II SA/Kr 484/22
WyrokWSA w Krakowie2022-09-14
Skład orzekający: Sędzia WSA Piotr Fronc, WSA Mirosław Bator (spr.), WSA Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można ustalić odszkodowanie za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli do ograniczenia doszło przed wejściem w życie tej ustawy, a na podstawie przepisów ustawy z 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości?Ratio decidendi
Tak, można ustalić odszkodowanie na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, nawet jeśli ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości miało miejsce przed wejściem w życie tej ustawy. Przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. ma zastosowanie do stanów faktycznych sprzed wejścia w życie tej ustawy, tworząc mechanizm umożliwiający wypłatę odszkodowania za pozbawienie lub ograniczenie własności dokonane bez wypłacenia należnego odszkodowania. Zarzut przedawnienia roszczenia odszkodowawczego jest w prawie administracyjnym bezpodstawny, gdyż przedawnienie występuje tylko wtedy, gdy wyraźnie stanowi tak przepis prawa, czego brak w ustawach dotyczących wywłaszczeń i gospodarce nieruchomościami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w związku z budową napowietrznej linii energetycznej wysokiego napięcia. Decyzją z 1979 r. zezwolono na wejście w teren, co spowodowało trwałe ograniczenie sposobu korzystania z działki, która na dzień budowy linii miała przeznaczenie budowlane, a obecnie jest działką rolną. Właścicielka nie otrzymała wówczas odszkodowania. Organ I instancji ustalił odszkodowanie na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, a decyzję tę utrzymał w mocy Wojewoda Małopolski. Spółka E. S.A. wniosła skargę, zarzucając niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, przedawnienie roszczenia oraz wady operatu szacunkowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. S.A. na decyzję Wojewody Małopolskiego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu ,14 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] S.A. w K. - J. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 7 lutego 2022 r. nr WS-VI.7534.2.42.2021.PC w przedmiocie ustalenia odszkodowania w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości skargę oddala
Starosta Tarnowski decyzją z dnia 23 czerwca 2021 r. nr GN.6821.5.3.2017.SB działając na podstawie art. 104 K.p.a., art. 128 ust. 1 i 4, art. 129 ust. 5 pkt. 3, art. 130, art. 132 ust. 1 a, 2 i 6 oraz art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami orzekł
w pkt 1/ o ustaleniu, na rzecz D. K. odszkodowania w kwocie 128 569 zł w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] położona w miejscowości Ś. - gm. P. , objętej KW nr [...], w związku z budową napowietrznej linii energetycznej wysokiego napięcia 400 kV relacji Rzeszów -Tarnów, Tarnów- Krosno Iskrzynia wywłaszczonej na podstawie decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia 14 czerwca 1979 r.;
w pkt 2/ o zobowiązaniu E. S.A. w K. , będącego właścicielem linii elektroenergetycznej 400 kV relacji Rzeszów-Tarnów, Tarnów - Krosno Iskrzynia, do wypłaty ustalonego w pkt 1 odszkodowania jednorazowo na rzecz D. K. w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna. W przypadku zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania, zastosowanie mają odpowiednie przepisy Kodeksu Cywilnego;
w pkt 3/ o zobowiązaniu E. S.A. w K. z siedzibą w K. – J. do dostarczenia organowi orzekającemu dowodu wpłaty wskazanego w pkt 1 odszkodowania.
Od tej decyzji odwołanie złożyła spółka E. S.A. w K. podnosząc m.in., iż organ pierwszej instancji, -wydając decyzję w niniejszej sprawie sam przyznał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zastosował przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w sytuacji kiedy do ograniczenia prawa własności nieruchomości doszło pod rządami ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości.
Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 7 lutego 2022 r. nr WS-VI.7534.2.42.2021.PC utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podniósł, że wydając przedmiotową decyzję organ I instancji wskazał na przepis art. 35 nieobowiązującej już ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, zgodnie z którym organy administracji państwowej, instytucje i przedsiębiorstwa państwowe mogły za zezwoleniem naczelnika gminy, a w miastach prezydenta lub naczelnika miasta (dzielnicy) zakładać i przeprowadzać na nieruchomościach - zgodnie z zatwierdzoną lokalizacją szczegółową - ciągi drenażowe, przewody służące do przesyłania płynów, pary, gazów, elektryczności oraz urządzenia techniczne łączności i sygnalizacji, a także inne podziemne lub nadziemne urządzenia techniczne niezbędne do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Osobom upoważnionym przez właściwy organ, instytucję lub przedsiębiorstwo państwowe przysługiwało prawo dostępu do tych przewodów i urządzeń w celu wykonywania czynności związanych z ich konserwacją. Jeżeli założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń spowodowało, że nieruchomość nie nadawała się do dalszego racjonalnego jej użytkowania przez właściciela na cele dotychczasowe, nieruchomość podlegała wywłaszczeniu w trybie i według zasad przewidzianych w tej ustawie dla wywłaszczenia nieruchomości. W myśl art. 36 powołanej ustawy, odszkodowanie za straty wynikłe z działań przewidzianych w jej art. 35 ust. 1 i 2 strony ustalały na podstawie wzajemnego porozumienia; w razie sporu wysokość odszkodowania ustalał na wniosek zainteresowanej strony naczelnik gminy, a w miastach prezydent lub naczelnik miasta (dzielnicy). Odszkodowanie za straty w zasiewach, uprawach i plonach powinno było być ustalone w przeciągu 30 dni od daty zgłoszenia wniosku o odszkodowanie. Roszczenie o takie odszkodowanie przedawniało się z upływem 3 lat od powstania szkody. Właścicielowi nie przysługiwało prawo do odszkodowania, jeżeli pomimo ograniczenia nie poniósł szkody. W tym miejscu należy wskazać, iż w najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowanym jest już stanowisko, zgodnie z którym nie można przyjąć poglądu, że warunkiem zastosowania przepisu art. 129 ust. 5 ugn jest okoliczność, aby stan faktyczny, do którego przepis ten miałby być zastosowany, istniał w dacie wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak podkreślono w wyroku NSA w Warszawie z dnia 21 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 1111/08 warunek taki nie wynika z treści art. 129 ust 5 w/w ustawy a ponadto ustawa ta przewiduje obowiązek jednoczesności orzekania o wywłaszczeniu i odszkodowaniu. Przy takiej zatem regulacji zastosowanie omawianego przepisu, przy założeniu, iż byłby on tylko stosowany do stanów zaistniałych po dniu 1 stycznia 1998 r. byłoby rzeczą w zasadzie marginalną i nie zaistniałaby konieczność, aby dla takich sytuacji wprowadzać przepis o tak ogólnej, wręcz ramowej treści. W aktualnym orzecznictwie sądowym wskazuje się również na fakt, iż każda nowa ustawa (nowa regulacja) obejmuje istniejące w chwili wejścia jej w życie stany faktyczne, a więc takie sytuacje, które powstały jeszcze przed wejściem w życie nowej regulacji. To z przepisu ustawy wynika czasami, że nie stosuje się jej do zdarzeń powstałych np. przed wejściem w życie danej regulacji. Jeżeli zaś takiego przepisu nie ma - co ma miejsce w przedmiotowej sprawie - to ustawa o gospodarce nieruchomościami obejmuje również sytuacje, które powstały przed wejściem jej w życie, są objęte jej materią i nie zostały dotychczas ostatecznie rozpoznane przez organy administracji. Stan prawny wywołany władczą ingerencją w prawo własności bez przyznania z tego tytułu odszkodowania trwa zatem nadal. Przepisy u.g.n. przewidują, że wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw (art. 128 ust. 1 ugn). Z kolei art. 128 ust. 4 ugn stanowi, że odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. W rozpatrywanej sprawie przyjąć więc należy, że materialno-prawną podstawą orzeczenia o odszkodowaniu jest przepis art. 128 ust. 1 i 4 ugn. W świetle powyższego przyjąć zatem należy, iż art. 129 ust. 5 ugn przyznaje staroście, jako organowi administracji publicznej, kompetencję do wydania - inaczej niż przewiduje to zasada z art. 129 ust. 1 ugn - odrębnej decyzji o odszkodowaniu, między innymi w sytuacjach, gdy pomimo wywłaszczenia dokonanego w latach ubiegłych nie zostało na rzecz stron ustalone odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia, pomimo ciążącego na organach w tym zakresie ustawowego obowiązku. W kontekście przedmiotowej sprawy, obok powołanych w zaskarżonej decyzji poglądów prawnych zawartych w wyroku WSA w Lublinie z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 374/12 oraz wyroku WSA w Gliwicach z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/G1 582/12, zgodnie z którym: przez użyty w przepisie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. termin "pozbawienie praw do nieruchomości" należy rozumieć także częściowe pozbawienie takich praw polegające m.in. na ograniczeniu możliwości korzystania z nieruchomości przez ustanowienie na niej służebności przesyłu (por. również wyrok NSA w Warszawie z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 397/11), na uwagę zasługuje także wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Po 180/15, w którym wskazano, iż przepis art. 129 ust. 5 u.g.n. ma zastosowanie także do stanów faktycznych powstałych przed wejściem w życie u.g.n., czyli do wszystkich stanów faktycznych polegających na odjęciu, przejęciu lub ograniczeniu prawa własności bez ustalenia należnego odszkodowania. Odmienna interpretacja powyższego przepisu sprowadza się bowiem do uznania, iż osoby, które utraciły w drodze wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość przed wejściem w życie u.g.n., a dla których do tej pory odszkodowanie za tę nieruchomość nie zostało ustalone, wraz z wejściem w życie powyższej ustawy utraciły uprawnienie do uzyskania przedmiotowego odszkodowania. Tym samym nie jest zasadny zarzut odwołania wskazujący, iż strona postępowania E. S.A. w K. nie zgadza się ze stanowiskiem organu w zakresie możliwości stosowania obecnej ustawy o gospodarce nieruchomościami do stanu sprzed wejścia w życie tej ustawy w myśl zasady lex retro non agit. Podobnie nie można się również zgodzić z odwołującą w zakresie w jakim wskazała ona, iż, podtrzymuje zarzut przedawnienia roszczenia, albowiem od czasu wydania Decyzji Naczelnika Gminy P. L-III-801-12-79 z dnia 14.06.1979 r., która stała się ostateczna 8.08.1979 r. do czasu złożenia wniosku z dnia 15.10.2017r. o wszczęcie postępowania w przedmiocie ustalenie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w Ś. gm. P. , oznaczonej jako działka nr [...] upłynęło ponad 38 lat. Tego typu twierdzenia również pozostają w całkowitej sprzeczności z jednolitym i ugruntowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, którego przykładem jest choćby wydany niedawno wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2021 r. sygn. akt I OSK 950/21, w którym podniesiono iż w prawie administracyjnym z przedawnieniem roszczenia mamy bowiem do czynienia tylko wówczas, gdy przepis prawa wyraźnie tak stanowi. Tymczasem ani w ustawach gruntowych z 1958 r. i z 1985 r. jak również w obecnie obowiązującej - u.g.n. takiego ogólnego przepisu nie zamieszczono. Powyższe oznacza zatem, że nawet gdy sama instytucja odszkodowania ma charakter cywilny i generalnie roszczenie odszkodowawcze podlega rygorom, zawartym w przepisach art. 117-125 kodeksu cywilnego, to jednak w sytuacji, gdy jest ono ustalane w postępowaniu administracyjnym, te zasady nie obowiązują, gdyż brak jest stosownej regulacji prawnej. Przedawnienie w prawie cywilnym uregulowano w art. 117 § 1 i 2 k. c. Zgodnie z tym przepisem: "§ 1. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. § 2. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne". Istotą przedawnienia cywilnego jest występujące po upływie określonego ustawowo czasu osłabienie ochrony uprawnionego z prawa podmiotowego, polegające na tym, że co prawda zachowuje on możliwość dochodzenia swego roszczenia przed sądem lub innym właściwym organem, ale musi się liczyć z wyłączeniem jego zasądzenia i w konsekwencji przymusowej realizacji, jeśli strona przeciwna zasadnie wskaże na upływ czasu, w którym dochodzenie roszczenia było możliwe, czyli podniesie zarzut przedawnienia. Procedura administracyjna nie przewiduje możliwości podniesienia zarzutu przedawnienia, jest procedurą odrębną od procedury cywilnej. Nie ma zatem w procedurze administracyjnej możliwości zgłoszenia, przez zobowiązanego do zaspokojenia roszczenia, zarzutu przedawnienia roszczenia. W prawie administracyjnym z przedawnieniem roszczenia mamy do czynienia tylko wówczas, gdy przepis prawa wyraźnie tak stanowi. Tym samym, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty odwołania wskazujące na brak podstaw prawnych do ustalenia odszkodowania w niniejszej sprawie. Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia 14 czerwca 1979 r., wydaną na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, Naczelnik Gminy P. zezwolił Zakładowi [...] w R. na wejście w teren, w celu budowy linii elektroenergetycznej 400/220 kV zgodnie z decyzją znak: WBPP - 833l/T/8/156/79 z dnia 5 lutego 1979 r. wydaną przez Wojewódzkie Biuro Planowania Przestrzennego w Tarnowie. Z przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania dowodowego wynika, iż ww. rozstrzygnięcie dotyczyło m.in. działki nr [...] położonej w miejscowości Ś. gmina P. , stanowiącej wówczas jak i obecnie własność D. K. (poprzednio noszącej nazwisko "[...]"), której to osobie odszkodowanie z tego tytułu nie zostało dotąd przyznane. W tym kontekście należy zwrócić uwagę na pewna niekonsekwencję organu I instancji, który kilkukrotnie podaje, iż przedmiotowa działka została wywłaszczona, pomimo, że przecież w istocie doszło jedynie do ograniczenia jej prawa własności. Uchybienie to jednak nie jest istotne i pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Zgodnie z art. 130 ust. 2 u.g.n. ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. W dalszej kolejności należy mieć na uwadze, iż w związku z obowiązującymi przepisami prawa normującymi kwestię ustalania wysokości odszkodowania za szkody powstałe na skutek zdarzeń, o których mowa w art. 124 u.g.n., organ prowadzący postępowanie administracyjne zobowiązany jest powołać biegłego tj. rzeczoznawcę majątkowego w przypadku, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Opinia biegłego powinna zawierać uzasadnienie, które pozwoliłoby dokonać analizy logiczności i poprawności wniosków, bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Nie może zatem niniejsza opinia sprowadzać się tylko do przedstawienia zdania biegłego, ale musi przekonywać jako logiczna całość. Biegły winien zatem wskazać i szczegółowo uzasadnić przesłanki, które doprowadziły go do przedstawionych konkluzji, a także na jakich oparł swoje ustalenia i określił wartość przedmiotowej nieruchomości. Brak fachowego uzasadnienia wniosków końcowych uniemożliwia ocenę jej mocy dowodowej. Zgodnie z ugruntowanym w tej materii stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego opinia wydana przez rzeczoznawcę majątkowego o wysokości odszkodowania nie ma charakteru wiążącego; jest opinią, która podlega ocenie właściwego organu administracyjnego " (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2001 r. sygn. akt I SA 833/00). Powyższe oznacza, iż "organ nie może ograniczyć się do powołania na konkluzję zawartą w opinii rzeczoznawcy, lecz obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach biegły tę konkluzję oparł, i skontrolować prawidłowość tego rozumowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 lutego 2007 r. sygn. akt VIII SA/Wa 74/07). Ponadto, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 września 2009 r. sygn. akt I OSK 1246/08: Obowiązkiem organu administracji, jest troska o to, aby opinia rzeczoznawcy majątkowego wyjaśniała wszelkie zgłoszone w postępowaniu przez stronę zarzuty i wątpliwości. Organ administracji opinią tą nie jest związany. Dowód ten podlega swobodnej ocenie co do jego wiarygodności i mocy dowodowej, w kontekście również innych złożonych w sprawie dowodów, w tym wypowiedzi i wyjaśnień złożonych w postępowaniu przez strony. Organ nie może co prawda wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Organ winien jednak dokonać oceny tego dowodu pod względem formalnym, czy nie zawiera on braków, niejasności, Ud. Na nim spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy i podjęcia niezbędnych działań dla prawidłowego ustalenia wartości nieruchomości, a to z kolei wynika z obowiązku oceny wiarygodności sporządzonej opinii. (...) Skoro przedmiotem oceny operatu jest prawidłowość jego sporządzenia, to ocena ta musi następować według takich samych zasad, jakie obowiązują przy jego sporządzeniu. Ocena prawidłowości operatu obejmować musi takie kwestie jak: przyjęte sposoby określenia wartości nieruchomości przy zastosowaniu poszczególnych podejść, metod i techniki wyceny, sposoby określenia wartości nieruchomości dla określonego celu w zależności od ich rodzaju i przeznaczenia. Innymi słowy, ocena prawidłowości dokonanych przez rzeczoznawców wycen stanowi formę ich weryfikacji pod kątem zgodności z przepisami. Zgodnie z art. 128 ust. 4 u.g.n. odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Ponadto, zgodnie z art. 130 ww. ustawy, wysokość odszkodowania ustala się według stanu, przeznaczenia i wartości, wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. W przypadku gdy starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, wysokość odszkodowania ustala się według stanu i przeznaczenia nieruchomości w dniu pozbawienia lub ograniczenia praw, a w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3 i art. 106 ust. 1, według stanu i przeznaczenia nieruchomości odpowiednio w dniu wydania decyzji o podziale lub podjęcia uchwały o przystąpieniu do scalenia i podziału oraz jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu. Przepis art. 134 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z § 43 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego: 1/ Przy określaniu wartości poniesionych szkód na nieruchomości, o których mowa w art. 128 ust. 4 ustawy, uwzględnia się w szczególności: 1/stan zagospodarowania nieruchomości na dzień wydania decyzji odpowiednio o wywłaszczeniu, ograniczeniu sposobu korzystania albo zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości oraz stan zagospodarowania nieruchomości na dzień zakończenia działań uzasadniających wydanie tej decyzji; 2/ utratę pożytków w okresie od dnia wydania decyzji do dnia zakończenia działań uzasadniających j ej wydanie. 2/ Przez stan zagospodarowania w przypadku nieruchomości zabudowanej rozumie się przeznaczenie i sposób wykorzystywania obiektów budowlanych oraz ich stan techniczny, a także cechy tych obiektów, a w szczególności gabaryty, formę architektoniczną, usytuowanie względem linii zabudowy oraz intensywność wykorzystania terenu. 3/ Przy określaniu zmniejszenia wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 128 ust. 4 ustawy, uwzględnia się: 1/ zmianę warunków korzystania z nieruchomości; 2/ zmianę przydatności użytkowej nieruchomości; 3/ trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości; 4/ skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 ustawy. 4/ Wartość poniesionych szkód spowodowanych działaniami, o których mowa w art. 124 ust. 6 ustawy, określa się po wystąpieniu szkody. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio. Powołany przez organ I instancji rzeczoznawca majątkowy - R. Ł., sporządził operat szacunkowy, w którym określił stopień zmniejszenia się wartości przedmiotowej nieruchomości na skutek ograniczenia jej prawa własności na kwotę 128 569 zł. Określona przez biegłego wysokość odszkodowania odnosi się do jej stanu i przeznaczenia w planie miejscowym według daty ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Zdaniem biegłego, wskutek ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, nastąpiło zmniejszenie jej wartości, ze względu na fakt posadowienia urządzeń elektroenergetycznych. Poniesiona przez właściciela szkoda ma charakter trwały na skutek pogorszenia sposobu korzystania z nieruchomości. Biegły w operacie dla określenia wartości rynkowej nieruchomości dokonał analizy rynku lokalnego w gminie Pleśna w ciągu 24 miesięcy obejmującego 2 grupy nieruchomości gruntowych niezabudowanych: tj. grupy nieruchomości gruntowych przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oraz grupy nieruchomości gruntowych przeznaczonych na cele rolne. Jak wskazał rzeczoznawca majątkowy, ceny nieruchomości z I grupy podobnych do wycenianej, wahają się w przedziałach: 28,13 — 58,86 zł/m2 - ceny te kształtują cechy rynkowe: lokalizacja, dostęp do mediów, kształt działki, wielkość działki i komunikacja. Ceny nieruchomości z II grupy podobnych do wycenianej wahają się w przedziałach: 3,35 - 8,21 zł/m2 - ceny te kształtują cechy rynkowe: położenie, przydatność rolnicza, kształt i komunikacja. Źródłem ww. analizy były dane uzyskane w Rejestrach Cen i Wartości Nieruchomości w Starostwie Powiatowym w Tarnowie oraz informacje własne. Według stanu na dzień 14 czerwca 1979r. tj. ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości - przedmiotowa nieruchomość zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego zatwierdzonym Decyzją nr 14/74 Naczelnika Powiatu w Tarnowie z dnia 14 grudnia 1974 r. to tereny zabudowy plombowej uzupełniającej. Jak wskazał biegły, w wyniku decyzji Naczelnika Gminy P. znak: L-III-801-12-79 z dnia 14 czerwca 1979 r. zezwalającej Zakładowi [...] w R. na wejście w teren w celu budowy linii elektroenergetycznej zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji z dnia 5 lutego 1979 r. i trwałego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości działka nr [...] obręb Ś. stała się funkcjonalnie, a także prawnie w wyniku zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy P. zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy nr XVI1/120/08 z dnia 8 marca 2008 r. (X- 9R tereny rolne) - działką rolną. Na dzień zaś wywłaszczenia zgodnie z uproszczonym planem zagospodarowania, działka [...] obręb Ś. spełniała warunki działki budowlanej. W wyniku objęcia działki [...] obręb Ś. ww. decyzją znak: L-III-801-l2-79 z dnia 14 czerwca 1979 r., a także pisma znak: TM/AK/2135/89 z dnia 21 lutego 1989 r., złożonego przez [...] Zakład [...] T. do Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w Tarnowie w sprawie zapisów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy P. dotyczących między innymi pasów ochronnych dla linii elektroenergetycznych 400 kV wynoszących po 52 m od linii po każdej jej stronie, pas technologiczny o takich parametrach, tj. 52 m, obejmuje całą działkę [...], obręb Ś.. Wobec powyższego, wartość nieruchomości przed ograniczeniem rzeczoznawca majątkowy obliczył w podejściu porównawczym metodą korygowania ceny średniej - dla I grupy dwunastu nieruchomości przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Po uwzględnieniu atrybutów mających wpływ na wartość nieruchomości i skorygowaniu otrzymanej ceny średniej za pomocą stosownych współczynników korygujących odnoszących się do tychże atrybutów, oszacował wartość prawa własności przedmiotowej działki na kwotę 159 024 zł (33,13 zł za 1m2). Wartość nieruchomości po ograniczeniu rzeczoznawca majątkowy obliczył natomiast według stanu nieruchomości i cen na dzień wyceny w podejściu porównawczym metodą porównywania parami - dla II grupy trzech nieruchomości gruntowych przeznaczonych na cele rolne. Następnie dokonał on odpowiedniej korekty poszczególnych wartości, spójnej z przedstawionymi opisami poszczególnych nieruchomości porównywanych, przyjętą skalą cech rynkowych oraz przypisanymi im wartościami uzyskując finalnie wartość 28 896 zł (6,02 zł za 1 m2). Dodatkowo biegły określił wartość obciążającej nieruchomość służebności przejazdu i przechodu (na datę ograniczenia prawa własności na kwotę: 1 905 zł, zaś na chwilę obecną na kwotę: 346 zł), w efekcie czego po ich odjęciu od ww. wartości nieruchomości oraz następnie odjęciu od siebie kwot uzyskanych w ten sposób, oszacował, iż wartość przedmiotowej nieruchomości na skutek zlokalizowania na niej linii elektroenergetycznej na podstawie wspomnianej decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia 14 czerwca 1979 r. zmniejszyła się o kwotę 128 569 zł. Zmniejszenie to uwzględnia przesłanki wskazane § 43 ust. 3 pkt 1-3 rozporządzenia w sprawie wyceny. Jednocześnie rzeczoznawca majątkowy wykazał (zawierając w tym zakresie stosowne uzasadnienie), iż brak podstaw do oszacowania wartości szkód nieruchomości oraz zmniejszenia jej wartości z tytułu przesłanki wskazanej w § 43 ust. 3 pkt 4 ww. regulacji (strony 19-20 operatu). W opinii Wojewody Małopolskiego ww. operat szacunkowy został sporządzony w sposób umożliwiający przyjęcie go jako dowodu w niniejszym postępowaniu. Sposób obliczenia stopnia zmniejszenia się wartości przedmiotowej nieruchomości na skutek zlokalizowania na niej linii elektroenergetycznej jest przejrzysty i logiczny, a tym samym brak podstaw do kwestionowania wniosków wyprowadzonych w tym zakresie przez rzeczoznawcę. Zgłoszone w tym zakresie zarzuty odwołania ocenić należy również jako bezzasadne. Trafnie zresztą ustosunkował się do nich już biegły w piśmie z dnia 18 czerwca 2021 r. Z treści operatu oraz zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika bowiem jednoznacznie, iż o ile w chwili obecnej działka nr [...] obręb Ś. ma nie tylko faktyczny sposób użytkowania ale i przeznaczenie planistyczne typowo rolne, o tyle na dzień ograniczenia jej prawa własności, zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego zatwierdzonym Decyzją nr 14/74 Naczelnika Powiatu w Tarnowie z dnia 14 grudnia 1974 r. powołanym w zaświadczeniu Wójta Gminy Pleśna z dnia 5 grudnia 2017 r. znajdowała się ona w terenach zabudowy plombowej uzupełniającej (oznaczenie 10.1.1.) zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym decyzją nr 14/74 Naczelnika Powiatu w Tarnowie z dnia 14 grudnia 1974 r., co oznacza, że choć faktycznie była wówczas użytkowana głównie rolniczo, to jednak możliwa była na niej zabudowa, którą to możliwość utraciła właśnie w wyniku lokalizacji na niej linii elektroenergetycznej, przyjmując tym samym parametry działki rolnej, co znalazło odzwierciedlenie w postanowieniach obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy nr XVII/120/08 z dnia 8 marca 2008 r. (oznaczenie X-9R). Strona odwołująca formułując więc zarówno w piśmie z dnia 17 maja 2021 r. jak i w samym odwołaniu wniosek, iż działka ta zawsze miała przeznaczenie rolne, w istocie nie przedstawia na tę okoliczność żadnych dowodów i argumentów, poza tym, że już wcześniej faktyczny sposób jej użytkowania był rolniczy, co jednak przecież nie ma decydującego znaczenia. Jak bowiem wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 1020/18 Sąd w pełni podziela i uznaje za zasadne stanowisko, leżące u podstaw zaskarżonej decyzji, że istniały podstawy faktyczne i prawne do przyjęcia i uwzględnienia w procesie wyceny założenia, iż przedmiotowa nieruchomość mogła być w całości wykorzystana na cele budowlane. Sąd podziela też pogląd - implikowany już nie tyle ustaleniami faktycznymi, ile wykładnią prawa - że realnie istniejąca możliwość zabudowy działki, nawet jeżeli w danej chwili de facto była ona wykorzystywana na cele rolnicze, ma znaczenie i musi być brana pod uwagę przy ocenie "faktycznego sposobu użytkowania nieruchomości" w rozumieniu art. 154 ust. 3 u.g.n. Rację ma wiec biegły wskazując we wspomnianym piśmie z dnia 18 czerwca 2021 r., iż: twierdzenie E. S.A. w K. . że "również na dzień wywłaszczenia w dniu 14.06.1979 r. działka miała przeznaczenie rolne" nie znajduje potwierdzenia ani w operacie mojego autorstwa ani w zgromadzonych aktach sprawy.
Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosły E. S.A. w K. zarzucając naruszenie:
1/ art. 128 ust. 1 i 4 oraz i art. 129 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do nieuzasadnionego ustalenia i przyznania odszkodowania w oparciu o przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, podczas gdy do ograniczenia prawa własności nieruchomości doszło pod rządami ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości z dnia 12 marca 1958 r.
2/ art. 35, art. 36 ust. 1 i 2 u.z.t.w.n. poprzez ich niezastosowanie, wskutek czego skarżący został zobowiązany do zapłaty ustalonego odszkodowania, pomimo iż roszczenie wnioskodawcy uległo przedawnieniu, w konsekwencji czego skarżący może uchylić się od zaspokojenia roszczenia, z którego to prawa korzysta, niezależnie od powyższego także 117 § 1 i 2 w zw. z art. 118 oraz 120 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny poprzez ich niezastosowanie i błędne uznanie, że roszczenie o odszkodowanie, w tym roszczenie wnioskodawcy, nie uległo przedawnieniu;
3/ art. 80 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez;
a/ przyjęcie, że organ pozostaje zwolniony z obowiązku oceny opinii sporządzonej przez biegłego na cele postępowania, zaś wystarczającym jest stwierdzenie, że opinia jest przejrzysta i logiczna, w sytuacji, gdy na organie ciąży obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego,
b/ niewszechstronne zebranie i rozważenie materiału dowodowego w niniejszej sprawie, skutkujące utrzymaniem w mocy wadliwej decyzji organu I instancji objawiające się nieuwzględnieniem zarzutów do sporządzonej przez biegłego opinii i uznaniem jej, jako pełnowartościowego dowodu w sytuacji, gdy skarżący wprost wskazał na liczne wady,
c/ powielenie ustaleń wynikających z treści opinii biegłego, co pozostaje w sprzeczności z obowiązkiem samodzielnej oceny dowodów oraz ich wszechstronnego i kompleksowego rozpoznania,
4/ art. 6 w zw. z art. 7, 7a § 1, 8 i 11 kpa, poprzez nieprawidłowe wyważenie interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli w niniejszej sprawie, naruszenie zasady praworządności, zasady rzetelnej procedury oraz zasady prawdy obiektywnej, przejawiające się w niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a tym samym zaniechanie aktywnego dążenia do wyjaśnienia sprawy, a także zaniechanie przez organ starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania oraz podważenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, w wyniku czego organ utrzymał w mocy decyzję ustalającą i przyznającą odszkodowanie podczas gdy od czasu wydania decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia 14.06.1979 r., która stała się ostateczna 8.08.1979 r. do czasu złożenia wniosku z dnia 15.10.2017 r. o wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie upłynęło ponad 38 lat;
5/ art. 138 § 1 pkt 2 kpa polegające na utrzymaniu w mocy decyzji administracyjnej, która była wadliwa, co też powinno skutkować je uchyleniem.
W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontroli sąd w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji Wojewody Małopolskiego o ustaleniu i zobowiązaniu strony skarżącej do zapłaty odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości powstałej, na skutek wybudowania napowietrznej linii energetycznej, w oparciu o decyzję z 1979 r. Szkoda polegała na wyłączeniu z pod zabudowy całej tej działki, która mimo, że była użytkowana rolniczo, według zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na dzień budowy linii energetycznej, miała przeznaczenie budowlane. Według organu nie istnieją przeszkody prawne by odszkodowanie takie ustalić w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 z późn. zm. (dalej ustawa.). Zdaniem strony skarżącej w przedmiotowej sprawie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie znajdują zastosowania, ponadto strona zarzuciła przedawnienie roszczeń oraz złożyła zastrzeżenia do sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego. W ocenie sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie.
Z kolei art. 36 ust 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. 1961 r. Nr 18 poz. 94 z późn. zm.) stanowił, iż odszkodowanie za straty wynikłe z działań przewidzianych w art. 35 ust. 1 i 2 strony ustalają na podstawie wzajemnego porozumienia; w razie sporu wysokość odszkodowania ustala na wniosek zainteresowanej strony naczelnik gminy, a w miastach prezydent lub naczelnik miasta (dzielnicy).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 listopada 2017 r. I OSK 23/16 wskazał, iż nie podziela poglądu według którego warunkiem zastosowania przepisu art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. jest okoliczność, by stan faktyczny, do którego przepis ten miałby być zastosowany, zaistniał dopiero po dacie wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Warunek taki nie wynika bowiem z treści art. 129 ust. 5 powołanej ustawy, a ponadto ustawa ta przewiduje obowiązek jednoczesności orzekania o wywłaszczeniu i odszkodowaniu, a także szczególny tryb dla wydawania decyzji o odszkodowaniu z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości (art. 124 i nast.u.g.n.), a zatem przy tego rodzaju regulacjach zastosowanie omawianego przepisu, przy założeniu, że byłby on tylko stosowany do stanów zaistniałych po dniu 1 stycznia 1998 r., byłoby rzeczą w zasadzie marginalną i nie istniałaby konieczność, aby dla takich sytuacji wprowadzać przepis o tak ogólnej, wręcz ramowej treści. Podobne poglądy wyrażał Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 23 lipca 2021 I OSK 2294/19 oraz z dnia 23 lipca 2021 r. I OSK 2366/19. Z kolei w wyroku z dnia z dnia 22 października 2021 r. I OSK 1571/21 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, iż odszkodowanie, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 z późn. zm.) może być od dnia 1 stycznia 1998 r. ustalone na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65 z późn. zm.) dla spadkobiercy właściciela nieruchomości wymienionej w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Wskazać w tym miejscu zatem należy, że cytowana uchwała potwierdziła ugruntowane już w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, iż art. 129 ust. 5 u.g.n. znajduje zastosowanie do stanów faktycznych sprzed wejścia w życie tej ustawy i to nie tylko w sytuacji całkowitego pozbawienia praw do nieruchomości na skutek wywłaszczenia, lecz również w wypadku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W jej uzasadnieniu wyraźnie zaznaczono, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n, tak samo jak zezwolenie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 u.z.t.w.n., stanowią jeden ze sposobów wywłaszczenia, a zatem art. 35 ust. 1 u.z.t.w.n. jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisów tej ustawy regulujących wywłaszczenie, jako odjęcie prawa własności.
Poglądy wyrażone w wyżej przytoczonych orzeczeniach podziela także sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Nie budzi wątpliwości, że w aktualnym stanie prawnym istnieje podstawa prawna do ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone lub których sposób korzystania uległ zmianie (pogorszeniu) w na podstawie aktów, dla których podstawą prawną był przepis art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Tą podstawą prawną jest przytoczony wyżej art. 129 ust 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepisy obwiązujące w czasie wejścia w życie tej ustawy a dotyczące kwestii wywłaszczenia, powiązywały bowiem pozbawienie (ograniczenie) własności z ekwiwalentem pieniężnym za to pozbawienie lub ograniczenie czyli zapłatą odszkodowania. Przepis art. 129 ust 5 pkt 2 nie miałby w praktyce żadnego zastosowania, gdyby przyjąć, że ma on zastosowanie wyłącznie do stanów faktycznych zaistniałych pod rządami tej ustawy. W ocenie sądu wprowadzenie tego przepisu wynikało ze świadomego zabiegu ustawodawcy, by stworzyć mechanizm umożliwiający ustalenie i wypłatę odszkodowania za pobawienie czy ograniczeni własności w czasie przeszłym, jeżeli pobawienie czy ograniczeni własności zostało dokonane bez wypłacenia właścicielowi wywłaszczonej nieruchomości odszkodowania a więc z jego pokrzywdzeniem.
Co do zarzutu przedawnienia roszczenia odszkodowawczego, w ocenie sądu jest to zarzut bezpodstawny. Przedawnienie roszczeń jest regulacją z zakresu prawa cywilnego, w oparciu o którą dłużnik może uchylić się od zaspokojenia roszczenia majątkowego (niewygasłego) względem swego wierzyciela, po upływie prawem określonych terminów liczonych od daty wymagalności roszczenia, które to terminy nie mogą być zmieniane przez czynności prawne dokonywane przez strony postępowania (art. 117-125 K.c.). Tego typu regulacji nie zawiera żadna ustawa systemowa zajmująca się ogólnymi materialnoprawnymi relacjami dotyczącymi stosunków administracyjnoprawnych – ustawy takiej zresztą nie ma. W ustawach (ale nie systemowych) regulujących materialne stosunki administracyjnoprawne, występują natomiast przepisy w oparciu o które dochodzi do wygaśnięcia roszczeń jak np. art. 136 ust 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 z późn. zm.) i zupełnie wyjątkowo regulacje przewidujące przedawnienie roszczeń administracyjnoprawnych np. art. 36 ust 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 z późn. zm.). By uznać jednak, że na gruncie prawa administracyjnego doszło do przedawnienia roszczeń, musi to wynikać z wyraźnej regulacji. Instytucji przedawnienia roszczeń na gruncie prawa administracyjnego nie można domniemywać (zakładać) ani też implementować z prawa cywilnego, bo też nie ma ku temu żadnych podstaw prawnych. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela podgląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2021 r. w którym wskazano, iż w prawie administracyjnym z przedawnieniem roszczenia mamy bowiem do czynienia tylko wówczas, gdy przepis prawa wyraźnie tak stanowi. Tymczasem ani w ustawach gruntowych z 1958 r. i z 1985 r. jak również w obecnie obowiązującej - u.g.n. takiego ogólnego przepisu nie zamieszczono. Powyższe oznacza zatem, że nawet gdy sama instytucja odszkodowania ma charakter cywilny i generalnie roszczenie odszkodowawcze podlega rygorom, zawartym w przepisach art. 117-125 kodeksu cywilnego, to jednak w sytuacji, gdy jest ono ustalane w postępowaniu administracyjnym, te zasady nie obowiązują, gdyż brak jest stosownej regulacji prawnej. Procedura administracyjna nie przewiduje możliwości podniesienia zarzutu przedawnienia, jest procedurą odrębną od procedury cywilnej. Nie ma zatem w procedurze administracyjnej możliwości zgłoszenia, przez zobowiązanego do zaspokojenia roszczenia, zarzutu przedawnienia roszczenia. W prawie administracyjnym z przedawnieniem roszczenia mamy do czynienia tylko wówczas, gdy przepis prawa wyraźnie tak stanowi.
W tym stanie rzeczy, uznać należy, że zarzut jest bezpodstawny.
Co do zarzutów dotyczących operatu szacunkowego, wskazać należy, iż zasady szacowania wartości nieruchomości a także określenie podmiotów uprawnionych do określania tych wartości zawierają przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (art. 149-159). Podstawowym dowodem, w postępowaniu o ustalenie opłaty planistycznej jest operat szacunkowy ustalający wartość nieruchomości przed i po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Operat szacunkowy winien spełniać wymogi formalne określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109, ze zm.), oraz opierać się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości oraz wychwyceniu cech różniących te nieruchomości od nieruchomości wycenianej i prawidłowym ustaleniu współczynników korygujących. Operat szacunkowy jest dowodem w sprawie i co do zasady, podlega ocenie organu stosownie do przepisu art. 80 k.p.a. Tym niemniej ocena ta dokonywana jest w ograniczonym zakresie. W aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, że ocena operatu szacunkowego może dotyczyć jedynie kwestii formalnych a podważanie ustaleń wynikających z operatu nastąpić może jedynie kwestii oczywistej wadliwości operatu. W żadnym razie kontrola ta nie może dotyczyć zakresu wiedzy specjalnej, jaką dysponuje rzeczoznawca majątkowy i którą wyraża w operacie. Dla przykładu można wskazać pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2020 r. I OSK 384/19 w którym wskazano, iż zakwestionowanie operatu szacunkowego przez organ administracji publicznej lub sąd administracyjny jest dopuszczalne, ale wyłącznie w wyjątkowych i oczywistych wypadkach, jeżeli zostanie wykazane, że przy sporządzeniu operatu doszło do naruszenia prawa albo operat zawiera ewidentne błędy, które dyskwalifikują jego walory dowodowe. Także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2018 r. I OSK 2023/17 wskazano, iż ocena mocy i wartości dowodowej operatu szacunkowego, dokonywana przez organ administracyjny nie może wkraczać w zakres objęty tzw. wiedzą specjalistyczną biegłego (por. też wyroki NSA z dnia z dnia 13 lipca 2018 r. I OSK 2269/16, z dnia 4 grudnia 2019 r. I OSK 3367/18, z dnia 28 kwietnia 2020 r. I OSK 557/19).
W ocenie sądu operat szacunkowy sporządzony na potrzeby niniejszego postępowania żadnych formalnych ani oczywistych błędów nie zawiera. Jest oczywistym dla sądu, że rzeczoznawca, zgodnie z regułą zawartą w art. 130 ust. 1 ustawy, do porównania przyjął nieruchomości z przeznaczeniem pod zabudowę jednorodzinną - dla ustalenia wartości nieruchomości wycenianej z przed ograniczeniem sposobu jej wykorzystania - bo takie miała wtedy przeznaczenie według zapisów planu miejscowego. Z kolei do ustalenia wartości nieruchomości po tym ograniczeniu rzeczoznawca przyjął nieruchomości o przeznaczeniu rolnym - takie bowiem przeznaczenie przedmiotowa nieruchomość uzyskała (trwale) po wybudowaniu napowietrznej linii energetycznej przy uwzględnieniu pasów ochronnych ustalonych dla tej linii.
Wątpliwości sądu budziło jedynie to, czy prawidłowym jest posłużenie się przez rzeczoznawcę dwoma różnymi metodami przy dokonywaniu tych obliczeń (porównań) tj. metodą korygowania ceny średniej dla ustalania wartości nieruchomości przed ograniczeniem i metodą porównywania parami, dla obliczenia wartości nieruchomości po ograniczeniu. Z przepisów ustawy ani też rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109, ze zm.) nie wynika jednak zakaz posługiwania się dwoma metodami przy dokonywaniu obliczeń wartości nieruchomości z przed, i po dokonaniu ograniczenia, ani też nakaz posłużenia się tą samą metodą. Nie jest to więc zabieg niedozwolony. Strona skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego prawnika tej okoliczności zresztą nie kwestionowała. Brak zatem podstawy by uznać, że operat dotknięty jest ewidentną wadliwością, co miałoby skutek w postaci wydania przez organ sprzecznej z prawem decyzji. Sugerowana przez stronę skarżącą metoda obliczenia odszkodowania – odnoszenie wartości nieruchomości do służebności przesyłu, nie ma w ocenie sądu prawnego umocowania. W przedmiotowej sprawie biegły zastosował się do reguł ogólnych, jakim posługują się rzeczoznawcy majątkowi w sprawach obliczenia wartości nieruchomości tj. o reguły opisaniu w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, które nakazuje przyjęcie jednej ze wskazanych tam metodologii obliczania wartości nieruchomości porównywanych. Jak mowa wyżej w ocenie sądu jest to merytorycznie prawidłowe.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, sąd na zasadzie art. 151 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 104 K.p.art. 128 ust. 1art. 129 ust. 5art. 130art. 132 ust. 1art. 134 ustawyart. 35art. 36art. 35 ust. 1art. 129 ust 5art. 128 ust. 4art. 120
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło