II SA/Kr 277/17
WyrokWSA w Krakowie2017-09-13
Skład orzekający: Agnieszka Nawara - Dubiel, Paweł Darmoń, Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego na etapie wstępnym, jeśli przesłanką wznowienia jest brak udziału strony w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), a kwestia posiadania przymiotu strony nie jest ewidentna?Ratio decidendi
Organ administracji nie może odmówić wznowienia postępowania na wstępnym etapie, jeśli przesłanka wznowienia dotyczy braku udziału strony w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), a kwestia posiadania przymiotu strony nie jest ewidentna. W takiej sytuacji organ powinien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania, a dopiero w jego toku badać, czy strona faktycznie brała udział w postępowaniu bez własnej winy. Odmowa na wstępnym etapie jest dopuszczalna jedynie, gdy z treści samego podania wynika w sposób ewidentny, że pochodzi ono od podmiotu niebędącego stroną.Stan faktyczny
Skarżący H.S. i H.S. złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu, mimo iż są współwłaścicielami sąsiednich nieruchomości. Organy obu instancji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że działki skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, wskazując na swój interes prawny wynikający m.in. z potencjalnego spadku wartości nieruchomości oraz ograniczenia nasłonecznienia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Mirosław Bator (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H.S. i H.S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 30 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia 30 grudnia 2016 r. oraz poprzedzające je postanowienie organu i instancji II. zasądza od Wojewody [...] solidarnie na rzecz skarżących kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2016 r. nr [...] działając na podstawie art. 149 § 3 i art. 150 § 1 w związku z art. 147, art. 104 K.p.a. oraz art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane po rozpatrzeniu wniosku H. S. oraz H. S. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji nr [...] z dnia 12 maja 2016 r. Prezydenta Miasta K. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla M. Z. oraz T. Z. dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz garażu wraz z zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą techniczną tj.: budową dojść i dojazdów, budową zewnętrznych instalacji: elektrycznej, wody, kanalizacji sanitarnej, gazu, budową wewnętrznych instalacji: elektrycznej, wody, centralnego ogrzewania, gazowej, kanalizacji sanitarnej na działkach nr [...] i [...] obr. [...] przy ul. [...] w K..
Organ podał, że wobec niezaskarżenia powyższej decyzji w terminie i trybie ustawowo przewidzianym stała się ona ostateczna w dniu 7 czerwca 2016 r. H. S. oraz H. S. złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę. W uzasadnieniu swojego wniosku podnieśli, iż bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu pomimo, iż są współwłaścicielami nieruchomości posadowionej na działkach nr [...] i [...], pozostających w bezpośrednim sąsiedztwie z terenem inwestycji tj. działkami nr [...] i [...] obręb [...]. Wnioskujący zaznaczyli, iż droga zjazdowa na działkę inwestora została poszerzona kosztem ich nieruchomości.
Prezydent Miasta K. wskazał, że przesłanki wznowienia postępowania zostały enumeratywnie określone w art. 145 § 1 pkt 1-8 K.p.a. Z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynikającą z art. 16 § 1 K.p.a. ich wykładnia winna mieć charakter zawężający. Organ podkreślił, że kwestia wznowienia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy wniosek oparty jest o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. jest zagadnieniem budzącym wątpliwości zarówno w judykaturze, jak i doktrynie. W szczególności wątpliwości budzi fakt, w jakim stadium postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania, które jest oparte na podstawie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. badaniu podlega spełnienie tej przesłanki wznowienia. Wynika to z faktu, iż w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. posłużono się w sposób bezpośredni określeniem "strona", które w ten sposób stało się niejako częścią materialnej podstawy wznowienia postępowania. W związku z czym pojawia się pytanie, czy organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania może badać wystąpienie tej przesłanki w fazie rozstrzygania o samym wznowieniu, czy też może to uczynić, podobnie jak w odniesieniu do pozostałych przesłanek wznowienia, dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu. Powyższe wątpliwości mogą powstać i powstają rzeczywiście, ze względu na fakt, iż jest to jedyna podstawa wznowienia, w której ustawodawca posłużył się określeniem "strona". Tak więc, skoro w doktrynie i orzecznictwie jest niesporne, iż nie jest dopuszczalne badanie przesłanek wznowienia postępowania przed wydaniem postanowienia o wznowieniu, to pojawia się problem, czy organ administracji właściwy w sprawie wznowienia postępowania musi traktować wznowienie postępowania w oparciu o tą przesłankę, tak jak wszystkie pozostałe przesłanki wznowienia postępowania, to znaczy czy przed wydaniem postanowienia o wznowieniu może badać, czy wniosek pochodzi od podmiotu posiadającego interes prawny, czy też musi wznowić postępowanie i dopiero w jego toku zbadać, czy wniosek ten pochodził od strony postępowania. Organ podzielił stanowisko zaprezentowane m.in. w wyroku NSA z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1158/10 a mianowicie, że "w przypadku oparcia wniosku o wznowienie postępowania na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu - okoliczność, czy podanie pochodzi od podmiotu posiadającego interes prawny badana jest przed wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia postępowania - postanowienia o wznowieniu postępowania ewentualne decyzji (obecnie postanowienia) o odmowie wznowienia postępowania. Natomiast, gdy okaże się, że podanie takie złożyła strona, to po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, a więc w toku wznowionego postępowania, przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 będzie badana wyłącznie pod kątem ustalenia czy rzeczywiście wystąpiła sytuacja, iż bez własnej winy nie brała ona udziału w tym postępowaniu. Inaczej mówiąc, przedmiotem wznowionego postępowania w zakresie ustalenia czy przesłanka wznowienia w rzeczywistości wystąpiła będzie wyłącznie sprawdzenie braku zawinienia strony w nieuczestniczeniu w postępowaniu, a jeżeli się on potwierdzi, to także wpływ tej okoliczności na byt prawny ostatecznej decyzji".
W sytuacji zatem stwierdzenia, że podmiot składający wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w oparciu o przesłankę z art. 145 § l pkt 4 K.p.a. jest stroną tego postępowania (przy jednoczesnym zachowaniu terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie), właściwy organ administracji obowiązany jest wznowić postępowanie zakończone wydaniem decyzji ostatecznej, na podstawie art. 149 § 2 K.p.a., zaś w sytuacji stwierdzenia w postępowaniu wyjaśniającym przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, że podmiot składający wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. nie jest stroną tego postępowania, organ administracji zobligowany jest do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi lex specialis w stosunku do przepisu art. 28 K.p.a. Ustalenie obszaru oddziaływania konkretnego obiektu ma decydujące znaczenie dla ustalenia stron postępowania administracyjnego. Obszarem tym jest "teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu, w tym zabudowy, tego terenu" (art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane). W postępowaniu, zakończonym wydaniem decyzji administracyjnej nr [...] z dnia 12 maja 2016 r. obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, obejmował działki nr [...], [...], obręb [...]. [...] i nie obejmował działek stanowiących współwłasność wnioskujących o wznowienie postępowania, tj. działek nr [...] i [...]. W zakresie § 13 i § 60 obowiązujących warunków technicznych przedmiotowe zamierzenie nie ogranicza możliwości zabudowy działek sąsiednich oraz zapewnia zgodny z przepisami czas nasłonecznienia budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na dz. nr [...], stanowiącego własność H. S. oraz H. S. - min. odległość budynków projektowanych od budynku istniejącego wynosi 15.40 m.
W kwestii ograniczenia dostępu do drogi publicznej wskazano, że zgodnie z ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wyżej wymieniona inwestycja nie ogranicza dostępu do drogi publicznej innym sąsiednim nieruchomościom, ponieważ zgodnie z definicją zawartą w ww. ustawie art. 2 pkt 14 ustawy "dostęp do drogi publicznej" - należy przez to rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Zarówno działki nr [...] i [...] obr. [...] objęte przedmiotowym postępowaniem, zgodnie z wydanym przez Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. oświadczeniem o przyłączeniu do dróg lądowych i możliwości połączenia z drogą publiczną z 27.04.2015 r. dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: " budowa budynku mieszkalnego oraz garażu dwustanowiskowego na dz. nr [...], [...] obr. [...] jak również dz. nr [...] i [...] będące współwłasnością H. S. oraz H. S. posiadają dostęp do drogi publicznej tj. ul. [...] poprzez drogę wewnętrzną tj. ul. [...].
Organ stwierdził, że planowana inwestycja nie wpłynie na możliwość dotychczasowego korzystania z nieruchomości należącej do wnioskujących o wznowienie, ani na możliwość jej zagospodarowania, w tym zabudowy, w przyszłości. Z powyższej analizy wynika, że działki nr [...] i [...] nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej decyzją o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 12 maja 2016 r.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł H. i H. S. podnosząc, że bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę omawianej inwestycji, pomimo iż są współwłaścicielami działek nr [...] i [...], pozostających w sąsiedztwie z działkami nr [...] i [...] obręb [...], objętymi planowaną inwestycją. Jednocześnie wnioskodawcy wskazali, iż o obszarze oddziaływania decydują przepisy z zakresu zapewnienia nasłonecznienia i naświetlenia nieruchomości wnioskodawców, przekroczenia poziomu hałasu oraz interes wnioskodawców wynikający ze spadku wartości ich nieruchomości wskutek realizacji planowanej inwestycji. Skarżący jednocześnie wskazują, że ich przymiot strony winien wynikać z faktu, że byli stronami w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy planowanej inwestycji.
Wojewoda postanowieniem z dnia 30 grudnia 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w niniejszej sprawie obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, objął działki nr [...], [...] obręb [...] Obszar oddziaływania planowanej inwestycji nie zawiera działek, których właścicielami są skarżący. W ocenie organu odwoławczego w odniesieniu do działek nr [...] i [...], znajdujących się w niebezpośrednim sąsiedztwie w stosunku do działki budowlanej (dzieli je wąska działka nr [...] o charakterze miedzy polnej) należy wyjaśnić, że z projektu zagospodarowania terenu wynika, że planowana zabudowa jest usytuowana w minimalnej odległości 4,38m ścianą z otworami okiennymi oraz 3,50m ścianą bez otworów okiennych od granicy działki nr [...]. Zgodnie z § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy; 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Oznacza to, że odległości planowane w projekcie zagospodarowani działki spełniają wymagania cytowanego przepisu.
Organ wyjaśnił, że organy administracji architektoniczno-budowlanej są związane zakresem wniosku o pozwolenie na budowę. Zatem jeżeli inwestor wnosi o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz garażu wraz z zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą techniczną, organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają podstaw do podejrzewania inwestora o intencje innego użytkowania planowanej inwestycji. Przedmiotem projektu budowlanego, wbrew zarzutom wnioskodawcy, nie jest warsztat samochodowy. Inwestor uzyskał pozwolenie na budowę garażu. Zabudowa, będąca przedmiotem wniosku o pozwolenie na budowę, spełnia wymagania zabudowy mieszkalnej również w zakresie poziomu hałasu i emisji spalin. Częścią wniosku jest projekt zagospodarowania terenu. Z tego dokumentu wynika, że droga wewnętrzna przebiega po terenie działki budowlanej. Wjazd na teren inwestycji jest planowany na działce nr [...]. Droga dojazdu jest zaprojektowana w taki sposób, że nie powoduje ograniczenia dostępu do drogi publicznej sąsiednim nieruchomościom. Przy czym należy zaznaczyć, że organy administracji architektoniczno-budowlanej mają prawo orzekać jedynie w odniesieniu do zgodności wniosku i jego załączników z prawem. W odniesieniu do informacji, że zarządca drogi nie procedował do tej pory pozwolenia na budowę zjazdu z ul. [...] na teren działek nr [...] i [...], należy wyjaśnić, że projekt zjazdu na teren objęty omawianym wnioskiem o pozwolenie na budowę nie jest przedmiotem tego wniosku. Przepisy prawa pozwalają inwestorowi na zatwierdzenie projektu zjazdu odrębnym trybem.
W postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, obowiązkiem organów administracji jest zbadanie, czy w wyniku realizacji inwestycji dojść może do naruszenia interesów osób trzecich, ale wyłącznie w zakresie ewentualnego naruszenia norm Prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia, o ile takie mogą wystąpić, nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, lecz jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych, innych osób. Ochrona takich interesów w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której to osoby trzecie, a nie inwestorzy -właściciele nieruchomości, na której ma powstać planowana inwestycja, będą decydować o dopuszczalności wybudowania obiektów budowlanych, miejscu posadowienia takich obiektów, rodzaju obiektu budowlanego. W myśl powyższego podnoszony przez wnioskodawców aspekt spadku wartości rynkowej ich nieruchomości w sąsiedztwie planowanej inwestycji nie może być przedmiotem analizy organów administracji architektoniczno-budowlanej, gdyż wykracza to poza ich kompetencje. Natomiast z przeprowadzonej analizy wynika, że działki nr [...] i [...], które stanowią współwłasność wnioskujących o wznowienie postępowania H. S. oraz H. S. nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 12 maja 2016 r.
Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli H. i H. S. zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W dalszej części skargi przedstawili przebieg postępowania przed organami i stwierdzili, że w tym przypadku należy wznowić postępowanie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym argumentację użytą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Chodzi tu o naruszenie, które skutkuje przyjęciem, że bez jego popełnienia nie doszłoby do wydania rozstrzygnięcia określonej treści. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest ocenia legalności postanowienia Wojewody, utrzymujące w mocy postanowienie organu l instancji o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 12 maja 2016 r. zatwierdzającą projekt budowlany oraz udzielającą pozwolenia na budowę M. Z. i T. Z. dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz garażu wraz z zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą techniczną tj.: budową dojść i dojazdów, budową zewnętrznych instalacji: elektrycznej, wody, kanalizacji sanitarnej, gazu, budową wewnętrznych instalacji: elektrycznej, wody, centralnego ogrzewania, gazowej, kanalizacji sanitarnej na działkach nr [...] i [...] obr. [...] [...] przy ul. [...] w K..
Rozpatrując skargę w ramach opisanej na wstępie kognicji wojewódzki sąd administracyjny, nie przesądzając kwestii przysługiwania skarżącej przymiotu strony w poprzednio prowadzonym postępowaniu, stwierdza, że w toku postępowania administracyjnego organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania - to jest art. 149 § 1, 2 i 3 K.p.a. - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozważania należy poprzedzić uwagami natury ogólnej odnośnie specyfiki postępowania wznowienionego. Otóż postępowanie administracyjne, po wpłynięciu podania o wznowienie postępowania, jest podzielone na dwa etapy. W pierwszym etapie, organ bada czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. oraz 145a K.p.a. oraz, czy zostało ono wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 K.p.a., a także czy wnoszący poddanie jest stroną tego postępowania. Negatywna weryfikacja którejkolwiek z tych przesłanek uprawnia organ do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3. Drugi etap obejmuje kontrolę merytoryczną tj. postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.
Kwestią dyskusyjną jest jednak uprawnienie do badania przez organ przymiotu strony na wczesnym, wstępnym etapie, w sytuacji, kiedy wnoszący podanie o wznowienie postępowanie powołuje się na brak swojego udziału w postępowaniu (145 § 1 pkt 4 K.p.a.), a tym samym uprawnienie do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania już na tym etapie z powołaniem się na tą okoliczność, że wnoszący podanie nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W sytuacji takiej organ administracji, przymiot strony podmiotu składającego podanie, powinien badać jako przyczynę wznowienia - a zatem po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Z zasady bowiem z wnioskiem takim występują podmioty pominięte przez organy administracji w ustalaniu kręgu stron danego postępowania administracyjnego, a które stoją na stanowisku (zasadnie lub niezasadnie), iż w postępowaniu tym powinny brać jako strony udział. Przyznanie lub odmowa przyznania statusu strony takiemu podmiotowi rozstrzyga o tym czy zaszła wskazana w art. 145 1 pkt 4 K.p.a. przyczyna wznowienia postępowania i z uwagi na tą okoliczność ustalenia, co do posiadania przymiotu strony przez wnoszącego podanie o wznowienie, powinno nastąpić w pełnowymiarowym postępowaniu administracyjnym a nie na wstępnym, formalnym jego etapie. Wyjątkiem od tej reguły może być ocena organu dokonana w oparciu o treść samego podania. Otóż jeżeli z tej treści w sposób ewidentny, nie budzący żądnej wątpliwości wynika, że pochodzi ono od podmiotu nie będącego stroną postępowania - co musi wynikać z samych twierdzeń w nim zawartych a nie z odmiennej oceny prawnej danego stanu faktycznego - organ może wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Organ ma zatem podstawy wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, negatywnie oceniając przymiot strony przez wnoszącego o wznowienie postępowania, jedynie wtedy, gdy okoliczność ta nie budzi żadnych wątpliwości.
Konkludując, w ocenie sądu, jeśli okoliczność, czy danemu podmiotowi przysługuje status strony postępowania, stanowi jednocześnie przesłankę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), to może być ona badana już po wszczęciu postępowania wznowieniowego. Zaprezentowane wyżej stanowisko znajduje potwierdzenie w najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnym (por. wyrok NSA z 17.04.2012 r., II OSK 191/12, wyrok NSA z 5.04.2017 r., sygn. akt l OSK 2214/16, wyrok NSA z 19.05.2017 r., sygn. II OSK 2411/15).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, sąd stwierdza, że brak interesu prawnego po stronie skarżącej w sprawie zakończonej decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę nie ma z pewnością charakteru ewidentnego. Działki nr [...] i nr [...] znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...] na której ma powstać budynek. Ponadto wskazać należy, że ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiednich mogą dotyczyć większego obszaru niż tylko nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji. Uznanie, że skarżący nie mają interesu prawnego w przedmiotowej sprawie nie jest więc oczywiste, a tylko w takiej sytuacji możliwe jest zakończenie postępowania wznowieniowego już na pierwszym etapie. Konieczne jest przeprowadzenie analizy sytuacji prawnej skarżących w kontekście budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz garażu wraz z zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą techniczną, przy zapewnieniu im prawa do czynnego udziału w tym postępowaniu. Przy wyznaczaniu obszaru oddziaływaniu obiektu należy pamiętać, że ustawodawca w definicji określonej w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane odsyła do przepisów odrębnych. Wobec braku wyraźnego wskazania przez ustawodawcę przepisów, na podstawie których dochodzi do wyznaczenia terenu w otoczeniu obiektu budowlanego, przyjąć należy, że są to wszystkie powszechnie obowiązujące przepisy prawa wprowadzające określonego rodzaju ograniczenia czy też utrudnienia w zakresie zagospodarowania tego terenu, a w szczególności: przepisy techniczno -budowlane, w tym przeciwpożarowe, przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, przepisy prawa miejscowego (wyrok NSA z 16.03.2011 r., II OSK 472/10), czy też przepisy dotyczące własności i innych praw rzeczowych określone w kodeksie cywilnym i innych ustawach (wyrok NSA z 24.04.2009 r., II OSK 626/08).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 kwietnia 2017 r., sygn. II OSK 2025/15 trafnie stwierdził, że nie sposób mówić o oczywistym (ewidentnym) braku przymiotu strony danego postępowania administracyjnego w odniesieniu do podmiotu, który składając wniosek o wznowienie tego postępowania powołuje się na własny interes prawny i dla weryfikacji twierdzeń którego - tak jak w rozpatrywanej sprawie, w której przymiot strony zależy od określenia rodzaju i zasięgu oddziaływania projektowanej inwestycji, co zwykle jest kwestią sporną - niezbędne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, obejmującego zwłaszcza badanie i ocenę określonego materiału dowodowego.
Mając na względzie stanowisko organów obu instancji - sprowadzające się w istocie do ustalenia, że sporna inwestycja nie będzie oddziaływać na nieruchomość skarżących - nie budzi wątpliwości sądu, że w niniejszej sprawie doszło do merytorycznego rozpoznania wniosku H. S. i H. S. - bez wymaganego w tym zakresie wznowienia postępowania. Jak wynika bowiem z art. 149 § 1 i 2 K.p.a. przeprowadzenie przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy następuje na podstawie postanowienia o wznowieniu postępowania. W konsekwencji należy uznać, że organy obu instancji orzekły o odmowie wznowienia postępowania z naruszeniem tych przepisów.
Orzekając ponownie organ, mając na względzie poczynione wyżej uwagi, wyda stosowne rozstrzygnięcie, eliminując tym samym dotychczasowe naruszenia prawa.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło