II SA/Kr 348/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w dniu 26 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej Z.W. w sprawie ze skargi J.W. i A.K. na decyzję Wojewody [....] z dnia 20 stycznia 2016 r. znak: [....] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej uczestnika Z.W. Wyrokiem z dnia 17 maja 2016 roku, sygn. akt II SA/Kr 348/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie ze skargi J.W. i A.K. na decyzję Wojewody [....] z dnia 20 stycznia 2016 r. znak: [....] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W dniu 14 lipca 2016 r. do tut. Sądu wpłynęła skarga kasacyjna uczestnika Z.W. reprezentowanego przez pełnomocnika radcę prawnego J.K. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 20 lipca 2016 r. pełnomocnik uczestnika Z.W. został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez: złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy oraz nadesłanie 9 odpisu skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej (art. 178 P.p.s.a.). Przesyłka zawierająca odpis ww. wezwania zastała wysłana na adres pełnomocnika uczestnika, a następnie w związku z jej nie podjęciem przez adresata z placówki pocztowej zwrócona do Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w dniu 17 sierpnia 2016 r. Na przesyłce widnieje informacja, iż była ona dwukrotnie awizowana, tj. w dniu 29 lipca 2016 r. i 8 sierpnia 2016 r. Pełnomocnik uczestnika Z.W. mimo upływu terminu, nie uzupełnił braków formalnych skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 6 września 2016 r. pełnomocnik uczestnika złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, wskazując, że przesyłka zawierająca przedmiotowe wezwanie nie została mu doręczona i, że o podejmowanych przez WSA w Krakowie próbach doręczenia ww. wezwania dowiedział się dopiero z doręczonego w dniu 5 września 2016 r. postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że w okresie pierwszego awizowania przesyłki, tj. w dniu 26 lipca 2016 r. w związku z trwającymi w tym okresie w K. Światowymi Dniami Młodzieży kancelaria była zamknięta, z uwagi na trudności komunikacyjne jak również zapowiadane utrudnienia związane z funkcjonowaniem m.in. urzędów pocztowych. Odnośnie powtórnego awizowania przesyłki w dniu 8 sierpnia 2016 r. pełnomocnik uczestnika podniósł, iż wśród odbieranej w tym dniu korespondencji nie znajdowało się przedmiotowe zawiadomienie. Jak wynika z dołączonej do wniosku kserokopii dziennika korespondencji obejmującego okres od 19 lipca 2016 r. do dnia 1 września 2016 r. ani powtórne awizo ani korespondencja (wezwanie z Sądu) nie zostało doręczone pełnomocnikowi uczestnika również w późniejszym terminie. Dodatkowo pełnomocnik uczestnika podniósł, że w okresie od 27 lipca 2016 r. do 18 sierpnia 2016 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, w związku z powyższym nie mógł w tym okresie podejmować czynności w sprawie z uwagi na niezależne od siebie okoliczności. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego uzupełnił barki formalne skargi poprzez przedłożenie 9 odpisów skargi kasacyjnej z dnia 12 lipca 2016 r. Do wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi dołączył ksero karty leczenia szpitalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej powoływanej jako P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl zaś art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przesłankami przywrócenia terminu są: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 P.p.s.a.), złożenie przez osobę zainteresowaną wniosku o przywrócenie terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.), dochowanie siedmiodniowego terminu do złożenia takiego wniosku (art. 87 § 1 P.p.s.a.), dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin (art. 87 § 4 P.p.s.a.) i wystąpienie ujemnych skutków uchybienia terminu (art. 86 § 2 P.p.s.a.). Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż w sprawie zachowany został siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, albowiem przyczyna uchybienia terminu do złożenia tegoż wniosku w okolicznościach przedmiotowych sprawy ustała w dniu 5 września 2016 r., kiedy to pełnomocnik uczestnika powziął informację o fakcie i treści przedmiotowego wezwania Sądu do uzupełnienia barków formalnych skargi kasacyjnej, co uwzględniając fakt, iż już w dniu 7 września 2016 r. złożył w tut. Sądzie wniosek o przywrócenie terminu, wskazuje na zachowanie ustawowego 7- dniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W sprawie spełniony została również formalny wymóg dokonania czynności, której uchybiono w ustawowym terminie. Zaistniała sytuacja daje zatem możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. W tych ramach należy podkreślić, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy jej dokonywaniu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Palestra 2004, nr 1, s. 225). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, niepubl.; por. również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, LEX nr 30748). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 r., nr 23, s.1059). Dodatkowo należy zauważyć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, wniosek strony o przywrócenie terminu, któremu uchybił pełnomocnik procesowy musi wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu ze strony pełnomocnika (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 601/08; cbois.nsa.gov.pl). Nadmienić trzeba jednocześnie, że zawinienie pełnomocnika strony w uchybieniu terminu traktować należy tak, jak zawinienie samej strony (por. postanowienie NSA z dnia 4 czerwca 2003 r., sygn. akt II SA/Kr 3122/02, dostępne na stronie www.nsa.gov.pl). Powyżej przedstawione stanowiska jednoznacznie wskazują, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy zaprezentowana argumentacja uprawdopodobni brak winy. Należy przypomnieć, że o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona, a w przypadku gdy reprezentuje ją pełnomocnik - tenże pełnomocnik, nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Dopuszczenie się natomiast choćby lekkiego niedbalstwa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002 r., II SA/Wr 1329/01, niepubl.), czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu spraw (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2000 r., SA/Sz 1117/99,niepubl.), skutkują odmową przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności. Analiza przedmiotowego wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej prowadzi do konkluzji, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż pełnomocnik uczestnika nie uprawdopodobnił przesłanki braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki Sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy czym należy podkreślić, iż to na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn uchybienia terminu. Za niezasadny należy uznać argument pełnomocnika uczestnika, który uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu, powołał się na odbywające w okresie pierwszego awizowania przesyłki w K. Światowe Dni Młodzieży. W ocenie Sądu to wielkie wydarzenie na pewno spowodowało trudności w przemieszczaniu się po K. , ale nie były to trudności nie do przezwyciężenia. W ocenie Sądu przytoczona przez pełnomocnika uczestnika okoliczność wskazująca na niepozostawienie przez pracownika awiza informującego o powtórnym awizowaniu przesyłki, nie jest przekonująca. W myśl art. 73 § 1 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Ustawodawca ustanawia w cytowanym przepisie domniemanie faktyczne doręczenia pisma, o ile zostaną spełnione warunki w przepisie tym przewidziane. Domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 P.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, iż dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Podkreślić szczególnie należy w kontekście twierdzeń pełnomocnika uczestnika, że z dołączonej do akt przesyłki zaopatrzonej w zwrotne potwierdzenie odbioru jednoznacznie wynika, że przesyłka z Sądu była dwukrotnie awizowana (w dniu 29 lipca 2016 r. i 8 sierpnia 2016 r.). Przesyłka została uznana za skutecznie doręczoną pełnomocnikowi uczestnika w dniu 12 sierpnia 2016 r. Na podstawie tych informacji brak jest uzasadnionych podstaw do stwierdzenia, aby czynności podejmowane przez doręczyciela, zmierzające do doręczenia przesyłki pełnomocnikowi uczestnika były niezgodne lub uchybiały procedurze opisanej w powołanym art. 73 § 2 i 3 P.p.s.a. Nie są w tym zakresie wystarczające podnoszone w uzasadnieniu wniosku argumenty o okolicznościach nie otrzymania awiza. W tym miejscu wskazać należy, że domniemanie doręczenia wynikające z art. 73 P.p.s.a. może być obalone. Taka sytuacja jest dopuszczalna, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. W doktrynie podnosi się, że obalenie domniemania doręczenia przez awizo jest oczywiście możliwe, jednak nie neguje ono dokonania doręczenia, a prowadzi do uchylenia ujemnych skutków, jakie dla strony wiążą się z tym doręczeniem w zakresie biegu terminu (por. J. Jodłowski, K. Piasecki (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. I, Warszawa 1989 r., s. 247). Oznacza to, że jeśli dokonano doręczenia zgodnie z wymogami art. 73 P.p.s.a., mimo że adresat nie został powiadomiony o adresowanym do niego piśmie, może się on uchylić się od negatywnych skutków tego stanu rzeczy, jeżeli uprawdopodobni okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu. By jednak wykazać brak winy w uchybieniu terminu powinien dysponować argumentem w postaci skutecznie przeprowadzonej reklamacji usług pocztowych w oparciu o zasady określone w rozporządzeniu Ministra Cyfryzacjii Administracji z 26 listopada 2013 r. w sprawie reklamacji usługi pocztowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1468). Wskazać należy, że profesjonalny pełnomocnik nie wskazał, mimo upływu czasu, że wszczął postępowanie reklamacyjne i nie przedstawił rezultatów tego postępowania. W dalszej kolejności pełnomocnik uczestnika podniósł, że w okresie od 27 lipca do 18 sierpnia 2016 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim i nie mógł w tym czasie podejmować czynności w sprawie i w związku z tym uchybił terminowi. Na poparcie swego twierdzenia pełnomocnik uczestnika do przedmiotowego wniosku przedłożył kartę leczenia szpitalnego, wskazującą, że przebywał w szpitalu 2 dni, to jest od 26 lipca 2016r. do 27 lipca 2016r./k.155/, natomiast nie dołączył zaświadczenia lekarskiego, że od dnia 27 lipca 2016 r. do dnia 18 sierpnia 2016 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Z karty leczenia szpitalnego w żaden sposób nie wynika, jakoby choroba pełnomocnika uczestnika była ciężka i z tego powodu nie mógł wywiązywać się ze swoich obowiązków. W orzecznictwie sądowym za ugruntowany należy uznać pogląd, że istnienie choroby, jako przeszkody do dokonania czynności w postępowaniu, nie oznacza jeszcze, że automatycznie uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu, zwłaszcza w przypadku profesjonalnego pełnomocnika, jakim jest adwokat czy radca prawny, który powinien w taki sposób zorganizować pracę, by odpowiednio zabezpieczać interesy swoich klientów również w przypadku choroby, czy też innych przeszkód losowych uniemożliwiających mu osobiste reprezentowanie tych interesów (podobnie: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt I FSK 184/07; cbois.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie pełnomocnik uczestnika nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- orzekł jak w sentencji postanowienia.