II SA/Kr 190/16

sygn. akt II SA/Kr 190/16 Kraków, dnia 29 kwietnia 2016r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. B. na postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 marca 2016 r. w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 listopada 2015r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: utrzymać w mocy punkt I zaskarżonego postanowienia. sygn. akt II SA/Kr 190/16 Kraków, dnia 29 kwietnia 2016r. UZASADNIENIE Niniejsza sprawa została wszczęta wskutek skargi M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 listopada 2015r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 24 marca 2016 r. w punkcie I oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych oraz w punkcie II ustanowił dla niej radcę prawnego. Referendarz wskazał w postanowieniu, że część wydatków, wykazanych przez skarżącą, jak np. koszty kserokopii czy papieru do drukarki nie są kosztami koniecznymi, podobnie jak zakup telewizora na raty. M. B. wniosła w terminie sprzeciw na punkt I powyższego postanowienia. Zarzuciła, że wydatki na kserokopie, tusz i papier do drukarki są niezbędne z uwagi na dużą ilość spraw prowadzonych w sądzie. Zaznaczyła, że telewizor nie jest żadnym bogactwem, ale "oknem na świat". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012r., poz. 270 – oznaczana dalej jako p.p.s.a.) - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż rozpoznając sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym- gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym- gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Ze zgromadzonych w sprawie wynika, że skarżąca jest współwłaścicielką nieruchomości o powierzchni 15 arów, zabudowanej domem. Nie posiada oszczędności, papierów wartościowych, wartościowych przedmiotów. Gospodarstwo domowe prowadzi sama. Dochód miesięczny netto – wynagrodzenie za pracę – wynosi 1308,05 zł. Wykazuje koszty : prąd – 150,38 zł, woda – 28 zł, odpady 9 zł, koszt opłaty od skargi kasacyjnej 100 zł, środki czystości 80 zł, leki – 70 zł, koszty xera i zakupu papieru 70 zł, podatek 46 zł, koszt biletów tramwajowych 28 zł, telefon 26 zł, rata kredytu na telewizor 116,64 zł. M. B. podała, iż pozostała z dochodu część finansów przeznaczana jest na wyżywienie. Sąd podziela pogląd referendarza, że nie wszystkie wydatki, wykazane przez skarżącą mają charakter wydatków niezbędnych. Referendarz słusznie zaznaczył, że prawo pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i musi się ograniczać do sytuacji, gdy zdobycie przez stronę środków na postępowanie sądowe jest obiektywnie niemożliwe. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, ze nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2013 r., sygn. akt II FZ 973/13, Lex Omega nr 1450625 oraz z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 405/13, Lex Omega nr 1319088). Wydatki konieczne to wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, takie jak żywność, mieszkanie, odzież i niezbędne opłaty (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 833/11, Lex Omega nr 1104149). Sąd nie kwestionuje tego, że posiadanie telewizora jest aktualnie rzeczą normalną i nie świadczy o szczególnie wysokim poziomie życia. Niemniej jednak wydatki na telewizję – czy to związane z opłatami, czy z zakupem nowego telewizora – nie mogą być zaliczone do wydatków koniecznych, bez których nastąpiłby uszczerbek niezbędnego utrzymania. Kredyt, przeznaczony na zakup telewizora nie został więc spożytkowany na zapewnienie niezbędnego utrzymania, ale na podniesienie standardu życia. Potrzeba takiego podniesienia nie jest przez Sąd kwestionowana, tyle tylko że taki wydatek oznacza, iż skarżąca ma możliwość ponoszenia również kosztów sądowych bez narażenia niezbędnego utrzymania na uszczerbek. W orzecznictwie wskazuje się, że obciążenia finansowe w postaci licznych zobowiązań, w tym zaległości publicznoprawne oraz kwestia spłacania zaciągniętych kredytów czy pożyczek jest indywidualną sprawą podatnika i fakt ten nie może skutkować przeniesieniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia kosztów powstałych z tytułu prowadzonego postępowania sądowego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt II FZ 1309/14, Lex Omega nr 1507574). Argumentem, przemawiającym za przyznaniem prawa pomocy nie może być też fakt, że ze skargi tej samej skarżącej toczy się bardzo duża ilość postępowań sądowych. Przyznanie prawa pomocy nie jest uzależnione od ilości toczących się postępowań sądowych lecz wyłącznie od sytuacji finansowej skarżącego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt II GZ 341/12, Lex Omega nr 1270155). Duża ilość postępowań sądowych wnioskodawcy nie może przemawiać za uprzywilejowanym traktowaniem przy rozpatrywaniu jego wniosków o przyznanie prawa pomocy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 723/14, Lex Omega nr 1510362, podobnie – w postanowieniu z dnia 24 lipca 2012 r., sygn. akt II FZ 521/12, Lex Omega nr 1261047). Nie można stwierdzić zatem, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a dopiero w takim wypadku zasadne byłoby przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie. Zaskarżone postanowienie odpowiada zatem prawu, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał je w mocy, za podstawę biorąc art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 § 1 p.p.s.a.