II SA/Kr 207/12
WyrokWSA w Krakowie2013-01-08
Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Anna Szkodzińska, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie posiada prawa rzeczowego do nieruchomości, ale ponosi nakłady finansowe na budowę na tej nieruchomości, legitymuje się interesem prawnym do zaskarżenia uchwały rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która narusza prawo własności tej nieruchomości?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia, ponieważ działka, której dotyczy uchwała, stanowi majątek odrębny jego żony, a jego tytuł do władania nieruchomością wynika ze stosunku obligacyjnego, a nie rzeczowego. Skutecznie na naruszenie interesu prawnego w przypadku uchwały dotyczącej planu zagospodarowania przestrzennego mogą powoływać się jedynie osoby posiadające prawa rzeczowe do nieruchomości, a nie osoby, które ponoszą nakłady finansowe.Stan faktyczny
Rada Miejska w Olkuszu podjęła uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Witeradów-Niesułowice". Skarżący M.M. zaskarżył uchwałę, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących planowania przestrzennego, dróg publicznych i ochrony środowiska, w tym przekroczenie władztwa planistycznego gminy i naruszenie jego prawa własności poprzez lokalizację drogi w sposób uniemożliwiający korzystanie z nieruchomości. Skarżący podniósł również zarzuty proceduralne dotyczące sposobu uchwalania planu. Organ obrony prawnej argumentował, że plan jest zgodny z prawem i studium uwarunkowań, a zarzuty skarżącego są bezzasadne. Sąd oddalił skargę z powodu braku legitymacji czynnej skarżącego.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie: Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M.M. na uchwałę Rady Miejskiej w Olkuszu z dnia 25 października 2011 r. nr XI/134/2011 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Witeradów-Niesułowice" skargę oddala.
W dniu 25 października 2011 r. Rada Miejska w Olkuszu podjęła uchwałę Nr XI/134/2011 w sprawie "miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Witeradów-Niesułowice".
Na powyższą uchwałę M.M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności.
Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie prawa materialnego:
- art. 3 ust. 1 i art. 6 ust 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2003 r., Nr 80, poz. 717 ze zm.) w zw. z art. 140 k.c. poprzez przekroczenie zasady władztwa planistycznego w efekcie czego doszło do naruszenia prawa własności należących do skarżących nieruchomości. Powyższe nastąpiło poprzez przeznaczenie ponad 8 arów powierzchni działki [....] (z całkowitej powierzchni 13,8 arów) pod budowę drogi 7KDD1/2 oraz poprzez przeprowadzenie tej drogi przez działkę nr [....] w ten sposób, że jezdnia drogi przebiegać będzie w odległości ok. 1 m od krawędzi stojącego na tej działce budynku, zaś granica pasa drogowego przebiegać ma ok. 4 m w głąb budynku;
- art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115) poprzez nieuwzględnienie niekorzystnego oddziaływania wyznaczonej w planie drogi na właściciela działki nr [....] i właścicielkę działki nr [....] (w szczególności poprzez usytuowanie drogi przy krawędzi budynku znajdującego się na działce [....] );
- art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115) poprzez niezachowanie minimalnych odległości usytuowania drogi publicznej od budynków;
- art. 74 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r., Nr 25, poz. 150) poprzez naruszenie zasady oszczędnego korzystania terenu wskutek lokalizacji drogi dojazdowej 7KDD1/2 w miejscu, gdzie brak jest możliwości jej usytuowania;
- art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze. zm.) poprzez nie podjęcie w sposób formalny uchwały o zgodności projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [....] z ustaleniami "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Olkusz" uchwalonego Uchwałą Nr XXXIV/279/97 Rady Miejskiej w Olkuszu z dnia 27 lutego 1997 r.
Podniósł skarżący, że Rada miasta nie wzięła pod uwagę w jaki sposób lokalizacja drogi ZKDD1/2 oddziaływać będzie na nieruchomości sąsiednie i zlokalizowano drogę w sposób naruszający art. 35 w/w ustawy o drogach publicznych; nie zachowano minimalnej odległości w jakiej droga gminna może przebiegać od budynków, to jest odległości 6 m wskazanej w art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych; naruszono zasadę oszczędnego korzystania z terenu wyrażoną w art. 74 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, zgodnie z §18 ust. 2 pkt 2 w/w uchwały droga klasy Z ma szerokość 20 m przy szerokości jezdni wynoszącej 7 metrów - mając na uwadze, że jest to droga dojazdowa brak jest racjonalnego uzasadnienia dla takiej jej szerokości.
Wskazał nadto, że podczas uchwalania planu miejscowego naruszono procedurę jego uchwalania. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2003 r., Nr 80, poz. 717 ze zm.) stwierdzenie zgodności planu miejscowego ze studium jest czynnością towarzyszącą uchwaleniu planu, następuje przed jego uchwaleniem i powinno przybrać formę odrębnej uchwały. Z kolei ocena projektu pod względem zgodności ze studium powinna dotyczyć ostatecznej wersji projektu t. j. już po dokonaniu w nim ewentualnych zmian w trybie art. 19 ust. 1 w/w ustawy (por. WSA w Białymstoku, wyrok z dnia 20 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 906/05). Tymczasem w zaskarżonej uchwale znalazło się jedynie stwierdzenie, że Rada Miasta Olkusza podjęła ją po stwierdzeniu zgodności projektu planu z ustaleniami "'Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Olkusz" uchwalonego Uchwałą Nr XXXIV/279/97 Rady Miejskiej w Olkuszu z dnia 27 lutego 1997 r. ze zm. W protokole posiedzenia Rady z. dnia 25 października 2011 r., jak i porządku obrad posiedzenia Rady brak jest również wzmianki o podjęciu stosownej uchwały.
M.M. podał nadto, że na podstawie pozwolenia na budowę na działce nr [....] rozpoczął budowę domu jednorodzinnego. Podniósł, że obecnie działka ta posiada powierzchnię 13,8 arów, natomiast zlokalizowanie drogi 7KDD1/2 w jej obrębie (zgodnie z ustaleniami planu) zmniejszy jej powierzchnię do ok. 5 arów. Dodał, że w wyniku planu straci nie tylko znaczną część działki, ale niemożliwym stanie się zrealizowanie przedsięwzięcia budowlanego i społeczno-gospodarcze wykorzystanie działki. Wskazał, że z § 18 ust. 2 pkt. 2 w/w uchwały oraz jej załącznika graficznego wynika, że szerokość drogi ZKDD1/2 wynosi 20 m, przy czym jezdnia ma mieć 7 m szerokości. Pas jezdni będzie przebiegał więc w odległości jedynie kilku metrów od zachodniej strony ściany budynku stanowiącego własność skarżącego. W dacie uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę strona zachodnia budynku miała być stroną usytuowaną najdalej od istniejącej drogi gminnej [....] i służyć miała jako część rekreacyjna. Od strony zachodniej usytuowany miał być taras wypoczynkowy. W wyniku lokalizacji drogi ZKDD1/2 działka [....] otoczona zostanie drogą z trzech stron, co z uwagi na ruch drogowy i spodziewane jego natężenie na skutek ustaleń planu uniemożliwi zamieszkiwanie w budynku bez narażenia jego właścicieli na negatywne oddziaływanie tego ruchu. Powyższe, wedle skarżącego wskazuje na przekroczenie przez Radę Miejską Olkusza uprawnień wynikających z tzw. władztwa planistycznego gminy poprzez naruszenie prawa własności właściciela działki nr [....] .
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Olkuszu podała co następuje:
Zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 140 kc poprzez przekroczenie władztwa planistycznego nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji "własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności". Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy z mocy art. 3 ust. 1 w/w ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do zadań własnych gminy. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z uwagi na interes publiczny może kształtować sposób wykonywania prawa własności w taki sposób, który ograniczy prawa właścicieli nieruchomości. "Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego" (art. 4 ust. 1 w/w ustawy).
Ustalenia planu kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Każdy ma bowiem prawo do w granicach określonych ustawą do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich (art. 6 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy). Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [....] są zgodne z polityką przestrzenną gminy Olkusz określoną w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Olkusz, zatwierdzonym Uchwałą Nr XXXIV/279/97 Rady Miejskiej w Olkuszu z dnia 27 lutego 1997 r. ze zm., w tym zmianą zatwierdzoną Uchwałą Nr XL/450/2009 z dnia 15 grudnia 2009 r., a ponadto zgodne z wymogiem art. 20 ust 1 wówczas obowiązującej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zgodnie z definicją podaną w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym działka budowlana, to taka nieruchomość gruntowa lub działka gruntu, która obok odpowiedniej wielkości i cech geometrycznych musi mieć zapewniony dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej. Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [....] działka nr [....] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem: "16 MN" - opisanym jako tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z towarzyszącymi usługami oraz częściowo w liniach rozgraniczających drogi "7KDD1/2" – opisanej jako: "tereny drogi publicznej klas ulicy dojazdowej'' oraz częściowo w liniach rozgraniczających drogi "1KDG1/2" - opisanej jako: "tereny drogi publicznej klasy ulicy głównej". Droga 1 KDG1/2 jest to istniejąca droga wojewódzka nr [....] - lokalnie relacji [....] , natomiast droga 7KDD1/2 to projektowana ulica dojazdowa, która ma zapewnić dojazd od istniejących dróg publicznych do istniejących i nowowyznaczonych w planie. Skarżący błędnie podał symbol drogi oraz jej szerokość w liniach rozgraniczających. Właściwy symbol przedmiotowej drogi zgodnie to 7 KDD1/2 (§ 18ust. 1 pkt 4 planu) zaś szerokość w liniach rozgraniczających drogi ulicy dojazdowej KDD to 10 m, a jezdnia 5,5 m (w uzasadnieniu do skargi wskazano symbol drogi ZKDD1/2 o szerokości w liniach rozgraniczających – 20 m, pas jezdni 7 m).
Zgodnie z poprzednio obowiązującym do dnia 31 grudnia 2003 r. na tym obszarze miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Olkusz (Dz. Urz. Woj. Katowickiego Nr 2 z 27 lutego 1992 r. poz. 24) działka [....] oraz działki z nią sąsiadujące od południa stanowiły działki niebudowlane.
Nowa droga dojazdowa "7KDD1/2" w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego [....] została zaplanowana w związku z utworzeniem pasa zabudowy od ok. 160 m do ok. 350 m na zachód od istniejącej drogi wojewódzkiej. Umożliwia ona dojazd do nowych terenów budowlanych poprzez zapewnienie dojazdu do nich (w tym do działki skarżącego nr....) od już istniejących dróg publicznych, jak również umożliwia dojazd od istniejących dróg publicznych do istniejących (w tym do działki nr 945/2) i do nowowyznaczonych w planie terenów budowlanych.
Analizując na etapie sporządzania planu przebieg drogi oznaczonej symbolem 7KDD1/2 rozważono zastany układ granic nieruchomości w rejonie projektowanych i istniejących terenów budowlanych, zapewnienie dojazdu do terenów budowlanych od jedynej w sąsiedztwie drogi publicznej - drogi wojewódzkiej nr [....] w sposób najbardziej racjonalny, t.j. jak najmniej dróg obsługujących jak najwięcej posesji, co pozwoli na minimalne zajęcie gruntów prywatnych pod drogi i jest przejawem troski o wyważenie interesu publicznego i prywatnego.
Przedmiotowy projekt planu został trzykrotnie uzgodniony i zaopiniowany przez właściwe organy i instytucje, w tym przez Wojewodę [....] , Marszałka Województwa [....] , Zarząd Powiatu [....] , Zarząd Drogowy [....] , Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K.
Po zakończeniu procesu uzgodnień, projekt planu miejscowego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko został wyłożony po raz pierwszy do publicznego wglądu w okresie od 8 listopada 2010 r. do 30 listopada 2010 r. W terminie do dnia 21 grudnia 2010 r. istniała możliwość zgłaszania uwag do projektu planu miejscowego i prognozy oddziaływania na środowisko. Skarżący nie złożyli uwag do projektu planu.
Ponowne wyłożenie projektu planu trwało od 20 czerwca 2011 r. do 12 lipca 2011 r. Do dnia 2 sierpnia 2011 r. istniała możliwość złożenia uwag do projektu planu i prognozy oddziaływania na środowisko. Na tym etapie skarżący nie złożyli uwag do projektu planu.
W dniu 15 września 2011 r. M.M. wraz z małżonką złożyli pismo w formie protestu w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Pismo to zostało potraktowane jako uwaga złożona po terminie.
Zgodnie z art. 17 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Burmistrz Miasta i Gminy [....] przedstawił Radzie Miejskiej w [....] do uchwalenia projekt planu wraz z listą nieuwzględnionych uwag. Wojewoda nie zakwestionował ustaleń dotyczących projektowanej drogi 7KDD1/2.
Procedura sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego umożliwia właścicielom nieruchomości czynny udział i wpływ na kształt planu poprzez złożenie wniosków do planu, wyłożenie projektu planu do publicznego wglądu, udział w dyskusji publicznej, złożenie uwag do wyłożonego projektu planu. Procedura ta chroni interesy osób, na które wpływ mają lub mogą mieć ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego. Organ sporządzający plan - w tym wypadku Burmistrz [....] dopełnił wszystkich wymogów proceduralnych określonych ustawowo; jednocześnie dąży do pogodzenia interesu prywatnego i publicznego, rozumianego jako kompromis niezbędny dla osiągnięcia celów przestrzennych takich jak np. zaprojektowanie nowego osiedla mieszkaniowego.
Zarzut dot. naruszenia art. 43 ust. 1 ustawy 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez nie zachowanie minimalnych odległości usytuowania drogi publicznej od budynków nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Usytuowanie samej drogi oznacza umieszczenie jej elementów w pasie wyznaczonym liniami rozgraniczającymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W wyjątkowych wypadkach uzasadnionych trudnymi warunkami terenowymi lub istniejącym zagospodarowaniem dopuszcza się przyjęcie mniejszych szerokości ulic niż podane w rozporządzeniu (par. 7 ust. 2 Rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie). W niniejszej sprawie zachowanie wymaganej minimalnej odległości tj. 6 m od budynków mieszkalnych będzie możliwe na etapie realizacji ustaleń planu, przy wykonywaniu projektu technicznego drogi. Usytuowanie budynku znajdującego się na działce nr [....] nie narusza przepisów o drogach publicznych; najmniejsza odległość pomiędzy południowo-zachodnim narożnikiem budynku, a pasem drogowym wynosi 7, 5 m (do narożnika tarasu 5 m), a do krawędzi jezdni ok. 10 m.
Również zarzut dotyczący naruszenia art. 74 Prawa ochrony środowiska poprzez naruszenie zasady oszczędnego korzystania terenu wskutek lokalizacji drogi dojazdowej 7KDD1/2 nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z par. 7 ust. 1 w/w Rozporządzenia najmniejsza szerokość w liniach rozgraniczających ulicy o przekroju jednojezdniowym w terenie zabudowy i przeznaczonym pod zabudowę nie powinna być mniejsza niż 12 m dla ulicy lokalnej i 10 m dla ulicy dojazdowej. Droga "7KDD1/2" ma szer. 10 m i jest zaprojektowana w celu zapewnienia obsługi komunikacyjnej do nowozaplanowanych działek budowlanych. Wyznaczenie tak znacznych terenów pod zabudowę wymagało zaplanowania nowego układu komunikacyjnego, zapewniającego powiązanie z istniejącą drogą wojewódzką. Ponadto zgodnie § 14 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Z 2002 r Nr 75. poz. 690 ze zm.) do działek budowlanych oraz budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Istniejąca obecnie po zachodniej stronie Niesułowic ,,infrastruktura transportowo-drogowa" nie jest w stanie zapewnić prawidłowej obsługi komunikacyjnej wraz z zaopatrzeniem w media nowych terenów budowlanych. Droga "7KDD1/2" umożliwia dojazd do nowoprojektowanych terenów zabudowy mieszkaniowej oznaczonych w planie symbolami 16MN i 20MN. Poprowadzona została wzdłuż linii wyznaczającej granice własności działek w sposób umożliwiający dojazd do wszystkich nowowydzielonych działek budowlanych i połączona z drogą wojewódzką w miejscu istniejącego włączenia tj. działki nr ew. [....] . Takie usytuowanie drogi uznano za najbardziej racjonalne i efektywne w zakresie zapewnienia dojazdu do przyszłych posesji jak i zajęcia terenu pod pas drogowy.
Ustalenia decyzji o warunkach zabudowy z dnia 21 maja 2009 r. (Nr....), którą uzyskał skarżący są tożsame w zakresie nieprzekraczalnych linii zabudowy i możliwości sytuowania budynku z warunkami jakie wyznacza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego [....] .
Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nie podjęcie w sposób formalny uchwały o zgodności projektu z ustaleniami studium. Przepisy prawa nie określają formy w jakiej ma nastąpić stwierdzenie zgodności planu ze studium. W dniu 25 października 2011 r. rada Miejska w [....] stwierdziła zgodność projektu planu zagospodarowania przestrzennego z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy [....] zatwierdzonym uchwała Rady Miejskiej w O. z dnia 27 lutego 1997 r. (nr XXXIV/279/97), po czym uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Następnie uchwalony plan przedstawiony został Wojewodzie [....] celem oceny zgodności z przepisami prawnymi. Wojewoda nie wniósł żadnych zastrzeżeń.
Mając powyższe na uwadze Rada Miasta O. wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Podstawowymi przesłankami koniecznymi dla skutecznego wniesienia skargi i podważenia uchwały organu gminy w drodze zaskarżenia jej do sądu administracyjnego są zatem: uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia (które w niniejszej sprawie zostało skutecznie dokonane - okoliczność bezsporna) oraz wykazanie przez skarżącego, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie.
Oznacza to, że skarżący musi wykazać, iż w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżaną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała ta narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) właśnie jego interes prawny lub uprawnienie.
Podstawą zaskarżenia w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest niezgodność z prawem uchwały organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, wywołującej negatywne następstwa w sferze prawnej skarżącego (zniesienie, ograniczenie, uniemożliwienie realizacji uprawnienia, naruszenie interesu prawnego), zaś podstawą jej wzruszenia - niezgodność z prawem (tak Mariusz Bogusz w "Podstawy zaskarżenia i wzruszenia uchwały organu gminy w trybie art. 101 ustawy o samorządzie terytorialnym", Państwo i Prawo z 1994 r., z. 12, s. 64 oraz Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 3 września 1998 r., sygn. III RN 52/98, OSNP 1999/9/296).
Uprawnienie do poddania uchwały merytorycznej sądowej kontroli w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminny przysługuje temu, kto wykaże, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jego sferę prawno-materialną czyli np. pozbawia go pewnych, prawem gwarantowanych, uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Szczególną cechą tak rozumianego interesu prawnego jest przede wszystkim bezpośredniość związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu, a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny. Chodzi przy tym o naruszenie interesu własnego i indywidulanego. Nie uprawnia do wniesienia skargi powołanie się na interes osoby trzeciej, choćby pozostającej w bliskim związku ze skarżącym.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia polegającego na istnieniu związku między zaskarżoną uchwałą, a jego własną, indywidualną sytuacją prawną.
Na żądanie Sądu skarżący złożył dokumenty, z których wynika, że działka nr [....] , której przeznaczenie w planie ma naruszać interes skarżącego, stanowi składnik majątku odrębnego jego żony. Działka ta bowiem stanowiła przedmiot darowizny uczynionej na rzecz M.M. . Przedmiot darowizny zaś, zgodnie z art. 33 pkt 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, nie wchodzi w skład majątku dorobkowego, choćby darowizna miała miejsce w trakcie trwania małżeństwa. Z całą pewnością więc nie w prawie własności skarżący może upatrywać źródła swego interesu. Innego zaś takiego źródła nie ma. Nie jest nim w szczególności to, że na działce podjęta została budowa finansowana ze środków pochodzących z majątku wspólnego. Naruszenie prawa do zabudowy może podnosić właściciel nieruchomości, a nie osoba, która ponosi finansowe nakłady na budowę. Taka sytuacja może co najwyżej po stronie skarżącego rodzić skutki o charakterze obligacyjnym a nie rzeczowym.
Tytuł skarżącego do władania nieruchomością wynika ze stosunku o charakterze obligacyjnym, należącym do kategorii praw względnych tzn. skutecznych tylko względem stron danego stosunku prawnego. Skutecznie na naruszenie interesu prawnego w przypadku uchwały, której treścią jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego mogą powoływać się osoby, którym do nieruchomości objętej uchwałą przysługują prawa rzeczowe, czyli prawa należące do kategorii praw bezwzględnych, które wywierają skutek względem wszystkich innych podmiotów. Skarżący nie legitymuje się żadnym tytułem prawnorzeczowym do przedmiotowego gruntu, nie może więc skutecznie zaskarżyć przedmiotowej uchwały.
Wadliwe, jak się okazało, założenie organu co do interesu prawnego skarżącego w niczym nie zmienia prawnej oceny legitymacji skarżącego. Organ w odpowiedzi na skargę zaprezentował merytoryczne stanowisko wobec zarzutów skarżącego, ale zarzutów tych Sąd rozpoznać nie może. Uniemożliwia to brak legitymacji do wniesienia skargi powodujący konieczność oddalenia skargi na podstawie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło