II OSK 2320/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-02-26
Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Maciej Dybowski, Robert Sawuła
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nawiezienie kruszywa na działkę, skutkujące podniesieniem terenu i zmianą jego ukształtowania, może być uznane za budowlę ziemną w rozumieniu Prawa budowlanego, a tym samym podlegać jurysdykcji organów nadzoru budowlanego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nasyp ziemny, stanowiący całość techniczno-użytkową o określonej konstrukcji i funkcji, mieści się w kategorii obiektu budowlanego jako budowla ziemna w rozumieniu Prawa budowlanego. W związku z tym, organy nadzoru budowlanego są właściwe do rozpatrywania spraw dotyczących takich prac, nawet jeśli mogą one wpływać na stosunki wodne, które podlegają Prawu wodnemu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła robót budowlanych polegających na nawiezieniu kruszywa na działki, co podniosło teren i zmieniło jego ukształtowanie, wpływając na odpływ wód gruntowych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając, że samo nawiezienie kruszywa nie jest robotą budowlaną. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że nawiezienie kruszywa może być uznane za budowlę ziemną. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora, podzielając stanowisko organu odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną inwestora.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie sędzia NSA Maciej Dybowski /spr./ sędzia NSA Robert Sawuła Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 547/12 w sprawie ze skargi P. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 547/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę P. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania.
Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z [...] 2011 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] 2011 r.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej PINB bądź organ I instancji) na podstawie art. 105 § 1 kpa, art. 80 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej pb), umorzył postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych polegających na nawiezieniu kruszywa na działki nr ewid. [...], położone w miejscowości [...].
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że kontrola przeprowadzona przez pracowników Inspektoratu dnia 14 marca 2011 r. wykazała, że inwestor P. G. (dalej skarżący bądź inwestor) od lipca 2010 r. wykonuje prace polegające na nawiezieniu kruszywa na szerokości około 4,0 m na części działek nr ewid. [...]. Nawiezienie kruszywa spowodowało podniesienie terenu w stosunku do działki sąsiedniej (nr ...), stanowiącej własność J. P., o około od 0,25 do 0,70 m. Obecny podczas kontroli skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych dokumentów na wykonywanie niniejszych robót i odmówił podpisania protokołu oględzin. Organ I instancji przytoczył definicję robót budowlanych z art. 3 ust. 1 pkt 7 pb stwierdzając, że samego nawiezienia kruszywa nie można uznać za "zbudowanie" obiektu budowlanego wymagającego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a więc prac związanych z niniejszym nawiezieniem nie można potraktować jako robót budowlanych, które są nieodłącznie związane z obiektem budowlanym. Utwardzenie terenu kruszywem nie jest samodzielnym obiektem budowlanym, a jedynie może być częścią zamierzenia budowlanego, w skład którego wchodzi obiekt budowlany i winno być ujęte w projekcie zagospodarowania działki lub terenu dla takiego obiektu. Wskutek nawiezienia kruszywa na owe działki, doszło do zmiany ukształtowania terenu polegającej na utworzeniu niecki terenowej na działce nr [...], co z kolei doprowadziło do zakłócenia naturalnego odpływu wód gruntowych, a więc niniejsza sprawa dotyczy również regulacji przewidzianych ustawą [z dnia 18 lipca 2001 r.] Prawo wodne [(t.j. Dz. U. z 2005 r., nr 239, poz. 2019 ze zm., dalej pw bądź Prawo wodne)], w szczególności art. 29 pw, z którego jednoznacznie wynika, że w przedmiotowej sprawie organem właściwym do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego jest Wójt Gminy [...].
Odwołanie od tej decyzji wniósł J. P., zarzucając że informacje zawarte w protokole kontroli są niezgodne ze stanem rzeczywistym. W protokole uwzględniono tylko, że inwestor wykonuje prace polegające na nawożeniu kruszywa na szerokość 4 metrów. Opis ten dotyczy jednak tylko granicy działki od strony zachodniej. Organ nie odniósł się w ogóle do trzech pozostałych stron granicy, gdzie inwestor wykonał podniesienia terenu do 3 metrów wysokości ani do wykonanej i przysypanej już ziemią budowy kolektora wodnego na terenie działek [...]. Według odwołującego, skarżący złamał przepisy Prawa budowlanego (k. 4 akt WINB).
Decyzją z [...] 2012 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] 2012 r.) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej organ II instancji bądź WINB), na podstawie art. 138 § 2, art. 104 kpa i art. 80 ust. 2 pkt 2, i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej pb), uchylił decyzję z [...] 2011 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu WINB podał, że dla dokonania oceny prawidłowości decyzji z [...] 2011 r., w pierwszej kolejności ustalenia wymaga określenie charakteru przedmiotowej inwestycji. Wskazał art. 3 pkt 3 pb, zgodnie z którym przez budowlę należy rozumieć także budowle ziemne, a także powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 7.4.2011 r., II SA/Kr 241/11, w którym przyjęto, że budowla ziemna jest obiektem budowlanym, jeżeli spełnia warunki określone w art. 3 pkt 1 lit. b pb, czyli stanowi całość techniczno-budowlaną. W pełni zasadnym jest w ocenie WINB stwierdzenie, że nawiezienie na dany teren kruszywa, zmieniającego ukształtowanie tego terenu, mogłoby skutkować uznaniem wykonanych prac za budowlę. Uznał, że PINB niesłusznie stwierdził, że utwardzenie kruszywem nie może być w ogóle uznane za samodzielny obiekt budowlany, a jedynie może być uznane za część zamierzenia budowlanego, w skład którego wchodzi obiekt budowlany i winno być ujęte w projekcie zagospodarowania przestrzennego działki lub terenu dla takiego obiektu. Dla jednoznacznego ustalenia charakteru przeprowadzonej inwestycji, a tym samym rozstrzygnięcia kwestii, czy dla jej realizacji wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę lub dokonanie zgłoszenia, czy też jej legalność od powyższych czynności nie jest uzależniona, koniecznym jest wnikliwe zbadanie, czy i jakie roboty na owych działkach faktycznie wykonano. WINB wskazał, że ponownie prowadząc postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie PINB winien przeprowadzić raz jeszcze czynności kontrolne na nieruchomości i w sposób szczegółowy określić rozmiar, sposób i skutki wykonanych przez skarżącego prac. Dopiero po poczynieniu w tym zakresie ustaleń organ winien ocenić, czy skutki te można zakwalifikować jako wykonanie budowli ziemnej. Od stanowiska w tym zakresie będzie zależało, czy sprawa dotyczy obiektu budowlanego i robót budowlanych, regulowanych Prawem budowlanym, i czy należy do kompetencji nadzoru budowlanego. Ponownie prowadząc postępowanie wyjaśniające, PINB zbada dodatkowo kwestię powstania, w wyniku zmiany ukształtowania terenu dokonanej nawiezieniem kruszywa, niecki terenowej na działce nr [...], a w konsekwencji zakłócenia naturalnego odpływu wód gruntowych. Trafnie PINB wskazał, że sprawy objęte regulacją Prawa wodnego należą, co do zasady, do kompetencji wójta, burmistrza, prezydenta miasta. Konieczność zbadania owych kwestii przez organ nadzoru budowlanego jest uzasadniona odmiennymi przesłankami. W razie bowiem stwierdzenia, że zrealizowana inwestycja stanowi roboty budowlane, konieczna jest ocena ich dokonania - w kontekście ewentualnego przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego - w sposób zgodny z przepisami prawa. Uzasadnia to konieczność przeprowadzenia przez PINB postępowania administracyjnego w takim zakresie, w jakim jest ono niezbędne do prawidłowego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Skargę na decyzję z [...] 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł P. G., zarzucając decyzji błędną interpretację art. 3 pkt 3 pb w wyniku przyjęcia, że nawiezienie na dany teren kruszywa, mogłoby zostać uznane za skutkujące uznaniem wykonanych prac za budowlę; naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego, określającego jednostki samorządu terytorialnego, organami właściwymi w sprawach gospodarowania wodami; naruszenie przepisów postępowania przez przypisanie organowi nadzoru budowlanego I instancji możliwości rozpatrywania spraw z zakresu Prawa wodnego, wbrew jego kompetencjom rzeczowym, co jest działaniem sprzecznym z normą określoną w art. 19 kpa; naruszenie prawa procesowego przez nie wskazanie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego podstawy ustawowej do ustalenia właściwości rzeczowej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do prowadzenia postępowania w oparciu o art. 29 pw. Naruszenie powyższe prowadzi do działania niezgodnego z normą z art. 20 kpa.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa), oddalił skargę.
Sąd I instancji w pełni podzielił argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podstawową kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest to, czy nawiezienie kruszywa na działki nr [...] można potraktować jako obiekt budowlany (budowlę ziemną). Kwestia ta, trafnie zdaniem organu odwoławczego, nie została ustalona a jej jednoznaczne ustalenie pozwoli na wskazanie czy właściwym w sprawie jest organ nadzoru budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 7.4.2011 r., [II SA/ Kr] 241/11 [Wspólnota ...] wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 3 pb przez budowlę, stanowiącą jeden z rodzajów obiektów budowlanych, należy rozumieć m.in. budowle ziemne. Ta kategoria budowli nie została w ustawie bliżej scharakteryzowana. Budowla ziemna jest obiektem budowlanym, jeżeli spełnia warunki określone w art. 3 pkt 1 b, czyli stanowi całość techniczno-budowlaną. Nie jest przy tym konieczne, by budowla taka była wyposażana w jakieś dodatkowe instalacje czy urządzenia. Dla zakwalifikowania skutków robót ziemnych jako budowli ziemnej wystarczające jest, by stanowiły one pewną całość techniczno-użytkową, o określonej konstrukcji i funkcji. Za taką całość można uznać także skutek wykonanych robót niwelacyjnych, jeśli doszło do celowego nawiezienia czy przemieszczenia wielkich mas ziemi, skutkującego powiększeniem płaskiej części terenu (wyrok NSA z 1.2.2007 r., II OSK 813/06, ONSAiWSA 2007/6/133; wyrok WSA w Gliwicach z 10.7.2008 r., II SA/GL 55/08). W sprawie wymaga dokładnego zbadania, czy i jakie roboty na owych działkach wykonano. Po poczynieniu w tym zakresie ustaleń, organ winien ocenić, czy skutki te można zakwalifikować jako wykonanie budowli ziemnej. Od stanowiska w tym zakresie będzie zależało, czy sprawa dotyczy obiektu budowlanego i robót budowlanych, regulowanych prawem budowlanym i należy do kompetencji nadzoru budowlanego. Zgodnie z art. 41 ust. 2 pb, prace przygotowawcze mogą być wykonywane tylko na terenie objętym pozwoleniem na budowę. Oznacza to, że wykonanie niwelacji terenu, określonej jako rodzaj prac przygotowawczych, na terenie objętym pozwoleniem jest legalne. Nie oznacza to, że wykonanie takich prac poza terenem budowy jest obojętne z punktu widzenia prawa budowlanego i nie może stanowić przypadku samowoli budowlanej, jeśli skutkuje powstaniem obiektu budowlanego (wyrok WSA w Gliwicach z 22.8.2008 r., II SA/Gl 152/08, Lex nr 509803). Sąd I instancji w pełni podzielił ów pogląd.
Zdaniem Sądu I instancji, słusznie organ odwoławczy uznał, że niezasadne jest stanowisko PINB, który stwierdził, że utwardzenie kruszywem działek nr [...] nie może z definicji być uznane za obiekt budowlany. W ocenie Sądu I instancji owa okoliczność nie została w sposób wystarczający wyjaśniona przez organ I instancji, czym naruszono art. 7 i 77 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1.2.2007 r., [II OSK] 813/06 stwierdził, że "budowla ziemna jest jednym z rodzajów budowli wymienionych w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, przy czym - jak wynika z treści tego przepisu - musi to być obiekt budowlany. Ażeby za taki mógł być uznany, musi spełniać warunki określone w art. 3 pkt 1 lit. b, czyli stanowić całość techniczno-budowlaną (...). Nasyp ziemny realizowany w określonym celu stanowi także całość techniczno-użytkową o określonej konstrukcji i funkcji użytkowej, nawet jeżeli nie ma dodatkowych instalacji czy urządzeń. Nie można natomiast powiedzieć, że stanowi jakąś całość techniczno-użytkową bezładne gromadzenie na określonej nieruchomości gruzu i odpadów".
Jeśli nasyp ziemny nie ma charakteru bezładnie nawiezionego kruszywa czy ziemi, ale stanowi całość techniczno-użytkową o określonej konstrukcji i funkcji, winien być traktowany jako budowla ziemna objęta regulacjami Prawa budowlanego, w tym tych dotyczących jej legalności, w których to sprawach kompetencje mają organy nadzoru budowlanego.
Sąd I instancji stwierdził, że WINB prawidłowo zastosowało w sprawie art. 138 § 2 kpa, bowiem PINB naruszając przepisy postępowania (art. 7 i 77 kpa) i prawo materialne (nie dokonując prawidłowej wykładni art. 3 pkt 1 pb), wydał wadliwe rozstrzygnięcie a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wyjaśnienia wymaga określenie charakteru nasypu stanowiącego przedmiot postępowania a następnie jego prawidłową klasyfikację w kontekście przepisów prawa budowlanego i ewentualne prowadzenia postępowania związanego z obiektem wzniesionym w ramach samowoli budowlanej.
Wojewódzki Sąd uznał zarzuty skargi za bezpodstawne. Organ odwoławczy nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego ani materialnego. W szczególności rozstrzygnięcie tego organu nie zostało wydane z naruszeniem Prawa wodnego ani dotyczących właściwości organów. Organ odwoławczy nie wskazał na konieczność badania naruszenia Prawa wodnego w kontekście przejęcia przez organ nadzoru budowlanego uprawnień organów właściwych w sprawach przywrócenia naruszonych stosunków wodnych, ale w kontekście badania w ewentualnym postępowaniu legalizacyjnym czy ów obiekt nie narusza obowiązujących przepisów.
Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie wywiódł P. G., reprezentowany przez adw. R. R. zarzucając naruszenie:
1. prawa materialnego - art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. "nr 89, poz. 414", dalej pb) przez błędną interpretację i w konsekwencji uznanie, że nawiezienie przez skarżącego na należącą do niego nieruchomość ziemi i kruszywa może być uznane za obiekt budowlany (budowlę ziemną);
2. prawa procesowego - art. 19 kpa w zw. z art. 4 z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne ("tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., nr 115, poz. 1229" ze zm., dalej pw bądź Prawo wodne) przez przyjęcie, że organy nadzoru budowlanego posiadają kompetencje rzeczowe do rozpoznawania spraw odnoszących się do stanów wodnych na gruncie.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zm. 1101 i 1529, dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1).
W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.
Mimo że autor skargi kasacyjnej wskazał na obie podstawy skargi kasacyjnej, to uznać należy, że zarzut naruszenia przepisów o właściwości organów administracji publicznej, podniesiony w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej, jest w istocie zarzutem naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ppsa; wyrok NSA z: 9.11.2005 r., II GSK 226/05, Lex nr 192532; 20.1.2009 r., II GSK 675/08, Lex nr 481511; W. Piątek, Podstawy skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Wolters Kluwer 2011, s. 218-219, 290).
Zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej zostały skonstruowane niestarannie. Prawo budowlane powołane zastało przez autora skargi kasacyjnej w brzmieniu pierwotnym, a Prawo wodne w brzmieniu "(tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., nr 115, poz. 1229 z późn. zm.)" (s. 2 skargi kasacyjnej), mimo że wzorcem kontroli zaskarżonej decyzji winny być obie te ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji, tj. Prawo budowlane w brzmieniu j.t. Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm., a Prawo wodne w brzmieniu j.t. Dz. U. z 2005 r., nr 239, poz. 2019 ze zm. Sąd administracyjny kontroluje bowiem zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, biorąc pod uwagę stan prawny i faktyczny z daty jej wydania (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 343-344, uw. 1; A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2013, s. 427, uw. 2, s. 852-853 , uw. 3).
Mimo jednak tej wady, zarzut naruszenia art. 3 pkt 3 pb nadawał się do rozpoznania, choć okazał się nieusprawiedliwiony. Wbrew ocenie autora skargi kasacyjnej, w orzecznictwie Sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że nasyp ziemny mieści się, jako element techniczno-użytkowy, w kategorii obiektu budowlanego. Obiektem budowlanym są również budowle ziemne. Ustawa nie wyjaśnia, co prawda, co należy rozumieć przez budowle ziemne, jednakże można przyjąć, że są to wytwory ludzkiej działalności nie będące budynkiem lub obiektem małej architektury wykonane z ziemi lub podobnego materiału (wyrok NSA z 20.11.2003 r., II SA/Gd 1828/00).
Obiektem budowlanym może być nie tylko konstrukcja z materiałów twardych typu beton, asfalt, ale też konstrukcja ziemna (np. w odniesieniu do dróg jest to przystosowany do ruchu drogowego nasyp czy nawierzchnia ze żwiru usypana i utwardzona na gruncie wyznaczonym jako pas drogowy). Konstrukcje typu ziemnego są zaliczane do obiektów budowlanych, co wynika z definicji budowli, zawartej art. 3 pkt 3 pb, wymieniającej jako rodzaj budowli również "budowle ziemne" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 27.10.2011 r., II SA/Bd 963/11, Lex nr 1110759). Wykonanie 10 sztuk wzniesień i 10 zagłębień w stosunku do stałego terenu własnej działki i wykorzystywanie tak ukształtowanego terenu jako toru motokrosowego jest wykonaniem budowli ziemnej w rozumieniu art. 3 pkt 3 pb (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14.4. 2011 r., VII SA/Wa 2164/10, Lex nr 996674). Potoczne rozumienie określenia budowla ziemna (wobec braku definicji ustawowej) oznacza budowlę, której podstawowym tworzywem jest ziemia. Budowla taka jest wykonana w gruncie lub z gruntu. Przykładem budowli ziemnej może być wykonany z ziemi wał. Budowla ziemna musi mieć charakter kubaturowy, być widoczna i istnieć w kategoriach obiektywnych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 20.3.2013 r., II SA/Kr 95/13, Lex nr 1301172).
Przywołane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej orzeczenia Sądów administracyjnych zapadły na tle innych stanów faktycznych i nie prowadzą do odmiennej wykładni art. 3 pkt 3 pb, niż zaprezentowana w zaskarżonym wyroku.
W świetle niewadliwych w tej części ustaleń organów obu instancji, nie kwestionowanych przez skarżącego kasacyjnie, w wyniku nawiezienia przez inwestora na działki nr [...], powstała budowla o charakterze kubaturowym (warstwa kruszywa o wysokości od 0,25 do 0,70 m, o szerokości ok. 4,0 m, widoczna, istniejąca w kategoriach obiektywnych, stanowiąca całość techniczno-użytkową; k. 8, 9 akt PINB). Nie ulega wątpliwości, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Proszowicach, jak trafnie na to wskazał Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku (s. 6 i 7 uzasadnienia II SA/Kr 2320/12), obowiązany będzie dokonać precyzyjnych ustaleń nie tylko odnośnie budowli z nawiezionego na działki nr [...] kruszywa (od strony granicy zachodniej), lecz i wskazywanego w odwołaniu "podniesienia terenu do 3 metrów wysokości" z trzech pozostałych stron granicy i budowy kolektora wodnego na działkach nr [...] (objętej kontrolowanym postępowaniem) i nr 276/32 (o którą – w wyniku starannie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego - organ może poszerzyć postępowanie; k. 3-4, 29 akt PINB). Na załączonych do akt PINB wyrysach z mapy (k. 2, 9 akt PINB), brak oznaczenia działki nr 276/31; nie wiadomo w jakiej skali mapa ta jest nakreślona; jak jest zorientowana w stosunku do północy. Zapis w protokole z kontroli z 14 marca 2011 r. jest szczególnie skąpy; brak dokumentacji fotograficznej (k. 8, 9 akt PINB).
Nieskuteczny okazał się zarzut naruszenia art. 19 kpa w zw. z art. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2005 r., nr 239, poz. 2019 ze zm.). Zarzut ten z uwagi na swą konstrukcję, w części obejmującej art. 4 pw, nie został skutecznie podniesiony. Przepis art. 4 pw, w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji, składał się z 7 ustępów, przy czym ust. 1, z pięciu punktów, a ustęp 2 z 7 punktów, o zróżnicowanej treści normatywnej. Badanie zarówno petitum skargi kasacyjnej, jak i jej uzasadnienia, nie pozwoliło na ustalenie, naruszenia którego ustępu bądź punktu art. 4 pw, autor skargi kasacyjnej się dopatruje. Nie jest rzeczą sądu kasacyjnego domyślać się, którą z tych jednostek tekstu prawnego autor skargi kasacyjnej miał w istocie na myśli.
Do właściwości organów administracji architektoniczno-budowlanej oraz nadzoru budowlanego należy m. in. nadzór i kontrola nad przestrzeganiem prawa budowlanego, a w szczególności warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia przy wykonywaniu robót budowlanych i utrzymywaniu obiektów budowlanych (art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b pb). W myśl art. 30 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 5 pb wykonywanie robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych podlega zgłoszeniu właściwemu organowi. Wykonanie takich robót bez wymaganego zgłoszenia podlega stosownej procedurze naprawczej, przewidzianej w przepisach art. 50 i nast. pb, do prowadzenia takiego postępowania właściwy jest organ nadzoru budowlanego (art. 83 ust. 1 pb). Z kolei na wykonanie budowli ziemnej niezbędne jest pozwolenie na budowę (art. 28 ust. 1 pb), a brak takiego pozwolenia skutkować może zastosowaniem art. 48 pb.
Trafnie Sąd I instancji uznał, że rozstrzygnięcie WINB nie zostało wydane z naruszeniem Prawa wodnego ani dotyczących właściwości organów (art. 19 kpa). Organ odwoławczy nie wskazał na konieczność badania naruszenia Prawa wodnego w kontekście przejęcia przez organ nadzoru budowlanego uprawnień organów właściwych w sprawach przywrócenia naruszonych stosunków wodnych (art. 29 ust. 1-3 pw), ale w kontekście badania w ewentualnym postępowaniu legalizacyjnym czy ów obiekt nie narusza obowiązujących przepisów.
Wobec powyższego, na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło