II SA/Kr 295/16

WyrokWSA w Krakowie2016-05-09

Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Kazimierz Bandarzewski, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie była stroną w pierwotnym postępowaniu o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, może skutecznie domagać się wznowienia tego postępowania na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, powołując się na swój interes prawny wynikający z roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżącej nie przysługiwał status strony w pierwotnym postępowaniu o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, ponieważ nie była ona użytkownikiem wieczystym ani właścicielem nieruchomości. W związku z tym, nie posiadała legitymacji do domagania się wznowienia tego postępowania, nawet jeśli powoływała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący niekonstytucyjności przepisów ustawy lub na swój interes prawny wynikający z roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, które zostało już ostatecznie rozstrzygnięte negatywnie. Brak statusu strony wyklucza możliwość wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca M.W. domagała się wznowienia postępowania zakończonego decyzją o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego i swój interes prawny wynikający z roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Organ pierwszej instancji wznowił postępowanie, ale następnie odmówił uchylenia pierwotnej decyzji, uznając, że skarżąca nie jest stroną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, podkreślając, że kwestia zwrotu nieruchomości została już rozstrzygnięta negatywnie, a skarżącej nie przysługuje status strony w postępowaniu przekształceniowym. WSA w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Mariusz Kotulski Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2016 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 31 grudnia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności skargę oddala. Podaniem z dnia 7 kwietnia 2015 r. M.W. domagała się wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Miasta Z. z dnia 13 kwietnia 2012 r. znak: [...] . Jako podstawy wznowienia wskazano wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/10 oraz fakt, że będąc stroną, bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu dotyczącym przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego działkę nr [...] obr. [...] położoną w Z. przy ulicy [...] w prawo własności nieruchomości. W uzasadnieniu wskazano, że wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości jest niezgodny z Konstytucją, co uzasadnia wznowienie postępowania na podstawie art. 145a K.p.a. Dodatkowo podniesiono, że M.W. domagała się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, która była przedmiotem postępowania przekształceniowego, co czyniło ją stroną postępowania. Mimo, że Burmistrz Z. wiedział o tym fakcie, to prowadził postępowanie administracyjne bez udziału wnioskodawczyni. Postanowieniem z dnia 5 maja 2015 r. organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie. Decyzją z dnia 4 sierpnia 2015 r. znak: [...] Burmistrza Miasta Z. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 13 kwietnia 2012 r. znak: [...] o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego działkę nr [...] położoną w Z. przy ulicy [...] w prawo własności nieruchomości. W uzasadnieniu wskazano, że M.W. nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości, której sprawa dotyczy. Nie przysługują jej również ograniczone prawa rzeczowe w stosunku do tej nieruchomości. Zdaniem organu I instancji sam fakt domagania się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie świadczy o posiadaniu przez M.W. interesu prawnego do występowania w niniejszej sprawie. Świadczyłaby o tym dopiero ostateczna decyzja o zwrocie tejże nieruchomości. Dodano, że roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Pismem z 4 września 2015 r. M.W. wniosła odwołanie od przedmiotowej decyzji, zaskarżając ją w całości i domagając się uchylenia decyzji oraz orzeczenia co do istoty sprawy względnie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W odwołaniu zarzucono, że organ I instancji nie odniósł się w ogóle do powołanej podstawy restytucyjnej - niekonstytucyjności przepisów na podstawie których wydano decyzję objętą podaniem. Zdaniem skarżącej okoliczności przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego działkę nr [...] położoną w Z. wskazują, że odbyło się ono ze szkodą dla jednostki samorządu terytorialnego. Dodatkowo podniesiono, że organ I instancji niesłusznie odmówił M.W. przymiotu strony w rozpoznawanej sprawie. W ocenie odwołującej się interes prawny w tym przypadku należy rozumieć szeroko, a wynika on z przysługującego M.W. roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Podkreślono, że to właśnie wydanie decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości było główną przyczyną odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na rzecz M.W. . Decyzją z dnia 5 marca 2014 r. znak: [...] Starosta T. orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako parcele gruntowe l. kat. [...] i l. kat. [...] gm. kat. Z. , odpowiadające aktualnie części działki [...] na rzecz Z.S. oraz M.W. . W uzasadnieniu decyzji powołano się na art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i jako powód wydania negatywnej decyzji podano oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu, a następnie przekształcenie tego prawa we własność nieruchomości. Decyzją z dnia 7 listopada 2014 r. znak: [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty T. z dnia 5 marca 2014 r., tym samym stała się ona ostateczna. Aktualnie nie jest prowadzone postępowanie o wznowienie postępowania lub uchylenie, zmianę albo stwierdzenie nieważności tej decyzji. Decyzją z dnia 31 grudnia 2015 r. znak:[...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. , działając na podstawie art. 28 K.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., art. 145a K.p.a. oraz art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. po rozpoznaniu odwołania M.W. z dnia 4 września 2015 r. od decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 4 sierpnia 2015 r. znak: [...] o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej Burmistrza Miasta Z. z dnia 13 kwietnia 2012 r. znak: [...] o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego działkę nr [...] położoną w Z. przy ulicy [...] w prawo własności nieruchomości, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podano, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że wnioskodawczyni jest spadkobierczynią byłych właścicieli nieruchomości objętej ostateczną decyzją Burmistrza Miasta Z. z dnia 13 kwietnia 2012 r. znak: [...] o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego działkę nr [...] położoną w Z. przy ulicy [...] w prawo własności nieruchomości. Jednocześnie kwestia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] została ostatecznie rozstrzygnięta na mocy decyzji Starosty T. z dnia 5 marca 2014 r. znak: [...] i utrzymującej tę decyzję w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia 7 listopada 2014 r. znak: [...] . Kluczową dla rozstrzygnięcia kwestią jest zatem legitymacja M.W. do występowania w niniejszej sprawie w charakterze strony. Stosownie do treści art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że istoty interesu prawnego należy upatrywać w konkretnej normie prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. Stwierdzenie interesu prawnego wymaga ustalenia istnienia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (tak np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 883/10, opubl. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Interes ten winien być indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajdować musi potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego w konkretnej sprawie administracyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. zwróciło uwagę, że zgodnie z dyspozycją art. 3 ust 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, decyzja o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie narusza praw osób trzecich. Takie samo znaczeniowo ma brzmienie art. 200 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który to przepis reguluje kwestie nabycia, z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej. Na tle oceny tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 2266/11, opubl. http://orzeczenia.nsa.gov.pl wskazał, że klauzula "braku naruszania praw osób trzecich" zawarta w art. 200 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami oznacza, że uwłaszczenie nie może nastąpić z pominięciem roszczenia o zwrot nieruchomości. Takie samo stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 19 października 2010 r. sygn. akt I OSK 19/10; z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 119/10; z dnia 8 lipca 2014 r. sygn. akt I OSK 3131/12; z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 2669/12 oraz z dnia 29 kwietnia 1994 r. sygn. akt IV SA 870/93, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1356/12 - wszystkie opubl. http://orzeczenia.nsa.gov.pl. W orzeczeniach tych podkreśla się pierwszeństwo postępowania o zwrot nieruchomości przed postępowaniem uwłaszczeniowym. Orzecznictwo to ma zdaniem Kolegium Odwoławczego także zastosowanie do podobnej regulacji zawartej w ustawie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy organ stwierdził, że trafnie organ I instancji uznał, że M.W. nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Skoro kwestia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości została już ostatecznie rozstrzygnięta i wnioskodawczyni nie przysługuje roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości to nie można już przyjąć, że żądanie podania uzasadnione jest interesem prawnym wnoszącej podanie. Podkreślenia wymaga także fakt, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika wnioskodawczyni, to nie wydanie decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 13 kwietnia 2012 r. znak: [...] o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego działkę nr [...] położoną w Z. przy ulicy [...] w prawo własności nieruchomości było głównym powodem odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Było nim oddanie przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie wieczyste przed dniem 1 stycznia 1998 r., co zgodnie z treścią art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami pozbawia osoby wywłaszczone lub ich następców prawnych roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Organ przyznał rację skarżącej, że organ I instancji nie wypowiedział się w uzasadnieniu decyzji, co do podstawy wznowienia postępowania w postaci wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. orzekającego, że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości jest niezgodny z konstytucją. Jakkolwiek postępowanie organu I instancji w tym zakresie nie zasługuje na aprobatę, to nie mogło ono doprowadzić do uwzględnienia odwołania. Zgodnie bowiem z treścią art. 147 K.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz w art. 145a K.p.a. i art. 145b K.p.a. następuje tylko na żądanie strony. Skoro M.W. nie ma przymiotu strony w rozpoznawanej sprawie, to nie posiada także legitymacji do domagania się wznowienia postępowania w trybie art. 145a K.p.a. Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że wobec tego, iż decyzja w rozpoznawanej sprawie została wydana z zachowaniem przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, należało utrzymać ją w mocy. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w ustawowym terminie M.W. Zakwestionowanej decyzji zarzucono w szczególności: 1) naruszenie art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a. w związku z art. 140 K.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik postępowania, poprzez zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego co do okoliczności związanych z ustaleniem przesłanek przedmiotowych i podmiotowych przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w kontekście obowiązujących przepisów prawa przy uwzględnieniu zapadłego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13; 2) naruszenie art. 149 § 2 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy obejmujących również podstawę restytucyjną z art. 145a K.p.a. zawartą we wniosku; 3) błędne przyjęcie, że brak rozważenia podstawy restytucyjnej w postaci wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13 nie mógł doprowadzić do uwzględnienia odwołania, jakkolwiek postępowanie to co do zasady zostało wznowione postanowieniem z dnia 5 maja 2015 r., a tym samym winno obejmować również ustalenia w tym zakresie; 4) naruszenie art. 28 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżącej nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, jakkolwiek toczyło się ono w trakcie postępowania o zwrot nieruchomości wywłaszczonej zainicjowanego przez skarżącą; 5) błędne przyjęcie, że skarżąca nie posiada legitymacji do domagania się wznowienia postępowania w trybie art. 145a K.p.a. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 31 grudnia 2015 r. znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 4 sierpnia 2015 r. znak [...] oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi rozwinięto przedstawione powyżej zarzuty popierając je przepisami i orzecznictwem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone zostały w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." i sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa procesowego i materialnego obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, wskazane zostały w art. 145 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Tym samym zgodnie z ww. przepisami nie każde naruszenie prawa będzie skutkowało uchyleniem zaskarżonych decyzji. Skarga strony skarżącej nie jest zasadna. Istotą sporu między organami administracyjnymi a skarżącą jest ustalenie, czy skarżącej przysługuje status strony w postępowaniu wznowieniowym obejmującym sprawę zakończoną ostateczną decyzją Burmistrza Miasta Z. z dnia 13 kwietnia 2012 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działek nr [...] i nr [...] . Jak wynika z akt sprawy, Burmistrz Miasta Z. postanowieniem z dnia 5 maja 2015 r. wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia 13 kwietnia 2012 r. o przekształceniu należącego do Spółki [...] sp. z o.o. prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki nr [...] i nr [...] . Po wznowieniu organ I instancji badał przysługiwanie skarżącej przymiotu strony w postępowaniu wznowieniowym i doszedł do przekonania, że takiego przymiotu skarżąca nie posiada. Stanowisko to jest prawidłowe. Postępowanie zainicjowane wnioskiem Spółki [...] sp. z o.o. w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności było prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r., poz. 83). Zgodnie z art. 1 ust. 1 i ust. 1a tej ustawy o treści obowiązującej na datę wydania decyzji przez Burmistrza Miasta Z. o przekształceniu – tj. na datę 13 kwietnia 2012 r., osoby fizyczne i osoby prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogły wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Dodatkowo z takim wnioskiem mogły występować także osoby fizyczne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r. lub na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279). Dodatkowo zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności nieruchomości, uprawnione były do występowania osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmował prawo użytkowania wieczystego oraz spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży. Art. 1 ust. 3 ww. ustawy o treści obowiązującej w dniu 13 kwietnia 2012 r. pozwał również na skuteczne wystąpienie z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przez osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w art. 1 ust. 1, 1a i 2 ww. ustawy, a w pewnym przypadkach z wnioskiem o przekształcenie mogli wystąpić również osoby, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu 13 października 2005 r. Ustawodawca wyłączył spod możliwości skutecznego domagania się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności następujące nieruchomości: 1) nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste Polskiemu Związkowi Działkowców; 2) nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste państwowym i samorządowym osobom prawnym, a także spółkom handlowym, w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439 oraz z 2010 r. Nr 167, poz. 1129); 3) nieruchomości, wobec których toczy się postępowanie administracyjne, mające na celu nabycie nieruchomości lub jej części pod inwestycję celu publicznego. Jak z powyższego wynika, tylko osoba posiadająca prawo użytkowania wieczystego (poza ww. wyjątkami) mogła skutecznie wszcząć postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Skarżąca nie była użytkownikiem wieczystym nieruchomości stanowiących działki nr [...] i [...] tak w dacie wydania decyzji o przekształceniu, jak i w dacie złożenia wniosku o wznowienie postępowania lub w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu trafnie organy wskazały, że w postępowaniu dotyczącym przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności stronami tego postępowania mogli być wyłącznie użytkownik wieczysty działki objętej wnioskiem o przekształcenie oraz właściciel tej działki. Dodatkowo art. 3 ust. 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wprost stanowi, że decyzja o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie narusza praw osób trzecich. Tym samym to ustawa w powołanym artykule wyraźnie doprecyzowała, że stronami w postępowaniu w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest użytkownik wieczysty (jako wnioskodawca) i właściciel danej nieruchomości. Inne osoby (osoby trzecie) nie mają statusu strony. Taką inną osobą nie mająca statusu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Burmistrza Miasta Z. z dnia 13 kwietnia 2012 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki nr [...] i nr [...] była także skarżąca M.W. . Tym samym skoro postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności obejmującego działki nr [...] i [...] toczyło się z udziałem użytkownika wieczystego (Spółki [...] sp. z o.o.) oraz właściciela – Gminy Miasto Z. i te podmioty były jedynymi, którym przysługiwał status stron, to nie ma racji skarżąca dowodząc, że także i ona powinna być uznana za stronę w postępowaniu przekształceniowym zakończonym decyzją z 13 kwietnia 2012 r. Skoro prawidłowo został ukształtowany krąg stron w postępowaniu przekształceniowym, to oczywistym jest, że skarżącej przymiot strony nie przysługiwał. Sąd nie podziela argumentacji skarżącej, jakoby pozycje strony skarżąca posiadała z racji prowadzenia odrębnego postępowania w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Tak jak wyjaśniły to organy w wydanych decyzjach, sam fakt prowadzenia postepowania w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie stanowi o posiadaniu przymiotu strony w innym postępowaniu. Strona jest się nie ze względu na oczekiwania danego podmiotu, albo nawet jego udział w formalnej procedurze administracyjnej. Stroną jest się wówczas, gdy dane rozstrzygniecie administracyjne (decyzja administracyjna) kreuje, tworzy, znosi zmienia, itd. stosunek prawa materialnego z którego wynikają prawa lub obowiązki innych podmiotów. Skoro, co nie budzi żadnej wątpliwości, użytkowanie wieczyste obejmujące między innymi działkę nr [...] zostało ustanowione na rzecz Gminnej Spółdzielni "[...] " w Z. w 1994 r.(a Spółka [...] sp. z o.o. jest następcą prawnym tej Spółdzielni) to już ta okoliczność z mocy art. 229 ustawy z dnia 7 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wyłączała możliwość zwrotu działki nr [...] . Ustawodawca pozbawił możliwości jakiegokolwiek zwrotu nieruchomości w przypadku, gdy przed dniem 1 stycznia 1998 r. taka nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste. Tym samym formalne prowadzenie po tej dacie postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości już uprzednio oddanej w użytkowanie wieczyste nie spowodowało przyznania skarżącej przymiotu strony w innym postępowaniu dotyczącym przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Rekapitulując, skoro trafnie organy uznały, że skarżącej nie przysługiwał przymiot strony w postepowaniu zakończonym decyzją z dnia 13 kwietnia 2012 r. o przekształceniu na rzecz Spółki [...] sp. z o.o. prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki nr [...] i nr [...] , to nie zachodziła przesłanka wynikająca z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz z art. 145a § 1 K.p.a. Tym samym także i wywody dotyczące braku uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13 nie mają w tej sprawie znaczenia, ponieważ w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek, w pierwszej kolejności organ administracyjny bada, czy wnioskodawczyni przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją z 13 kwietnia 2012 r. Skoro ten przymiot nie przysługiwał, to niedopuszczalnym było przechodzenie do merytorycznych rozważań w sprawie. Jak przy tym wynika z art. 147 K.p.a. wznowienie postępowania z przyczyn wynikających z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., art. 145a K.p.a. i art. 145b K.p.a. może nastąpić tylko na wniosek strony. Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi należy stwierdzić, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a. w związku z art. 140 K.p.a. poprzez zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego co do okoliczności związanych z ustaleniem przesłanek przedmiotowych i podmiotowych przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w kontekście obowiązujących przepisów prawa przy uwzględnieniu zapadłego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13. Organy w tej sprawie prawidłowo ustaliły, że skarżącej nie przysługiwał status strony w postępowaniu zakończonym decyzją Burmistrza Miasta Z. z dnia 13 kwietnia 2012 r. o przekształceniu na rzecz Spółki [...] sp. z o.o. prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki nr [...] i nr [...] a ta okoliczność warunkowała brak możliwości oceny legalności samego przekształcenia. Oczywiście niezasadny jest zarzut naruszenia art. 149 § 2 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy obejmujący również podstawę restytucyjną z art. 145a K.p.a. zawartą we wniosku. Badanie zaistnienia przesłanki wznowieniowej możliwe jest tylko wtedy, gdy wszczęcie postępowania następuje na żądanie strony. Niezasadne podnosi skarżąca, że organy błędnie przyjęły, jakoby należało rozważyć istnienie podstawy restytucyjnej w postaci wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13, co powinno doprowadzić do uwzględnienia odwołania i to nawet wtedy, gdy postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte postanowieniem z dnia 5 maja 2015 r. Także niezasadny jest wniosek skarżącej dotyczący błędnego przyjęcia przez organy administracyjne, że skarżąca nie posiada legitymacji do domagania się wznowienia postępowania w trybie art. 145a K.p.a. Skarżąca rzeczywiście statusu strony nie posiada w postępowaniu zakończonym decyzją z 13 kwietnia 2012 r., a tym samym także i zarzut naruszenia art. 28 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżącej nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności mimo, że toczyło się ono w trakcie postępowania o zwrot nieruchomości wywłaszczonej zainicjowanego przez skarżącą – nie jest zasadny. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w tej sprawie organy obu instancji w żadnym stopniu nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postepowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło