II SA/Kr 220/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie : WSA Iwona Niżnik-Dobosz NSA Anna Szkodzińska Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. -[....] sprawy ze skargi M.P. w przedmiocie wznowienie postępowania w sprawie II SA/Kr 1516/11. Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2013 r. w sprawie II SA/Kr 1516/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M.P. na decyzję Wojewody [....] z dnia 11 sierpnia 2011 r. nr [....] . W składzie tego Sądy zasiadał między innymi Sędzia WSA K.B. Wyrokiem z dnia 25 września 2013 r. sygn. akt I OSK 925/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną M.P. . W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zarzuty skargi są nieuzasadnione, a w sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa). W dniu 7 lutego 2014 r. M.P.złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1516/11. Powołując się na art. 270 i art. 271 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazała, że podstawą wznowienia postępowania jest nieważność spowodowana wydaniem wyroku przez sędziego wyłączonego z mocy ustawy. W uzasadnieniu skargi M.P. podała, że odpis wyroku NSA z dnia 25 września 2013 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony jej pełnomocnikowi w dniu 27 listopada 2013 r. i dopiero w nawiązaniu do treści jego uzasadnienia zbadała inne sprawy i powzięła wiadomość o okolicznościach powodujących nieważność postępowania. Z naruszeniem art. 18 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w składzie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie rozpoznającego skargę w I instancji brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy, co skutkuje zgodnie z art. 183 § 2 pkt 4 tejże ustawy nieważnością postępowania, to zaś Naczelny Sąd Administracyjny ma obowiązek brać pod rozwagę z urzędu. Wskazała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sprawę związaną ze zwrotem nieruchomości stanowiących części działek nr [....] i nr [....] obr. [....] jedn. ewid. [....] m. K. w granicach wywłaszczonych działek nr [....] i nr [....] obr. [....] b. dz. adm. [....] rozpatrywał pięciokrotnie. W składzie Sądu I instancji, który wydał wyrok w dniu 6 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 836/07 brali udział: sędzia WSA M.B. , sędzia WSA A.D. i sędzia WSA K.B. Z kolei wyrok z dnia 29 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 462/09 wydali: sędzia NSA J.Z. , sędzia WSA E.R. i sędzia WSA K.B. Sędzia WSA K.B. brał również udział w wydaniu zaskarżonego wyroku z dnia 20 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1516/11, którego przedmiotem jest odmowa zwrotu przedmiotowych nieruchomości. Równocześnie, zdaniem skarżącej, spełnione zostały przesłanki zawarte w przepisach art. 270 i 271 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca jako strona nie miała możliwości domagania się wyłączenia przed uprawomocnieniem się wyroku, ponieważ w dniu posiedzenia Sądu nie mogła być obecna w Sądzie ze względu na konieczność zajęcia się bardzo ważnymi sprawami rodzinnymi, nie znając uprzednio składu orzekającego Sądu wyznaczonego do rozpatrzenia tej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 271 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia. Natomiast art. 281 zd. 1 p.p.s.a. stanowi: na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. W niniejszej sprawie skarga o wznowienie podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności należy wskazać, że powołany w skardze art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. wyłącza sędziego od rozpoznania spraw, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator. Taka sytuacja nie miała miejsca, bowiem żaden z sędziów orzekających w sprawie II SA/Kr 1516/11 nie brał udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji Wojewody [....] z dnia 11 sierpnia 2011 r., nr [....] . W niniejszej sprawie rozważać można by jedynie znaczenie art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., zgodnie z którym sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. W orzecznictwie podkreśla się, że w omawianym przepisie ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym i jej tożsamość wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw - prawnej i faktycznej (por. wyroki NSA z dnia 6 marca 2013 r., sygn. II GSK 2305/11, LEX nr 1296044 i z 9 maja 2012 r., sygn. II GSK 2244/11, LEX nr 1244610). W wyrokach z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. I OSK 751/11 (LEX nr 1082804) Naczelny Sąd Administracyjny skonkretyzował powyższy pogląd podkreślając, że przepis art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. - w odniesieniu do sędziego orzekającego w sądzie wojewódzkim - obejmuje zakaz orzekania w danej sprawie w instancji wyższej oraz w sprawie ze skargi na akt, wydany w następstwie wyroku wydanego przy udziale tego sędziego. Chodzi tu więc o sytuację, gdy w wyniku uwzględnienia skargi na dany akt, organ administracji publicznej ponownie sprawę rozpoznał i wydał akt nowy, z treścią którego strona się jednak nie zgadza i składa na niego skargę do sądu (materialna tożsamość sprawy). Na podobnym stanowisku stanął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 marca 2011 r., sygn. I OSK 755/10 (LEX nr 1079820) stwierdzając: "Celem regulacji art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. jest, aby sędzia który badał legalność decyzji administracyjnej w konkretnej sprawie, nie orzekał przy badaniu legalności decyzji wydanej w tej sprawie w nadzwyczajnym trybie postępowania, a także przy badaniu legalności decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy po uchyleniu przez sąd decyzji poprzedniej". W tym miejscu należy wskazać, że w sprawie sygn. II SA/Kr 836/07 przedmiotem skargi było postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, a w sprawie sygn. II SA/Kr 462/09 - postanowienie o odmowie podjęcia postępowania administracyjnego. Z kolei w sprawie sygn. II SA/Kr 1516/11 (której dotyczy skarga o wznowienie) przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej była decyzja o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Pomiędzy tymi sprawami sądowymi nie zachodzi więc tożsamość przedmiotowa. Istniałaby podstawa do wyłączenia sędziego, gdyby którykolwiek z członków składu orzekającego w sprawie sygn. II SA/Kr 1516/11 orzekł wcześniej w sprawie skargi na decyzję w przedmiocie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości - składającej się z części działek nr [....] o po w. 5360 m2 objętej księgą wieczystą nr [....] i nr [....] o pow. 3765 m2 objętej księgą wieczystą nr [....] obręb [....] jedn. ewid. P. m. K. odpowiadających wywłaszczonym działkom nr nr [....] obr. [....] b. dz. adm. P., na rzecz M.P. . Takiej sytuacji strona skarżąca jednak nie wskazała jako podstawy swojego wniosku. Oznacza to, że sędzia WSA K.B. nie był wyłączony od orzekania w sprawie sygn. II SA/Kr 1516/11, a zatem nie zachodzi przesłanka wznowienia, o której mowa w art. 271 pkt 1 p.p.s.a. Pogląd ten potwierdził również Naczelny Sąd Administracyjny, który rozpoznając skargę kasacyjną wniesioną od powyższego wyroku badał z urzędu przesłanki nieważności postępowania i stwierdził, że żadna z nich w niniejszej sprawie nie zachodzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie jest tym poglądem związany na mocy art. 170 i art. 171 p.p.s.a. W dalszej kolejności należy wskazać, że przepis art. 271 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze - w sprawie orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a po drugie - strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia tego sędziego. Również druga z tych przesłanek nie została w niniejszej sprawie spełniona. Jak wynika z akt postępowania II SA/Kr 1516/11 M.P. nie była obecna na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku z dnia 20 stycznia 2012 r. (protokół rozprawy - k. 45 tych akt). Wydany wówczas wyroku uprawomocnił się jednak dopiero w dniu rozpoznania skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny tj. w dniu 25 września 2013 r. W skardze kasacyjnej można było podnosić zarzuty związane z nieprawidłowym - zdaniem skarżącej - składem sądu przy wydawaniu zaskarżonego wyroku. Z możliwości tej skarżąca jednak nie skorzystała. Na marginesie wskazać trzeba, że twierdzenie skarżącej, jakoby o podstawie wznowienia dowiedziała się dopiero w dacie doręczenia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest niczym uzasadnione. O składzie sędziowskim, który wydał wyrok w dniu 20 stycznia 2012 r. skarżąca dowiedziała się w dniu doręczenia jej odpisu wyroku z uzasadnieniem, a więc w dniu 3 lutego 2012 r. (zwrotne poświadczenie odbioru k. 79 akt sprawy sygn. II SA/Kr 1516/11). Jak wynika z powyższego w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wznowienia postępowania wskazane w art. 271 pkt 1 p.p.s.a.. W tej sytuacji skargę o wznowienie postępowania należało odrzucić na podstawie cytowanego wcześniej art. 281 zd. 1 p.p.s.a.