II SA/Kr 198/21

Kraków, dnia 29 czerwca 2021r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2021r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 grudnia 2020 roku, znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odrzucić skargę kasacyjną G. T. od wyroku z dnia 1 kwietnia 2021r. W. L. zwrócił się Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z prośbą o przyznanie mu prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w przedmiotowej sprawie ze względu na niskie dochody. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu "PPF" wynika, że źródłem utrzymania skarżącego jest renta w wysokości 800 euro. Koszt tygodniowego wyżywienia wnioskodawcy wynosi 150 euro. W rubryce 6 formularza, w której należało wykazać stan rodzinny i wpisać osoby pozostające z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym skarżący wpisał "nie zgodziły się na wpisanie". Skarżący oświadczył, że nie posiada majątku nieruchomego, zasobów pieniężnych, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, wierzytelności, ani przedmiotów o jednostkowej wartości przekraczającej 5.000 zł. W uzasadnieniu wniosku W. L. podał, że ze względu na pandemię nie jest w stanie ponieść kosztów, a adwokat jest niezbędny dla prawidłowości skargi i profesjonalnego przekonania składu, że recepty i historia choroby mogą afektować funkcjonariusza publicznego w piastowaniu jego stanowiska. W tym stanie rzeczy zarządzeniem starszego referendarza sądowego z dnia 29 marca 2021 r. skarżący został wezwany na podstawie art. 255 P.p.s.a. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie w terminie 7 dni pod rygorem oddalenia wniosku dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych na okoliczność wykazania jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Zarządzenie skierowane na adres skarżącego zostało mu doręczone w dniu 22 kwietnia 2021 r. W dniu 26 kwietnia 2021 r. drogą mailową wpłynęło pismo, w którym skarżący podniósł argumenty odnoszące się do złożonej skargi. Dodał, że ze względu na pandemię (obecnie "indyjską") nie jest w stanie ponieść kosztu opłaty. Konto, które posiada w [...] Banku nie może być udostępniane osobom postronnym i wynika to z tajemnicy bankowej. Postanowieniem z dnia 14 maja 2021 r. referendarz sądowy oddalił wniosek W. L. podnosząc, że aby dokonać rzetelnej, wolnej od wątpliwości oceny możliwości płatniczych strony orzekający musi dysponować dokładnymi informacjami na temat jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Informacje te winien przedstawić wnioskodawca. Brak takich danych lub dane niepełne powodują, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenia strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajdują odzwierciedlenie w rzeczywistości (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1361/10). W przedmiotowej sprawie W. L. nie przekonał orzekającego o niemożliwości pokrycia przez niego kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia kwalifikowanego pełnomocnika we własnym zakresie. Dane zawarte w urzędowym formularzu "PPF" wymagały uzupełnienia, dlatego zasadnym było wezwanie strony w trybie art. 255 P.p.s.a. do przedłożenia odpowiednich dokumentów i oświadczeń, a w szczególności: - potwierdzenia wysokości pobieranej renty za miesiąc luty 2021 r. (odcinek renty, decyzja o przyznaniu świadczenia lub wydruk z rachunku bankowego, jeżeli świadczenie rentowe wpływa na konto bankowe); - odpisu zeznania podatkowego za rok 2020 r., - wykazu wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych i kart kredytowych oraz wyciągów z tych rachunków obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem; - wskazanie osób, z którymi skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe podając imiona i nazwiska tych osób, datę ich urodzenia i stopień pokrewieństwa; - wykazanie stanu majątkowego osób pozostających wraz ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym (źródło i wysokość uzyskiwanych w miesiącu dochodów, nieruchomości, oszczędności); - rachunków za ostatni okres rozliczeniowy potwierdzających wysokość wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem wnioskodawcy (m. in. opłaty za czynsz, prąd, wodę, gaz, odpady, itp.), a także oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych na ubranie, środki czystości, ubezpieczenie, ewentualne leczenie, itp. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że przedłożenie przez skarżącego żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację danych wykazanych w formularzu "PPF", ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej znajduje się skarżący. Tymczasem W. L. nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy o żądane oświadczenia i dokumenty. Należy podkreślić, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienia NSA z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Strona, która nie realizuje obowiązków wynikających z wezwania sądu (referendarza sądowego), nie ma podstaw, by oczekiwać rozstrzygnięcia zgodnego ze złożonym wnioskiem (por. postanowienia NSA z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GZ 151/14, z dnia 11 czerwca 2013 r. sygn. II OZ 442/13 oraz z dnia 10 maja 2013 r. sygn. II OZ 347/13). Pismem z dnia 8 czerwca 2021 r. skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia wskazując, że nie jest ono oparte na zasadach "zdrowego rozsądku". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Stosownie zaś do treści art. 260 § 2 P.p.s.a. w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Z akt sprawy wynika, że skarżący został wezwany w trybie art. 255 P.p.s.a. do nadesłania dodatkowych dokumentów dotyczących jego stanu majątkowego, czego nie uczynił. Tymczasem analiza akt sprawy w konfrontacji z twierdzeniami skarżącego i wskazywanymi okolicznościami, nasuwa wątpliwości co do faktycznej sytuacji finansowej, w jakiej znajduje się skarżący. To na skarżącym spoczywa ciężar dowodowy w tym zakresie. Strona powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pochodzące od niej informacje powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. Jeżeli zawarte we wniosku dane okażą się niewystarczające lub budzą wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie, dodatkowe informacje lub dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Wobec powyższego, brak współpracy skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkować musi odmową przyznania prawa pomocy. Uniemożliwia, bowiem wolną od wątpliwości ocenę sytuacji materialnej wnioskującego. Wobec powyższego niemożliwe okazało się ustalenie, jaki jest rzeczywisty stan majątkowy skarżącego, a od tego zależało ewentualne przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. post. NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06; post. NSA z dnia 27 października 2011r., sygn. akt I GZ 170/11). Tym samym na podstawie danych zawartych w oświadczeniu skarżącego nie sposób przyjąć, aby skarżący wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, że jego sytuacja majątkowa uniemożliwia poniesienie kosztów związanych z niniejszym postępowaniem, tym bardziej, że przedmiotowe oświadczenie zawiera sprzeczne informacje, porównując go z oświadczeniem przedłożonym w ramach uzupełnienia braków formalnych wniosku. Referendarz sądowy przeprowadził prawidłową ocenę tych okoliczności i trafnie skonstatował, że skarżący nie wykazał zasadności przyznania prawa pomocy poprzez uchybienie obowiązkowi nałożonemu przez niego na podstawie art. 255 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.