II SA/Kr 276/22

WyrokWSA w Krakowie2022-04-07

Skład orzekający: Piotr Fronc, Agnieszka Nawara-Dubiel, Małgorzata Łoboz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, powołując się na rozbieżności w dokumentacji budynku i niespełnienie warunków technicznych, jeśli budynek i lokal istniały przed 1 stycznia 1995 r. i zastosowanie znajduje art. 2 ust. 1b ustawy o własności lokali?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie odmówiły zastosowania art. 2 ust. 1b ustawy o własności lokali, który wyłącza stosowanie niektórych wymogów dotyczących samodzielności lokalu dla budynków istniejących przed 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą. Przedłożona dokumentacja, w tym opis techniczny z 1994 r., wystarczająco udowodniła istnienie lokalu w obecnym kształcie przed wskazaną datą, co uzasadnia wydanie zaświadczenia. Organy nadmiernie rozszerzyły zakres kontroli, wykraczając poza kompetencje w postępowaniu o wydanie zaświadczenia.
Stan faktyczny
Skarżący K. W. wnioskował o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego. Organ I instancji odmówił, wskazując na rozbieżności w dokumentacji budynku, niespełnienie warunków technicznych (wysokość lokalu poniżej 2,50 m) oraz brak dowodów na legalne istnienie lokalu przed 1995 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, podkreślając konieczność badania zgodności z planowaniem przestrzennym i przepisami budowlanymi po nowelizacji ustawy o własności lokali. Skarżący zaskarżył postanowienie, argumentując, że budynek i lokal istniały przed 1995 r., co wyłącza stosowanie niektórych przepisów, a organy przekroczyły swoje kompetencje.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzające je postanowienie organu I instancji oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 grudnia 2021 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego K. W. kwotę 597 (słownie: pięćset osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 22.10.2021 r., znak: [...] Prezydent Miasta K., na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej jako k.p.a.) w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24.06.1994 r. o własności lokali (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 1048), po rozpoznaniu wniosku K. W. orzekł o odmowie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego oznaczonego nr [...] w budynku przy ul. [...] w K.. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że pismem z dnia 17.05.2021 r. (data wpływu) wnioskodawca zwrócił się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego samodzielność ww. lokalu w budynku przy ul. [...] w K.. W toku postępowania wnioskodawca przedłożył dokumentację inwentaryzacyjną, a także kserokopię dokumentu pn. "Opisu technicznego do projektu podziału fizycznego budynku mieszkalnego wybudowanego na działce [...] w K. przy ul. [...]" datowanego na 12.05.1994 r. Organ stwierdził, że brak jest możliwości potwierdzenia samodzielności lokalu. Podstawą tego ustalenia są rozbieżności w zakresie kształtu i położenia budynku. Rysunki załączone do ww. Opisu pokazują budynek mieszkalny w innym kształcie , usytuowany na inaczej oznaczonej działce niż budynek mieszkalny nr [...] jaki znajduje się aktualnej mapie ewidencji gruntów z dnia 1.04.2021 r. Wskazany na aktualnej mapie budynek jest niemal dwukrotnie mniejszy niż pokazany na rysunkach z 1994 r. , a graniczy z nim budynek jednokondygnacyjnego garażu. Rozbieżności te nie zostały wyjaśnione. Nadto organ zauważył, że wysokość w całym lokalu nr [...] jest mniejsza niż 2,50 m, co oznacza, że taki lokal nie spełnia obowiązujących warunków technicznych dla lokalu mieszkalnego wynikających z § 72 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065). W oparciu o analizę ksiąg wieczystych organ zauważył, że budynek przy ul. [...] został wybudowany w latach 70 - tych XX w. i wtedy też został dokonany podział fizyczny budynku i powstały 3 lokale mieszkalne: lokale mieszkalne nr [...] i [...]. Żaden z nich nie odpowiada opisem lokalowi nr [...] wskazanemu we wniosku. Odnośnie złożonego przez wnioskodawcę opisu technicznego do projektu podziału fizycznego budynku mieszkalnego wybudowanego na działce [...] w K. przy ul. [...] datowanego na 12.05.1994 r. odnotowano, że zapisy ksiąg wieczystych nie potwierdzają faktycznego jego dokonania. Nie można więc uznać, że lokal powstał przed 1995 r. Uzupełniająco organ zwrócił uwagę, że w rejonie znajdują się budynki mieszkalne jednorodzinne. Wnioskodawca we wniosku wskazał, że budynek nr [...] jest budynkiem wielorodzinnym. Jednakże brak jest dokumentu który by powyższą okoliczność potwierdzał. Jeśli w budynku, który nie ma statusu budynku wielorodzinnego wnioskodawca chce uzyskać zaświadczenie o samodzielności czwartego lokalu mieszkalnego i nie posiada dokumentów potwierdzających że budynek ten jest wielorodzinny lub że wybudowano go na podstawie pozwolenia na budowę wydanego w latach 1995-2003, organ nie może wydać zaświadczenia o samodzielności takiego lokalu, gdyż wydając je usankcjonowałby samowolę budowlaną polegającą na zmianie sposobu użytkowania budynku z jednorodzinnego na wielorodzinny. Ze względu na fakt. że pojęcie "samodzielnego lokalu mieszkalnego" pojawiło się w prawie w chwili wejścia w życie ustawy o własności lokali w dniu 24.06.1994 r., a wnioskodawca nie załączył żadnych dokumentów potwierdzających funkcjonowanie w budynku nr [...] lokali mieszkalnych zgodnie z prawem, nie ma więc podstawy do uznania, iż wykazany w inwentaryzacji lokal mieszkalny nr [...] funkcjonuje legalnie. Obowiązującą (od dnia 11.09.2017 r.) nowelizacją ustawy o własności lokali, ustawodawca nakłada na starostę obowiązek badania nie tylko technicznych właściwości lokalu (np. wydzielenie ścianami trwałymi) jak to miało miejsce do tej pory, ale również zgodność z aktami lub rozstrzygnięciami podjętymi na etapie planistycznym oraz budowlanym. Zaświadczenie o samodzielności lokalu nie jest zatwierdzeniem podziału czy też przebudowy, a brak kontroli nad tym przyczyniał się do dodatkowej zmiany pomieszczeń na lokale (dodatkowe podziały w budynkach, itd.), zwiększając tym samym intensywność użytkowania (np. brak miejsc parkingowych), brak spełniania norm technicznych (np. warunki użytkowania, infrastruktura przeciwpożarowa) dla zabudowy wielorodzinnej, a co za tym idzie niebezpieczeństwo dla użytkowników. Podmiotem odpowiedzialnym za wydanie zaświadczenia zgodnego z prawem jest starosta. Zażalenie na postanowienie złożył K. W., wnosząc o jego uchylenie w całości i zobowiązanie organu I instancji do wydania zaświadczenia o żądanej treści. Zaskarżonemu postanowieniu żalący się zarzucił naruszenie przepisów art. 2 ustawy o własności lokali oraz art. art. 217 - 220 k.p.a. Żalący podniósł, że budynek przy ul. [...] w K. został wybudowany w latach 1950-1955, czyli na pewno przed dniem 1.01.1995 r. oraz przed dniem 11.07.2003 r., które to daty wskazują odpowiednio ust. 1b i ust. 1c zawarte w art. 2 ustawy o własności lokali, i które to przepisy prawa nie mogą mieć zastosowania. Zdaniem żalącego się przedłożone przez niego dowody wykazały, że już w 1994 r. lokal nr [...] był fizycznie wydzielony i przewidziany do wyodrębnienia na rzecz wnioskodawcy. Skoro przedmiotowy lokal w dniu 12.05.1994 r. został uwzględniony w "Opisie technicznym (...)" to oznacza, że w tamtym czasie ten lokal już istniał i był przeznaczony przez właścicieli do wyodrębnienia jako lokal samodzielny. Zdaniem żalącego się, dywagacje organu dotyczące analizy "zabudowy okolic ul. [...]" czy też "zmiany sposobu użytkowania na budynek wielorodzinny" oparte są na domysłach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 17.12.2021 r., znak: [...], na podstawie art. 2 ust. 1a, ust. 2 i ust. 3 ustawy o własności lokali oraz art. 217, art. 219 i art. 138 § 1 pkt 1, art. 17 pkt 1 w związku z art. 144 kpa, utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji w pierwszej kolejności przedstawił uregulowania prawne kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wydawania zaświadczeń oraz treść art. 2 ustawy o własności lokali. Podkreślił przy tym, że brzmienie art. 2 ust. 3 zostało z dniem 23.08.2018 r. zmienione ustawą z dnia 5.07.2018 r. o zmianie ustawy o własności lokali (Dz. U. 2018 r. poz. 150) i jak wskazano w uzasadnieniu nowelizacji, zmiana brzmienia art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali ma na celu jednoznaczne i wyraźne określenie, że na staroście spoczywa obowiązek badania, oprócz kryteriów, o których mowa w art. 2 ust. 2 ustawy, czyli fizycznej i technicznej samodzielności lokalu, badania także czy wydzielenie lokalu jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego oraz pozostałymi decyzjami administracyjnymi. Wprowadzona zmiana miała na celu również wyeliminowanie luki pozwalającej na ominięcie przepisów o planowaniu przestrzennym oraz przepisów budowlanych i wydzielanie lokali mieszkalnych, stanowiące niezbędny warunek ich sprzedaży, w sposób sprzeczny z przeznaczeniem nieruchomości, a także bez uprzedniej weryfikacji, czy samodzielny lokal wyodrębniony trwałymi ścianami odpowiada wymaganiom przepisów technicznych m.in. z zakresu prawa budowlanego związanych także z bezpieczeństwem użytkowanych lokali. Ponadto ustawodawca chciał zapobiec sytuacjom, w których treść zaświadczenia nie odpowiada przepisom i treści wydanych decyzji. Możliwość odstąpienia od wymogów określonych art. 2 ust. 1a ustawy o własności lokali, zawarta w przepisie art. 2 ust. 1b stanowi wyjątek, odstępstwo od zasady, a zatem jak każdy wyjątek, winno być interpretowane zawężająco. Niedopuszczalna jest bowiem taka interpretacja wyjątku, która będzie pozwalać na nadanie mu szerokiego zastosowania, wykraczającego poza zasady ogólne wprowadzenia danego nakazu. Zatem, biorąc pod uwagę specyfikę dość mocno sformalizowanego i uproszczonego postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia, strona ubiegająca się w nim o możliwość skorzystania z wyjątku od zasady, którym jest odstąpienie od spełnienia określonych w art. 2 ust. 1a ustawy o własności lokali wymogów, winna w sposób nie budzący wątpliwości wykazać przesłanki umożliwiające skorzystanie z art. 2 ust. 1b ustawy o własności lokali. Oznacza to, iż samodzielny lokal w budynku wybudowanym przed 1.01.1995 r. musiał istnieć przed tą datą w takim kształcie jak obecnie, tzn. nie został po tej dacie przebudowany, o czym świadczyłaby dokumentacja archiwalna. Jeżeli po dniu 1.01.1995 r. nastąpiła zmiana (kształt lokalu, rozkład pomieszczeń, ich ilość itp.) to wyjątek wprowadzony przez ust. 1b nie może mieć zastosowania i lokale muszą spełniać wymagania wskazane w ust. 1a. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca przedłożył inwentaryzację lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w K., poprawioną na żądanie organu pierwszej instancji według wskazań zawartych w postanowieniu z dnia 21.05.2021 r., znak: [...] [...], zawierającą dokumentację w postaci "Rzutu lokalu nr [...]" oraz "Przekroju I-I" z daty 18.06.2021 r., opracowaną przez arch. O. S., oraz oświadczenia autorki opracowania stwierdzające, że dokumentacja została sporządzona zgodnie ze stanem istniejącym-faktycznym, że ściany wydzielające lokal nr [...] przy ul. [...], [...], są ścianami trwałymi, że dojście do lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w K. prowadzi poprzez części wspólne budynku (klatka schodowa). Bezspornym w przedmiotowej sprawie jest ustalenie, że budynek przy ul. [...] nr [...] został wybudowany przed 1.01.1995 r. Wątpliwości natomiast budzi data powstania lokalu mieszkalnego nr [...] o kształcie i strukturze opisanej w inwentaryzacji, obrazującej stan na dzień jej wykonania (18.06.2021 r.). Wnioskodawca nie wskazał żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że lokal w tej strukturze i kształcie został wybudowany przed 1.01.1995 r. Wskazany w dokumentacji lokal mieszkalny nr [...] usytuowany jest na kondygnacji 03 w budynku - poddasze. Na rysunku pod nazwą "Przekrój I-I" - załączonym do "Opisu technicznego (...)" datowanego na rok 1994 jest co prawda wskazany lokal nr [...], jednakże dowód ten przestawia stan projektowany. Nadto, wszystkie rysunki załączone do wskazanego "opisu" pokazują budynek mieszkalny o innym kształcie, usytuowany na inaczej oznaczonej działce, niż budynek mieszkalny nr [...], jaki znajduje się na załączonej do wniosku aktualnej mapie ewidencji gruntów z dnia 01.04.2021 r. Analiza bowiem aktualnej mapie - stanowiącej dokument urzędowy - dowodzi, że budynek jest niemal dwukrotnie mniejszy niż pokazany na rysunkach z 1994 r., a graniczy z nim budynek jednokondygnacyjnego garażu. Rozbieżności tej nie wyjaśnił wnioskodawca, tym samym stanowi okoliczność uniemożliwiającą uznanie lokalu za samodzielny, bo treść zaświadczenia o samodzielności lokalu dotyczy wydzielenia lokalu ścianami trwałymi w obrębie konkretnego budynku, a nie takiego, którego nie można zidentyfikować wobec jego innego kształtu. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że rysunki z 1994 roku, jak i rysunki inwentaryzacyjne wykonane na dzień 11.05.2021 r. i 18.06.2021 r. podają, iż wysokość w całym lokalu nr [...] jest mniejsza niż 2,50 m. Powyższe oznacza, że taki lokal nie spełnia obowiązujących warunków technicznych dla lokalu mieszkalnego, które wynikają z § 72 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zdaniem Kolegium nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie żalącego się, że lokal nr [...] istniał przed 1995 roku, ponieważ w dniu 12.05.1994 r. został uwzględniony w "Opisie technicznym (...)"- co ma oznaczać, że lokal był przeznaczony przez właścicieli do wyodrębnienia jako lokal samodzielny. Dokument ten może być dowodem wyłącznie tego, że współwłaściciele budynku projektowali podział fizyczny budynku mieszkalnego na działce nr [...] w K. przy ul. [...] m.in. poprzez m.in. oddanie lokalu nr [...] położonych na I piętrze i poddaszu K. W.. Tym niemniej załączone do akt sprawy wydruki z elektronicznego systemu ksiąg wieczystych dowodzą, że ww. wybudowany w latach 70 -tych XX w. budynek został wtedy objęty podziałem fizycznym, skutkiem którego powstały 3 lokale mieszkalne: nr [...] i [...] (decyzja z dnia 03.03.1970 r. Dzielnicowej Rady Narodowej P. - Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury Nr [...]). Żaden z tych lokali nie odpowiada opisem lokalowi nr [...] wskazanemu we wniosku. Tym samym kolejny podział w budynku w 1994 r. nie został dokonany, co wynika z zapisów ksiąg wieczystych. Konsekwencją powyższych ustaleń jest brak możliwości ustalenia, że lokal nr [...] powstał przed 1995 rokiem. Pomimo wezwania przez organ I instancji, wnioskodawca nie złożył żadnych dowodów pozwalających potwierdzić omawianą okoliczność, co czyni niemożliwym ustalenie, że znajduje zastosowanie art. 2 ust. 1b u.w.l. Skoro w inwentaryzacji z dnia 18.06.2021 r., na poddaszu znajduje się lokal oznaczony nr [...], to Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że w tej sprawie nie można wydać zaświadczenia potwierdzającego, iż lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy ul. [...] w K. jest samodzielnym lokalem mieszkalnym. Zachodzi natomiast uzasadnione przypuszczenie, że dokonano podziałów, przebudowy przedmiotowego w przedmiotowym budynku po 1.01.1995 r. W takiej sytuacji do wniosku należało dołączyć wymaganą prawem dokumentację zgodnie z art. 2 ust. 1a ustawy o własności lokali. Organ II instancji podkreślił, że sam fakt wydzielenia lokalu trwałymi ścianami w obrębie budynku nie jest wystarczający dla wydania zaświadczenia o jego samodzielności. W wyniku wskazanej wyżej nowelizacji na starostę nałożono obowiązek badania nie tylko technicznych właściwości lokalu (wydzielenie ścianami trwałymi), ale również zgodności z aktami lub rozstrzygnięciami podjętymi na etapie planistycznym lub budowlanym, o ile w świetle obowiązujących przepisów prawa określone zmiany zagospodarowania lub sposobu użytkowania wymagają takich rozstrzygnięć. Starosta nie może dopuścić do wydania zaświadczenia o samodzielności dla lokalu, który nie spełnia wymogów przewidzianych w przepisach prawa. Kolegium podzieliło również spostrzeżenia organu I instancji, że zabudowa w rejonie ul. [...], ul. [...], ul. [...], ul. [...] i ul. [...] jest zabudową budynkami jednorodzinnymi o niskiej intensywności i wysokości, co sugeruje, że budynek nr [...] również budowany był jako budynek jednorodzinny. Tym samym wydzielenie czwartego lokalu mieszkalnego wymagałoby zmiany sposobu użytkowania na budynek wielorodzinny. Organ I instancji dokonał kwerendy w prowadzonych przez siebie rejestrach monitorujących wpływ wniosków do organu, jednak nie stwierdził złożenia wniosku dotyczącego przebudowy i zmiany sposobu użytkowania tego budynku. Wnioskodawca również nie załączył do akt sprawy żadnego dokumentu potwierdzającego fakt dokonania takiej zmiany. Zaświadczenie o samodzielności lokalu nie może prowadzić do zatwierdzenia przebudowy, podziału czy też zmiany sposobu użytkowania budynku. K. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w postaci: 1. art. 2 ust. 2 i 3 ustawy o własności lokali poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że przy interpretowaniu pojęcia samodzielność lokalu należy stosować kryteria wynikające z ustawy Prawo budowlane oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy; 2. art. 2 ust. 1b ustawy o własności lokali poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy budynek istniał przed dniem 1.01.1995 r.; 3. art. 2 ust. 1c ustawy o własności lokali poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w budynku mieszkalnym jednorodzinnym odrębną nieruchomość mogą stanowić co najwyżej dwa samodzielne lokale mieszkalne, w sytuacji gdy ograniczenie to nie ma zastosowania do budynków, które zostały wybudowane przed dniem 11.07.2003 r.; 4. art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane polegającego na jego niewłaściwym zastosowaniu, w sytuacji gdy brak jest przesłanek uzasadniających stosowanie wskazanego przepisu w postępowaniu w sprawie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu; II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: 1. art. 218 § 1 i 2 w zw. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. aprobując bez zastrzeżeń stanowisko organu I instancji polegające na odmowie wydania zaświadczenia w sprawie samodzielności lokalu, w związku z poczynieniem przez organ I instancji błędnych ustaleń w zakresie okoliczności istotnych dla sprawy oraz zastosowaniem dodatkowych i nieprzewidzianych w u.w.l. kryteriów oceny; 2. art. 7, art. 8, art. 12, art. 77 k.p.a. poprzez wyprowadzenie błędnych wniosków z ustalonych istotnych okoliczności sprawy, w sposób sprzeczny z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego i bezpodstawne przyjęcie, że lokal nr [...] nie spełnia przesłanki samodzielności, podczas gdy zebrana w sprawie dokumentacja, sporządzona przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia wynika, że lokal spełnia warunki określone w art. 2 ust. 2 u.w.l., a organy obu instancji nie wskazały żadnego dowodu na podstawie, którego ustalono, że ww. lokal nie jest samodzielny, tym samym brak przesłanek uzasadniających odmowę wydania zaświadczenia, które znalazłyby oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wywodził, że budynek przy ul. [...] w K., w którym znajduje się lokal nr [...] został wybudowany i istniał przed dniem 1.01.1995 r. Z tego względu w niniejszej sprawie nie podlegają badaniu przez starostę przesłanki określone w art. 2 ust. 1a i 1c u.w.l. Warunkiem koniecznym uzyskania zaświadczenia o samodzielności lokalu pozostaje ustalenie przez organ jedynie przesłanek wskazanych w art. 2 ust 2 u.w.l. Analiza treści tego przepisu, nie daje żadnych podstaw do uzależniania wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego od stwierdzenia przez uprawniony do wydania tego zaświadczenia organ, że realizacja budynku, w którym dany lokal się znajduje powinna nastąpić w zgodzie z przepisami prawa budowlanego. Co więcej przedmiotem tego postępowania nie jest stwierdzenie przez starostę czy lokal może nadawać się do użytkowania. Oznacza to, że organ powinien był ocenić, czy lokal spełnia wymagania, o których mowa w art. 2 ust. 2 u.w.l. Organ wydający zaświadczenie nie miał kompetencji do badania czy lokal oprócz kryteriów, o których mowa w art. 2 ust 2 u.w.l. jest zgodny z zapisami planu miejscowego lub sposobem użytkowania. Stanowisko sądów administracyjnych w tym zakresie wydaje się być utrwalone, w szczególności budynków wybudowanych przed 1995 rokiem, na potwierdzenie czego skarżący przytoczył wyrok NSA z dnia 20.10.2010 r., sygn. akt: I OSK 810/10 oraz wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9.02.2005 r., sygn. akt: III SA/Wr 203/03. Na ograniczony zakres kontroli wskazał również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8.02.2011 r. Z uwagi na powyższe stanowisko sądów administracyjnych, nie ulega wątpliwości, że ustalenia czynione przez organ w zakresie sposobu użytkowania, wysokości pomieszczeń, ilości lokali mieszkalnych w budynku nosiły cechy dowolności i nie znajdowały podstawy prawnej w obowiązujących przepisach. W toku postępowania wnioskodawca przedstawił wszelką posiadaną i wymaganą przepisami dokumentację zatem nieprawdą jest twierdzenie organu jakoby skarżący nie wykazał, że lokal w tej strukturze i kształcie został wybudowany przed 1.01.1995 r. Co więcej w pkt. D opisu technicznego wprost wynika, że lokal taki znajdował się w budynku, w szczególności w dniu 12.05.1994 r. Abstrahując od faktu, że budynek w swoim kształcie funkcjonował przed rokiem 1994, chcąc ustalić odrębną własność lokalu logicznym jest, że lokal musiał już wtedy istnieć, co potwierdza dokumentacja w postaci rzutów poszczególnych kondygnacji. Niezrozumiałe jest również twierdzenie organu, sprowadzające się do stwierdzenia, że skoro nie ustalono odrębnej własności lokalu w 1994 roku to lokal taki nie istniał. Stanowi to nadinterpretację i pozbawione jest jakiejkolwiek logiki, gdyż uzyskanie przez wnioskodawcę zaświadczenia o samodzielności lokalu warunkuje możliwość ustanowienia odrębnej własności, nie odwrotnie. Skarżący podkreślił również cel zmian wprowadzonych ustawą z dnia 5.07.2018 r. o zmianie ustawy o własności lokali. Po pierwsze zmiany te miały wyeliminować wątpliwości interpretacyjne dotyczące wydzielania samodzielnych lokali mieszkalnych oraz kompetencji starosty do badania przesłanek wydzielania samodzielnych lokali. Dodanie ust l b w zakresie art. 2 u.w.l. wiązało się z trudnościami jakie napotykało wydzielenie lokali w starych budynkach, co do których w archiwach organów często brakowało dokumentacji budowlanej. Stąd względem lokali położonych w budynkach istniejących przed dniem 1.01.1995 r. jak też tych dla których wydane zostały przed tym dniem decyzje o pozwoleniu na budowę, starosta będzie ustalał jedynie ich fizyczną i techniczną samodzielność. Wprowadzenie natomiast regulacji ust 1c dotyczyło nieuczciwych praktyk deweloperów i taki był też cel regulacji. Natomiast wprost zostało wskazane w treści tego przepisu, że po zmianach ograniczenie to nie będzie dotyczyć budynków, które zostały wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez dniem 11.07.2003 r. W tej bowiem dacie weszły w życie zmienione przepisy ustawy Prawo budowlane, które nałożyły na organy administracji architektoniczno-budowlanej obowiązek prowadzenia rejestrów wniosków o pozwolenie na budowę i decyzji o pozwoleniu na budowę. Dopiero zatem na tej podstawie starosta będzie mógł stwierdzić czy mimo fizycznej samodzielności dopuszczalne będzie wydanie zaświadczenia. Zatem dokonywanie przez organ kwerendy jest całkowicie bezpodstawne z punktu widzenia treści ust. 1c, który nie ma zastosowania w sprawie wniosku skarżącego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, albowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a." sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodne z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części; jeżeli zaś zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części bądź wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych ustaw sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Rozpocząć należy od przywołania części przepisu art. 2 ustawy z dnia 24.06.1994 r. o własności lokali (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 1048 dalej jako "u.w.l."), który jest podstawą oceny o zasadności wydania zaświadczenia. Art. 2. 1. Samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, zwane dalej "lokalami", mogą stanowić odrębne nieruchomości. 1a. Ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy. 1b. Przepisu ust. 1a nie stosuje się do budynków istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą. 1c. Odrębną nieruchomość w budynku mieszkalnym jednorodzinnym mogą stanowić co najwyżej dwa samodzielne lokale mieszkalne. Ograniczenie to nie ma zastosowania do budynków, które zostały wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed dniem 11 lipca 2003 r. 2. Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. 3. Spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1a-2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Co do zaświadczenia, ogólne przepisy w tym zakresie znajdujemy w dziale VII k.p.a. Zgodnie z art. 217 § 1 i 2, zaświadczenie wydaje się na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie i wydaje się je, jeżeli: 1/ urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2/ osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zgodnie natomiast z art. 218, w wypadkach określonych w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (§ 1). Organ administracji publicznej przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (§ 2). Na gruncie regulacji zamieszczonej w art. 2 ust. 1b u.w.l. w orzecznictwie wskazuje się, że nie można wydać zaświadczenia potwierdzającego, iż lokale są lokalami samodzielnymi, w sytuacji, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że dokonano podziałów, przebudowy lub zmiany sposobu użytkowania budynku po 1.01.1995 r. W takiej sytuacji do wniosku należy dołączyć wymaganą prawem dokumentację zgodnie z art. 2 ust. 1a u.w.l. Możliwość odstąpienia od wymogów, zawarta w przepisie art. 2 ust. 1b stanowi wyjątek, odstępstwo od zasady, a zatem jak każdy wyjątek, winno być interpretowane zawężająco. Niedopuszczalna jest bowiem taka interpretacja wyjątku, która będzie pozwalać na nadanie mu szerokiego zastosowania, wykraczającego poza zasady ogólne wprowadzenia danego nakazu (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 16.04.2021 r. II SA/Kr 107/21). Wprawdzie w art. 2 ust. 1b u.w.l. mowa jest o budynkach istniejących przed dniem 1.01.1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą, jednakże wykładnia celowościowa tego przepisu prowadzi do wniosku, że nie chodzi w nim o datę wybudowania budynku, lecz o datę powstania lokalu będącego przedmiotem oceny w trybie wydawania zaświadczeń. Celem tego przepisu - dodanego w 2018 r. - było bowiem umożliwienie prawnego wyodrębnienia lokali istniejących od kilkudziesięciu lat, jednak niespełniających aktualnie obowiązujących norm. Z całą pewnością ustawodawca nie zamierzał w ten sposób umożliwić inwestorom robót budowlanych wykonywanych obecnie obejścia tych aktualnych wymogów - tylko dlatego, że budynek, w którym te roboty są wykonywane powstał przed 1995 rokiem lub przed tą datą wydane zostało pozwolenie na jego budowę (por. wyroki WSA w Krakowie: z dnia 1.08.2019 r., sygn. akt II SA/Kr 601/19; z dnia 12.08.2020 r., sygn. akt II SA/Kr 376/20). Sąd przychyla się do prezentowanego wyżej poglądu. W świetle omawianego przepisu kluczowa powinna być zatem data powstania lokalu będącego przedmiotem postępowania. Oznacza to, że zadaniem organu jest ustalenie nie tylko kiedy powstał budynek (bądź kiedy wydano pozwolenie na budowę), ale czy lokal objęty wnioskiem o wydanie zaświadczenia istniał przed 1.01.1995 r. w takim kształcie jak obecnie, czy też spełnienie warunków określonych w art. 2 ust. 2 u.w.l. wymagało przeprowadzenia dodatkowych robót budowlanych. W tym drugim przypadku wskazuje się bowiem na konieczność stosowania zasad ogólnych, a więc weryfikacji samodzielności lokalu w kontekście art. 2 pkt 1a u.w.l. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że Sąd nie podziela stanowiska organów, że przedłożona przez skarżącego dokumentacja nie pozwala na zastosowanie w odniesieniu do lokalu nr [...] przepisu art. 2 ust. 1b ustawy o własności lokali i wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego. Sąd dokonał odmiennej oceny zasadniczego dowodu w sprawie tj. dokumentu pn. "Opis techniczny do projektu podziału fizycznego budynku mieszkalnego wybudowanego na działce [...] w K. przy ul. [...]". Z samego bowiem faktu, że ww. dokument został sporządzony na potrzeby projektu podziału fizycznego nie można wywodzić, że Opis techniczny dotyczył lokali w ich przyszłym, projektowanym dopiero kształcie. Brak jest podstaw do takiego rozumowania. Zdaniem Sądu, sporządzona charakterystyka obiektu odzwierciedlała stan faktyczny, a zatem rozrysowane na poszczególnych kondygnacjach lokale istniały już w dacie sporządzenia dokumentu. Analiza jego treści prowadzi do wniosku, że niezbędne roboty budowlane zostały już wykonane, o czym świadczy chociażby fraza cyt.: "konieczność takiego uzupełnienia wynika z wyodrębnienia strychów i poddasza po wymianie dachów nad budynkiem i przybudówką" oraz informacja, że lokale są już zajmowane przez poszczególnych współwłaścicieli obiektu zgodnie z proponowanym podziałem (por. strona 2 Opisu technicznego, k. 55 akt administracyjnych). Rację ma też skarżący wskazując, że pozbawiony logiki jest zarzut organu II instancji, że nie doszło do planowanego wyodrębnienia lokalu nr [...], o czym świadczyć mają zapisy księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości. Gdyby bowiem zapis tej treści znalazł się w księdze wieczystej (jak uczyniono to w przypadku trzech pozostałych lokali) prowadzenie obecnie postępowania o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu byłoby pozbawione uzasadnienia. W ocenie Sądu, lokal oznaczony numerem 4 uwidoczniony w Inwentaryzacji budynku przy ul. [...] w K. – Rzut poddasza, przedłożonej wraz z wnioskiem o wydanie zaświadczenia, jest lokalem tożsamym z lokalem pokazanym na k. 60 akt administracyjnych przedstawiającej Rzut poddasza w Opisie technicznym z 1994 roku. Różnice w pomiarach poszczególnych pomieszczeń są na tyle niewielkie, że mieszczą się w granicach błędu obliczeniowego. Kluczowe dla możliwości wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu na podstawie art. 2 ust.1b u.w.l. jest ustalenie, że lokal spełniający warunki do jego wyodrębnienia istniał przed rokiem 1995 i okoliczność ta została udowodniona w niniejszej sprawie w wystarczający sposób. Skoro nie ma większych odrębności między budynkiem zinwentaryzowanym przez arch. O. S. w dniu 11.05.2021 r. a budynkiem uwidocznionym w opisie technicznym z dnia 12.05.1994 r., a dodatkowo w tym ostatnim dokumencie w opisie konstrukcji budynku jest mowa o dobudowie od strony zachodniej to można założyć, że sygnalizowana przez organy niezgodność z danymi uwidocznionymi w ewidencji gruntów powstała przed rokiem 1995. Zaświadczenie stanowi urzędowe poświadczenie określonych faktów lub stanu prawnego. Co prawda przepis art. 218 § 2 k.p.a. dopuszcza do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie przed wydaniem zaświadczenia, ale pamiętać należy, że postępowanie to spełnia tylko pomocniczą rolę w ustaleniu treści zaświadczenia, bo główną rolę art. 218 § 1 k.p.a. przypisuje danym wynikającym z ewidencji, rejestru, wykazu, zbioru dokumentów lub zbioru danych utrwalanych innymi technikami, a będących w posiadaniu organu. Zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Tym samym nie jest dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (por. wyrok NSA z dnia 6.07.2020 r., sygn. I OSK 2858/19). Należy jednocześnie zaznaczyć, że wprowadzone z dniem 23.08.2018 r., na mocy nowelizacji ustawą z 5.07.2018 r. o zmianie ustawy o własności lokali, nowe brzmienie art. 2 ust. 3 u.w.l. stanowi o zaświadczeniu starosty stwierdzającym spełnienie stanu faktycznej samodzielności w znaczeniu "technicznym" (tj. zgodnym z definicją samodzielności sformułowaną w ust. 2), ale także zaistnienie przesłanek samodzielności sformułowanych w ust. 1a. W konsekwencji, starosta, w ramach postępowania, którego efektem ma być wydanie zaświadczenia, powinien zbadać nie tylko spełnienie przez lokal wymogu samodzielności, ale także, z wyjątkiem wskazanym w ust. 1b, zgodność projektowanego ustanowienia odrębnej własności lokalu, zarówno mieszkalnego, jak i użytkowego, m.in. z pozwoleniem na budowę albo, odpowiednio do wymagań Prawa budowlanego, skutecznie dokonanym zgłoszeniem zamiaru podjęcia robót budowlanych oraz pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym, znów odpowiednio do przepisów Prawa budowlanego, zawiadomieniem o zakończeniu budowy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2.10.2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 802/19, wyrok WSA w Warszawie z dnia 19.02.2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1994/20). Odmiennie sytuacja przedstawia się gdy zaświadczenie wydawane jest na podstawie art. art. 2 ust. 1b. W takim bowiem wypadku starosta może odmówić wydania zaświadczenia o samodzielności lokali jedynie wtedy, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że dokonano podziałów, przebudowy lub zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku po 1.01.1995 r. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do takiego twierdzenia. Zarazem nie mają racji organy sugerując, że wydzielenie czwartego lokalu w budynku mieszkalnym prowadzić będzie do niedopuszczalnej zmiany sposobu użytkowania budynku jako budynku wielorodzinnego. Definicja budynku jednorodzinnego została wprowadzona do ustawy Prawo budowlane z dniem 11.07.2003 r. na mocy ustawy z dnia 27.03.2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718). Pod pojęciem budynku mieszkalnego jednorodzinnego nakazuje rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Do przepisu tego nawiązuje przepis art. 2 ust. 1c u.w.l., gdzie wskazano, że odrębną nieruchomość w budynku mieszkalnym jednorodzinnym mogą stanowić co najwyżej dwa samodzielne lokale mieszkalne. Ograniczenie to nie ma zastosowania do budynków, które zostały wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed dniem 11 lipca 2003 r. W kontekście argumentacji organów wypada zwrócić uwagę, że art. 134 kodeku cywilnego (obowiązujący do dnia 1.10.1990 r.) stanowił, że domem jednorodzinnym jest dom mieszkalny, jak również samodzielna część domu bliźniaczego lub szeregowego, jeżeli są przeznaczone do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych właściciela i jego bliskich i nie przekraczają rozmiarów określonych przez właściwe przepisy. Art. 135 § 1 k.c. stanowił, że lokal mieszkalny może stanowić odrębną nieruchomość, jeżeli jest przeznaczony do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych właściciela i jego bliskich i nie przekracza rozmiarów określonych przez właściwe przepisy, a znajduje się w domu mieszkalnym, w którym stosownie do tych przepisów dopuszczalne jest wyodrębnienie własności poszczególnych lokali. Jeżeli w domu mieszkalnym, w którym wyodrębniona została własność poszczególnych lokali, znajdują się lokale użytkowe konieczne do wykonywania zawodu przez właściciela lokalu, stanowią one część składową lokalu mieszkalnego (§ 2). "Właściwe przepisy" o których mowa w art. 135 § 1 k.c. stanowiły najpierw przepisy ustawy z dnia 28.05.1957 r. o wyłączeniu spod publicznej gospodarki lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielni mieszkaniowych (Dz. U. z 1962 r., Nr 47, poz. 228). Z przepisów ww. ustawy wynikało, że odrębna własność lokali mogła powstać w małych domach mieszkalnych liczących od 2 do 4 lokali a także w domach jednorodzinnych (por. art. 1 ust. 1 pkt 1,2, art. 3 ust. 1, 2). Ustawa ta została uchylona ustawą z dnia 20.04.1974 r. Prawo lokalowe (Dz. U. z 1974 r., Nr 14), która w art. 3 ust. 2 stanowiła, że małym domem mieszkalnym jest budynek obejmujący samodzielne lokale mieszkalne, których własność została lub może zostać wyodrębniona na rzecz różnych osób. Definicja powyższa została doprecyzowana w rozporządzeniu wykonawczym Rady Ministrów z dnia 26.06.1974 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów prawa lokalowego, a następnie zastąpiona definicją zawartą w kolejnym rozporządzeniu z dnia 9.11.1987 r. Obie te definicje wskazywały, że mały dom mieszkalny może obejmować 2 do 4 samodzielnych lokali mieszkalnych oraz lokale użytkowe, konieczne do wykonywania zawodu przez właściciela, jego dzieci lub rodziców, nie wliczane w skład powierzchni użytkowej lokali mieszkalnych. Ustawa Prawo lokalowe z 1974 roku utraciła moc z dniem 12.11.1994 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 2.07.1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych. Następnie rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn.: Dz.U. z 1999 r., Nr 15, poz. 140) definiowało: w § 3 pkt 2 budynek mieszkalny jako budynek wielorodzinny, dom mieszkalny zawierający nie więcej niż 4 mieszkania, dom jednorodzinny oraz dom mieszkalny w zabudowie zagrodowej, w § 3 pkt 3 zabudowę wielorodzinną jako budynek mieszkalny zawierający więcej niż 4 mieszkania lub zespół takich budynków, wraz z urządzeniami związanymi z ich obsługą oraz zielenią i rekreacją przydomową, natomiast w § 3 pkt 4 zabudowę jednorodzinną jako budynek mieszkalny jednorodzinny lub zespół takich budynków w układzie: wolno stojącym, bliźniaczym, szeregowym, atrialnym, a także budynek mieszkalny zawierający nie więcej niż 4 mieszkania lub zespół takich budynków. W świetle powyższego należy stwierdzić, że ograniczenie ilości lokali w budynku jednorodzinnym do dwóch lokali ma rację bytu jedynie w stosunku do budynków wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego po 11.07.2003 r. o czym wprost stanowi cytowany wyżej art. 2 ust. 1c u.w.l. Wywody organów o zmianie sposobu użytkowania budynku jednorodzinnego w budynek wielorodzinny pomijają regulacje prawne funkcjonujące przed 2003 rokiem. W kwestii zastrzeżenia organów dotyczącego niespełnienia przez lokal nr [...] norm dotyczących wysokości pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi należy wskazać, że z przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, że poszczególne pomieszczenia w lokalu nr [...] mają wysokość od 2,20 do 2,30 m. Jednocześnie zarówno w inwentaryzacji budynku wykonanej w 2021 roku jak i w opisie technicznym z 1994 roku wskazano, że budynek znajduje się na poddaszu. Jeśli przyjąć (co nie jest oczywiste) zastosowanie w sprawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z powołanym przez organy § 72 ust. 1 rozporządzenia, minimalna wysokość w świetle dla pokojów na poddaszu w budynkach jednorodzinnych i mieszkalnych zagrodowych oraz pomieszczenia w budynkach rekreacji indywidualnej wynosi 2,2m. Organy zakwestionowały możliwość uznania trzeciej kondygnacji nadziemnej budynku jako poddasza, lakonicznie wskazując, że "nie zachodzi tu przypadek wskazany w rozporządzeniu, jakim są skośne sufity, oraz lokal w całości – a nie tylko część pokoi – ma wysokość mniejszą niż 2,30 m" (strona druga postanowienia organu I instancji). Wbrew temu co wskazano wyżej, rozporządzenie nie zawiera jednak legalnej definicji pojęcia poddasza. Dlatego też za dowolne należy uznać stanowisko organów odwołujące się do bliżej nieokreślonych przepisów rozporządzenia uzależniających możliwość zakwalifikowania kondygnacji jako poddasza od "skośnych ścian". W przywołanym rozporządzeniu w kontekście poddasza wskazano natomiast w § 3 pkt 16 że pod pojęciem kondygnacji należy rozumieć poziomą nadziemną lub podziemną część budynku, zawartą pomiędzy powierzchnią posadzki na stropie lub najwyżej położonej warstwy podłogowej na gruncie a powierzchnią posadzki na stropie bądź warstwy osłaniającej izolację cieplną stropu, znajdującego się nad tą częścią budynku, przy czym za kondygnację uważa się także poddasze z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz poziomą część budynku stanowiącą przestrzeń na urządzenia techniczne, mającą średnią wysokość w świetle większą niż 2 m; za kondygnację nie uznaje się nadbudówek ponad dachem, takich jak maszynownia dźwigu, centrala wentylacyjna, klimatyzacyjna lub kotłownia. W § 3 pkt 10 ww. rozporządzenia zdefiniowano pojęcie pomieszczenia mieszkalnego, nakazując rozumieć pod nim pokoje w mieszkaniu, a także sypialnie i pomieszczenia do dziennego pobytu ludzi w budynku zamieszkania zbiorowego. Z kolei w § 4 ww. rozporządzenia wskazano, że pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi dzielą się na: pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa dłużej niż 4 godziny, oraz pomieszczenia przeznaczone na czasowy pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa od 2 do 4 godzin włącznie. W związku z tym, "poddasze", wobec braku legalnej definicji tego pojęcia w prawie budowlanym, należy rozumieć tak jak w znaczeniu potocznym, czyli jako przestrzeń nad najwyższym stropem lub sklepieniem, bezpośrednio pod pokryciem dachowym (zob. Encyklopedia: "Architektura i budownictwo", Witold Szolgini, wyd. Naukowo-Techniczne, Warszawa 1991 r.). W konkluzji wskazać trzeba, że organy nie zakwestionowały skutecznie zakwalifikowania przez uprawnionego architekta kondygnacji na której znajduje się przedmiotowy lokal jako poddasza. Sąd uznał, że organy rozstrzygające niniejszą sprawę dopuściły się naruszenia przepisu prawa materialnego - art. 2 ust. 1b u.w.l. odmawiając jego zastosowania w niniejszej sprawie. Tym samym naruszyły również wskazane w skardze przepisy prawa procesowego art. 7, art. 8, art. 77 k.p.a. Rozpatrując ponownie wniosek, organy wezmą pod uwadze ocenę prawną sformułowaną w niniejszym wyroku. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2018 r. poz. 265 t.j.). Na kwotę zasądzonych kosztów składają się wpis w kwocie 100 zł, opłata kancelaryjna 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika – adwokata w kwocie 480 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło