II SA/Kr 46/26
WyrokWSA w Krakowie2026-03-13
Skład orzekający: Paweł Darmoń, Magda Froncisz, Sebastian Pietrzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, uznając, że zaawansowanie prac nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i niepewność co do terminu jego uchwalenia wykluczają możliwość zawieszenia postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest fakultatywne i nie wymaga, aby prace nad planem miejscowym były na zaawansowanym etapie lub aby istniała pewność co do terminu jego uchwalenia. Kluczowe jest prawo gminy do kształtowania ładu przestrzennego poprzez plan miejscowy, a zawieszenie postępowania ma chronić przed inwestycjami sprzecznymi z tym planem. W związku z tym, uchylenie postanowienia o zawieszeniu przez SKO było nieprawidłowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego. Prezydent Miasta Krakowa zawiesił postępowanie na 18 miesięcy, wskazując na trwające prace nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zakładał przeznaczenie terenu pod użytki rolne bez możliwości zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie o zawieszeniu, uznając, że niepewność co do terminu uchwalenia planu i zaawansowanie prac nie uzasadniają dalszego zawieszenia. Skarżący zarzucił SKO naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym zasad pogłębiania zaufania i szybkości postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Paweł Darmoń (spr.) Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 11 grudnia 2025 r. nr SKO.ZP/415/429/2025 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zawieszenia postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie, I. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2025 r. nr SKO.ZP/415/429/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130) oraz art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 ze zm.), uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 27 października 2025 r. nr AU-02-3.6730.2.236.2025.MMY i umorzyło postępowanie w sprawie zawieszenia postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 21 października 2025 r. do Urzędu Miasta Krakowa wpłynął wniosek A. S. o ustalenie warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K.".
Postanowieniem z dnia 27 października 2025 r. nr AU-02-3.6730.2.236.2025.MMY Prezydent Miasta Krakowa zawiesił postępowanie na 18 miesięcy od daty wpłynięcia wniosku w sprawie wydania warunków zabudowy dla ww. zamierzenia inwestycyjnego. W uzasadnieniu organ I instancji powołał się na treść art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i stwierdził, że zawieszenie postępowania na wskazanej wyżej podstawie może nastąpić tylko i wyłącznie wtedy, gdy sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest obligatoryjne, lecz gmina na terenie objętym wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy proceduje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, bądź podjęła uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego. Organ I instancji wskazał, że wnioskowane zamierzenie lokalizowane jest w obszarze, dla którego uchwałą Nr LV/1124/16 Rady Miasta Krakowa z dnia 26 października 2016 r. przystąpiono do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Dla wybranych obszarów przyrodniczych miasta Krakowa". W/w uchwała została zmieniona przez Radę Miasta Krakowa uchwałą Nr CVIII/2844/18 z dnia 29 sierpnia 2018 r. w ten sposób, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "Dla wybranych obszarów przyrodniczych miasta Krakowa" postanowiono uchwalać w trzech etapach: A, B i C. Do etapu B podzielonego na szesnaście podetapów (B1-B16) zaliczono m.in. obszar który swoimi granicami obejmuje teren przeznaczony pod realizację opisanej wyżej inwestycji. Do etapu B podetap B5 zaliczono między innymi obszar nr [...], który swoimi granicami obejmuje działkę przeznaczoną pod realizację wnioskowanej inwestycji. Dla tej części sporządzanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oznaczonej w rysunku projektu planu jako: 134.R.3 projekt planu ustala jako podstawowe przeznaczenie - tereny pod użytki rolne. Ponadto, zgodnie z ustaleniami treści projektu tego planu, dla wskazanego obszaru: "§ 17. 1. Wyznacza się Tereny rolnicze, oznaczone symbolami: 134.R.1, 134.R.3.1, 134.R.3.2, 134.R.3.3, 134.R.3.4, 134.R.3.5, 134.R.4, 134.R.5, 134.R.6, 134.R.7, 134.R.8, 134.R.9, 134.R.10, 134.R.12, 134.R.13, 134.R.14, 174.R.1, o podstawowym przeznaczeniu pod użytki rolne 2. W zakresie zagospodarowania terenu, ustala się: 1J zakaz lokalizacji budynków; 2) minimalny wskaźnik terenu biologicznie czynnego: 90%; 3) maksymalną wysokość zabudowy: 5 m". W związku z powyższym, mając na uwadze, iż planowane zamierzenie inwestycyjne jest niezgodne z założeniami projektu planu w zakresie warunków zagospodarowania terenu, a przede wszystkim funkcji podstawowej, organ I instancji stwierdził, iż uzasadnione w przedmiotowej sprawie jest skorzystanie z prawnej możliwości wstrzymania przedmiotowego postępowania.
W zażaleniu na powyższe postanowienie A. S. wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu A. S. wskazała, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym została zlokalizowana inwestycja nie został zatwierdzony od 26 października 2016 r. Dodała także, że w 2025 r. klika działek przy ul. [...] obr. [...] otrzymało pozytywne decyzje dotyczące wydania warunków zabudowy.
Wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia 11 grudnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 27 października 2025 r. i umorzyło postępowanie w sprawie zawieszenia postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. W uzasadnieniu swojego postanowienia organ II instancji powołał się na treść art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i wskazał, że celem zawieszenia postępowania o ustalenie warunków zabudowy jest umożliwienie kontynuowania rozpoczętych prac planistycznych i zabezpieczenie realizacji władztwa planistycznego. Uzasadnione jest zatem pierwszeństwo planowego gospodarowania przestrzenią nad formami gospodarki bezplanowej (rozwiązaniami indywidualnymi w postaci decyzji o warunkach zabudowy). Ponadto zawieszenie postępowania w takiej sytuacji jest wskazane dla zabezpieczenia przed ewentualną koniecznością stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w oparciu o art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy, która to instytucja, ze względu na zasadę trwałości decyzji administracyjnej, winna być traktowana jako wyjątkowa.
Kolegium wskazało, że z treści przepisu art. 62 ust. 1 ustawy można wywieść, że przesłanką zawieszenia postępowania w sprawie warunków zabudowy jest podjęcie i prowadzenie prac, a nawet zamiar podjęcia prac, nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla obszaru, na którym ma być realizowana inwestycja. Jeżeli ponadto istnieje realne niebezpieczeństwo sprzeczności pomiędzy zamierzonym przez inwestora zagospodarowaniem terenu a koncepcją przyjmowaną w projekcie planu, wskazane jest zawieszenie postępowania. Uzasadnienia dla zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dostarcza w szczególności sytuacja, w której prace nad opracowaniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są już zaawansowane, a więc co najmniej podjęta została uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu, a tym bardziej jeśli powstał już projekt planu.
Za bezsporny w niniejszej sprawie organ II instancji uznał fakt, że na mocy uchwały Rady Miasta Krakowa nr LV/1124/16 z dnia 26 października 2016 r. przystąpiono do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Dla wybranych przyrodniczo obszarów miasta Krakowa". Następnie ww. uchwała została zmienioną uchwałą Nr CVIII/2844/18 z dnia 29 sierpnia 2018r. w ten sposób, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "Dla wybranych obszarów przyrodniczych miasta Krakowa" postanowiono uchwalać w trzech etapach: A B i C. Następnie uchwałą nr XLII/1143/20 Rady Miasta Krakowa zdecydowano o dalszym etapowaniu prac nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego etap "B", tj. w drodze podziału na szesnaście etapów - B1-B16. Do etapu B podetap B5 zaliczono m.in. obszar nr [...], w granicach którego znajduje się teren inwestycji. Jak wynika z Biuletynu Informacji Publicznej projekt planu został sporządzony i był już dwukrotnie czytany na sesjach Rady Miasta Krakowa w dniach 27 czerwca 2018 r. oraz w dniu 4 lipca 2018 r. (po tym terminie nastąpił proces etapowania planu). Jednakże ostatnie informacje o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dotyczą obwieszczenia Prezydenta Miasta Krakowa o etapowaniu prac przy sporządzaniu planu etap B w podziale na szesnaście podetapów: B1-B16 - 17 lipca 2020 r., a następnie projekt planu został przekazany pod obrady Rady Miasta Krakowa projektu uchwały w sprawie uchwalenia planu etap B, podetap B5 - Zarządzenie Nr 3050/2021 Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 29 października 2021 r.
To właśnie ocena powyższych okoliczności faktycznych w kontekście przesłanek zawieszenia postępowania dokonana przez organ I instancji wzbudziła zastrzeżenia Kolegium, w szczególności z punktu widzenia granic uznania administracyjnego, jakim w tym wypadku dysponował organ. Organ II instancji wyjaśnił, że wybór pomiędzy zawieszeniem postępowania z wyżej wskazanych względów a jego dalszym prowadzeniem ustawodawca na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pozostawił organowi. Wybór ten jednak nie może pozostawać arbitralny i dowolny. Kolegium zauważyło, że w orzecznictwie podkreśla się, że wydanie postanowienia o zawieszeniu zależy od oceny organu na jakim etapie są prace planistyczne oraz czy dokumentacja planistyczna wskazuje na sprzeczność przeznaczenia terenu objętego planowaną inwestycją z treścią projektowanego planu miejscowego. W sytuacji bowiem, w której prace są na tak wczesnym etapie, że uchwalenie planu miejscowego w terminie zawieszenia postępowania nie jest realnie możliwe, stosowanie tej instytucji nie będzie służyło wyżej wyartykułowanemu interesowi publicznemu, a będzie jednocześnie godzić w interes prywatny inwestora przedłużając jedynie postępowanie w jego sprawie, co byłoby sprzeczne z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, w szczególności zasadą szybkości postępowania (art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli organów państwa (art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego).
W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że poza sporem pozostaje, iż w świetle ustaleń projektu planu zachodzą sprzeczności pomiędzy tymi ustaleniami, a wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy w przedmiotowej sprawie. Organ II instancji wziął jednak pod uwagę, że prace nad ww. wymienionym planem miejscowym, pomimo iż znajdują się na zaawansowanym etapie, to od ponad 4 lat nie podjęto uchwały Rady Miasta Krakowa w zakresie jego uchwalenia. Zdaniem Kolegium, z powyższego wynika, że nie tylko nie ma pewności, ale także nie jest prawdopodobne, kiedy w ogóle plan ten zostanie uchwalony. Sytuacja taka jest możliwa, ale biorąc pod uwagę brak aktywności po stronie Gminy w tym zakresie ten termin nie jest nawet przybliżony i wysoce niepewny.
W ocenie Kolegium, w takiej sytuacji nie można zasadnie twierdzić, że zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym spełniłoby w przedmiotowej sprawie swoją rolę, tj. zapewniło ochronę interesu publicznego, jakim jest zapewnienie zagospodarowania terenu przedmiotowej nieruchomości w oparciu o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, ochronę ładu przestrzennego i zrównoważony rozwój, na co wskazał organ I instancji. Organ II instancji uznał zatem, że zawieszenie przedmiotowego postępowania w sposób nadmierny godzi w interes prywatny inwestora i jego prawo do zagospodarowania w granicach określonych w ustawach terenu, do którego posiada tytuł prawny. W ocenie Kolegium, w analizowanym przypadku nie ma uzasadnionych przesłanek, aby prawa inwestora ograniczyć w imię ochrony interesu publicznego. Istnieje bowiem realne prawdopodobieństwo, że po upływie okresu zawieszenia postępowania sposób zagospodarowania przedmiotowych działek w dalszym ciągu nie będzie mógł być ustalony w oparciu o uchwalony, obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Interes prywatny zostanie natomiast naruszony, poprzez konieczność długotrwałego oczekiwania na wydanie decyzji o warunkach zabudowy bez uzasadnienia tego stanu rzeczy dominującym interesem publicznym. W ocenie Kolegium, powyższe oznacza, że zawieszając przedmiotowe postępowanie w oparciu o art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym organ I instancji przekroczył granice uznania administracyjnego przewidzianego w tym przepisie, naruszając tym samym zarówno ten przepis, jak i zasady wynikające z art. 8 i art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z powyższym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie nie zgodził się M. W. i pismem z dnia 16 grudnia 2025 r. wniósł na nie skargę, domagając się jego uchylenia oraz utrzymania w mocy postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że brak pewności co do daty uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyklucza możliwość zawieszenia postępowania, mimo że: procedura planistyczna została formalnie wszczęta, sporządzono projekt planu, projekt planu przewiduje przeznaczenie terenu jako zielonego / rolnego bez możliwości zabudowy, dalsze prace planistyczne i analizy urzędnicze zaplanowane są na styczeń, a więc w terminie ok. dwóch miesięcy.
2) art. 8 § 1 oraz art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne ważenie interesów stron, polegające na przyznaniu nieuzasadnionego pierwszeństwa interesowi prywatnemu inwestora kosztem: interesu publicznego w postaci ochrony ładu przestrzennego, praw właścicieli nieruchomości sąsiednich, zasady zaufania obywateli do stabilności działań planistycznych gminy.
3) zasady ochrony ładu przestrzennego, poprzez dopuszczenie do sytuacji, w której decyzja o warunkach zabudowy może zostać wydana "na ostatnią chwilę" jeszcze przed uchwaleniem planu miejscowego, mimo że plan ten zmierza do trwałego wyłączenia terenu spod zabudowy.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w niniejszej sprawie wszystkie przesłanki zastosowania art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zostały spełnione. Nabycie nieruchomości przez inwestora nastąpiło w czasie gdy: obowiązywała uchwała o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, istniał projekt planu przewidujący przeznaczenie terenu pod grunty zielone / rolne, a informacje te były publicznie dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej. Zdaniem skarżącego, oznacza to, że inwestor świadomie podjął ryzyko inwestycyjne, licząc na możliwość uzyskania decyzji o warunkach zabudowy przed zakończeniem procedury planistycznej. W takiej sytuacji nie może on więc, według skarżącego, skutecznie powoływać się na naruszenie zasady zaufania ani na rzekomą przewlekłość planowania.
Ponadto skarżący stwierdził, że wbrew stanowisku SKO w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z całkowitym zastojem prac planistycznych. Zgodnie bowiem z informacjami publicznymi, już w styczniu przewidziane są dalsze analizy urzędnicze oraz kolejne etapy procedowania planu przez organy miasta. Oznacza to, zdaniem skarżącego, że zawieszenie postępowania na maksymalny okres 18 miesięcy spełnia swój cel, a nie jest działaniem iluzorycznym.
W opinii skarżącego, uchylenie zawieszenia prowadzi do realnego ryzyka wydania decyzji o warunkach zabudowy, która: będzie sprzeczna z ustaleniami projektowanego planu, spowoduje nieodwracalne skutki przestrzenne, pozbawi sensu wieloletnią procedurę planistyczną. Taki stan rzeczy stanowi obejście przepisów o planowaniu przestrzennym i narusza interes publiczny. Tym samym zaskarżone postanowienie narusza prawo materialne i procesowe oraz prowadzi do uprzywilejowania interesu inwestora kosztem ładu przestrzennego i praw mieszkańców.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Pismem z dnia 17 stycznia 2026 r. M. W. uzupełnił skargę o dodatkowe zarzuty:
1) naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostało wydane z naruszeniem zasady pogłębionego wyjaśnienia sprawy oraz obowiązku wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organ odwoławczy nie przeprowadził bowiem rzeczywistej i pogłębionej analizy w szczególności: stopnia zaawansowania procedury planistycznej; treści projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; faktycznego harmonogramu dalszych prac planistycznych; realnego wpływu procedowanego planu na możliwość realizacji zamierzenia inwestycyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ograniczyło się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że brak jest "konkretnych terminów uchwalenia planu", co nie wyczerpuje obowiązku wyjaśnienia sprawy i nie stanowi wystarczającej podstawy do odmowy zawieszenia postępowania na gruncie art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
2) naruszenia art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego abstrahując od istotnych okoliczności sprawy, w szczególności faktu, że: procedura planistyczna została formalnie wszczęta; projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego istnieje i przewiduje rozwiązania kolidujące z planowaną inwestycją; dalsze prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy może prowadzić do nieodwracalnych skutków prawnych i faktycznych, sprzecznych z przyszłym planem miejscowym. W ocenie skarżącego, pominięcie powyższych okoliczności oznacza, że organ nie rozważył wszystkich istotnych elementów sprawy, czym naruszył art. 80 w związku z art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
3) przedwczesności i bezpodstawności umorzenia postępowania, gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze bezpodstawnie i przedwcześnie umorzyło postępowanie, nie dokonując merytorycznej oceny przesłanek zawieszenia postępowania wynikających z art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem skarżącego, umorzenie postępowania w sytuacji, gdy istniały podstawy do jego dalszego prowadzenia i merytorycznego rozstrzygnięcia, należy uznać za naruszenie zasady praworządności oraz zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów administracji publicznej (art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego).
4) pominięcia znaczenia interesu publicznego, gdyż organ odwoławczy nie odniósł się w sposób należyty do interesu publicznego, jakim jest zapewnienie ładu przestrzennego oraz prymatu planowania miejscowego nad decyzjami wydawanymi w trybie ustalania warunków zabudowy. Zdaniem skarżącego, pominięcie tej kwestii prowadzi do utrwalania praktyki polegającej na wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy w okresie bezpośrednio poprzedzającym uchwalenie planu miejscowego, co pozostaje w sprzeczności z ratio legis art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W uzasadnieniu pisma skarżący przytoczył wybrane orzecznictwo sądów administracyjnych, które, jego zdaniem, jednoznacznie wskazuje, że stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w niniejszej sprawie jest sprzeczne z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych i prowadzi do nieuzasadnionego ograniczenia funkcji ochronnej art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 145 P.p.s.a., kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlega ocena legalności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 11 grudnia 2025 r. znak SKO-ZP-415/429/2025 r., mocą którego uchylono postanowienie wydane przez Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 27 października 2025 r. nr AU-02-3.6730.2.236.2025.MMY i umorzyło postępowanie w sprawie zawieszenia postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego.
Prezydent Miasta Krakowa zawiesił postępowanie na 18 miesięcy od daty wpłynięcia wniosku w sprawie wydania warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K.".
W uzasadnieniu organ I instancji powołał się na treść art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i stwierdził, że zawieszenie postępowania na wskazanej wyżej podstawie może nastąpić tylko i wyłącznie wtedy, gdy sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest obligatoryjne, lecz gmina na terenie objętym wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy proceduje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, bądź podjęła uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego. Zamierzenie lokalizowane jest w obszarze, dla którego uchwałą Nr LV/1124/16 Rady Miasta Krakowa z dnia 26 października 2016 r. przystąpiono do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Dla wybranych obszarów przyrodniczych miasta Krakowa". W/w uchwała została zmieniona przez Radę Miasta Krakowa uchwałą Nr CVIII/2844/18 z dnia 29 sierpnia 2018 r. w ten sposób, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "Dla wybranych obszarów przyrodniczych miasta Krakowa" postanowiono uchwalać w trzech etapach: A, B i C. Do etapu B podzielonego na szesnaście podetapów (B1-B16) zaliczono m.in. obszar który swoimi granicami obejmuje teren przeznaczony pod realizację opisanej wyżej inwestycji. Do etapu B podetap B5 zaliczono między innymi obszar nr [...], który swoimi granicami obejmuje działkę przeznaczoną pod realizację wnioskowanej inwestycji. Dla tej części sporządzanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oznaczonej w rysunku projektu planu jako: 134.R.3 projekt planu ustala jako podstawowe przeznaczenie - tereny pod użytki rolne. Ponadto, zgodnie z ustaleniami treści projektu tego planu, dla wskazanego obszaru: "§ 17. 1. Wyznacza się Tereny rolnicze, oznaczone symbolami: 134.R.1, 134.R.3.1, 134.R.3.2, 134.R.3.3, 134.R.3.4, 134.R.3.5, 134.R.4, 134.R.5, 134.R.6, 134.R.7, 134.R.8, 134.R.9, 134.R.10, 134.R.12, 134.R.13, 134.R.14, 174.R.1, o podstawowym przeznaczeniu pod użytki rolne 2. W zakresie zagospodarowania terenu, ustala się: 1J zakaz lokalizacji budynków; 2) minimalny wskaźnik terenu biologicznie czynnego: 90%; 3) maksymalną wysokość zabudowy: 5 m". Planowane zamierzenie inwestycyjne jest niezgodne z założeniami projektu planu w zakresie warunków zagospodarowania terenu, a przede wszystkim funkcji podstawowej.
W ocenie Sądu złożona skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z dyspozycją art. 62 ust. 1 u.p.z.p. (Dz.U.2024.1130 t.j. z dnia 2024.07.29) - postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy można zawiesić na czas nie dłuższy niż 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta podejmuje postępowanie i wydaje decyzję w sprawie ustalenia warunków zabudowy, jeżeli:
1) w ciągu dwóch miesięcy od dnia zawieszenia postępowania rada gminy nie podjęła uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego albo
2) w okresie zawieszenia postępowania nie uchwalono miejscowego planu lub jego zmiany.
Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 czerwca 2017 II OSK 2685/15 "konstrukcja prawna zawieszenia postępowania zastosowana w przepisie art. 62 ust. 1 u.p.z.p. daje organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy podstawę prawną fakultatywnego zawieszenia postępowania z urzędu, nie stanowiąc żadnych dodatkowych wymagań, co do przesłanek zawieszenia. W szczególności organ może zawiesić postępowanie nawet jeżeli jeszcze nie podjęto uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu. Kompetencję tę należy rozpatrywać w połączeniu z władztwem planistycznym zastrzeżonym dla organów gminy, które mają uprawnienie do stanowienia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Skoro plan jest podstawowym i najpełniejszym instrumentem kształtowania przestrzeni, to usprawiedliwione jest przyznanie prymatu pracom zmierzającym do jego uchwalenia i tym samym umożliwienie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, celem kontynuowania i dokończenia prac zmierzających do przyjęcia miejscowego planu". Swoje stanowisko NSA uzasadnia faktem, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 4 ust. 2 ustawy). Zasadą powinno być zatem, że kształtowanie ładu przestrzennego dokonuje się poprzez miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego. Takie samo stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 7 czerwca 2017 r. II SA/Łd 131/17 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny Krakowie w wyroku z dnia 27 października 2017 II SA/Kr 1079/17, oraz w wyroku z dnia 6 grudnia 2022 r. II SA/Kr 1149/22, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 9 maja 2018 r. II SA/Po 6/18.
Poglądy te w pełni podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest podstawowym narzędziem kształtowania ładu przestrzennego gminy, instrumentem jej polityki przestrzennej. Akt ten stanowi powszechnie na danym obszarze obowiązujące prawo, które ten ład kształtuje - wyznacza urbanistyczne ramy, w jakich na tym obszarze można dokonać zainwestowania. Decyzje o ustaleniu warunków zabudowy wydawane są jedynie wtedy, gdy na danym obszarze plan miejscowy nie obowiązuje. Przepisy ustawy preferują ustalenia przestrzenne dokonywane kompleksowo, w akcie stanowiącym akt prawa miejscowego, w stosunku do tych dokonywanych w decyzjach administracyjnych. Konsekwencją tego jest regulacja zamieszczona w art. 62 ustawy. Zawieszenie postępowania o ustaleniu warunków zabudowy ma służyć pewnemu celowi. Celem tym jest ochrona danego obszaru przed zainwestowaniem niezgodnym z zamiarem prawodawcy lokalnego i już na etapie poprzedzającym przystąpienie do uchwalania planu, a także w trakcie jego procedowania.
Co istotne w niniejszej sprawie, z punktu widzenia powyższych rozważań, wbrew stanowisku zawartemu w zaskarżonym postanowieniu organu II instancji, stopień zaawansowania prac planistycznych dotyczących miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz to, czy przewidywany termin uchwalenia miejscowego planu jest odległy czy też nie, nie stanowi prawnie istotnej przesłanki z punktu widzenia prawidłowości zawieszenia przez organy postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy na podstawie art. 62 ust. 1 u.p.z.p. Jak już wskazano, nie jest nawet istotne to, czy uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu została już podjęta, co wynika z art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Już z powyższych względów złożona skarga, jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że ustawodawca dopuścił możliwość zawieszenia postępowania jeszcze na etapie przed podjęciem uchwały o przystąpieniu do uchwalania planu co przesądza, że organ nie musi badać ani wykazywać sprzeczności procedowanej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy z zapisami uchwalonego w przyszłości planu. W orzecznictwie jest co prawda prezentowany pogląd, zgodnie z którym organ zawieszając postępowanie działa w granicach uznania administracyjnego, a przesłanką do zawieszenia postępowania będzie sytuacja, kiedy projektowane zamierzenie objęte decyzją o ustaleniu warunków zabudowy jest sprzeczne z przeznaczeniem terenu w przyszłym planie miejscowym. Jest to pogląd o tyle kontrowersyjny, że niekiedy wymagałby od organu administracji zdolności przewidzenia zapisów, które jeszcze nie istnieją, a których ostateczny kształt uzależniony jest od wielu czynników, między innymi rozpatrzenia uwag, jakie do projektów planu są zgłaszane. Jednak nawet przyjmując, że pogląd ten jest uprawniony, to i tak w niniejszej sprawie nie stanowi skutecznego podważenia zastosowanej podstawy zawieszenia. W uzasadnieniu postanowienia organu I instancji wyraźnie wskazano, że planowane zamierzenie inwestycyjne jest niezgodne z założeniami projektu planu w zakresie warunków zagospodarowania terenu, a przede wszystkim funkcji podstawowej. Wobec tego organ I instancji stwierdził, iż uzasadnione w przedmiotowej sprawie jest (wobec istniejących sprzeczności) skorzystanie z prawnej możliwości wstrzymania postępowania.
Parametry zamierzenia inwestycyjnego przy uwzględnieniu, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest podstawowym narzędziem kształtowania ładu przestrzennego gminy - pozwala na konkluzję, że wbrew poglądom organu II instancji naruszenia zasady uznaniowości w rozważanej sprawie nie można się w tej sytuacji dopatrzyć.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, które weźmie pod rozwagę organ II instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło