odniosło się w żaden sposób do dostarczonej przez Wnioskodawcę analizy zastosowanych w Raporcie przepisów prawnych.
Skarżąca wskazała, iż budowa Zakładu stanowić będzie największą inwestycję regionalną realizowaną w m. T. w zakresie systemu gospodarki odpadami komunalnymi. Odsyłanie przez organ do rozstrzygnięć w ponownej oceny oddziaływania na środowisko na etapie pozwolenia na realizację inwestycji Fundacja uważa za niedopuszczalne. Postępowanie organu świadczy także o lekceważeniu roli społeczeństwa w toku postępowania OOŚ.
Mając powyższe na uwadze skarżący stwierdził, iż przedłożony raport, jak i dołączone do niego wyjaśnienia nie spełniają wymagań art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.2008.199.1227 ze zm.).
W odpowiedzi na wniesioną skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując równocześnie w całości stanowisko wyrażone uprzednio w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednol. Dz. U. z 2012r., poz. 270 - dalej p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
Zatem kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sąd administracyjny ustawodawca wyznaczył tylko jedno kryterium – legalności, czyli zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Jednocześnie uwzględniając wskazane kryterium prawodawca upoważnił sąd administracyjny wyłącznie do dwojakiego rodzaju rozstrzygnięć w przypadku skarg na działalność administracji publicznej: kasatoryjnych (eliminujących z obrotu prawnego) lub oddalających skargę - zastrzegając, że wyroki kasatoryjne może wydać wyłącznie, gdy stwierdzi: naruszenie prawa procesowego (które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub stanowiące podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – art. 145 § 1 pkt 1c i pkt 1b p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa materialnego (które miało wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a.). Z kolei dostrzeżenie przez sąd administracyjny kwalifikowanych wad kontrolowanej decyzji (wymienionych enumeratywnie w art. 156 k.p.a.) skutkuje stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Powyższe oznacza, że do eliminacji zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego prowadzą tylko takie uchybienia, które miały wpływ na wynik sprawy, tzn. bez których popełnienia decyzja ta miałaby inną treść (zawierałaby inne rozstrzygnięcie), niż jej kontrolowane brzmienie.
Ponadto kontrola sprawowana przez sąd administracyjny, w tym możliwość wzruszenia zaskarżonej decyzji, nie może pozostawać w oderwaniu od specyfiki postępowania, w której decyzja jest wydawana i specyfiki przedmiotu tej decyzji. Należy wskazać, że zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, tzn. nie tylko są zobligowane stosować obowiązujące w dacie orzekania przepisy (zasada legalności, sformułowana również w art. 6 k.p.a.), ale też powinny uwzględniać cel, z jakim ustawodawca wprowadza do porządku prawnego określone regulacje (zasada praworządności). Powyższe wywołuje określone konsekwencje w przypadku kontrolowania przez sąd administracyjny decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia (tzw. decyzji środowiskowej). Z przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2013 r., póz. 1235 ze zm.), powoływanej dalej jako ustawa środowiskowa lub w skrócie "u.i.o.ś."., wynika bowiem, że zasadą jest wydanie decyzji środowiskowej (określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia), gdyż odmowa jej wydania następuje tylko w ściśle określonych przypadkach wskazanych expressis verbis przez ustawodawcę (art. 80 ust. 2, art. 77 ust. 1, art. 81 ust. 2, art. 81 ust. 3, art. 81 ust. 1 tej ustawy). Opisane założenie ustawodawcze jest zrozumiałe w kontekście cech decyzji środowiskowej, która – co wymaga podkreślenia – służy jedynie ocenie następstw dla środowiska wynikających z realizacji konkretnego przedsięwzięcia, ale nie przesądza samej możliwości przystąpienia do jego realizacji. Inaczej rzecz ujmując rolą postępowania środowiskowego jest zidentyfikowanie negatywnych skutków wykonywania i późniejszej eksploatacji inwestycji oraz wskazanie działań, które mają im zapobiec lub je zminimalizować do poziomu zgodnego z prawem, a nie wydanie generalnej zgody na wykonanie przedsięwzięcia. Należy przy tym zauważyć, że mimo, iż to na organie wydającym decyzję środowiskową spoczywa główny ciężar oceny dopuszczalności realizacji inwestycji z punktu widzenia ochrony środowiska, to jednak ustawodawca umożliwił mu wykorzystanie szeregu elementów pomocniczych tak, by jego ocena była wielopłaszczyznowa i wszechstronna. Wskazanymi elementami są m.in. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który powinien spełniać wymagania określone w art. 66 ustawy środowiskowej; postępowanie wpadkowe uzgodnieniowe, w którym uzyskuje się opinie wyspecjalizowanych organów uzgadniających, wydane także po analizie przedłożonego przez inwestora raportu; zapewnienie udziału społeczeństwa na etapie przygotowywania i wydawania decyzji środowiskowej. Nadto, jeśli zdaniem organu w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko prowadzonym przed wydaniem decyzji lokalizacyjnej nie jest możliwe zidentyfikowanie wszystkich następstw funkcjonowania przedsięwzięcia, możliwe jest nałożenie obowiązku ponownej oceny oddziaływania na środowisko oraz wykonania analizy porealizacyjnej.
Dokonana w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że jest ona prawidłowa, dlatego też skarga podlegała oddaleniu. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.. Należy bowiem wskazać, że zaskarżona decyzja środowiskowa nie budzi istotnych zastrzeżeń z punktu widzenia jej zgodności z przepisami prawa.
W szczególności organ wykazał - w sposób niebudzący wątpliwości Sądu - że nie było podstaw do odmowy wydania decyzji środowiskowej, bowiem:
- inwestycja została pozytywnie zaopiniowana w zakresie sanitarno - higienicznym, bez zastrzeżeń, przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w dniu 27 kwietnia 2012 r.:
- inwestycja została pozytywnie uzgodniona przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. (RDOŚ) postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2012r., po uprzednim uzupełnieniu dokumentacji pod kątem spełnienia wymagań o jakich mowa w art. 66 w/w ustawy. Organ ten opisał przedsięwzięcia i zagrożenie jakie niesie. Wskazał jakie należy podjąć działania na etapie realizacji i późniejszego użytkowania przedsięwzięcia oraz jakie w dokumentacji projektowej należy uwzględnić wymagania dla ochrony środowiska – co w decyzji zostało uczynione. RDOŚ w K. w w/w postanowieniu stwierdził również konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę oraz brak konieczności postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, w ramach tego postępowania.
Należy w tym miejscu wskazać, że warunek uzgodnienia z właściwymi organami wynika z art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej, a uzgodnienie nie ma charakteru wyłącznie pomocniczego, ale wiążący w tym znaczeniu, że nie jest możliwe wydanie decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, ale także nie jest możliwe określenie w decyzji środowiskowej pozytywnej warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający (vide wyrok z dnia 27 lutego 2014 r, sygn.. akt IV SA/Po 717/13 i powołane w nim orzecznictwo, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). W ocenie Sądu obszerność materiału dowodowego uwzględnionego przez organy uzgadniające przełożyła się na szczegółowość i zindywidualizowanie wymagań środowiskowych (zwłaszcza w postanowieniu RDOŚ), które organ pierwszej instancji zawarł w swojej decyzji. Jednocześnie fakt, że mimo wielu zastrzeżeń zgłaszanych w trakcie postępowania do raportu, wymagania środowiskowe były możliwe do sformułowania, świadczy o dopuszczalności realizacji inwestycji w wariancie zaproponowanym przez inwestora.
- nie wystąpiła przeszkoda do wydania decyzji środowiskowej w postaci znaczącego negatywnego oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000 i nie było potrzeby badania, czy za realizacją przedsięwzięcia przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym o charakterze społecznym lub gospodarczym (warunek negatywny wydania decyzji środowiskowej z art. 81 ust. 2 ustawy środowiskowej).
- z oceny oddziaływania na środowisko nie wynikała zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym, niż zaproponowany przez inwestora, na który ten nie wyraził zgody (warunek z art. 81 ust. 1 ustawy środowiskowej). W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5, 6 i 7 ustawy środowiskowej raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać: opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru (pkt 5); określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko, a w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej określenie także wpływu planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego (pkt 6); uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko, w szczególności na elementy szczegółowo w tym punkcie wymienione (ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze, powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, klimat i krajobraz, dobra materialne, zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków, wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-d, bezpieczeństwo ruchu drogowego w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej - pkt 7).
Z powyższego przepisu, a zwłaszcza z jego punktu 5 i 6 wynika obowiązek przedstawienia co najmniej trzech wariantów realizacji inwestycji: proponowanego przez inwestora, alternatywnego (którym często w praktyce jest wariant tzw. zerowy polegający na nierealizowaniu inwestycji) oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. W niniejszej sprawie – k. 75 i nast. Raportu – takie warianty zostały przedstawione i opisane. Wariant 2 proponowany przez wnioskodawcę jest jednocześnie wariantem najkorzystniejszym środowiskowo.
Z treści wydanych w sprawie decyzji obu instancji wynika, że były możliwe do ustalenia i zostały ustalone następujące środowiskowe uwarunkowania realizacji inwestycji: rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia; warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1, w szczególności w projekcie budowlanym w przypadku decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt. 1, 10, 14 i 18 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; w ramach wymogów w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych stwierdzono, że przedmiotowa inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć o zwiększonym ryzyku albo o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, zatem nie przewiduje się wystąpienia poważnych awarii przemysłowych; w ramach wymogów w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko stwierdzono, że przedmiotowe przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem bez zdolności do wytwarzania oddziaływań o zasięgu transgranicznym. Nie wiąże się bowiem z możliwością wystąpienia transgranicznego oddziaływania na środowisko ze względu na znaczną odległość od granic Państwa. Stwierdzono nadto konieczność przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę oraz wykonania analizy porealizacyjnej w ciągu 26 miesięcy od dnia oddania przedsięwzięcia do użytkowania.
Sąd doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja Kolegium, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. W toku niniejszego postępowania rozpoznano i szczegółowo przeanalizowano wszelkie możliwe zagrożenia i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska i dopiero na tej podstawie określono wpływ planowanej inwestycji na środowisko. Organy orzekające w obu instancjach wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi się kierowały przy wydawaniu decyzji. Z kolei ich uzasadnienia odnoszą się do zasadniczych dla toczącego się postępowania administracyjnego kwestii i nie pozwalają stwierdzić uchybienia art. 107 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonane ustalenia w sprawie oparte zostały na zebranym w sprawie, wyczerpującym i wszechstronnie oraz prawidłowo ocenionym materiale dowodowym (art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści. Stosownie do art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., rozumianej jako ocena tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego (zob. między innymi: A. Wróbel- komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.; C. Martysz- komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom l i II, Zakamycze, 2005; J. Borkowski: Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., l SA 1270/93, OSP 1994/7-8/131). W świetle powyższego, mając na uwadze treść zaskarżonej decyzji (w tym jej uzasadnienie), za bezzasadne należało uznać zarzuty skargi naruszenia przepisów postępowania.
Nie doszło także do zarzuconych w skardze naruszeń prawa materialnego, które w istocie zmierzały do wykazania przez skarżącego wadliwości Raportu.
W tym miejscu należy wskazać, że Raport w postępowaniu o środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia jest dowodem prywatnym, ale o szczególnej mocy dowodowej. Jego szczególny charakter wynika przede wszystkim z kompleksowości spojrzenia na przedsięwzięcie i analizy aspektów technologicznych, prawnych, organizacyjnych i logistycznych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą. Dopuszczenie z urzędu dowodu z kontrraportu nie jest obowiązkiem organu zwłaszcza w sytuacji pozytywnego zaopiniowania i uzgodnienia przez organy współdziałające raportu przedstawionego przez inwestora oraz przy braku wątpliwości organu, co do kompletności i merytorycznej poprawności raportu (Vide: Wyrok NSA z 6 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 3064/12). To na właściwym organie wydającym decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji danego przedsięwzięcia spoczywa obowiązek wszechstronnej oceny całego materiału dowodowego zgromadzonego w tej sprawie po dokonaniu oceny w szczególności wniosków z Raportu i treści uzgodnień oraz ewentualnie innych dowodów zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Każdorazowe zastrzeżenia strony skarżącej wobec ustaleń Raportu nie mogą być gołosłowne, tylko powinny być w zakresie wiadomości wymagających wiedzy specjalistycznej poparte np. ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskaże wady danego raportu. Podważanie treści raportu nie może opierać się na przypuszczeniach strony skarżącej – nie opartych na odpowiednich ocenach (badaniach) specjalistycznych – lub hipotetycznym wystąpieniu ewentualnych – przyszłych zagrożeń (uciążliwości) dla środowiska. Ich uzasadnienie wymaga bowiem podważenia ustaleń faktycznych związanych z osnową danej decyzji.
Raport powinien być wyczerpujący, przekonujący i spójny oraz winien zawierać wymagane prawem informacje oparte na dostępnych danych literaturowych. Organ powinien przeanalizować oraz ocenić bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, dostępność do złóż kopalin oraz wzajemne oddziaływania między tymi czynnikami. Raport powinien być sporządzony przez osoby posiadające wiedzę specjalną i zadaniem Raportu jest przedstawienie potencjalnego wpływu na środowisko w sposób uzasadniony merytorycznie m.in. w oparciu o ocenę wagi poszczególnych źródeł oddziaływania oraz skutków w środowisku takiej działalności. Dodatkowo Raport szczegółowo charakteryzuje planowane przedsięwzięcie i zawiera wymagane ustawowe elementy, uwzględniające jego specyfikę, bowiem jego zakres powinien być dostosowany do charakteru i wielkości oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko. Jeżeli Raport, podlegający ocenie organów, nie zawiera nieścisłości lub nieprawidłowości, pozostaje w zgodzie z wymogami ustawy, a zgłaszane w stosunku do niego zastrzeżenia są nieuzasadnione, nie ma podstaw, by odmówić mu waloru wiarygodności.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest jednolity pogląd, że Sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, gdyż wymaga to wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki. Ocena sądu odnośnie raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czyli spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości w rozumieniu dyspozycji art. 66 ustawy środowiskowej (tak m.in. wyrok NSA z dnia 1 marca 2013 r., w sprawie II OSK 2105/11 Lex 1340187).
Raport o oddziaływaniu na środowisko jest jednym z najważniejszych elementów postępowania wyjaśniającego, mającego na celu wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Stanowi on zasadniczy dowód w sprawach dotyczących ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla danego przedsięwzięcia. W konsekwencji organy administracji mają obowiązek ocenić na podstawie art. 80 k.p.a. jego wartość dowodową. Ewentualny brak dostatecznego odniesienia się do istotnych kwestii oznacza, że Raport w tym zakresie może zostać uznany za niespełniający wymogów ustawowych. Organ administracji powinien rzetelnie i wnikliwie dokonać oceny raportu przy zachowaniu wszystkich obowiązujących reguł dowodowych. Zasada prawdy obiektywnej obliguje organ do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, a zwłaszcza oceny, czy Raport uwzględnia wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji. Aby takie wymagania mogły być określone, Raport poprzedzający wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, powinien mieć charakter kompleksowy i odnosić się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia oraz wskazywać, jakie w tym zakresie obowiązują standardy ochrony środowiska oraz czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. II OSK 639/13).
Z art. 66 ustawy środowiskowej nie wynika, by osoba sporządzająca raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko miała wykazać swoją specjalizację oraz uprawnienia. Zgodnie z wymogiem zawartym w art. 66 pkt 19 ww. ustawy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać nazwisko osoby lub osób sporządzających raport. Należy mieć na względzie, że taki raport może zostać w zasadzie sporządzony przez każdą osobę, która jednak musi posiadać określoną wiedzę specjalistyczną z dziedziny, z którą planowane przedsięwzięcie się wiąże. Taka powinność wynika bowiem z charakteru raportu, który dla zawarcia w nim treści, o jakich mowa w art. 66 ustawy środowiskowej, takiej wiedzy niewątpliwie wymaga.
Jak zauważył słusznie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 listopada 2010 r., II OSK 1848/10 zarzuty stawiane Raportowi powinny być oparte na wykazaniu jego niezgodności z konkretnym przepisem ustawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono pogląd, że zastrzeżenia wobec przedłożonego Raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, aby nie były uznane za gołosłowne, powinny zostać poparte np. ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu (tak: wyrok NSA z dnia 18 marca 2009 r., II OSK 383/08). Podważenie jego ustaleń mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą, jak autorzy raportu, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w Raporcie przedłożonym przez inwestora. Jak wskazał trafnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lutego 2013 r., II OSK 1862/11 (Lex nr 1358431), "jeżeli w danej sprawie przedstawiony został raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, który w ocenie organu odpowiada przepisom prawa oraz jest spójny, logiczny i przekonujący, to nie jest koniecznym szczegółowa ocena wartości dowodowej tego raportu w sytuacji, gdy organ administracji publicznej dokonał oceny, iż jest on zupełny zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym. Organ nie jest zobowiązany do samodzielnego badania i ustalania parametrów w oparciu o wiedzę specjalistyczną w sytuacji, gdy dysponuje opinią, którą uznaje za wiarygodną i zupełną". Z tych samych powodów ograniczona musi być także ocena raportu dokonywana przez sąd administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2013 r., II OSK 2105/11).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy podkreślić, że – zdaniem Sądu – sporządzony w niniejszej sprawie Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko uzupełniony w zakresie wskazanym przez Sąd Wojewódzki w Krakowie w wyroku z dnia 30 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 529/14 jest kompletny pod względem formalnym, jak i jest on także poprawny pod względem merytorycznym. Ma charakter kompleksowy i odnosi się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia, a także wskazuje, jakie obowiązują w tym zakresie standardy ochrony środowiska oraz czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach. Spełnia wszelkie wymagania, o których mowa w art. 66 ustawy środowiskowej. Wobec powyższego brak jest podstaw aby uznać, iż Raport w przedmiotowej sprawie został sporządzony w sposób nieprawidłowy. Ustalenia zawarte w Raporcie, sporządzonym przez specjalistów dysponujących fachową wiedzą, stały się podstawą ustalenia wymogów, jakie inwestor musi spełnić, a które są wymienione w treści decyzji organu l instancji. Należy przy tym podkreślić, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji wbrew stanowisku skarżącej zawiera szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów odwołania, które zostały w sposób obszerny wyżej zacytowane, jednak nie satysfakcjonują one odwołującego się. Należy zwrócić uwagę, czego zdaje się nie dostrzegać strona skarżąca, że odpowiadając na zarzuty organ nie tylko przytacza stanowisko inwestora, ale także przedstawia własną ich ocenę z przywołaniem stosownego zapisu w treści Raportu, wykazując tym samym bezzasadność zarzutu. Należy bowiem w pierwszej kolejności wskazać, iż w znacznej mierze zarzuty dotyczą materii wymagającej posiadania wiedzy specjalistycznej i zmierzają do zanegowania prawidłowości przyjętych w Raporcie analiz i rozwiązań technicznych. Taką wiedzą natomiast nie dysponuje ani organ ani tym bardziej Sąd.
Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika wprost, że zarzut odwołania braku uwzględnienia rozporządzenia z dnia 11 września 2012 r. w sprawie mechaniczno – biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów, później w całości powtórzony w skardze, jako bezzasadny nie został uwzględniony z uzasadnieniem, iż wprawdzie w Raporcie zostały przeanalizowane dwie metody unieszkodliwiania odpadów: mechaniczno – biologiczne unieszkodliwianie odpadów oraz termiczne unieszkodliwianie odpadów z odzyskiem energii. Inwestor przyjął do realizacji jednak tę drugą z wymienionych metod, a o słuszności tego wyboru decyduje, czego w ogóle skarżący stara się nie dostrzegać, zgodność tej metody z założeniami Planu Gospodarki Odpadami Województwa określającego cele i kierunki działań na lata 2011-2016 z perspektywą na lata 2011-2020. Otóż jako metodę przetwarzania odpadów komunalnych preferowaną w przypadku regionów , a takim jest w niniejszej sprawie region [...], jest metoda ich termicznego przekształcania. Skoro metoda mechaniczno – biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów nie jest brana pod uwagę w realizacji planowanego przedsięwzięcia, to sięganie do przepisów wymienionego rozporządzenia z daty 11 września 2012 r. nie było konieczne i także w ocenie Sądu nie dyskredytuje przyjętego Raportu. Znamienne jest, że skarżąca w stawianych w skardze zarzutach od punktu 2 do 9 wskazuje na wady Raportu będąc w tym wszystkim gołosłowna lub wręcz polemiczna. I tak kwestionując przyjęte w Raporcie warunki hydrologiczne terenu inwestycji skarżąca powołuje się na "inne źródła" (jakie ?) , z których ma wynikać wysoki poziom wód gruntowych, co w jej ocenie winno być w Raporcie gruntownie rozpoznane i zaproponowane stosowne działania zaradcze z uwagi na "sposób prowadzenia budowy i przyjęte rozwiązania techniczne posadowienia obiektów budowlanych" . Tymczasem organ ustosunkowując się do tego zarzutu wskazał dokładnie, w którym z rozdziałów Raportu zanalizowano warunki hydrologiczne w stosunku do wód powierzchniowych i podziemnych oraz wpływ realizacji inwestycji w fazie budowy na wody gruntowe. Natomiast w fazie działania inwestycji na stronie 233 Raportu uwzględniono, iż emisja do wód z terenu ZTPOK związana będzie jedynie z wytwarzaniem ścieków, które będą oczyszczane w zakładowej podczyszczalni ścieków i nie wystąpi wprowadzenia zanieczyszczeń do wód albowiem ZTPOK zaopatrzony jest w kanalizacje rozdzielczą. Nadto w decyzji organ nałożył na inwestora obowiązek monitoringu jakości gleb, ziemi i wód podziemnych na podstawie ustaleń z dokumentacji hydrologicznej.
W kwestii kondensacji pary wodnej ze spalin w Raporcie, wbrew stanowisku skarżącej, została obliczona emisja spalin wynikająca z pracy ZTPOK w czterech wariantach i organ I instancji uwzględnił w decyzji konieczność zaprojektowania takiej instalacji (pkt 3.19), pozostawiając jednak możliwość wyboru wariantu inwestorowi już na etapie projektu budowlanego, co zostało słusznie uzasadnione względami ekonomicznymi.
Odnośnie zarzutu braku oceny oddziaływania na środowisko instalacji do osuszania osadów organ wskazał, że w decyzji w pkt 3.46 wskazano, iż w procesie suszenia osadów i ich późniejszego magazynowania w projekcie budowlanym, a zatem na późniejszym już etapie inwestycyjnym, należy dobrać technologie suszenia zabezpieczającą środowisko przed negatywnymi skutkami. Nadto organ wyjaśnił posiłkując się w tym przedmiocie pismem MPEC S.A w T. z dnia 13 sierpnia 2013 r., że decyzja o budowie suszarni odpadów może być podjęta dopiero na etapie projektowania albowiem proces technologiczny ZTPOK nie zakłada magazynowania wysuszonych osadów ściekowych, ponieważ osady będą spalane bieżąco przez cały rok. Warto jednak wskazać, że w wyjaśnieniach do Raportu z daty 9 października 2014 r., całkowicie zmarginalizowanych przez skarżącą, autorzy na str. 6-9 zawarli obszerne wyjaśnienia ze wskazaniem, że wbrew stanowisku Fundacji we wszystkich rozważaniach Raportu przyjęto, że suszarnia osadów będzie wybudowana jako element spalarni, ponieważ w ich ocenie jest to wariant korzystny dla środowiska i optymalny w kontekście gospodarki odpadami w mieście oraz regionie [...], a nie jedynie korzystny z punktu widzenia funkcjonowania samego ZTPOK.
Skarżąca kwestionując zaś prawidłowość przyjętej w Raporcie technologii spalania i dopatrując się naruszenia jednego z "podstawowych BAT-ów dot. Efektywności energetycznej instalacji objętych dyrektywą IPPC" znowu pozostała gołosłowna poddając wątpliwości prawidłowość przyjętych parametrów, nie wspierając swego stanowiska żadnymi merytorycznymi kontrargumentami.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania w kwestii składowania zbelowanych odpadów poza terenem ZTPOK organ wskazał, że było to podyktowane przede wszystkim stanowiskiem mieszkańców, zaś dopuszczono do magazynowania na terenie ZTOK odpadów zbelowanych, którymi jak wynika z wyjaśnień do Raportu (str.10) są odpady komunalne "skompresowane" i zabezpieczone specjalną folią , uniemożliwiającą przedostanie się zanieczyszczeń do środowiska, a więc nie będzie miało to niekorzystanego wpływu na środowisko. Organ odwoławczy wskazał także w uzasadnieniu, że obawy Fundacji o lokalizacji składowania zbelowanych odpadów poza terenem ZTPOK zmierzają do obejścia przepisów ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochroni bez przeprowadzenie analizy środowiskowej są bezpodstawne albowiem jest to przedsięwzięcie powiązane technologicznie i kwalifikuje się je jako jedno przedsięwzięcie, nawet jeżeli są one realizowane przez różne podmioty zgodnie z art.3 ust.1 pkt 13 w/w ustawy, a to nie oznacza, że budowa takiego składowiska byłaby wyłączona poza postępowanie środowiskowe.
Zupełnie nie zrozumiały jest zarzut skargi o przyjęciu realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę albowiem inwestor i organ wskazują w tym przypadku metodę zastosowania półsuchego oczyszczania spalin. Dopuszczenie metody suchej w decyzji organu I instancji zostało przewidziane jedynie pod warunkiem przygotowania analizy oddziaływania na stan powietrza i pod warunkiem ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Organ odwoławczy podkreślił w uzasadnieniu, iż zastosowanie metody suchej przy oczyszczaniu spalin nie było przedmiotem rozważań.
W kwestii dowozu odpadów skarżący jedynie polemizuje z analizą zawartą w Raporcie znowu nie przedstawiając rzeczowych kontrargumentów tym bardziej, że w Raporcie uwzględniono, iż al. [...] stanowią już drogę dojazdową do składowiska odpadów, trafnie uwzględniono, że dowóz ten będzie poprowadzony poza osiedlami mieszkaniowymi, a także wzięto pod uwagę oceniając jego uciążliwość, że układ komunikacyjny ulegnie zmianie do czasu realizacji projektu (rok 2018) choćby w wyniku oddania do użytku autostrady A-4 Kraków –Rzeszów. Wbrew stanowisku skarżącego żaden z mieszkańców dzielnicy [...], nie zakwestionował przyjętego rozwiązania poprzez zaskarżenie niniejszej decyzji.
W przedmiocie poważnych awarii przemysłowych uzupełnienie Raportu złożone w październiku 2014r. w ocenie skarżącego było wystarczające, zatem ponowne jego podnoszenie w zarzutach skargi wydaje się być nieporozumieniem.
Podobnie został przez Sąd oceniony zarzut w zakresie braku prawidłowej analizy skumulowanego oddziaływania na środowisko w przedstawionym uzupełnieniu do Raportu albowiem jak wynika z jego treści w ocenie skarżącego "materiał nie wypełnia w sposób wyczerpujący wymaganego zagadnienia" . Tymczasem z wyjaśnienia do raportu wynika, iż w analizie skumulowanego oddziaływania wzięto pod uwagę raporty oddziaływania na środowisko dla Regionalnej Stacji Segregacji Odpadów Komunalnych w T., Regionalnej Stacji Stabilizacji Tlenowej Odpadów Komunalnych dla Potrzeb Zagospodarowania Odpadów Metodą MBP w ramach Regionalnej Instalacji do Mechaniczno – Biologicznego Przetwarzania Odpadów Komunalnych, budowy Regionalnej Instalacji do Mechaniczno – Biologicznego Przetwarzania [...] w T. wraz z niezbędna infrastrukturą techniczną, Stacji demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz powstałych po złożeniu wniosku o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczących ZTPOK nowych inwestycji a to kompostowni przy składowisku odpadów oraz instalacji MBP prowadzonej przez firmę [...]. Przedstawiono opis oddziaływania na środowisko każdej z powyższych instalacji, a także przedstawiono załączniki graficzne ich szacunkowej emisji hałasu w porze dnia i nocy w pobliżu ZTPOK. W ocenie skarżącej analiza ta została wykonana "na odczepnego" , z tak postawionym zarzutem nie sposób jednak polemizować skoro skarżący nawet nie wskazuje jaki jest ów "wymagany zakres opisu, analizy i oceny zagadnienia".
Odnosząc się do ostatniego już zarzutu skargi a to braku dostosowania Raportu do obowiązującego prawa wskazać należy, że i on nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Otóż, wskazanie i powołanie się na nieuwzględnienie w Raporcie przepisów, które weszły w życie po dacie jego sporządzenia byłoby uzasadnione, gdyby skarżąca Fundacja wykazała, że przyjęte w Raporcie rozwiązania stoją w sprzeczności z obowiązującym w dacie wydania decyzji środowiskowej prawem. Tego w niniejszej sprawie skarżąca nie uczyniła.
Reasumując powyższe w konkluzji należy stwierdzić, że wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i prawidłowe stanowisko organu drugiej instancji nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich naruszeń. Decyzja środowiskowa pierwszoinstancyjna, utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją instancji odwoławczej zawiera wszystkie elementy wymagane przepisem art. 82 ust. 1 ustawy środowiskowej, a jej uzasadnienie w pełni odpowiada wymogom wynikającym z art. 85 ust. 2 ustawy środowiskowej.
Nadto Sąd zauważa i podkreśla, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest pierwszą decyzją w procesie inwestycyjnym i nie upoważnia do rozpoczęcia jakichkolwiek robót budowlanych, czy planowanej działalności, co oznacza, że określone w jej treści uwarunkowania będą przedmiotem oceny organu udzielającego pozwolenia na budowę, bowiem to dopiero decyzja o pozwoleniu na budowę może stanowić podstawę rozpoczęcia realizacji planowanej inwestycji. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie wyraża zgody na realizację przedsięwzięcia, stanowi jedynie etap wstępny realizacji inwestycji. Jej wydanie nie gwarantuje inwestorowi, że zrealizuje inwestycję, ponieważ nie zwalnia go z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło