II SA/Kr 357/19

Kraków, dnia 21 sierpnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. i A. K. o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi E. K. i A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 18 stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia skargi Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 18 stycznia 2019 roku, nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] dla Powiatu [...] z dnia 14 czerwca 2017 roku, nr [...] w przedmiocie nakazania skarżącym wykonania rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] i [...] w miejscowości O., gm. P.. Decyzja ta została skutecznie doręczona na ręce reprezentującego skarżących pełnomocnika w dniu 25 stycznia 2019 roku (k. 35 akt [...]). Pełnomocnik skarżących wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. decyzję przesyłką pocztową z dnia 26 lutego 2019 roku (k. 8). W skardze wskazano, że załączono do niej m.in. dowód uiszczenia wpisu od skargi. Dowód ten zalega w aktach sprawy na k. 12. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił powyższą skargę. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżona decyzja [...]WINB z dnia 18 stycznia 2019 roku nr [...] została skutecznie doręczona na ręce pełnomocnika E. i A. K. w dniu 25 stycznia 2019 roku, co zostało potwierdzone własnoręcznym podpisem osoby uprawnionej do odbioru korespondencji, nie zaś – jak wskazuje pełnomocnik w żądaniu skargi – w dniu 28 stycznia 2019 roku. Konstatując, stwierdzić należy, iż trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływałby z dniem 24 lutego 2019 roku. Z racji, iż 24 luty był dniem ustawowo wolnym od pracy (niedziela – art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy – tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 90), termin do wniesienia skargi faktycznie, z uwagi na treść art. 83 § 2 P.p.s.a. (Jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy) upłynął ostatecznie w dniu 25 lutego, a więc z końcem tego dnia (art. 83 § 1 w zw. z art. 111 § 1 Kodeksu cywilnego). Strona skarżąca działała w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika, nadała skargę w dniu 26 lutego 2019 roku (k. 8), a zatem po upływie terminu przewidzianego w art. 53 § 1 P.p.s.a. Pismem z dnia 8 lipca 2019 r. skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W jego uzasadnieniu wskazali, że skarga została złożona po terminie na skutek pomyłki pełnomocnika. Skarżący wskazali, że mają problemy zdrowotne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej P.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W myśl art. 86 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 P.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 P.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 P.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Oceniając brak winy w uchybieniu terminu, Sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, stosując obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się między innymi stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe, czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2012 r. sygn. akt II GZ 257/12, z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt II FZ 689/12, z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt II FZ 988/13, czy z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt II GZ 223/14). Jeżeli w sprawie ustanowiono pełnomocnika, również jego postępowanie winno być wzięte pod uwagę przy ocenie zawinienia w uchybieniu terminu. Skutki zaniedbań pełnomocnika obciążają bowiem stronę postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt II GZ 15/08). Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania staranności przez tego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z dnia 23 września 2014 r. sygn. akt II GZ 523/14). Zatem w przypadku, gdy kryterium należytej staranności jest podwyższone, ponieważ adwokat czy radca prawny posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy, oznacza to, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r. sygn. akt I FZ 69/09). Pełnomocnik ma bowiem obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. W sprawie bezspornym jest, że strona - reprezentowana przez radcę prawnego - uchybiła terminowi do wniesienia skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 18 stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. Nie budzi też wątpliwości Sądu, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie. Sąd uznał bowiem, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 4 lipca 2019 r., tj. w dniu w którym pełnomocnik strony odebrał odpis postanowienia z dnia 10 czerwca 2019 r. odrzucającego skargę z uwagi na niedochowanie terminu do jej wniesienia. W sprawie nie budzi zatem zastrzeżeń dopełnienie wymogów formalnych wniosku, lecz okoliczność spełnienia merytorycznej przesłanki przywrócenia terminu, o jakiej mowa w art. 87 § 2 P.p.s.a. W sprawie niniejszej wystąpiła sytuacja, w której skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika nie wnieśli w terminie skargi. Jak podnoszą cały czas uznawali, że skarga została wniesiona w terminie. Jak już to podkreślono w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, który dopuszczając się zaniedbań oraz uchybień swoim działaniem lub zaniechaniem działa bezpośrednio na szkodę mocodawcy. Przywrócenie terminu może mieć zatem miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona lub jej pełnomocnik nie mogli usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jeśli stronę reprezentuje pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika. Ryzyko ujemnych skutków działania pełnomocnika (jego zaniechania) ponosi mocodawca, który powinien – przy założeniu, że jest podmiotem profesjonalnym – działać i dbać o interesy procesowe strony tak jak o własne, z uwzględnieniem swojej wiedzy i doświadczenia. Zawinione zaniedbania profesjonalnego pełnomocnika obciążają stronę i nie uwalniają jej od przypisania winy w niedochowaniu terminu (vide np. postanowienie NSA z dnia 23 września 2014 r., II GZ 523/14 oraz z dnia 15 października 2014 r., I FZ 394/14). W sprawie niniejszej nie zostało wykazane, aby zaniechanie profesjonalnego pełnomocnika w osobie r.pr. W. B., który nie złożył w terminie skargi, było spowodowane przyczynami nieleżącymi po jego stronie, nadzwyczajnymi, którym nie sposób było zapobiec lub które wystąpiły nagle, były nie do przezwyciężenia i których nie sposób było przewidzieć. Co więcej do chwili obecnej wskazany pełnomocnik reprezentuje skarżących, gdyż pełnomocnictwo nigdy nie zostało odwołane. Skarżący nie wskazali, aby między datą wydania decyzji, następnie datą doręczenia decyzji pełnomocnikowi aż do dnia w którym upływał termin do wniesienia skargi wystąpiły po ich stronie lub po stronie pełnomocnika nadzwyczajne okoliczności uniemożliwiające wniesienie skargi. Powoływanie się na zły stan zdrowia nie stanowi o wystąpieniu okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu. Relacje między mocodawcą i pełnomocnikiem pozostają bez wpływu na bieg terminów procesowych, podobnie jak i ocena rzetelności działań pełnomocnika dokonana przez mocodawcę. Sąd przywraca termin w przypadku wystąpienia okoliczności obiektywnych, nadzwyczajnych, uniemożliwiających dokonanie czynności, a nie na skutek braku wystarczającej wiedzy, fachowości czy rzetelności po stronie profesjonalnego pełnomocnika. Negatywne konsekwencje zaniechania pełnomocnika ponosi strona postępowania (mocodawca) i taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.