II SA/Kr 266/14

WyrokWSA w Krakowie2014-05-22

Skład orzekający: Jacek Bursa, Waldemar Michaldo, Iwona Niżnik-Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, dotyczące błędu co do osoby zobowiązanego, niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego, są zasadne w sytuacji, gdy obowiązek wynikający z decyzji administracyjnej przeszedł na następców prawnych pierwotnie zobowiązanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są bezzasadne. Błąd co do osoby zobowiązanego nie wystąpił, ponieważ postępowanie egzekucyjne zostało prawidłowo kontynuowane wobec następców prawnych pierwotnego zobowiązanego, zgodnie z art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Obowiązek rozbiórki jest wykonalny, a nieruchomości, na których znajduje się obiekt, zostały prawidłowo zidentyfikowane. Tytuł wykonawczy spełnia wymogi formalne, w tym dotyczące wskazania podstawy prawnej obowiązku, nawet bez powołania konkretnego przepisu o przejściu obowiązku na następcę prawnego.
Stan faktyczny
Skarżący M.M. i J.M. wnieśli skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie PINB oddalające ich zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wydanego pierwotnie T.M. Po śmierci T.M., postępowanie zostało podjęte wobec jego następców prawnych, M.M. i J.M., którzy nabyli prawo własności nieruchomości. Skarżący zarzucili błąd co do osoby zobowiązanego, niewykonalność obowiązku oraz niespełnienie wymogów formalnych tytułu wykonawczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie : WSA Waldemar Michaldo (spr.) WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2014 r. sprawy ze skargi M.M. i J.M. na postanowienie nr [ ] [ ] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 12 grudnia 2013 r. znak: [ ] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego skargę oddala Postanowieniem z dnia 24 października 2013 r. znak: [....] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. – powiat grodzki (dalej także PINB) po rozpatrzeniu zarzutów wniesionych przez M.M. i J.M. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego dnia 10 października 1997 r. na podstawie tytułu egzekucyjnego znak[....] – zarzuty oddalił. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 34 § 4 w związku z art. 33 pkt 4, 5 i 10, art. 20 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm. - zwanej dalej u.p.e.a.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.). W uzasadnieniu ww. postanowienia wyjaśniono, że decyzją nr [....] z dnia 13 maja 1996 r. znak: [....] , wydaną przez wydział Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta K. , utrzymaną w mocy decyzją Wydziału Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia 24 czerwca 1997 r., znak: [....] , nakazano T.M. rozbiórkę obiektu budowlanego zlokalizowanego na działkach nr nr [....] przy ul. [....] w K. Ponieważ zobowiązany nie wykonał w terminie nałożonego obowiązku, po uprzednim wystosowaniu upomnienia, zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne. Następie organ I instancji przypomniał, iż w dniu 10 października 1997 r. Wydział Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta K. wystawił na T.M. tytuł wykonawczy znak: [....] , tym samym wszczął w stosunku do zobowiązanego postępowanie egzekucyjne. Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2011 r., znak: [....] w związku ze śmiercią zobowiązanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki zawiesił przedmiotowe postępowanie egzekucyjne. Po ustaleniu następców prawnych zobowiązanego (tj. M.M. oraz J.M. ) na podstawie analizy wpisów w księgach wieczystych nr [....] oraz nr [....] jak również wyrysów z mapy ewidencyjnej i wypisów z rejestru gruntów organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 11 czerwca 2013 r., znak: [....] podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne. Następnie dnia 6 sierpnia 2013 r. zostało wystosowane do następców prawnych zobowiązanego upomnienie, które doręczono 26 sierpnia 2013 r. Natomiast dnia 6 września 2013 r. zgodnie z przepisem art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wystawiono na zobowiązanych tytuł wykonawczy nr [....]. Dnia 7 października 2013 r. M.M. i J.M. złożyli zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej polegające na: błędzie co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 u.p.e.a.), niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 33 pkt 5 u.p.e.a.) oraz niespełnieniu wymogów, o których mowa w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. (art. 33 pkt 10 u.p.e.a.). Odnosząc się do zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego organ I instancji zauważył, że błąd co do osoby zobowiązanego może wystąpić jedynie w przypadku, gdy organ egzekucyjny podejmie czynności egzekucyjne co do osoby, którą błędnie uznał za zobowiązanego. W przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym zobowiązani M.M. i J.M. są następcami prawnymi T.M. co wynika z analizy wpisów w księgach wieczystych nr [....] oraz nr [....] jak również wyrysów z mapy ewidencyjnej i wypisów z rejestru gruntów Za bezzasadny organ uznał także brak wskazania w treści tytułu wykonawczego przepisu prawa, z którego wynikałaby podstawa prawna istnienia egzekwowanego obowiązku po stronie M.M. i J.M. oraz braku w tytule wykonawczym konkretnego przepisu prawa na podstawie którego została wydana decyzja, której obowiązki podlegają egzekucji. Organ wskazał, że wzór tytułu wykonawczego obowiązków o charakterze niepieniężnym stanowi załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2001 Nr 137, poz.1541 ze zm.) i nie zawiera on wymogu umieszczenia ww. informacji. Odnosząc się do zarzutu niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym organ zauważył, że niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oznacza, iż istnieją niezależne od zobowiązanego oraz trwałe przyczyny braku możliwości wykonania obowiązku. Nakazany obowiązek nałożony decyzją nr 41/96 z dnia 13 maja 1996 r. wydaną przez wydział Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta K. (utrzymaną w mocy decyzją Wydziału Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia 24 czerwca 1997 r.), którą nakazano T.M. rozbiórkę obiektu budowlanego zlokalizowanego na działkach nr 43/11, 12, 13, 24, 25, 8/3, 4 przy ul. [....] w K. - jest wykonalny zarówno od strony technicznej jak i prawnej przez następców prawnych zobowiązanego. Ponadto PINB zaznaczył , iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku, którego tytuł wykonawczy dotyczy. Podniesienie zarzutu niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. (art. 33 pkt 10 u.p.e.a.) organ również uznał za bezzasadne, wyjaśniając, że nie ma podstaw, aby organ egzekucyjny przesyłając zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 u.p.e.a.) załączał do niego dowód doręczenia upomnienia, skoro wcześniej wierzyciel przesłał mu upomnienie, a data jego doręczenia jest wskazana w tytule (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 listopada 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 461/10). W związku z powyższym organ uznał, że wniesione zarzuty są bezzasadne i zgodnie z treścią art. 34 § 4 w związku z art. 33 pkt 4,5 i 10 u.p.e.a. należało je oddalić. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli J.M. i M.M. zarzucając naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., art. 33 pkt 4, 5 i 10 u.p.e.a. w zw. z art. 27 § 1 ust. 3 i art. 27 § 3 u.p.e.a oraz art. 28a i art. 57 § 2 u.p.e.a, a także art. 34 § 1 i art. 35 u.p.e.a. W zażaleniu podniesiono, że wykładnia art. 27 § 1 ust. 3 u.p.e.a. jednoznacznie wskazuje, iż podstawą prawną egzekwowanego obowiązku jest przywołanie przepisu prawa, na podstawie którego wydano decyzje administracyjną. Faktem jest, że jeżeli ów obowiązek wynika wprost z decyzji administracyjnej, to wystarczającym jest przywołanie samej tylko decyzji bez wskazywania w takiej sytuacji konkretnego przepisu prawa jako podstawy egzekwowanego obowiązku. Jednakże w niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Treść decyzji administracyjnej przywołana w tytule wykonawczym dotyczyła wyłącznie T.M. , który zmarł. Z treści tej decyzji nie wynika wprost obowiązek egzekucyjny po stronie J.M. i M.M.. Jeżeli natomiast, organ egzekucyjny wskazuje, iż ów obowiązek egzekucyjny miał przejść na ww. osoby, to w takiej sytuacji winna być wskazana w tytule egzekucyjnym podstawa prawna przejścia takiego obowiązku. Tym samym przy wystawieniu tytułu wykonawczego przeciwko J.M. i M.M. koniecznym było - zgodnie z art. 27 § 1 ust. 3 u.p.e.a.- poza odwołaniem się do treści ww. decyzji - wskazanie również przepisu prawa z którego wynika obowiązek egzekucyjny dla tych osób. Brak wskazania tego przepisu prawa powoduje, iż tytuł wykonawczy został wystawiony nieprawidłowo, co już uzasadniało wniosek o umorzenie postępowania zgodnie z art. 33 pkt 10 u.p.e.a. Dalej J.M. i M.M. zarzucili, że w niniejszej sprawie art. 28a u.p.e.a. nie może być podstawą do skutecznego przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Przepis ten nie ma bowiem zastosowania w przypadku śmierci osoby zobowiązanej. Nadto T.M. był zobowiązanym według decyzji rozbiórkowej, jako inwestor w rozumieniu art. 52 ustawy Prawo Budowalne, a nie jako właściciel nieruchomości. Tym samym ewentualne kontynuowanie postępowania egzekucyjnego może mieć miejsce z udziałem wszystkich spadkobierców zobowiązanego, a nie jedynie z udziałem M.M. i J.M. . Następnie podniesiono, że jeżeli obowiązek ma polegać na nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, to aby ten obowiązek nadawał się do wykonania - winna być jednoznacznie określona nieruchomość, której ten nakaz dotyczy. Treść decyzji, a tym samym tytuł wykonawczy nie czyni zadość tym wymogom, co oznacza, iż przedmiotowy obowiązek jest niewykonalny od strony prawnej. J.M. i M.M. podnieśli także, że jednym z wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. jest dołączenie do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia. Wymóg ten nie został zachowany w niniejszej sprawie. Rozpoznając przedmiotowe zażalenie [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. znak: [....] utrzymał w mocy zskarzone postanowienie organu I instancji. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267) w związku z art. 18 oraz art. 23 § 1 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012r., poz. 1015 ze zm.). W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji podzielił stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – powiat grodzki o bezzasadności zarzutu błędu, co do osoby zobowiązanego. Organ II instancji przypomniał, iż w doktrynie wskazuje się, że przez błąd co do osoby zobowiązanego rozumie się sytuację, gdy w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek. Stwierdzenie tej sytuacji następuje przez porównanie danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi adresata, orzeczenia lub innego dokumentu, stanowiącego podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego (Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, P. Przybysz, Wyd. 4, LexisNexis, Warszawa 2008). Organ zażaleniowy zaznaczył dalej, iż materiał dowodowy przedmiotowej sprawy wskazuje jednakże, iż podany w decyzji z dnia 13 maja 1996 r., znak: [....] , T.M. , do którego skierowano nakaz ww. decyzji zmarł. Zgodnie z treścią ksiąg wieczystych nr [....] oraz [....] ujawnionymi w Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych aktualnie prawo własności nieruchomości, której dotyczy egzekwowany nakaz przysługuje M.M. i J.M. . Organ podniósł następnie, że nakaz dokonania robót określonych w decyzji z dnia 13 maja 1996 r. jest obowiązkiem o charakterze nieosobistym, wynika z faktu władztwa nad określoną rzeczą w związku z czym uznać należy, iż to każdorazowy właściciel nieruchomości zobowiązany jest do ponoszenia ciężarów (obciążeń) związanych z własnością tej nieruchomości, w tym nakazu wynikającego z ww. decyzji nakazowej. W ocenie organu II instancji prawidłowym działaniem było skierowanie egzekucji w przedmiotowej sprawie względem M.M. i J.M. , którzy stali się właścicielami nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy obiekt. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podkreślił, że wynikające z przepisów Prawa budowlanego nakazy związane są z władztwem nad nieruchomością. To nieruchomość jest obciążona wynikającym z nakazu obowiązkiem, zatem w sytuacji zmiany stanu prawnego nieruchomości obowiązek winien być egzekwowany od każdoczesnego jej właściciela. Nieuzasadnione, w ocenie organu zażaleniowego, jest także twierdzenie, że należy umieścić w tytule wykonawczym podstawę prawną przejścia obowiązku na następcę prawnego. W tytule wykonawczym przywołane są akty prawne w oparciu o które wydana została decyzja, z której egzekwowany obowiązek wynika, jak również sama decyzja będąca aktem administracyjnym. Organ zaznaczył, że w postępowaniu egzekucyjnym chodzi o wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji, a nie o wykonanie decyzji w stosunku do osoby wskazanej w egzekwowanej decyzji, dlatego też podstawą obowiązku jest decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 13 maja 1996 r. przytoczona w tytule wykonawczym. Również zdaniem organu zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym został przez PINB rozpoznany w sposób prawidłowy. W ocenie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut z art. 33 pkt 10 u.p.e.a. dotyczący niedołączenia do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia. Sam obowiązek dołączenia dowodu doręczenia upomnienia ciąży na wierzycielu względem organu egzekucyjnego nie zaś względem zobowiązanego. Z art. 27 § 3 u.p.e.a. wyraźnie wynika, że dowód doręczenia upomnienia ma być dołączony do tytułu wykonawczego, podczas gdy zobowiązanemu, zgodnie z art. 26 § 5 u.p.e.a., doręcza się odpis tytułu wykonawczego. Oryginał tytułu wykonawczego, na podstawie którego organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne, winien znajdować się w aktach postępowania egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie wierzycielem i organem egzekucyjnym, co do obowiązku objętego tytułem wykonawczym z dnia 6 września 2013 r. jest ten sam organ, tj. PINB. W związku z czym nie kierował on tytułu wykonawczego do innego organu celem wszczęcia przez niego egzekucji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J.M. i M.M. zarzucili: naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a., art 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. oraz art. 27 § 1 pkt 2 i 3 u.p.e.a. poprzez błędne ustalenie, że nieruchomości objęte księgami wieczystych nr: [....] i [....] są tymi nieruchomościami, których dotyczy obowiązek wynikający z treści tytułu wykonawczego oraz naruszenie art. 27 § 1 pkt 2 i 3 u.p.e.a, art. 33 pkt. 4,5 i 10 u.p.e.a. poprzez ich błędną wykładnię polegająca na ustaleniu, że przy określeniu podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku w stosunku do skarżących - wystarczającym jest przywołanie samej tylko decyzji z której ten obowiązek wynika, bez konieczności wskazania przepisów prawa określających istnienie tego obowiązku po stronie skarżących, a to w sytuacji, gdy wystawienie tytułu wykonawczego w stosunku do skarżących ma być konsekwencją przejścia na nich (jako następców prawnych osoby pierwotnie zobowiązanej) egzekwowanego obowiązku. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji wraz z zasądzeniem od organu zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że analiza treści ksiąg wieczystych w Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych wskazuje, że Kw nr [....] - obejmuje nieruchomość składająca się z działek nr [....] i [....] w obrębie [....] , brak jest wpisów w zakresie budynków. Działki te stanowią własność M.M. w całości. Z kolei księga wieczysta Kw nr [....] obejmuje nieruchomość składającą się z działki nr [....] w obrębie [....], brak jest wpisów w zakresie budynków. Działki te stanowią własność J.M. . Tym samym treść ww. ksiąg wieczystych - wbrew ustaleniom organu - nie daje wystarczających podstaw do przyjęcia, że ww. nieruchomości są tożsame z nieruchomością opisaną w treści decyzji rozbiórkowej. Wskazuje na to samo zestawienie opisu nieruchomości w decyzji rozbiórkowej z treścią ww. ksiąg wieczystych. Niezależnie od tego, opis nieruchomości, której dotyczy nakaz rozbiórki nie daje podstaw do jednoznacznej identyfikacji tej nieruchomości, w szczególności brak jest oznaczenia księgi wieczystej w decyzji rozbiórkowej, a samo oznaczenie położenia tej nieruchomości także nie jest jednoznaczne. Tym samym zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do uznania skarżących jako zobowiązanych do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji rozbiórkowej, a w konsekwencji wystawienia przeciwko nim tytułu wykonawczego, co uzasadniało zarzut z art. 33 pkt. 4 u.p.e.a. Ponadto w sytuacji przyjęcia koncepcji organu, iż na skarżących miał przejść obowiązek z decyzji rozbiórkowej, w następstwie nabycia własności nieruchomości, której dotyczył ten obowiązek - w treści tytułu wykonawczego winien być wskazany konkretny przepis prawa, z którego wynika taki obowiązek po stronie skarżących. Treść decyzji administracyjnej - przywołana w tytule wykonawczym - dotyczyła bowiem wyłącznie T.M. , który zmarł. Jeżeli natomiast, organ egzekucyjny wskazuje, że ów obowiązek egzekucyjny miał przejść na J.M. i M.M. , to w takiej sytuacji winna być wskazana w tytule egzekucyjnym podstawa prawna przejścia tego obowiązku. Brak wskazania tego przepisu prawa powoduje, iż tytuł wykonawczy został wystawiony nieprawidłowo, co już uzasadniało wniosek o umorzenie postępowania zgodnie z art. 33 pkt. 10 u.p.e.a. W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.153.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a.- tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa odnosi się do problematyki zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym i tylko w tym zakresie stanowi przedmiot rozpoznania i rozstrzygnięcia Sądu. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 12 grudnia 2013 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. – powiat grodzki z dnia 24 października 2013 r. którym organ oddalił zarzuty zgłoszone przez J.M. i M.M. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego znak: [....] z dnia 13 maja 1996 r. Wskazać należy, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. I tak, zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Jeżeli organ stwierdzi istnienie uzasadnionych zarzutów, to zgodnie z art. 59 u.p.e.a. wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Skarżący w niniejszej sprawie wskazali na błąd co do osoby zobowiązanego (pkt 4 u.p.e.a.), na niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym (pkt 5) oraz na niespełnienie wymogów, o których mowa w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. (pkt 10). Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu błędu, co do osoby zobowiązanego stwierdzić należy, że wbrew przekonaniu skarżących, w sprawie nie zaistniał błąd co do osoby zobowiązanego. Wyjaśnić należy, że błąd co do osoby zobowiązanego zachodzi wówczas, gdy w tytule wykonawczym została wskazana osoba, na której nie ciążył obowiązek. Zasadą jest zgodność tytułu wykonawczego z decyzją stanowiącą podstawę jego wystawienia. Skoro podstawą wystawienia tytułu wykonawczego była decyzja określająca zobowiązanie, to w tytule wykonawczym musi być wskazany jako zobowiązany osoba na którą decyzją tą nałożono obowiązek. Jednakże w sytuacji przejścia obowiązku na następcę prawnego zobowiązanego przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewidują regulację szczególną. Wynika ona z treści art. 28a u.p.e.a., który stanowi, że w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. Ze powołanego przepisu w sposób jednoznaczny wynika więc, że w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności pozostają w mocy. Warunkami, które muszą być spełnione przez organ egzekucyjny są: wystawienie przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowanie go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2494/12). Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że osobą na którą nałożono obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego był T.M. Z uwagi na to, że ww. nie wykonał nałożonego obowiązku, organ wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [....] 1997 r. Po uzyskaniu informacji, że T.M. zmarł, organ zawiesił postępowanie, które następnie podjął po ustaleniu następców prawnych zmarłego. Ze znajdujących się w aktach sprawy wypisów z ksiąg wieczystych nr [....] oraz [....] oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej, a także wypisów z rejestru gruntów wynika w sposób jednoznaczny, że właścicielami nieruchomości na których posadowiony jest budynek objęty nakazem rozbiórki są obecnie J.M. i M.M. . Z uwagi na powyższe organ prawidłowo wystawił w dniu [....] 2013 r. nowy tytuł wykonawczy (nr.....), gdzie jako osoby zobowiązane wskazał właśnie M.M. i J.M. którzy są aktualnymi właścicielami nieruchomości. W ocenie Sądu powyższy stan faktyczny wypełnia dyspozycję normy zawartej w art. 28a u.p.e.a. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu, że w tytule egzekucyjnym nie został powołany art. 28a u.p.e.a. będący podstawą prawną przejścia obowiązku na skarżących stwierdzić należy, że jak podkreśla się w orzecznictwie jeżeli występuje następstwo prawne (czyli sprawa dotyczy prawa zbywalnego lub dziedzicznego), obowiązek administracyjny przechodzi z mocy prawa na następcę prawnego zobowiązanego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Wr 39/03). Jak wskazał Wojewódzkie Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Gd 463/09 przepis art. 28a u.p.e.a. dotyczy sytuacji, gdy na skutek czynności cywilnoprawnych dochodzi do zmiany właściciela rzeczy, z którą jest związany egzekwowany obowiązek. Taka sytuacja może polegać na sprzedaży obiektu budowlanego, w stosunku do którego wydano nakaz rozbiórki. W takich sytuacjach obowiązek przechodzi na następcę prawnego, czyli nabywcę obiektu budowlanego. Obowiązek rozbiórki jest obowiązkiem wynikającym z norm prawa materialnego administracyjnego. Jeżeli występuje następstwo prawne obowiązek administracyjny przechodzi na następcę prawnego zobowiązanego. Z uwagi zatem na to, że przejście obowiązku następuje automatycznie, z mocy prawa na następcę prawnego zobowiązanego (nowego właściciela nieruchomości), powołanie w tytule wykonawczym ww. przepisu nie jest wymagane. Nadto wyjaśnić należy, że przepis art. 27 § 1 u.p.e.a. określa elementy, które powinien zawierać każdy tytuł wykonawczy, m.in. wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku. Wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku oznacza podanie aktu prawnego - gdy podstawą egzekucji jest przepis - z którego wprost wynikają określone obowiązki lub - w przypadku, gdy egzekwowany obowiązek wynika z decyzji administracyjnej - koniecznym jest w tytule wykonawczym powołanie tej decyzji. Wskazanie podstawy prawnej obowiązku należy rozumieć w ten sposób, że chodzi tu o podanie aktu prawnego, na podstawie którego wydano decyzję lub też wystarczające jest powołanie samej decyzji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2431/11). W tytule wykonawczym nr [....] z dnia [....] 2013 r. wskazano jako podstawę prawną egzekwowanego obowiązku decyzję z dnia 13 maja 1996 r. nr [....] wydaną przez Wydział Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta K. , utrzymaną w mocy decyzją Wydziału Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia 24 czerwca 1997 r. Takie określnie podstawy prawnej należy uznać za jak najbardziej poprawne. Jeśli chodzi o zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym wskazać należy, że zgodnie z utrwalonym i jednolitym stanowiskiem sądów administracyjnych, wyrażonym m.in. w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2008 r. sygn. akt II OSK 1365/07, z niewykonalnością obowiązku niepieniężnego nałożonego ostateczną decyzją administracyjną mamy do czynienia wtedy, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Natomiast trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób, zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku. W przedmiotowej sprawie skarżący podnieśli, że nieruchomości stanowiące obecnie własność skarżących nie są tożsame z nieruchomością opisaną w treści decyzji rozbiórkowej. Wskazać należy, że w decyzji z dnia 13 maja 1996 r. nakazano rozbiórkę obiektu budowlanego "na terenie położonym przy ul. [....] na działkach nr nr [....],[....]. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że powyższy zapis działek należy odczytywać w ten sposób, iż chodzi o działki nr nr [....] oraz [....] i [....] . Przesądził o tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 stycznia 2011 r. sygn. akt VII SA/Kr 1817/10 wydanym w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 sierpnia 2010r. znak [....] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej z dnia 13 maja 1993 r. Skarga wniesiona na powyższą decyzję została oddalona. Z kolei skarga kasacyjna wniesiona od powyższego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13.11.2012r. sygn. akt II OSK 1223/11. Z analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności z wykazu zmian gruntowych wynika, że przeznczony do rozbiórki budynek położony jest obecnie na działkach nr nr [....] . Powyższe ustalenia potwierdza m.in. protokół z kontroli przeprowadzonej przez inspektorów nadzoru budowlanego w dniu [....] 2013 r., w którym stwierdzono, że obiekt budowlany w K. przy ul[....] położony jest na działkach nr nr [....] . Jak natomiast wynika z wykazu zmian gruntowych dawna działka nr [....] podzieliła się na działki nr [....] i [....] , działka nr [....] podzieliła się natomiast na działki nr [....] i [....] . Z odpisu księgi wieczystej nr [....] wynika, że właścicielem działek nr [....] oraz [....] jest M.M. , natomiast z odpisu z księgi wieczystej nr [....] wynika, że właścicielką działki nr [....] jest J.M. . Z uwagi na powyższe ustalenia stwierdzić należy, że organ prawidłowo skierował egzekucję do J.M. i M.M. , jako aktualnych właścicieli nieruchomości na których znajduje się przedmiotowy obiekt. Podkreślić w tym miejscu należy, że decyzje z których wynika egzekwowany obowiązek tj, organu I instancji nr [....] z dnia 13 maja 1996 r. znak: [....] , oraz utrzymująca ją w mocy decyzja organu Ii instancji z dnia 24 czerwca 1997 r., znak: [....] były już poddane sądowej kontroli zarówno w zwykłym toku instancji jak i nadzwyczajnym. Otóż prawomocnym wyrokiem z dnia 30 kwietnia 1999r. sygn. akt II SA/Kr 1271/97 Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie oddalił skargę T.M. na decyzję Wojewody [....] z dnia 24 czerwca 1997 r. znak: [....] utrzymującą w mocy decyzję rozbiórkową z dnia [....] 1996 r. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja Wojewody [....] z dnia 20 czerwca 1997 r., jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu. Z kolei na skutek złożenia przez J.M. wniosku o stwierdzenie nieważności powołanej wyżej decyzji Wojewody [....] z dnia 24 czerwca 1997 r., utrzymującej w mocy decyzję rozbiórkową z dnia 13 maja 1996 r. wszczęte zostało postępowanie w trybie nadzwyczajnym, które finalnie zakończone zostało wydaniem decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 sierpnia 2010 r. znak [....] utrzymującej w mocy decyzję własną z dnia 15 kwietnia 2008 r., znak: [....] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [....] z dnia 24 czerwca 1997 r. Skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję została oddalona wyrokiem z dnia 14 stycznia 2011 r. sygn. akt. VII SA/Wa 1817/10. Z kolei skarga kasacyjna od powyższego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 1223/11. W uzasadnieniu podjętego wyroku Sąd stwierdził, że cyt. "kontrolowana w trybie nadzoru decyzja była podjęta przez właściwy rzeczowo organ, wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami, a przede wszystkim skierowana była do podmiotu będącego stroną w sprawie, nie dotyczyła sprawy rozstrzygniętej wcześniej inną decyzją ostateczną, nie była niewykonalna, jej wykonanie nie powoduje czynu zagrożonego karą". Już choćby zatem z uwagi na to, że decyzja z której wynika egzekwowany obowiązek była poddana kontroli sądowej, w tym pod kątem nieważnościowym, i w wyniku tej kontroli została uznana za zgodną z prawem stwierdzić należy, iż zarzut skarżących co do niewykonalności obowiązku jest bezzasadny. W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę wystawiony na J.M. i M.M. tytuł wykonawczy spełnia wszelkie wymogi określone przepisami prawa, a prowadzona na jego podstawie egzekucja jest zgodna z prawem. Z przedstawionych powyżej względów skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło