II SA/Kr 266/16

WyrokWSA w Krakowie2016-04-28

Skład orzekający: Mirosław Bator, Paweł Darmoń, Iwona Niżnik-Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący właścicielami sąsiedniej nieruchomości, posiadają legitymację procesową do wniesienia odwołania od decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, w sytuacji gdy inwestor dokonał istotnego odstępstwa od pierwotnego projektu budowlanego, polegającego na zmianie ukształtowania terenu (nasyp i rów odwadniający)?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy błędnie odmówił skarżącym statusu strony postępowania. W postępowaniu naprawczym, dotyczącym istotnych odstępstw od projektu budowlanego, należy szerzej badać interes prawny stron, uwzględniając potencjalne oddziaływanie inwestycji na sąsiednie nieruchomości, a nie tylko udowodnione naruszenie ich praw. W szczególności, zmiana ukształtowania terenu w postaci nasypu i rowu odwadniającego może wpływać na zagospodarowanie sąsiednich działek i wymaga analizy w kontekście przepisów Prawa budowlanego i Prawa wodnego.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, uznając, że skarżący (właściciele sąsiedniej nieruchomości) nie posiadają legitymacji procesowej. Skarżący kwestionowali legalizację nasypu ziemnego i rowu odwadniającego wykonanych przez inwestora przy granicy działek, twierdząc, że narusza to ich interes prawny i wpływa na zagospodarowanie ich nieruchomości. Sąd administracyjny uznał, że WINB błędnie zinterpretował pojęcie strony postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 grudnia 2015 r. oraz zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie : WSA Paweł Darmoń WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant : sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi I. J. i K. J. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 grudnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących I. J. i K. J. kwotę 500 zł ( słownie: pięćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 28 grudnia 2015 r., nr [....] , znak [....] na podstawie: - art. 138 § 1 pkt 3 oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.); - art. 80 ust. 2 pkt 2 i w zw. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (tekst jednolity z 2013 r. poz. 1409 ze zm., dalej: Prbud); po rozpatrzeniu odwołania skarżących - I.J. i K.J. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 03.04.2015 r. znak: [....] którą na podstawie art. 51 ust. 4 Prbud orzeczono o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzielono pozwolenia F.P. na wznowienie robót przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego na działce nr [....] w T. umorzył postępowanie odwoławcze. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (zw. dalej PINB), prowadził z urzędu postępowanie administracyjne w związku ze stwierdzeniem istotnego odstąpienia od warunków określonych w decyzji Starosty B. z dnia 17.11.2010 r., znak: [....] o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego na działce nr [....] w T. , wydanej dla F.P. PINB po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydał w dniu 02.08.2013 r. decyzję, znak: [....] , nakładającą na F.P. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikłe z dotychczas wykonanych robót przy budowie budynku mieszkalnego i gospodarczego na działce nr ewid. [....] w T. , w terminie do dnia 31.05.2014 r. Stwierdzono bowiem, iż inwestor dokonał istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu zmieniając ukształtowanie terenu. Wykonana została niwelacja terenu tj. przy zachodniej granicy działki inwestor dokonał nawiezienia gruntu na długości około 78 m wykonując skarpę o wys. około 80-90 cm, którą od strony sąsiedniej działki wyłożył płytami betonowymi ażurowymi. Wg ustaleń PINB zapisanych w uzasadnieniu decyzji z dnia 02.08.2013 r. nie zostały na projekcie zaprojektowane nowe rzędne wysokości terenu objętego projektem zagospodarowania. Decyzja o nałożeniu obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego stała się ostateczna. Decyzją z dnia 24.01.2014 r. Starosta B. uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę. Postanowieniem z dnia 15.07.2014 r., znak: [....] w B. nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym w dniu 14.07.2014 r. projekcie budowlanym zamiennym, a zawiadomieniem z dnia 18.03.2015r. poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy. W postępowaniu uznano za strony postępowania właścicieli sąsiedniej nieruchomości nr [....], K.J. i I.J. W dniu 03.04.2015 r. PINB w B. wydał skarżoną decyzję, znak: [....] , o zatwierdzeniu przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego zamiennego. Od powyższej decyzji wnieśli odwołanie skarżący. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż zagadnieniem wstępnym w niniejszym postępowaniu odwoławczym było rozważenie, czy odwołania I.J. i K.J. , zostały wniesione przez podmioty posiadające legitymację procesową w sprawie, tj. czy mogą być uwzględnione. Skarżący zostali uznani przez organ I instancji za strony postępowania, lecz ustalenie to nie znalazło odzwierciedlenia ani w uzasadnieniu skarżonej decyzji, ani w uzasadnieniu decyzji poprzedzającej, z dnia 02.08.2013 r., znak [....] . Organ odwoławczy wskazał, iż prawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania jest jednym z podstawowych wymogów proceduralnych postępowania administracyjnego. Brak wyjaśnienia okoliczności posiadania statusu strony w postępowaniu, również odwoławczym stanowiłoby o naruszeniu art. 138 w związku z art. 28 K.p.a. i art.127 §1 k.p.a. MWINB dokonał zatem weryfikacji przymiotu stron odwołujących się w niniejszym postępowaniu. Organ podniósł, że ustalając krąg stron postępowania organ administracyjny winien zbadać, czy dana osoba ma przymiot strony z uwagi na jej interes prawny lub obowiązek, którego dotyczy dane postępowanie. Zachowanie wymaganych prawem procedur w szczególności skutkować musi zbadaniem, czy stwierdzone naruszenie prawa ma związek z przepisem prawa materialnego, z którego skarżący mogą wywodzić swój interes prawny. Organ stoi na stanowisku, iż interes prawny lub obowiązek, którego dotyczy dane postępowanie w postępowaniach prowadzonych w oparciu o przepisy Prawa budowlanego musi wynikać właśnie z tych przepisów. PINB prowadził postępowanie naprawcze w celu likwidacji skutków istotnych odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego w decyzji Starosty B. z dnia 17 listopada 2010r., znak: [....] o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego na działce nr [....] w T. , w oparciu o tryb przewidziany w przepisach art. 50 - 51 ustawy Prawo budowlane. Stwierdzone przez organ istotne odstępstwa dotyczą podwyższenia terenu działki inwestora; a roboty takie, o ile nie są bezpośrednio związane z posadowieniem konkretnego obiektu budowlanego nie podlegają reglamentacji ustawy Prawo budowlane. PINB nie stwierdził odstępstw w zakresie posadowienia i usytuowania budynku mieszkalnego i gospodarczego na działce inwestora. Natomiast skarżący, jak wynika z treści odwołania, naruszenie swojego interesu prawnego upatrują w legalizacji wykonania nasypu - niwelacji terenu na działce inwestora oraz w "legalizacji wyłącznie części rowu odwadniającego" i "poprzez szkodliwe oddziaływanie wym. obiektów na nieruchomość - skarżących". Wskazano w odwołaniu iż na całej długości nasypu Inwestor wykonał rów odprowadzający, który nie jest w żaden sposób wzmocniony oraz zabezpieczony.(...). Zdaniem skarżących objęcie legalizacją wyłącznie początkowego odcinka ( około 50 metrów) od drogi gminnej jest całkowicie bezcelowe, ponieważ wykopany rów tworzy całość. Wyłącznie dolny odcinek rowu w żaden sposób nie zabezpieczy odprowadzania wód z całego przedmiotowego terenu. Organ wskazał, że otwarty rów odwadniający o długości ok. 93,50m, usytuowany przy granicy z działką nr [....] był przedmiotem procedowania i rozstrzygnięcia decyzją Starosty B. z dnia 05.03.2015 r., znak: [....] w oparciu o ustawę Prawo wodne. Kwestia jego legalności została rozstrzygnięta przez inny organ w oparciu o odrębne przepisy prawa i organ nadzoru budowlanego nie ma kompetencji do jakiegokolwiek orzekania w kwestii legalności i prawidłowości przedmiotowego rowu i tym samym prawidłowości wykonanego sposobu odwodnienia terenu. Zatem wykonanie otwartego rowu, zlokalizowanego na działce inwestora nr [....] , jako leżące poza kompetencjami nadzorczymi organu nadzoru budowlanego, nie kreuje po stronie skarżących jakiegokolwiek interesu prawnego w postępowaniu opartym o przepisy ustawy Prawo budowlane, gdyż o zgodności z prawem rowu, w tym jego ukształtowania wraz ze skarpami i sposobem odprowadzenia wód w związku z ewentualna zmiana stanu wód na gruncie, w oparciu o ustawę Prawo wodne orzekł inny organ, tj. Starosta [....] . Zarzuty odwołania dotyczą okoliczności, rozstrzygniętych przez inny organ, zatem nie kształtują interesu prawnego skarżących w niniejszym postępowaniu. Organ wskazał, iż wykonanie na działce inwestora nieznacznego podniesienia terenu ok. 50-90cm wg rzędnych opisanych na mapie syt- wysokościowej z 04.11.2013 r.) również nie kreuje po stronie inwestora interesu prawnego, opartego na konkretnym przepisie prawa materialnego, związanego z ustawą Prawo budowlane. Sami skarżący nie wskazali, w czym upatrują naruszenie prawa budowlanego i jakie roboty należałoby dodatkowo wykonać celem spełnienia wymogów techniczno - budowlanych. Organ nie może zatem badać potencjalnych możliwości zalewania ich - działki, gdyż teren sąsiedni oddzielony jest legalnym i zgodnie z treścią decyzji Starosty B. z dnia 05.03.2015 r., znak: [....] prawidłowo wykonanym rowem. Skarżący nie wykazali zatem interesu prawnego w toczącym się postępowaniu. W ocenie MWINB nie jest tym przepisem art. 5 ust. 1 pkt Prbud, Organ podkreślił, iż już pobieżna analiza projektu zagospodarowania działki, wskazuje, że brak jest bezpośredniego oddziaływania obiektów budowlanych na działce inwestora na działkę sąsiednią w rozumieniu przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§ 29 rozporządzenia). Innych potencjalnych i negatywnych skutków związanych z podniesienia terenu działki nr [....] w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane i przepisów techniczno-budowlanych organ nie dostrzegł, tym samym brak było podstaw do uznania przymiotu strony skarżących. Organ wskazał, iż wobec braku legitymacji procesowej umożliwiającej skuteczne wniesienie odwołania przez skarżących należało na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. umorzyć postępowanie odwoławcze, bowiem odwołanie nie złożone przez strony postępowania, nie może odnieść skutku prawnego w postaci ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję wnieśli skarżący I.J. i K.J. zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego - przepisu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo Budowlane poprzez dokonanie błędnej wykładni tych przepisów i w konsekwencji nie przyznanie skarżącym przymiotu strony i umorzenie postępowania odwoławczego. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżących zaskarżona decyzja nie jest słuszna. Skarżący są współwłaścicielami działek położonej w T. nr [....] i [....] . Wymieniona nieruchomość jest usytuowana w bezpośrednim sąsiedztwie działki inwestora nr [....] . W sprawie bezsporny jest fakt, że inwestor wybudował przy granicy działek na długości ponad 100 metrów nasyp ziemi o wysokości około 2 metrów oraz wykonał na całej długości rów odprowadzający wodę opadową. Skarżący wskazali, iż w żaden sposób nie można zgodzić się z oceną Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że tego rodzaju obiekt wybudowany w pobliżu granicy wymienionych wyżej działek nie implikuje interesu prawnego skarżących. W tym kontekście niezrozumiałe jest stwierdzenie organu, że skarżący w toku postępowania nie wykazali tej przesłanki. W ocenie skarżących nie sposób uznać za prawidłowe stanowisko, że usytuowanie tego rodzaju nasypu i rowu pozostaje bez żadnego wpływu na prawa skarżących wynikające z prawa własności ich nieruchomości. W pierwszej kolejności skarżący podnoszą istotną zmianę ukształtowania terenu. Tego rodzaju zmiana nie może pozostawać bez wpływu na przyszłe zagospodarowanie stanowiących ich własność działek. Skarżący zostali z jednej strony obsypani zwałami ziemi, w tym również w miejscu usytuowania zabudowań mieszkalnych i gospodarczych. Podkreślili, iż w żaden sposób nie zabezpieczony nasyp stwarza realne zagrożenie zasypywania - nieruchomości skarżących. W związku z powyższym uznanie przez organ, iż w sprawie zostało zapewnione poszanowanie interesów osób trzecich jest abstrakcyjne. Zdaniem skarżących posadowienie nasypu w granicy działek nie może pozostać bez związku ze sposobem odprowadzania wód opadowych. W ich ocenie nie można zgodzić się z argumentacją organu, iż skoro sprawa rowu pod kątem spełniania wymogów określonych w ustawie Prawo wodne była badana przez Starostę B. , to taki stan rzeczy uniemożliwia skarżącym powoływanie się na ich interes prawny w tym przedmiocie w niniejszym postępowaniu. Naruszenie stosunków wodnych z powodu podniesienia terenu jest bezpośrednią konsekwencją procesu budowlanego i zdaniem skarżących powinno być we wszelkich aspektach analizowane w ramach niniejszego postępowania. Skarżący w żaden sposób nie zgadzają się z oceną organu, iż podnoszone zarzuty mają charakter subiektywny. Prawidłowa analiza stanu faktycznego uzasadnia stwierdzenie zaistnienia po stronie skarżących przesłanki posiadania interesu prawnego, a więc bycia stroną w prowadzonym postępowaniu w celu obrony słusznych interesów. Organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Zgodnie z treścią art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, "Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. § 2. W sprawach skarg na decyzje i postanowienia wydane w innym postępowaniu, niż uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego i w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy § 1 stosuje się z uwzględnieniem przepisów regulujących postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję lub postanowienie". Skarga została uwzględniona . Trzeba zacząć od tego, że przepis art. 28 k.p.a. ustala generalną zasadę, iż stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istoty interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem decyzji [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 grudnia 2015 r., którą - po rozpatrzeniu odwołania skarżących - I.J. i K.J. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 03.04.2015 r. orzekającej na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzieleniu pozwolenia F.P. na wznowienie robót przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego na działce nr [....] w T. - organ ten umorzył postępowanie odwoławcze. W ten sposób MWINB odmówił skarżącym posiadania atrybutów strony przedmiotowego postępowania administracyjnego w przedmiocie legalizacji stwierdzonego przez PINB istotnego odstąpienia przez inwestora od warunków określonych w decyzji Starosty B. z dnia 17.11.2010 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego na działce nr [....] w T. , wydanej dla F.P. . A zatem kontrolowane postępowanie dotyczy regulacji stosunków społecznych związanych z Prawem budowlanym. Z art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane wynika natomiast, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Mówiąc o obszarze oddziaływania obiektu należy przytoczyć definicję ustawową zawartą w art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlanego. Mianowicie obszar oddziaływania obiektu jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Celem art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane jest niewątpliwie zawężenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jedynie do wymienionych tam podmiotów, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości przy czym ograniczenie to wynikające z przepisów odrębnych musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów do zagospodarowania ich nieruchomości. Odnosząc się do pojęcia obszaru oddziaływania obiektu i jego definicji zawartej w art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane, wskazać należy, że w przepisie tym chodzi o wszelkie przepisy, które wymuszają jakiekolwiek ograniczenia w zagospodarowaniu terenu z powodu istnienia w sąsiedztwie innego obiektu budowlanego. Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela stanowisko wyrażone przez organ II instancji, że w postępowaniu naprawczym, z uwagi na specyfikę tego postępowania stosuje się art. 28 k.p.a. a nie art. 28 Prawa budowlanego (II SA/Kr 282/12), ale zarazem Sąd zauważa, że nawet w tym szerszym ujęciu interesu według art. 28 k.p.a., organ II instancji pominął ustalenia czynione w orzecznictwie dla art. 28 Prawa budowalnego. A zatem w koncepcji poszerzonego interesu prawnego, w nawiązaniu do art. 28 k.p.a., organ II instancji pominął korzystne koncepcje orzecznictwa dot. Interesu prawnego w myśl art. 28 Prawa budowlanego. WSA w Krakowie zwraca uwagę, że w wyroku WSA w Białystoku z dnia 7 maja 2015 r. w sprawie II SAB/Bk 101/15, a także w wyroku WSA w Białystoku z dnia 3 listopada 2015 r. w sprawie II SA/Bk 594/15, Sąd wyraził pogląd, do którego WSA w Krakowie się przychyla, że nie można uzależniać przymiotu strony wyłącznie od negatywnego oddziaływania inwestycji na prawa osób trzecich, ale należy badać samą możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora. Tylko bowiem uwzględnienie przez organ wszystkich tych przesłanek zagwarantuje właściwe ustalenie kręgu stron postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę. Tak ustalone strony postępowania będą miały możliwość w toku zwykłego postępowania (a nie w toku ewentualnego postępowania wznowieniowego) sprawdzenia, czy faktycznie zagospodarowanie nieruchomości inwestycyjnej nie spowoduje nieruszenia ich interesu prawnego. Powyższy pogląd WSA w Krakowie koresponduje ze stanowiskiem WSA w Gdańsku, który w wyroku z dnia 14 października 2015 r , sygn. akt II SA/Gd 252/15, stwierdził, że "Przy ocenie, czy dana osoba jest stroną postępowania nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny tej osoby, a jedynie, czy interes taki jej przysługuje. Nie można przyjąć, iż zachowanie odległości dla danego rodzaju obiektów, przyjęte w przepisach rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przesądza o tym, że oddziaływanie tych obiektów nie wykracza poza obszar nieruchomości inwestora, a więc nieruchomości sąsiadujące nie znajdują się w obszarze ich oddziaływania. Ustalenie stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę zawiera element potencjalności. Stroną tego postępowania powinny być zatem nie tylko osoby, których prawa zostają naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać, nawet jeśli z projektu budowlanego wynika, że spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów Prawa budowlanego i przepisów odrębnych". W tej sytuacji, wobec powyższej interpretacji prawa w przedmiocie węziej rozumianego art. 28 Prawa budowlanego - nie znajduje uzasadnienia stanowisko organu II instancji podnoszące w nawiązaniu do art. 28 k.p.a., że "pobieżna analiza projektu zagospodarowania działki, wskazuje, że brak jest bezpośredniego oddziaływania obiektów budowlanych na działce inwestora na działkę sąsiednią w rozumieniu przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§ 29 rozporządzenia). Innych potencjalnych i negatywnych skutków związanych z podniesienia terenu działki nr [....] w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane i przepisów techniczno-budowlanych organ nie dostrzegł, tym samym brak było podstaw do uznania przymiotu strony skarżących". Skarżący podnoszą, że w związku z przedmiotową budową inwestor wybudował przy granicy działek na długości ponad 100 metrów nasyp ziemi o wysokości około 2 metrów oraz wykonał na całej długości rów odprowadzający wodę opadową. Wskazują, iż nie zgadzają się z oceną Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że tego rodzaju obiekt wybudowany w pobliżu granicy wymienionych wyżej działek nie implikuje interesu prawnego skarżących. W ocenie skarżących nie sposób uznać za prawidłowe stanowisko, że usytuowanie tego rodzaju nasypu i rowu pozostaje bez żadnego wpływu na prawa skarżących wynikające z prawa własności ich nieruchomości. W konsekwencji skarżący podnoszą istotną zmianę ukształtowania sąsiedniego terenu. Tego rodzaju zmiana nie może pozostawać bez wpływu na przyszłe zagospodarowanie stanowiących ich własność działek. Skarżący zostali z jednej strony obsypani zwałami ziemi, w tym również w miejscu usytuowania zabudowań mieszkalnych i gospodarczych. Podkreślili, iż w żaden sposób nie zabezpieczony nasyp, stwarza realne zagrożenie zasypywania - nieruchomości skarżących. W związku z powyższym uznanie przez organ, iż w sprawie zostało zapewnione poszanowanie interesów osób trzecich jest abstrakcyjne. W ich ocenie nie można zgodzić się z argumentacją organu, iż skoro sprawa rowu pod kątem spełniania wymogów określonych w ustawie Prawo wodne była badana przez Starostę B. , to taki stan rzeczy uniemożliwia skarżącym powoływanie się na ich interes prawny w tym przedmiocie w niniejszym postępowaniu. Z tego co zostało powyżej powiedzianej, organ II instancji powinien rozważyć, a wszystko za tym wskazuje, czy skarżący z uwagi na specyfikę pojęcia strony w Prawie budowlanym, w myśl wykładni prawa przeprowadzonej przez Sąd, mają prawo do bycia strona przedmiotowego postępowania z przyczyn przedstawionych poniżej, tym bardziej, że jest to postępowanie naprawcze a zatem inwestor nie zachował się zgodnie z treścią ostatecznego pozwolenia na budowę podczas prowadzenia budowy. W sprawie pojawiły się nadto zagadnienia związane z odziaływaniem na siebie regulacji Prawa wodnego i Prawa budowalnego, i na tle tych zagadnień i okoliczności stanu faktycznego organ powinien rozważyć ochronę interesów prawnych skarżących w kontrolowanej, czy też także i w innej odpowiednio wszczętej sprawie, w zależności od ustaleń stanu faktycznego i prawnego. Ustalenia wymaga bowiem przedmiotowy zakres postępowania naprawczego. Gdyby odwrócić sytuację, i założyć, że projekt budowlany zawierałby od początku kwestie podwyższenia terenu, częściowego utwardzenia jego powierzchni i także realizacji otwartego rowu odwadniającego i nasypu, to rozstrzygnięcie organu architektoniczno-budowlanego byłoby poprzedzone w odpowiednim adekwatnym zakresie stosownym pozwoleniem wodnoprawnym. Sąd zarazem zauważa, że Prawo budowlane posługuje się normatywnym pojęciem budowli ziemnej (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, na temat rozumienia tego pojęcia por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II OSK 2320/12, wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 marca 2013 r., II SA/Kr 95/13), które zostało przez organ odwoławczy pominięte bez rozważenia, czy z uwagi na zarzuty podnoszone przez skarżących nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie. W konsekwencji powyższych ustaleń należy zwrócić uwagę na relację zachodzącą między Prawem budowlanym a Prawem wodnym. Mianowicie zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów Prawa wodnego - w odniesieniu do urządzeń wodnych. Z kolei w myśl art. 62 ust. 2 Prawa wodnego przepisy art. 63-66 tej ustawy nie naruszają przepisów ustawy - Prawo budowlane. Wzajemne relacje między tymi ustawami wskazują, że w stosunku do urządzeń wodnych, zdefiniowanych w art. 9 ust. 1 pkt 19 Prawa wodnego, stosuje się łącznie przepisy obu wskazanych wyżej ustaw (zob. Z. Niewiadomski, (w:) Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2009, s. 30). Oznacza to, że, przy braku szczególnych zwolnień, wykonanie urządzenia wodnego będzie wymagało zarówno pozwolenia na budowę (albo zgłoszenia), jak i pozwolenia wodnoprawnego (zob. Z. Kostka, Prawo budowlane. Komentarz, Gdańsk 2007, s. 10). Z kolei zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 19 Prawa wodnego, ilekroć w ustawie jest mowa o urządzeniach wodnych - rozumie się przez to urządzenia służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, a w szczególności: a) budowle: piętrzące, upustowe, przeciwpowodziowe i regulacyjne, a także kanały i rowy, b) zbiorniki, obiekty zbiorników i stopni wodnych, c) stawy rybne oraz stawy przeznaczone do oczyszczania ścieków, rekreacji lub innych celów, d) obiekty służące do ujmowania wód powierzchniowych oraz podziemnych, e) obiekty energetyki wodnej, f) wyloty urządzeń kanalizacyjnych służące do wprowadzania ścieków do wód lub urządzeń wodnych oraz wyloty urządzeń służące do wprowadzania wody do wód lub urządzeń wodnych, g) stałe urządzenia służące do połowu ryb lub do pozyskiwania innych organizmów wodnych, h) mury oporowe, bulwary, nabrzeża, pomosty, przystanie, kąpieliska, i) stałe urządzenia służące do dokonywania przewozów międzybrzegowych. Z kolei zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 13 , ilekroć w ustawie jest mowa o rowach - rozumie się przez to sztuczne koryta prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna mniejszej niż 1,5 m przy ich ujściu. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ powinien kierować się ocena prawną Sądu. Mając na uwadze powyższe okoliczności prawne i faktyczne, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 lit. "a" p.p.s.a. uchylił decyzję organu II instancji. O kosztach postępowania, jak w pkt II sentencji wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło