II SA/Kr 253/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Anna Kopeć Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Protokolant: starszy referent Paulina Filipek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi T. D. S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 grudnia 2024 r. znak SKO.OŚ/4170/236/2024 w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzew oddala skargę Przedmiotem skargi T. S.A. z siedzibą w K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 grudnia 2024 roku, znak: SKO.OŚ/4170/236/2024 utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa Małopolskiego Nr 396/K/2024 z dnia 16 maja 2024 r. orzekającą o wymierzeniu T. S.A., ul. P. , [...] administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie 4 szt. drzew, rosnących na terenie działki nr [...] obr. 1 N. H., stanowiącej własność Gminy Miejskiej K. (szczegółowo opisanych wraz z lokalizacją w Tabeli nr 1) w wysokości [...] zł. Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach. W dniu 17 marca 2023 r. do Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego (dalej: ZPKWM) wpłynęło pismo Zarządu Zieleni Miejskiej w K. (dalej: ZZM) znak: ZZP.40.148.23.MP z 16 marca 2023 r., dotyczące uszkodzenia, zniszczenia oraz usunięcia drzew rosnących na terenie działek nr [...], [...], [...] oraz w granicy działki nr [...] obr. [...] N. H., w rejonie Fortu B. w K., stanowiących własność Gminy Miejskiej K. . W piśmie zawarto informację, iż prace związane z przycinką / wycinką drzew, cyt. "(...) zostały wykonane przez firmę «Usługi Leśne i Ogrodnicze E. » ul. D. , [...] w ramach umowy «Wykonanie usługi serwisowej wycinki drzew, krzewów, podrostów i gałęzi w pasie czynnych linii elektroenergetycznych SN i WN na obszarze działania T. D. S.A. Oddziały w K. i T.»". W zgłoszeniu wskazano łącznie 54 szt. drzew. W ramach prowadzonego postępowania organ ustalił następujący stan faktyczny. 1. Działki nr [...], [...] [...] oraz [...] obr. [...] N. H., w rejonie Fortu B. w K., są własnością Gminy Miejskiej K. i pozostają w zarządzie ZZM. 2. Pismem znak: ZZP.40.148.23.MP z 16.03.2023 r. ZZM przekazał do tut. organu zgłoszenie dotyczące uszkodzenia, zniszczenia oraz usunięcia drzew rosnących na terenie ww. działek. 3. W dniu 10.05.2023 r. pracownicy ZPKWM przeprowadzili oględziny terenu przedmiotowych nieruchomości, w trakcie których pomierzono i opisano łącznie 55 szt. drzew, zgodnie z przesłanym przez ZZM zgłoszeniem. 4. Pismem znak: ZZMK.471.13.2023.FU z 8.08.2023 r. tut. organ zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie uszkodzenia, zniszczenia oraz usunięcia bez wymaganego zezwolenia drzew. Wszczęte postępowanie administracyjne dotyczyło uszkodzenia 2 szt. drzew, zniszczenia 5 szt. drzew (w tym 4 szt. drzew objętych niniejszą decyzją) i usunięcia bez wymaganego zezwolenia 12 szt. drzew. Łącznie prowadzonym postępowaniem objęto 19 szt. drzew. 5. Jako strony postępowania ustalono: T. S.A. - właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, zlecającego wycinkę/przycinkę drzew na terenie przedmiotowych działek oraz ZZM - zarządcę ww. działek, stanowiących własność Gminy Miejskiej K.. 6. przedmiotowa sprawa dotyczy wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie 4 szt. drzew. 7. Pozostałe 15 szt. drzew jest przedmiotem odrębnych decyzji. Decyzją nr 397/K/2024 z 16.05.2024 r. wymierzono karę za zniszczenie 1 szt. drzewa, z jednoczesnym odroczeniem terminu płatności 70% kary na okres 5 lat, decyzją nr 398/K/2024 z 16.05.2024 r. wymierzono karę za uszkodzenie 2 szt. drzew, zaś decyzją nr 399/K/2024 z 16.05.2024 r. wymierzono karę za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 12 szt. drzew. 8. Na terenie przedmiotowych nieruchomości prowadzone były na zlecenie T. S.A. prace związane z wycinką/przycinką drzew, wykonywane na podstawie umowy na usługę wycinki serwisowej drzew po liniami SN i WN nr 2020/TD-CN/TD-CN/02624/S z 19.05.2021 r., zawartej pomiędzy T. S.A. (zamawiającym) a konsorcjum firm Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o. oraz Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o. sp. k. (wykonawcą). 9. Prace zlecone zostały przez T. S.A. i wykonane przez Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o., w terminach: lipiec/sierpień 2022 r. oraz styczeń-luty 2023 r. 10. T. S.A. jako właściciel urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego mogła wystąpić do tut. organu o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew zagrażających funkcjonowaniu linii elektroenergetycznych, na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 2 u.o.p. 11. T. S.A. nie wystąpiła do tut. organu z wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie przedmiotowych drzew. 12. ZZM jako zarządca działek nr [...], [...] oraz [...] obr. [...] N. H., stanowiących własność Gminy Miejskiej K. poinformował, że cyt. firma Usługi Leśne i Ogrodnicze E. Sp. z o.o. prowadziła w rejonie Fortu B. prace dwukrotnie - pierwszy raz w 2022 (czerwiec/lipiec) oraz drugi w I kwartale 2023r. O pierwszym wejściu w teren i wykonywanych pracach ZZM dowiedział się z maila Rady Dzielnicy XV (...) 1/1/ dn. 11.07.2022r była przeprowadzona wizja w terenie z pracownikiem firmy E. w sprawie uporządkowania terenu po prowadzonych pracach. Natomiast na drugie wejście na przedmiotowy teren (działki nr [...], [...], [...]) pismem nr ZZS.42.15.37.22.TW z dnia 09.01.2023 r. ZZM wyraził zgodę pod określonymi warunkami (...)". 13. Powyższe oznacza, że prace przeprowadzone w okresie czerwiec-lipiec 2022 r. zostały wykonane bez wiedzy i zgody ZZM - zarządcy działek stanowiących własność Gminy Miejskiej K., zaś prace prowadzone w terminie styczeń-luty 2023 r. wykonywane były za wiedzą ZZM. 14. ZZM pismem znak: ZZS.42.15.37.22.TW z 9.01.2023 r. wskazał wykonawcy wytyczne dotyczące prowadzenia robót. Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o. wykonała prace na terenie przedmiotowych nieruchomości niezgodnie z ww. wytycznymi. 15. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe ustalenia, administracyjną karę pieniężną za zniszczenie 4 szt. drzew wymierzono T. S.A. - właścicielowi urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, zlecającemu wykonanie prac związanych z wycinką/przycinką drzew rosnących w zasięgu linii elektroenergetycznych, które doprowadziły do zniszczenia 4 szt. drzew, jako stronie postępowania, mogącej wystąpić o wydanie zezwolenia na usunięcie ww. drzew. 16. Ewentualne zagadnienie dotyczące roszczeń pomiędzy T. S.A. (zlecającym) a Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o. (wykonawcą prac), jest sprawą rozpatrywaną na drodze cywilnej. Bazując na ustaleniach poczynionych w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 10.05.2023 r., a także mając na uwadze wyjaśnienia pozyskane w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego, tut. organ ustalił, że przedmiotowe 4 szt. drzew, zostały zniszczone w rozumieniu art. 87a ust. 5 u.o.p. Jak ustalono w toku postępowania, T. S.A., będący właścicielem urządzeń przesyłowych - linii elektroenergetycznych, zlecił spółce Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o. wykonanie prac związanych z wycinką/przycinką drzew, rosnących w bliskiej odległości linii elektroenergetycznych. Prace prowadzone były na podstawie umowy nr 2020/TD-CN/TD-CN/02624/S z 19.05.2021 r. Przedmiotem umowy jest, cyt. - "Wykonanie usługi serwisowej wycinki drzew, krzewów, podrostów i gałęzi w pasie czynnych linii elektroenergetycznych SN i WN na obszarze działania T. S.A. Oddziały w K. i T." (zał. nr 1 do Umowy). Zgodnie z §2 pkt 2 Umowy do podstawowych obowiązków Wykonawcy należy, cyt. "(...) uzyskanie pisemnych zezwoleń, wymaganych przez obowiązujące przepisy prawa (w tych przypadkach, gdy jest to wymagane) na wycinkę drzew, krzewów, podrostów i gałęzi od właściwych organów administracji publicznej (nadleśnictwa, starostwa powiatowe, urzędy miast, urzędy gmin itp. (...)" - ponadto w myśl § 5 pkt 1 Umowy, cyt. - "Wykonawca, jako podmiot korzystający ze środowiska, jest obowiązany do przestrzegania wymagań ochrony środowiska na podstawie obowiązujących przepisów". Wykonawca prac, tj. Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o. nie wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji zezwalającej na usunięcie przedmiotowych drzew, zaś wykonywane prace, prowadzone były niezgodnie z art. 87a ust. 1 u.o.p., co oznacza, że ww. wykonawca naruszył przepisy ustawy o ochronie przyrody, a także zapisy umowy wiążącej go ze zlecającym, tj. T. S.A. W niniejszej sprawie T. S.A., jako zlecająca wykonanie prac związanych z wycinką/ przycinką drzew zagrażających funkcjonowaniu linii elektroenergetycznych, ponosi odpowiedzialność administracyjną za zniszczenie drzew, które było następstwem działania wykonawcy prac, tj. Usługi Leśne 1 Ogrodnicze E. sp. z o.o. Ewentualne zagadnienie dotyczące roszczeń pomiędzy T. S.A. (zlecającym) a Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o. (wykonawcą prac), jest sprawą rozpatrywaną na drodze cywilnej i pozostaje bez wpływu na odpowiedzialność administracyjna za zniszczenie drzew. Z uwagi na powyższe ustalenia, administracyjną karę pieniężną za zniszczenie 4 szt. drzew należało wymierzyć T. S.A. - właścicielowi urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, zlecającemu wykonanie prac związanych z wycinką/przycinką drzew rosnących w zasięgu linii elektroenergetycznych, które doprowadziły do zniszczenia przedmiotowych 4 szt. drzew. W przypadku 4 szt. drzew będących przedmiotem niniejszej decyzji, w trakcie oględzin w dniu 10.05.2023 r. stwierdzono, że na skutek prac prowadzonych w obrębie koron tych drzew, dokonano ich zniszczenia, poprzez znaczną redukcję lub też całkowite usunięcie ich koron (pozostawiono kikuty pni). Cięcia te, wykonane niezgodnie z zasadami sztuki ogrodniczej, doprowadziły do usunięcia gałęzi w wymiarze znacznie przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju przedmiotowych drzew. Szczegółowy opis ww. 4 szt. drzew został zawarty w tabeli, będącej załącznikiem do protokołu z oględzin z 10.05.2023 r. Skala dokonanych zniszczeń w koronach wspomnianych drzew jest też widoczna na dokumentacji fotograficznej sporządzonej w trakcie oględzin i odpowiednio ponumerowanej. Z uwagi na powyższe, tut. organ przyjął, że stopień zniszczenia przedmiotowych drzew wyklucza zachowanie ich żywotności, tak więc odroczenie terminu płatności kary na okres 5 lat byłoby bezzasadne. Opłatę ustalono zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r. poz. 1330), (robinia akacjowa należy do 1 grupy wysokości stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew w zależności od obwodu pnia) oraz art. 85 ust. 1 u.o.p. (opłatę za usunięcie drzewa ustala się mnożąc liczbę cm obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm i stawkę opłaty). Odwołanie od powyższej decyzja wniosła spółka T. S.A. z siedzibą w K.. Po rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 23 grudnia 2024 roku, znak: SKO.OŚ/4170/236/2024 utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa Małopolskiego Nr 396/K/2024 z dnia 16 maja 2024 r. W uzasadnieniu do wydanej decyzji Kolegium wskazało, że Z akt sprawy wynika, że na terenie działki nr [...] obr. [...] Nowa H. w K. prowadzone były na zlecenie T. S.A. prace związane z wycinką/przycinką drzew, wykonywane na podstawie umowy na usługę wycinki serwisowej drzew po liniami SN i WN nr 2020/TD-CN/TD-CN/02624/S z 19 maja 2021 r., zawartej pomiędzy T. S.A. (zamawiającym) a konsorcjum firm Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o. oraz Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o. sp. k. (wykonawcą)- karty akt nr 245 do 297. W dniu 10 maja 2023 r. przeprowadzono oględziny terenu przedmiotowej nieruchomości, w trakcie których stwierdzono m.in. zniszczenie przedmiotowych 4 szt. drzew, objętych niniejszą decyzją. Zniszczenie ww. drzew nastąpiło na skutek znacznej redukcji lub tez całkowitego usunięcia ich koron (pozostawiono kikuty pni), która doprowadziła do usunięcia gałęzi W wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju przedmiotowych drzew. Ustalono w toku postępowania, że T. S.A., będący właścicielem urządzeń przesyłowych — linii elektroenergetycznych, zlecił spółce Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o. wykonanie prac związanych z wycinką/przycinką drzew, rosnących w bliskiej odległości linii elektroenergetycznych. Prace prowadzone byty na podstawie umowy nr 2020/TD-CN/TD-CN/02624/S z 19 maja 2021 r. Przedmiotem umowy jest, cyt. — "Wykonanie usługi serwisowej wycinki drzew, krzewów, podrostów i gałęzi w pasie czynnych linii elektroenergetycznych SN i WN na obszarze działania T. S.A. Oddziały w K. i T." (zał. nr 1 do Umowy). Zgodnie z § 2 pkt 2 Umowy do podstawowych obowiązków Wykonawcy należy, cyt. "(...) uzyskanie pisemnych zezwoleń, wymaganych przez obowiązujące przepisy prawa (w tych przypadkach, gdy jest to wymagane) na wycinkę drzew, krzewów, podrostów i gałęzi od właściwych organów administracji publicznej (nadleśnictwa, starostwa powiatowe, urzędy miast, urzędy gmin itp. (...)" — ponadto w myśl § 5 pkt 1 Umowy, cyt. — "Wykonawca, jako podmiot korzystający ze środowiska, jest obowiązany do przestrzegania wymagań ochrony środowiska na podstawie obowiązujących przepisów". Wykonawca prac, tj. Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o. nie wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji zezwalającej na usunięcie przedmiotowych drzew, zaś wykonywane prace prowadzone były niezgodnie z art. 87a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. W niniejszej sprawie T. S.A., jako zlecająca wykonanie prac związanych z wycinką/ przycinką drzew zagrażających funkcjonowaniu linii elektroenergetycznych, ponosi odpowiedzialność administracyjną za uszkodzenie drzew, które było następstwem działania wykonawcy prac, tj. Usługi Leśne i Ogrodnicze e. sp. z o.o. Ewentualne zagadnienie dotyczące roszczeń pomiędzy T. S.A. (zlecającym) a Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o. (wykonawca prac), jest sprawa rozpatrywana na drodze cywilnej i pozostaje bez wpływu na odpowiedzialność administracyjną za zniszczenie drzew. Z uwagi na powyższe ustalenia, administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzew należało wymierzyć T. S.A. — właścicielowi urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, zlecającemu wykonanie prac związanych z wycinką/przycinką drzew rosnących w zasięgu linii elektroenergetycznych, na skutek których nastąpiło zniszczenie przedmiotowych drzew. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano, że w przypadku 4 szt. drzew będących przedmiotem niniejszej decyzji, w trakcie oględzin w dniu 10 maja 2023 r. stwierdzono, że na skutek prac prowadzonych w obrębie koron tych drzew, dokonano ich zniszczenia, poprzez znaczną redukcję lub też całkowite usunięcie ich koron (pozostawiono kikuty pni). Cięcia te, wykonane niezgodnie z zasadami sztuki ogrodniczej, doprowadziły do usunięcia gałęzi w wymiarze znacznie przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju przedmiotowych drzew. Szczegółowy opis ww. 4 szt. drzew został zawarty w tabeli, będącej załącznikiem do protokołu z oględzin z 10 maja2023 r. Skala dokonanych zniszczeń w koronach wspomnianych drzew jest też widoczna na dokumentacji fotograficznej sporządzonej w trakcie oględzin i odpowiednio ponumerowanej. Z uwagi na powyższe, organ I instancji przyjął, że stopień zniszczenia przedmiotowych drzew wyklucza zachowanie ich żywotności, tak więc odroczenie terminu płatności kary na okres 5 lat byłoby bezzasadne. W myśl art. 85 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody opłatę za usunięcie drzewa ustala się mnożąc liczbę cm obwodu pnia drzewa i stawkę opłaty. Jednocześnie wobec wydania na podstawie art. 85 ust. 4b ustawy przepisów wykonawczych, dla obliczenia kary stosuje się stawki opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew w zależności od obwodu pnia określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz.U.2017.1330). Robinia akacjowa należy do pierwszej grupy drzew, stawka opłaty za 1 cm obwodu pnia robinii o obwodzie pnia do 100 wynosi 12 zł a od 101 cm wynosi 15 zł. Zgodnie z art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody - jeżeli drzewo na wysokości 130 cm posiada kilka pni, za obwód pnia drzewa przyjmuje się sumę obwodu pnia o największym obwodzie oraz połowy obwodów pozostałych pni. Kolegium podzieliło dokonane ustalenia organu I instancji i utrzymało zaskarżoną decyzję. Skargę na powyższą decyzję wniosła T. S.A. z siedzibą w K., podnosząc zarzuty: 1. obrazy przepisu art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. polegającą na nieodniesieniu się przez Organ II Instancji do wszystkich zarzutów odwołania, 2. obrazy przepisu art. 77 k.p.a w zw z art 84 k.p.a. w zw z art. 140 k.p.a. polegającą na dokonaniu istotnych ustaleń faktycznych wymagających wiadomości specjalnych bez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, 3. obrazy przepisu art. 88 ust 4 i 5 ustawy o ochronie przyrody art. 77 k.p.a. w zw. z art. 7 i 8 k.p.a. polegającą na zignorowaniu istotnej okoliczności wielokrotnie podnoszonej w sprawie, iż wbrew błędnym założeniom organu I instancji drzewa zachowały żywotność co uzasadnia odroczenie terminu płatności wymierzonych kar. Powołując się na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z racji jej bezzasadności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym wypadku Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. oddala skargę. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uzasadnienie do wyroku NSA z 9 lipca 2008 r., II OSK 795/07). Przedmiotem skargi jest decyzja orzekająca o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie 4 szt. drzew, rosnących na terenie działki nr [...] obr. 1 N. H., stanowiącej własność Gminy Miejskiej K. (szczegółowo opisanych wraz z lokalizacją w Tabeli nr 1 w zaskarżonej decyzji). Podstawą wydania zaskarżonej decyzji były przepisy art. 88 ust. 1 pkt 3, ust. 2 – 5, art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1478) - dalej też jako uOchrPrzyr oraz rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r. poz. 1330). Ponieważ wskazane przepisy ustawowe odwołują się również do innych przepisów ustawy, zasadnym jest ogólne przedstawienie regulacji prawnej związanej z wymierzeniem kary za zniszczenie drzew. I tak, zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia. Decyzja zezwalająca na usunięcie drzewa m.in. określa obwód pnia drzewa mierzony na wysokości 130 cm, a w przypadku gdy na tej wysokości drzewo posiada kilka pni - obwód każdego z tych pni (art. 83d ust. 1 pkt 4) lit.a uOchrPrzyr). Stosownie do art. 83f ust. 1 pkt 3 uOchrPrzyr nie ma obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew w sytuacji, gdy obwód pnia drzewa na wysokości 5 cm nie przekracza: a) 80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego, b) 65 cm - w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego, c) 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew. Przepisu art. 83 ust. 1 nie stosuje się również do drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 83f ust. 3a) uOchrPrzyr). Zgodnie z art. 84 ust. 1 za usunięcie drzew ponosi się opłaty. W przypadku naliczenia opłaty za usunięcie drzewa oraz uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzewa od przesadzenia tego drzewa lub krzewu albo wykonania nasadzeń zastępczych, organ odracza termin uiszczenia opłaty za jego usunięcie na okres 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na jego przesadzenie lub wykonanie nasadzeń zastępczych (ust. 3). W przypadku niewykonania nasadzeń zastępczych, o których mowa w ust. 3, lub części z nich, zgodnie z zezwoleniem na usunięcie drzewa lub krzewu, naliczona opłata jest przeliczana w sposób proporcjonalny do liczby drzew lub powierzchni krzewów, które nie zostały wykonane zgodnie z zezwoleniem (ust. 7). Jak wynika z przepisu art. 85 ustawy za usunięcie drzewa naliczane są opłaty. Stawkę opłaty za usunięcie drzewa ustala się mnożąc liczbę cm obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm i stawkę opłaty (art. 85 ust. 1 uOchrPrzyr). Jeżeli drzewo na wysokości 130 cm posiada kilka pni - za obwód pnia drzewa przyjmuje się sumę obwodu pnia o największym obwodzie oraz połowy obwodów pozostałych pni, a jeżeli drzewo nie posiada pnia - za obwód pnia drzewa przyjmuje się obwód pnia mierzony bezpośrednio poniżej korony drzewa (art. 85 ust. 2 uOchrPrzyr). Ustawa o ochronie przyrody określa również sposób wykonywanie prac w obrębie korzeni, pnia lub korony drzewa oraz skutki nieprawidłowego przeprowadzenia tych prac. W art. 87a ust. 2 uOchrPrzyr stanowi, że prace w obrębie korony drzewa, z wyjątkami przewidzianymi w tym przepisie, nie mogą prowadzić do usunięcia gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa. W myśl art. 87a ust. 4 uOchrPrzyr usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2 (a to:, usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych, utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa, wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywróceniu statyki drzewa) stanowi uszkodzenie drzewa. Z kolei usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż wyżek wskazany, stanowi zniszczenie drzewa (art. 87a ust. 5 uOchrPrzyr). Jak wynika z art. 88 ust. 1 pkt 3 uOchrPrzyr administracyjna kara pieniężna wymierzana jest za zniszczenie drzewa. Termin płatności kar wymierzonych na podstawie ust. 1 pkt 3 odracza się na okres 5 lat, jeżeli stopień zniszczenia drzewa lub krzewu nie wyklucza zachowania jego żywotności (ust. 4). Odroczenie terminu płatności kar wymierzonych za zniszczenie korony drzewa dotyczy 70% wysokości kary (ust. 5). Administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzewa nie wymierza się, jeżeli obwód pnia zniszczonego drzewa, mierzony na wysokości 5 cm, nie przekracza: a) 80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego, b) 65 cm - w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego, c) 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew (art. 88 ust. 10 w zw. z art. 83f ust. 1 pkt 3 uOchrPrzyr). Administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa polegających na usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty pobieranej za usunięcie drzewa za zezwoleniem (art. 89 ust. 1 w zw. i art. 84 ust. 1 uOchrPrzyr). Administracyjną karę pieniężną za uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa polegających na usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony ustala się w wysokości opłaty za usunięcie drzewa za zezwoleniem pomnożonej przez 0,6 (art. 89 ust. 2 w zw. z art. 84 ust. 1 uOchrPrzyr). Stosownie do art. 89 ust. 11 uOchrPrzyr organ może umorzyć 50% wymierzonej kary, o której mowa w art. 89 ust. 1 lub 2, osobom fizycznym, które na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej usunęły lub zniszczyły drzewo lub krzew albo uszkodziły drzewo, w przypadku gdy osoby te nie są w stanie uiścić kary w pełnej wysokości bez znacznego uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, jeżeli dochód miesięczny na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę w danym roku. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Trzeba zwrócić uwagę, że organ rozpoznając sprawę, w pierwszej kolejności powinien ustalić w sposób wyczerpujący i dokładny stan faktyczny, a następnie dokonać jego oceny prawnej (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. II OSK 263/10, NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. II OSK 2417/12). Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. Realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.) - dalej jako "k.p.a.", organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy - inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 19 maja 2021, sygn. I OSK 251/21). Organ powinien zatem w sposób adekwatny do potrzeb ustalić stan faktyczny i nie pozostawić żadnych niewyjaśnionych istotnych dla sprawy okoliczności. Dokonana natomiast przez organ ocena zgromadzonego materiału powinna zostać przeprowadzona zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), a motywy którymi kierował się organ powinny zostać szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu do wydanej decyzji. W prowadzonym postępowaniu zadaniem organów było m.in. zbadanie, czy doszło do uszkodzenia bądź zniszczenia drzew czterech drzew – robinii akacjowych, posiadających odpowiednio obwód pnia liczony na wysokości 1,3 m: 79 cm, 121,5 cm, 128 cm i 92 cm. W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że kwestia obwodu pnia nie budzi jakiejkolwiek wątpliwości i nie jest negowana przez Skarżącą spółkę. Również Sąd w tym zakresie nie dostrzega żadnych wątpliwości. Jak zaznaczono już powyżej usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych, utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa czy wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywróceniu statyki drzewa, stanowi uszkodzenie drzewa, natomiast usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa stanowi zniszczenie drzewa (por. art. 87a ust. 4 i ust. 5 uOchrPrzyr). Ograny były zatem zobligowane do oceny czy doszło do usunięcia gałęzi w poszczególnych drzewach i w jakim zakresie. Odnośnie do tego obowiązku, to należy zauważyć, że organ w sposób adekwatny do potrzeb zebrał materiał dowodowy, co obejmuje m.in. protokół z dnia 10 maja 2023 roku w sprawie oględzin, w którym szczegółowo opisano przedmiotowe drzewa (por. k. 197 a.a. – załącznik nr 1 do protokołu l.p. nr 6, 7, 8 i 22), sporządzono szczegółową i precyzyjną dokumentację zdjęciową (por. np. k. 146, 174 – 177). Zgromadzone w sprawie materiały stanowiły podstawę do przyjęcia przez organ, że procentowa wartość usuniętych części koron przekracza znacznie 50% korony (por. uzasadnienie do decyzji Marszałka Województwa Małopolskiego – k. 382 a.a. ; stanowisko w pełni podzielone przez Kolegium), co w dalszej kolejności w oparciu o art. 87a ust. 5 uOchrPrzyr stanowiło podstawę do przyjęcia, że doszło do zniszczenia wskazanych drzew. W tym zakresie należy wskazać, że trafne są ustalenia i wnioski organów, że skarżąca spółka jako właściciel urządzeń służących doprowadzania energii elektrycznej przy pomocy urządzeń nie należących do części składowych nieruchomości, które wchodzą w skład przedsiębiorstwa, jest podmiotem odpowiedzialnym za dokonanie zniszczenia drzewa wskutek nadmiernej przycinki. Należało zatem rozstrzygnąć czy strona skarżąca ponosi odpowiedzialność za zniszczenie drzewa przez podmiot trzeci, z którym łączyła ją umowa dotycząca przycinki i wycinki drzew. Innymi słowy czy analizowany przypadek wyczerpuje hipotezę normy, którą nakazuje karę administracyjną nałożyć właściciela urządzeń przesyłowych, którego działania doprowadziły do zniszczenia drzewa, pomimo że fizycznie zniszczenia tego dokonał podmiot trzeci. Odpowiedzialność z tytułu popełnienia deliktu administracyjnego, jakim jest nielegalne usuniecie lub zniszczenie drzewa, jest zobiektywizowana. Karę ponosi posiadacz nieruchomości, na której rosło zniszczone lub usunięte drzewo, przedsiębiorca przesyłowy lub podmiot, który zniszczył drzewo bez zgody posiadacza nieruchomości. Przyjąć należy, iż ustalenie, że sprawca nielegalnej wycinki lub zniszczenia drzewa działał bez zgody posiadacza nieruchomości lub właściciela urządzeń przesyłowych i ponosi za to odpowiedzialność administracyjną, wyłącza możliwość karania posiadacza nieruchomości czy właściciela urządzeń przesyłowych. Ustalenie takie powinno dotyczyć jedynie takiego stanu faktycznego, w którym sprawca nielegalnej wycinki lub zniszczenia drzewa działał bez wiedzy i zgody podmiotów, o których mowa wyżej, lub wbrew ich woli. Działania podjęte przez osoby trzecie, na skutek których dochodzi do usunięcia drzewa lub jego zniszczenia, dokonane na zlecenie posiadacza nieruchomości lub właściciela urządzeń przesyłowych, w wymiarze administracyjnym obciążają właśnie te podmioty, a nie faktycznego sprawcę (wykonawcę) tego deliktu administracyjnego. Jak zasadnie wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2025 r. III OSK 1890/23 zobiektywizowana odpowiedzialność administracyjna, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p. oznacza, że do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej wystarczające jest samo wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego, a więc wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu a wycięciem lub zniszczeniem drzew. Skoro odpowiedzialność została zobiektywizowana, to nieistotnym jest, czy posiadacz nieruchomości dokonał przycięcia osobiście, czy też wynajął w tym celu inny podmiot czynność tę zlecając. Wskazać także można na pogląd prawny wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2024 r. III OSK 2631/22 w którym wskazano, że nie można wykładać art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p. w ten sposób, że podmiotem odpowiedzialnym administracyjnie jest zawsze podmiot dokonujący fizycznego przycięcia drzew. Taka wykładnia prowadziłaby bowiem do konstatacji, że osoba odpowiedzialna jest zawsze osoba fizyczna dokonująca tej czynności. Tymczasem osobą odpowiedzialną w przypadku zlecenia wykonania takiej czynności jest podmiot zlecający. Podkreślić należy, że badanie prawidłowości wykonania umowy zlecenia nie mieści się w granicach postępowania administracyjnego, gdyż należy do kognicji sądu cywilnego (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 907/17). W pełni podzielając stanowisko przedstawione w wyżej przywołanych orzeczeniach, wskazać dodatkowo należy, że wykładnia celowościowa przepisów dotyczących kar administracyjnych za wycinkę lub zniszczenie drzew nakazuje z dużą ostrożnością podchodzić do okoliczności wyłączających odpowiedzialność posiadacza nieruchomości lub przedsiębiorcy przesyłowego, w związku, z posłużeniem się podmiotem trzecim do usunięcia drzewa lub dokonaniem czynności, na skutek których drzewo uległo zniszczeniu. W demokratycznym państwie prawnym należy unikać interpretacji, które ułatwiają obchodzenie obowiązków ustawowych. Godzi to bowiem w zasadę zaufania do prawa i jego powagę a także konstytucyjną zasadę równości (art. 32 Konstytucji RP) (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2018 r. VIII SA/Wa 521/17). Przeprowadzone przez organ postępowanie wykazało, iż skarżąca spółka zleciła konsorcjum firm Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o. oraz Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o. sp.. serwisową przycinkę i wycinkę drzew wzdłuż linii przesyłowych (w pasie czynnych linii elektroenergetycznych SN i WN na obszarze działania T. S.A. Oddziały w K. i T.). Niezależnie od kwestii, czy czynności wskutek których drzewo uległo zniszczeniu były przez stronę skarżącą akceptowane (ewentualnie czy zlecono wykonać tego typu czynności) wskazać należy, iż całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie nie może prowadzić do konkluzji, iż zaistniały przesłanki zwalniające stronę skarżącą, jako właściciela urządzeń przesyłowych z odpowiedzialności za zniszczenie przedmiotowego drzewa, nawet jeżeli czynności zlecone konsorcjum firm Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o. oraz Usługi Leśne i Ogrodnicze E. sp. z o.o. były wykonane przez tą firmę wadliwie – niezgodnie z zawartym zobowiązaniem. Jak mowa wyżej, posiadacz nieruchomości co do zasady ponosi odpowiedzialność za działanie swojego kontrahenta, także w wymiarze ewentualnych kar administracyjnych jakie zobligowany jest nałożyć organ administracji stwierdzając popełnienie deliktu, przy nienależytym wykonaniem zobowiązania. Tylko ustalenie, że właściciel urządzeń przesyłowych, w relacji z innym podmiotem dokonującym na jego zlecenie czynności objętych dyspozycją art. 88 ustawy zachował należytą staranność, zwalania go od odpowiedzialności deliktowej, o której mowa w art. 88 ust. 2 ustawy. Należy mieć przy tym na uwadze takie aspekty jak profesjonalizm w działaniu zleceniodawcy (właściciela urządzeń przesyłowych) oraz jakość działań podjętych przez niego a mających na celu wykluczenie możliwości podjęcia działań skutkujących faktycznym zniszczeniem drzew. Ewentualne roszczenia regresowe oraz skutki podnoszonego przez skarżącą spółkę przekroczenia granic zlecenia, mogą być oceniane w ramach postępowania cywilnego, toczącego się przed sądem powszechnym, jednak okoliczności te pozostają bez wpływu na wskazanie podmiotu odpowiedzialnego za zniszczenie drzew na gruncie postępowania administracyjnego. To na właścicielu urządzeń przesyłowych i posiadaczu nieruchomości spoczywa ryzyko doboru wykonawcy prac pielęgnacyjnych. Podmioty te powinny jednocześnie sprawować nadzór nad wykonywaniem zlecenia, w sposób minimalizujący ryzyko zagrożenia dla dóbr chronionych (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2024 r. sygn. III OSK 2202/22). Jeżeli zatem zleceniodawca (skarżący) nie dochował należytej staranności zlecając podmiotowi trzeciemu przycinki drzew a podmiot ten na skutek pomyłki, nieudolności lub w wyniku celowego działania zniszczył drzewa, odpowiedzialność za to ponosi strona skarżąca jako właściciel urządzeń przesyłowych. W dalszej kolejności trzeba wskazać, że stopień zniszczenia przedmiotowych drzew był w ocenie organu na tyle znaczny, że nie było jakichkolwiek podstaw dla przyjęcia odroczenia – na zasadzie art. 88 ust. 4 uOchrPrzyr – terminu płatności wymierzonych kar (por. uzasadnienie do decyzji Marszałka Województwa Małopolskiego – k. 378; stanowisko w pełni podzielone przez Kolegium) O ile kwestia przyjęcia przez organ, że procentowa wartość usuniętych części koron przekracza znacznie 50% korony nie budzi wątpliwości i nie jest także negowana przez Skarżącą spółkę, to jednak Skarżąca podnosi, że w świetle akt sprawy, a w szczególności treści powołanego powyżej protokołu z dnia 10 maja 2023 roku nie ma podstaw do jednoznacznego przyjęcia ustaleń, że stopień zniszczenia przedmiotowych drzew wyklucza zachowanie ich żywotności. Wskazuje Skarżąca, że cyt. "drzewa przez okres dwóch lat jaki upłynął od cięć zachowały żywotność wbrew ustaleniom organów". Stanowisko Skarżącej jest jednak bezzasadne. Należy wskazać, że okoliczność ta – to znaczy możliwość zachowania żywotności przez drzewa – została uzasadniona i omówiona przez organy, które wskazując na stopień zniszczenia przedmiotowych drzew wyklucza zachowanie ich żywotności (por. uzasadnienie do decyzji Marszałka Województwa Małopolskiego – k. 377; stanowisko w pełni podzielone przez Kolegium). Zaznaczyć trzeba, że o zachowaniu żywotności drzewa w rozumieniu art. 88 ust. 4 uOchrPrzyr nie świadczy okoliczność, że na drzewie pojawiają się żywe odrosty jak i okoliczność, że drzewo żyje. Żywotność drzewa to pojęcie używane w dendrologii, arborystyce i leśnictwie, które odnosi się do zdolności drzewa do życia, wzrostu i regeneracji. Żywotność drzewa opisuje jego ogólny stan zdrowia i siły życiowe — czyli to, jak dobrze radzi sobie w środowisku, w którym rośnie. Przez żywotność należy zatem rozumieć zmienną w ciągu życia drzewa zdolność wzrostu i reprodukcji w optymalnych i stresowych warunkach siedliskowych (por. Szewczyk G. 2012. Arborystyka. Wybrane zagadnienia pielęgnacji drzew. Wydawnictwo UR w Krakowie oraz encyklopedialesna.com). Zachowanie żywotności przez drzewo oznacza taki stan zdolności do życia jaki miałby miejsce, gdyby nie doszło do jego uszkodzenia. Nie oznacza to oczywiście sytuacji, w której drzewo miałoby dokładnie tak samo się rozwijać gdyby nie doszło do jego uszkodzenia, jednak istotne jest – w świetle powołanego art. 88 ust. 1 uOchrPrzyr – rozważenie czy na skutek podjętych względem określonego drzewa działań, jego możliwości życia, wzrostu i regeneracji zostało zachowane. Zachowanie żywotności drzewa oznacza bowiem utrzymanie drzewa w dobrym stanie zdrowia i kondycji. W tym zakresie organy dokonały stosownej oceny, wskazując że ze względu na stopień zniszczenia przedmiotowych nie może być mowy o zachowaniu ich żywotności. To stanowisko organów Sąd w pełni podziela. Także niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów Sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek podstaw mogących skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Ze względu na powyższe skarga na zasadzie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.