II SA/Kr 535/13

WyrokWSA w Krakowie2013-06-27

Skład orzekający: Waldemar Michaldo, Aldona Gąsecka-Duda, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, stwierdzając naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania przez organ pierwszej instancji, może rozpoznać sprawę w oparciu o inny tryb prawny niż ten, który powinien zastosować organ pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, stwierdzając naruszenie zasady dwuinstancyjności przez organ pierwszej instancji, nie może rozpoznać sprawy w oparciu o inny tryb prawny niż ten, który powinien zastosować organ pierwszej instancji. Zastosowanie innego trybu przez organ odwoławczy stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W przypadku, gdy organ pierwszej instancji błędnie zastosował art. 155 k.p.a. zamiast art. 36a Prawa budowlanego, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji, a nie orzekać w oparciu o właściwy tryb.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę, który został odrzucony przez Starostę, a następnie utrzymany w mocy przez Wojewodę. Inwestor domagał się rozszerzenia zakresu inwestycyjnego o nowe działki oraz zmiany projektu architektoniczno-budowlanego. Organ pierwszej instancji odmówił zmiany decyzji, stosując art. 155 w zw. z art. 154 § 2 k.p.a. oraz art. 36a Prawa budowlanego. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, uznając, że art. 155 k.p.a. nie ma zastosowania, ale jednocześnie nie uchylił decyzji organu pierwszej instancji, co Sąd uznał za naruszenie zasady dwuinstancyjności.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty O. i zasądził od Wojewody na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo Sędziowie : WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi A. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na decyzję Wojewody z dnia 20 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej A. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. kwotę 757 zł ( słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...].11.2012r. Starosta O, , orzekając na podstawie art. 36a pkt 1 ustawy - Prawo budowlane oraz art. 155 w związku z art. 154 § 2 kpa, odmówił inwestorowi zmiany decyzji Starosty O z dnia 29.06.2011r., nr [...] zezwalającej na budowę budynku przemysłowego - hali produkcyjnej w Ł. na dz. nr [...] w zakresie zmiany projektu zagospodarowania działki - rozszerzenie zakresu inwestycyjnego o dz. nr: [...] i [...] oraz zmiany projektu architektoniczno-budowlanego. Od decyzji tej w przepisowym terminie odwołał się inwestor podnosząc m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 36a ust. 1 i ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 6 kpa poprzez działanie bez podstawy prawnej, art. 8 i 10 kpa poprzez niezapewnienie czynnego udziału stron w postępowaniu, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez błędną ocenę materiału dowodowego, art. 155 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Wojewoda decyzją z dnia [...] lutego 2013r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks Postępowania administracyjnego (jednolity tekst z 2000r. - Dz.U. Nr 98, póz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 81 ust. 1 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo Budowlane (tekst jednolity z 2010r. Dz. U. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że powołanie w podstawie prawnej decyzji organu I instancji art. 155 kpa jest niewłaściwe. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym art. 36 a ustawy - Prawo budowlane stanowi wystarczającą podstawę prawną wydania decyzji w przedmiocie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę. Tryb opisany w dyspozycji przepisu art. 155 k.p.a. nie ma zastosowania do rozpoznania wniosku o zmianę decyzji pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z przepisem art. 155 k.p.a. zmiana decyzji ostatecznej jest możliwa wtedy, gdy nie sprzeciwia się temu przepis szczególny. Takim przepisem szczególnym, wyłączającym stosowanie art. 155 k.p.a., jest art. 36a ustawy - Prawo Budowlane. Jednakże z uwagi na fakt, że Starosta O. powołał dodatkowo w głowie decyzji właściwą podstawę prawną, organ odwoławczy uznał, że powyższe uchybienie nie powoduje wadliwości rozstrzygnięcia. Zagadnienie odrębne dla organu II instancji stanowił sposób prowadzenia sprawy. Wskazano, że Starosta O. procedował w sprawie z wniosku o zmianę decyzji o pozwolenie na budowę w sposób nieprawidłowy, niezgodny z przepisami ustaw kpa i Prawo budowlane. Ocena tego faktu znalazła potwierdzenie, w postanowieniu Wojewody z dnia 01.10.2012r., w którym uznane zostało za uzasadnione zażalenie A. S.A. na bezczynność Starosty polegającą na pozostawieniu sprawy prowadzonej pod sygnaturą [...] bez dalszego biegu. W postanowieniu tym Wojewody stwierdził, iż Starosta jako organ administracji architektoniczno-budowlanej w sprawie dot. zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest uprawniony, aby dokonywać jakiejkolwiek oceny przedsięwzięcia budowlanego z punktu widzenia jego wpływu na środowisko, w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Starosta O. w przedmiotowej sprawie jest związany rozstrzygnięciem wydanym przez właściwy organ do wydawania decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań i nie ma prawa tego rozstrzygnięcia kwestionować, ani podważać. Ponadto już wówczas Wojewoda , analizując akta sprawy w związku ze skargą na nieprawidłowe działanie polegające na pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia stwierdził, że organ nie podjął w ogóle prawidłowych działań tj. ustalenia dopuszczalności wdrożenia procedury określonej w art. 36 a Prawa budowlanego. Stwierdzono, że wówczas to brak projektu nie pozwolił tut. organowi na jednoznaczne wypowiedzenie się w tej kwestii, jednakże poważne zastrzeżenia związane były już z treścią wniosku o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewoda pozostaje w dalszym ciągu na stanowisku, iż zmiana pozwolenia na budowę może dotyczyć jedynie zakresu, który był przedmiotem pierwotnego pozwolenia na budowę. Jako nieprawidłowe oceniono działanie Starosty O. polegające na wystąpieniu do inwestora, w trybie art. 155 kpa, o wyrażenie zgody na uchylenie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i rozpoznanie wniosku inwestora jako wniosku o pozwolenie na budowę. Wobec uznania niezgodności z przepisami takiego postępowania odstępuje się od oceny prawidłowości, zgodności z prawem wyznaczenia terminu w wezwaniu skierowanym do inwestora do wyrażenia tej zgody. Następnie zaznaczono, że inwestor jasno określił swój wniosek jako wniosek o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę, a organ winien go rozpatrzyć, jedynie w trybie art. 36a ustawy Prawo budowlane, bez konieczności stosowania trybu art. 155 kpa, co zostało wyżej wyjaśnione. Podano również, że przedłożone w postępowaniu odwoławczym akta sprawy, w szczególności projekt architektoniczno-budowlany dot. budowy budynku przemysłowego - hali produkcyjnej w Ł. na dz. nr ew. [...] oraz projekt budowlany zamienny, dot. zmiany decyzji z dnia 29.06.2011r., nr [...] w zakresie projektu zagospodarowania działki - rozszerzenia zakresu inwestycyjnego o działki: [...] i [...] oraz projektu architektoniczno-budowlanego wskazują, że zamiarem inwestora jest budowa hali dłuższej niż w projekcie będącym załącznikiem do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 29.06.2011r., nr [...] której fragment wychodzi poza teren objęty rysunkiem projektu zagospodarowania, stanowiącym załącznik do ww. pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy ustalił, że inwestor zmienił parametry budynku, wydłużył halę, jak również zmienił zagospodarowanie terenu. Zatem uznano, że brak jest tożsamości zakresu objętego pierwotnym rysunkiem projektu zagospodarowania z przedłożonym nowym, bowiem aktualny zakres rysunku projektu zagospodarowania obejmuje dodatkowo dwie nowe działki nr [...] oraz [...] . Wobec powyższego uznano, że podstawą jego zatwierdzenia nie może być art.36 a Prawa budowlanego. Przepis ten znajduje bowiem zastosowanie w sytuacji dokonania korekty pozwolenia na budowę z powodu istotnego odstąpienia od pierwotnego projektu budowlanego, a nie całkowitej zmiany projektowanego przedsięwzięcia. W konsekwencji dokonanie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, jest możliwe tylko przypadku tożsamości obiektu wymienionego w pozwoleniu na budowę i obiektu, którego planowane odstępstwa dotyczą. Zdaniem organu II instancji "istotne odstąpienie", o którym mowa z art. 36 a Prawa budowlanego nie może bowiem prowadzić do wzniesienia całkiem innego obiektu, nawet jeśli jego przeznaczenie było identyczne. Tożsamość obiektu, pozwalająca na zatwierdzenie istotnych odstępstw, musi zatem dotyczyć takich cech jak kubatura czy usytuowanie na działce. Kubatura budynku hali pierwotnie zaprojektowanej wynosiła, zgodnie z projektem architektoniczno-budowlanym 8 575,60 m 3, podczas gdy kubatura budynku hali podana w projekcie stanowiącym załącznik do wniosku inwestora o zmianę decyzji pozwolenia na budowę wynosi 12 226,2 m 3. Z ustaleń poczynionych w niniejszej sprawie wynika jednoznacznie, że projekt zatwierdzony decyzją Starosty O. z dnia 29.06.2011r. przewidywał zmianę planowanej inwestycji, całkowicie różniącą się od projektu przedłożonego do zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę. Istnieje rozbieżność w zakresie kubatury, powierzchni zabudowy obiektów pierwotnego i zamiennego oraz ich usytuowania na działce, w tym na nowych działkach nr [...] oraz [...], co wskazuje, że zamiar inwestora dotyczy nowego, odmiennego przedsięwzięcia budowlanego niż pierwotne. Powyższe, w ocenie organu II instancji, oznacza, że art. 36a ww. ustawy w ogóle nie może mieć tu zastosowania, gdyż inwestor zobligowany jest do uzyskania nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, której warunkiem otrzymania jest przeprowadzenie nowej procedury w tym zakresie. Podobne stanowisko prezentuje wyrok NSA w Warszawie z 15.03.2012r. - II OSK 2563/10 " "Istotne odstąpienie", w rozumieniu przepisu art. 36a ust. 1 p. b., nie może oznaczać wybudowania całkiem innego obiektu, pozbawionego charakterystycznych parametrów i cech właściwych dla obiektu zatwierdzonego w pierwotnym pozwoleniu na budowę, choćby jego przeznaczenie było podobne czy nawet identyczne".( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 594/04) Wskazano, że wydanie decyzji zmieniającej, na podstawie art. 36a ustawy Prawo budowlane decyzję pierwotną, spowodowałoby, iż decyzja zmieniająca dokonana byłaby z naruszeniem prawa , gdyż dotyczyłaby zakresu zatwierdzonego projektu budowlanego, którego nie obejmowała zmieniana decyzja o pozwoleniu na budowę. Następnie Wojewoda podkreślił, że procedury przewidziane w art.32 i art.36 a ww. ustawy nie są trybami, które inwestor może stosować wymiennie. Artykuł 36 a może być stosowany wyłącznie w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.10 kpa, uznano go za nieuładniony, bowiem, jak wynika z akt sprawy inwestor był jedyną stroną postępowania i na każdym etapie postępowania w nim uczestniczył. (...) W świetle wszystkich opisanych wyżej okoliczności, rozstrzygnięcie organu I instancji, polegające na odmowie, w trybie art. 36a ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, zmiany decyzji Starosty O. z dnia 29.06.2011r., nr [...] zezwalającej na budowę budynku przemysłowego - hali produkcyjnej w Ł. na dz. nr ew. gr. [...] w zakresie zmiany projektu zagospodarowania działki - rozszerzenia zakresu inwestycyjnego o dz. nr ew. gr. [...] ,[...] oraz zmiany projektu architektoniczno-budowlanego uznano za zgodne z przepisami. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, złożyła Spółka Akcyjna A. reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego wnosząc o uchylenie w całości decyzji Wojewody z dnia [...] lutego 2013r. oraz decyzji Starosty O. z dnia [...].11.2012r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi drugiej instancji. Ww. decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego: 36a ust. 1 i ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy prawo budowlane poprzez błędna jego wykładnię i właściwe zastosowanie, oraz naruszenie przepisów prawa procesowego: art.77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez błędną i nieprawidłową ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, co miało istotny wpływ na wynik postępowania. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej uchylenie i potrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek zasadniczo z innych przyczyn, niż w niej wskazane. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola sądu nie obejmuje natomiast zasadniczo oceny wypełniania przez organy administracji pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 25.09.2009 r., I OSK 1403/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Dokonawszy tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzję Sąd stwierdził, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Wojewoda zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, który za podstawę prawną uzasadniającą odmowę zmiany decyzji z dnia 29.06.2011r., przyjął art. 155 w zw. z art. 154 § 2 k.p.a. oraz art. 36a ust. 1 ustawy - Prawo budowlane. Bezsprzeczne jest to, że inwestor wniósł o zmianę decyzji pozwolenia na budowę w zakresie zmiany projektu zagospodarowania działki - rozszerzenie zakresu inwestycyjnego o dz. nr: [...] i [...] oraz zmiany projektu architektoniczno-budowlanego. Zgodnie z utrwaloną linia orzeczniczą, tryb opisany w dyspozycji przepisu art. 155 k.p.a. nie ma zastosowania do rozpoznania wniosku o zmianę decyzji pozwolenia na budowę. Analiza przepisów prawa budowlanego i kodeksu postępowania administracyjnego prowadzi do wniosku, że zmiana decyzji pozwolenia na budowę może nastąpić wyłącznie na podstawie przepisu art. 36 a ustawy Prawo budowlane. Przepis ten stanowi samodzielną podstawę do zmiany decyzji pozwolenia na budowę. Przepis art. 36 a ustawy Prawo budowlane należy rozumieć jako przepis szczególny sprzeciwiający się zastosowaniu art. 155 k.p.a. Dodatkowo wskazać należy, że także tryb wynikający z przepisu art. 154 k.p.a. też nie ma zastosowania, bo pozwolenia na budowę nie stanowi decyzji na mocy, której żadna ze stron nie nabyła prawa, jak wymaga tego dyspozycja przepisu. (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 stycznia 2011r., II SA/Kr 1182/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2008r. VII SA/Wa 250/08). Pogląd ten zyskał również aprobatę Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w wyroku z dnia 17 września 2009r., II OSK 1407/08 stwierdził m.in., że: "(...) w pierwszym rzędzie należy przypomnieć dokładną treść przepisu art. 155 k.p.a., wedle którego decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W orzecznictwie sądowym oraz w piśmiennictwie ukształtował się jednolity pogląd co do znaczenia użytego w tym przepisie sformułowania "przepisy szczególne", jako przesłanki negatywnej stosowania art. 155 k.p.a., zawartej w przepisach odrębnych. Chodzić tu będzie nie tylko o wyrażony expressis verbis zakaz zmieniania określonego rodzaju decyzji administracyjnych, czy też zakaz wynikający z istoty niektórych rozwiązań prawnych o charakterze restryktywnym (zob. J. Borkowski (w) B. Adamiak, J. Borkowski "k.p.a. Komentarz" Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2002 r., str. 685 - 686), ale także uregulowany w poszczególnych ustawach "własny" tryb zmiany decyzji ostatecznej, wydanej w oparciu o przepisy takiej ustawy. Jednym z takich wyjątków jest Prawo budowlane, które w ust. 1 przepisu art. 36a wprowadziło zasadę, że istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W takim wypadku zmiana decyzji o pozwoleniu na budowę następuje wyłącznie na podstawie przepisu art. 36a Prawa budowlanego, a nie na podstawie art. 155 k.p.a. W piśmiennictwie przyjmuje się, że przepis art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego należy rozumieć jako przepis szczególny sprzeciwiający się stosowaniu art. 155 k.p.a. do zmiany pozwolenia na budowę (zob. J. Dessoulavy - Śliwiński (w) "Prawo budowlane. Komentarz." pod. red. Z. Niewiadomskiego, wyd. C. H. Beck, Warszawa 2009, str. 453 - 454). Podobnie judykatura opowiada się w sposób utrwalony w tym kierunku. Przykładowo w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn. II OSK 97/06 (nie publ.) zawarto tezę, że artykuł 36a stanowi samodzielną podstawę wydania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 163 k.p.a. i tym samym wyklucza stosowanie art. 155 k.p.a. Podobnie wywiedziono w uzasadnieniach wyroków NSA z dnia 14 grudnia 1998r., sygn. IV SA485 - 487/98 (ONSA z 2000r., nr 1, poz. 18), z dnia 15 grudnia 2006r., sygn. II OSK 84/06 (nie publ.), z dnia 24 września 2003r., sygn. II SA/Kr 2196/99 (nie publ.) (...)". W przedmiotowej sprawie organ I instancji wydał więc decyzję na podstawie dwóch zamiennych, wzajemnie wykluczających się trybów weryfikacji decyzji – trybu ogólnego przewidzianego w art. 155 w zw. z art. 154 § 2 kpa oraz trybu tzw. "szczególnego" z art. 36 a ustawy prawo budowlane. Naruszenie wyłączności stosowania określonego trybu weryfikacji decyzji stanowi naruszenie prawa, będące podstawą do uchyleni decyzji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie powinno być prowadzone w oparciu o przepis art.36 a ustawy prawo budowlane. Sanowanie powyższego uchybienia na etapie postępowania przed organem II instancji stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Wyrażona w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania sprowadza się bowiem do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej. Uchybienia proceduralne w postępowaniu I - instancyjnym, na które trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy, nie mogły zostać "naprawione" w postępowaniu odwoławczym. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zmienić rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa, nie może też organ odwoławczy rozszerzyć czy zmienić jej zakresu. Oznaczałoby to bowiem naruszenie zasady dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co stanowi naruszenie prawa. Skoro w niniejszej sprawie Starosta O. orzekał w m.in. w oparciu o art. 155 kpa o zmianie decyzji ostatecznej, to organ odwoławczy będąc zobowiązany do rozpoznania sprawy w zakresie rozstrzygnięcia, powinien uchylić tę decyzję, a nie orzekać, z naruszeniem zasady dwuinstancyjności w oparciu o tryb szczególny weryfikacji decyzji z art. 36 a ustawy prawo budowlane. Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych. Wszystkie wskazane wyżej uchybienia przepisom postępowania stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit." c " w zw. z art. 135 p.p.s.a., przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie prawa materialnego, w tym wykładni art. 36 a ustawy prawo budowlane. Taka kontrola, następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu (por. wyrok NSA z 10.02.1981r., SA 910/80, ONSA 1981, nr 1 , poz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia , WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t. 14 ), zaś w sprawie niniejszej z uwagi na uprzednio wskazane wady obu decyzji jest ona niemożliwa. Zaznaczyć jedynie należy, że stosowanie art.36a prawa budowlanego, ze względu na jego nadzwyczajny charakter zmierzający do zmiany pozostającej w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę, powinno być ograniczone i wąsko interpretowane, a więc dotyczyć istotnych zmian zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę w ramach pierwotnego terenu inwestycji. Wyjście we wniosku o zmianę decyzji poza wskazany w decyzji o pozwoleniu na budowę teren inwestycji, określony także w projekcie zagospodarowania działki oznacza, że mamy do czynienia z nowym wnioskiem o pozwolenie na budowę. Mając powyższe na uwadze, uznając , że skarga zasługuje na uwzględnienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I. sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1lit." c " p.p.s.a., zaś rzeczą organu administracji publicznej przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie wydanie stosownego rozstrzygnięcia po eliminacji wytkniętych uchybień. Podstawę orzeczenia zawartego w pkt II. sentencji wyroku stanowi art. 200 p.p.s.a i art. 205 § 2 p.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło