II SA/Kr 457/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu w dniu 14 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] M. S. sprawy ze skargi S. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 października 2020 r., znak [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić S. M. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu. S. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 5 października 2020 r., znak [...], stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na pismo Wójta Gminy J. z dnia 18 stycznia 2020 r. informujące S. M., że nie jest organem kompetentnym do rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej sporu sąsiedzkiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Oznacza to, że nie każde postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, lecz wyłącznie postanowienie, które daje się zakwalifikować do jednej z podanych kategorii: 1) postanowień, na które służy zażalenie, 2) postanowień kończących postępowanie, 3) postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego podjęte na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 oraz art. 141 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz.U. 2021 r., poz. 735; dalej: k.p.a.) stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na pismo Wójta Gminy J. z dnia 18 sierpnia 2020 r., w którym Wójt poinformował, że nie jest organem kompetentnym do rozstrzygnięcia sprawy przedstawionej w piśmie S. M. z 7 sierpnia 2020 r. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z mocy art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Na tej podstawie organ rozpatrujący zażalenie stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia. Zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia nie jest postanowieniem, na które służy zażalenie. Brak bowiem przepisu w k.p.a., który przewidywałby w tym przypadku prawo wniesienia zażalenia. Nie jest to również postanowienie kończące postępowanie administracyjne. Zaznaczyć trzeba w tym miejscu, że postanowienie wyjątkowo może kończyć postępowanie w sprawie administracyjnej, gdyż stanowi - co do zasady - akt procesowy wydawany w toku postępowania administracyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Za postanowienie kończące postępowanie uznać należy np. postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, które - chociaż wydane również na podstawie art. 134 k.p.a. - ma w świetle art. 3 § 2 pkt 2 k.p.a. zasadniczo odmienny charakter; zamyka bowiem postępowanie odwoławcze na wstępnym, formalnym etapie (por. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: z 11 lipca 2019 r., sygn. II SA/Kr 560/19, z 17 stycznia 2020 r., sygn. II SA/Kr 1374/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). Postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia nie rozstrzyga również sprawy administracyjnej co do istoty, ponieważ odnosi się wyłącznie do kwestii wpadkowej (incydentalnej) w toku postępowania administracyjnego. To decyzja administracyjna rozstrzyga sprawę co do istoty, gdyż jej podstawę prawną stanowią przede wszystkim przepisy prawa materialnego. Skoro zatem zaskarżone postanowienie nie należy do żadnej z kategorii postanowień określonych w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., a brak jest regulacji szczegółowej w rozumieniu art. 3 § 3 p.p.s.a. dopuszczającej możliwość wniesienia na nie skargi do sądu administracyjnego, skargę należało ocenić jako niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 kwietnia 2016 r., I OSK 587/16, z 7 lutego 2017 r., II OSK 49/17, z 4 sierpnia 2020 r., II FSK 927/20, postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 11 lipca 2019 r., II SA/Kr 560/19, z 17 stycznia 2020 r., II SA/Kr 1374/19, z 16 marca 2020 r., II SA/Kr 56/20, orzeczenia.nsa.gov.pl). Na marginesie Sąd wskazuje, że uznanie przez Kolegium, iż pismo z 18 sierpnia 2020 r. nie stanowi postanowienia, a w konsekwencji nie przysługuje na nie zażalenie, nie pozbawia skarżącego ochrony prawnej. Trzeba bowiem zwrócić uwagę, że wobec wniesienia przez skarżącego do Wójta Gminy J. podania o wszczęcie postępowania w sprawie nakazania właścicielom działki nr [...] położonej w L. M. skoszenie traw oraz nałożenie mandatu pieniężnego z tytułu nieusunięcia chwastów i szkodników, obowiązkiem organu było rozważyć, czy istnieje norma prawa, na podstawie której sprawa mogłaby być rozstrzygnięta w drodze decyzji administracyjnej. Jeśli taka norma w systemie prawa istnieje, organ powinien przeprowadzić postępowanie, zmierzając do wydania decyzji administracyjnej. Jeśli organ stwierdzi, że taka norma istnieje, ale nie jest on właściwy do jej zastosowania, powinien przekazać podanie do organu właściwego, stosownie do art. 65 § 1 k.p.a., względnie zwrócić podanie w sytuacjach określonych w art. 66 § 3 k.p.a., wydając postanowienie, na które służy zażalenie. Jeśli natomiast żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, o czym stanowi art. 61a § 1 k.p.a. Brak podjęcia stosownych czynności przez organ, do którego wpłynęło podanie, powoduje, że organowi temu można zarzucać bezczynność. W takiej sytuacji wnoszącemu podanie przysługuje prawo wniesienia ponaglenia, o którym stanowi art. 37 § 1 k.p.a., a następnie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności, Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd postanowił zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł, orzekając jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.