II SA/Kr 537/11
WyrokWSA w Krakowie2011-06-10
Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Bursa, Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.), Sędzia NSA Jan Zimmermann
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana w stosunku do osoby zmarłej, której pełnomocnik wniósł odwołanie po jej śmierci, jest wadliwa i podlega uchyleniu?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana w stosunku do osoby zmarłej, której pełnomocnik wniósł odwołanie po jej śmierci, jest wadliwa. Pełnomocnictwo wygasa z chwilą śmierci mocodawcy, a osoba zmarła nie posiada zdolności prawnej, co uniemożliwia prowadzenie postępowania administracyjnego i kierowanie do niej rozstrzygnięć. Wszczęcie postępowania odwoławczego na skutek odwołania pochodzącego od osoby nieżyjącej stanowi naruszenie przepisów postępowania, będące podstawą do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o ustaleniu warunków zabudowy. Kluczowym zarzutem skarżących było to, że postępowanie odwoławcze toczyło się po śmierci jednej z uczestniczek postępowania, A.F., a jej pełnomocnik wniósł odwołanie w jej imieniu po jej śmierci. Skarżący podnosili również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów dotyczących analizy urbanistycznej i sposobu określenia warunków zabudowy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski (spr.) NSA Jan Zimmermann Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi P.F. i P.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy uchyla zaskarżoną decyzję.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Prezydent Miasta K. , działając na wniosek inwestorów: M.H. i K.W. , reprezentowanych przez pełnomocników T.P. i M.K. , decyzją z dnia [...].08.2010r. ustalił warunki dla inwestycji pn. "przebudowa, nadbudowa i rozbudowa oficyny (2 kondygnacje nadziemne), przebudowa i rozbudowa części budynku głównego od strony podwórka do wysokości II piętra wraz z dobudową do budynku frontowego od strony podwórka widny osobowej, podpiwniczenie podwórka z podniesieniem poziomu podwórka o około 1,5 m i wykonaniem na jego części tarasu, z przeznaczeniem projektowanej kubatury zabudowy podwórka na cele komercyjne (gastronomia, klub muzyczny) na działce nr 1 obr. [...] przy ul. [...] w K. "
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podniósł, że zostały spełnione łącznie przesłanki wydania decyzji o warunkach zabudowy, o których mowa w art. 61 ust. 1 ustawy, przedstawiając w uzasadnieniu argumenty przemawiające za zasadnością przyjęcia ustalonych rozwiązań. Organ administracyjny podał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu sporządzony został aneks do analizy urbanistyczno - architektonicznej oraz nowy projekt decyzji.
Od w/w rozstrzygnięcia odwołanie złożył w imieniu uczestniczki postępowania A.F., , pełnomocnik radca prawny S.K. , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu odwołania wskazano, iż organ administracyjny nie zapewnił stronom czynnego udziału w postępowaniu, gdyż nie zawiadomił stron o zebraniu całego materiału w sprawie. Ponadto wskazano, iż postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...] sierpnia 2010r. nie jest ostateczne, gdyż zostało zaskarżone przez odwołującą. Wprawdzie A.F. nie była uprawniona do złożenia zażalenia, jednak organ I instancji powinien dysponować postanowieniem stwierdzającym niedopuszczalność zażalenia. Ponieważ brak jest takiego postanowienia, doszło do naruszenia art. 106 § 1 k.p.a. Ponadto w odwołaniu podniesiono zarzuty w stosunku do postanowienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. Podkreślono, iż zakres planowanej inwestycji spowoduje naruszenie elementów historycznego rozplanowania oraz kompozycji przestrzennej zabytkowego zespołu w obszarze obejmującym róg ul. [...]
Decyzją z dnia [...] stycznia 2011r. [...] na podstawie art. 54, art. 59, art. 61, art. 64 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), §1-9 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy streścił przedbieg postępowania. Stwierdzono, że zaskarżoną decyzję, jako odpowiadającą wymogom formalnym oraz materiałowi dowodowemu sprawy, należało utrzymać w mocy. Wskazano, iż do decyzji dołączono - zgodnie z wymogiem § 9 rozporządzenia - jako załączniki załącznik nr 1 zawierający "warunki zabudowy", załącznik nr 2 zawierający część graficzną decyzji oraz załączniki nr 3 i 4 odnoszące się do analizy: część tekstowa i graficzna wyników analizy.
W ocenie Kolegium, sporządzona w niniejszej sprawie analiza urbanistyczno-architektoniczna odpowiada wymogom formalnym, o których mowa w rozporządzeniu. Opisuje ona sposób zagospodarowania terenu oraz występujące w obszarze analizowanym parametry.
Zdaniem organu odwoławczego parametry urbanistyczne zostały określone w sposób zgodny z wymogami rozporządzenia wykonawczego, uwzględniają one wymóg ładu przestrzennego, określono je w sposób wyważony.
Przechodząc do oceny konkretnych parametrów urbanistycznych, wskazano, że wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy ustalono na poziomie 86 %, czyli w oparciu o § 5 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego. W wynikach analizy urbanistyczno-architektonicznej, stanowiących załącznik do decyzji, podkreślono, iż należy dopuścić wskaźnik w wysokości 86 % w nawiązaniu do wskaźnika z działek przyległych, tj. działki nr 2 i nr 3 .
Wysokość górnej krawędzi elewacji dla oficyny ustalono w wysokości 9 m, tj. w wysokości płyty balkonowej trzeciej kondygnacji na elewacji tylnej budynku frontowego. Tak samo wyznaczono wysokość górnej krawędzi elewacji dla rozbudowy budynku frontowego. Powyższe parametry wyznaczono zostały na podstawie § 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Ponadto ustalono geometrię dachu na podstawie § 8 rozporządzenia wykonawczego i zaznaczono, że szerokość elewacji frontowej od strony ul. [...], jak również ul. [...] nie ulegnie zmianie.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, iż decyzję wydano bez ostatecznego uzgodnienia, co stanowi naruszenie art. 106 k.p.a., organ II instancji podniósł, iż w obecnie obowiązującym stanie prawnym postanowienie uzgadniające może zostać zaskarżone wyłącznie przez inwestora. Zgodnie z przepisem art. 53 ust. 5 zd. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uzgodnień, o których mowa w ust. 4 (czyli m. in. z wojewódzkim konserwatorem zabytków), dokonuje się w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi. Powyższa zmiana weszła w życie w dniu 17 lipca 2010r. na podstawie ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 106, poz. 675), a więc jeszcze przed wydaniem postanowienia przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. W takim stanie prawnym jedynymi osobami uprawnionymi do zaskarżenia przedmiotowego postanowienia byli M.H. i K.W. . Podkreślono, iż wprowadzona zmiana miała na celu przyspieszenie postępowania, dlatego też jako niezasadne z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej należało uznać konieczność uzyskania postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia, w sytuacji, w której oczywistym jest, że odwołująca nie była uprawniona do zaskarżenia postanowienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...] sierpnia 2010r. Konieczność oczekiwania przez organ I instancji na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia niepotrzebnie spowodowałaby przedłużenie postępowania. W konsekwencji SKO stwierdziło, iż zarzut naruszenia art. 106 k.p.a. jest niezasadny. Postanowienie uzgadniające jest ostateczne, skoro inwestorzy w ustawowym terminie nie złożyli na nie zażalenia.
Odnosząc się do zarzutów wysuniętych przeciwko postanowieniu Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...] sierpnia 2010r., wskazano, iż organ II instancji nie jest właściwy do kwestionowania przedmiotowego postanowienia. W szczególności nie ma tu zastosowania art. 142 k.p.a., zgodnie z którym postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Na przedmiotowe postanowienie - w myśl art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 106 k.p.a. - przysługuje zażalenie, z tym, że może je złożyć jedynie inwestor. Organem właściwym do merytorycznej oceny postanowienia wojewódzkiego konserwatora zabytków jest Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, nie zaś samorządowe kolegium odwoławcze.
Na powyższą decyzję P.F. i P.F. reprezentowani przez pełnomocnika – adwokata G.K. , wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Skarżący podnieśli następujące zarzuty:
1. Naruszenie przepisu art. 28 kpa w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez niedopuszczenie do udziału u postępowaniu osób będących spadkobiercami po zmarłej A.F.
2. przepisu art. 97 § 1 pkt 1 kpa poprzez brak zawieszenia postępowania, pomimo śmierci odwołującej się A.F. i prowadzenie postępowania, pomimo braku wezwania do udziału w sprawie następców prawnych po zmarłej;
3. przepisu § 3 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26.08.2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez stwierdzenie, iż wskaźnik powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki może zostać ustalony na poziomie 86 %, a także nieprawidłowe ustalenie wysokości górnej krawędzi elewacji poprzez brak podania tej wysokości w jednostkach miary;
4. przepisu § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26.08.2003r. w
sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez określenie warunków, które ma spełniać planowana inwestycja w zał. nr 1 do decyzji a nie w samej decyzji;
5. brak rozpoznania przez SKO wszystkich zarzutów podniesionych w
odwołaniu od decyzji, a wskazujących na naruszenie przepisu art. 10 § 1 kpa.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracyjnemu.
W uzasadnieniu podniesiono, że w dniu 11.09.2010r. strona postępowania tj. A.F. zmarła. Pełnomocnik zmarłej, nie wiedząc o jej śmierci, wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Na skutek odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] stycznia 2011r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja ta została doręczona w dniu 26 stycznia 2011 r. pełnomocnikowi zmarłej.
Zdaniem skarżących organ administracyjny naruszył przepisy postępowania nie zawieszając postępowania w sytuacji śmierci A.F. . Całe postępowanie toczące się przed organem II instancji wraz z wydaniem decyzji oraz jej doręczeniem skierowane było w stosunku do nieżyjącej osoby. Na takim samym stanowisku stanął WSA w Warszawie, który w wyroku z dnia 4 września 2008r. sygn. akt: I SA/Wa 770/08 stwierdził, iż w stosunku do osoby zmarłej nie można ani wszcząć postępowania, ani prowadzić postępowania, ani skierować do osoby zmarłej decyzji. Skoro w przedmiotowej sprawie doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej to należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności.
Niezależnie od tego skarżący wskazują, iż decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...]sierpnia 2010r., a co za tym idzie również decyzja SKO z dnia [...] stycznia 2011r. jest błędna, a co za tym idzie winne one zostać uchylone.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. SKO podało, że brak było przesłanek do zawieszenie postępowania, bowiem spadkobiercy zmarłej – tj. P. i P.F. byli stronami postępowania toczącego się przed organem I i II instancji i otrzymali wydane przez te organy decyzje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej - p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jeśli zaś Sąd nie dopatrzy się niezgodności decyzji lub postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującymi prawa materialnego bądź procesowego, to skargę oddala na zasadzie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W niniejszej sprawie Sąd dopatrzył się naruszenia prawa przy wydaniu zaskarżonej decyzji, które skutkuje jej uchyleniem.
Analiza akt sprawy wykazała, że uczestniczka postępowania A.F. zmarła w dniu 11.09.2010r. tj. po wydaniu decyzji przez Prezydenta Miasta K. ([...].08.2010r.)i doręczeniu jej pełnomocnikowi w/w uczestniczki (06.09.2010r.).
Bezspornym jest, iż organ odwoławczy prowadził postępowanie odwoławcze na skutek odwołania wniesionego przez pełnomocnika w dniu 17.09.2010r., osoby, która wówczas nie żyła.
W tej sytuacji należało ocenić, czy pełnomocnictwo jakim legitymował się pełnomocnik A.F. uprawniało go do działania w imieniu zmarłej mocodawczyni.
Przepisy dotyczące pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie regulują w sposób wyczerpujący wszystkich problemów wiążących się z tą instytucją. Pełnomocnictwo jako instytucję prawa cywilnego, w szczególności jego ustanowienie, zakres i wygaśnięcie, należy oceniać w ramach przepisów tego prawa. Dlatego konieczne jest sięganie pomocniczo do przepisów kodeksu cywilnego.
Przepis art. 101 § 2 k.c. stanowi, że umocowanie wygasa ze śmiercią mocodawcy lub pełnomocnika, chyba że w pełnomocnictwie inaczej zastrzeżono z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. Śmierć mocodawcy jest zdarzeniem prawnym powodującym wygaśnięcie pełnomocnictwa ex lege. Zasadą jest więc ścisły związek pełnomocnictwa z osobami mocodawcy i pełnomocnika.
Wskazany przepis art. 101 § 2 k.c. dopuszcza wyjątek od zasady związku pełnomocnictwa z osobami mocodawcy i pełnomocnika, przewidując możliwość zastrzeżenia, że pełnomocnictwo nie wygasa na skutek śmierci mocodawcy bądź pełnomocnika. Zastrzeżenie takie może zostać uczynione przez mocodawcę. Oświadczenie woli mocodawcy o takiej treści powinno zostać zawarte w treści pełnomocnictwa. Może ono nastąpić tylko wówczas, gdy mocodawcę z pełnomocnikiem wiąże stosunek podstawowy powinno również wynikać z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. Przyczyną taką może być potrzeba wykonania umowy, która nie wygasa w razie śmierci strony będącej mocodawcą, a pełnomocnictwo wynika z zawarcia umowy bądź zostało udzielone w celu jej realizacji.
Takiego zastrzeżenia w przedmiotowym pełnomocnictwie nie było, a jego ewentualnego istnienia nie uzasadniała treść stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa.
Koniecznym elementem każdego postępowania administracyjnego są jego podmioty, tj. organ, przed którym toczy się postępowanie oraz strona, o której prawach organ administracyjny orzeka w danym postępowaniu. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, a zatem jeżeli ma zdolność prawną. Zdolność prawną należy zaś oceniać według przepisów prawa cywilnego (art. 30 § 1 kpa). Zgodnie z art. 8 kodeksu cywilnego zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. Z powyższego wynika zatem, że status strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci. Osoba zmarła nie może mieć ani zdolności prawnej, ani być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. Innymi słowy w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć, ani prowadzić postępowania, nie mogą też być do niej kierowane wydane w sprawie rozstrzygnięcia.
Wszczęcie postępowania odwoławczego na skutek odwołania pochodzącego od osoby nieżyjącej, której tym samym nie przysługuje przymiot strony, stanowi - w ocenie Sądu - naruszenie prawa, będące podstawą do uchylenia tej decyzji.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w sprawie o ustalenie warunków zabudowy stroną postępowania administracyjnego jest nie tylko podmiot występujący z wnioskiem, ale również podmioty, których interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa dotyczy prowadzone postępowanie. Jak stanowi art. 30 § 1 K.p.a. zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 8 Kodeksu cywilnego zdolność prawną ma każdy człowiek od chwili urodzenia. Z chwilą śmierci zdolność prawna wygasa. W związku z powyższym niewątpliwie zmarły, jako osoba niemająca zdolności prawnej nie może być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego, a skoro tak to w stosunku do takiej osoby nie można ani wszcząć, ani prowadzić postępowania, jak również nie można skierować do niej podjętych rozstrzygnięć (np. wyrok WSA w Warszawie z 12.09.2008r., sygn. akt I SA/Wa 177/08, publ. Lex nr 519146). Prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej jest bowiem możliwe tylko i wyłącznie pomiędzy istniejącymi stronami stosunku administracyjnoprawnego (wyrok NSA z 20.09.2002 r., sygn. akt I SA 428/01, publ. OSP 2004, nr 3, poz. 33; wyrok NSA z 15.01.2008r., sygn. akt I OSK 1931/06, niepubl.).
Nie ulega zatem wątpliwości, iż właściciele działek bezpośrednio graniczących z terenem planowanej inwestycji mają przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. A.F. została uznana za stronę w toku niniejszego postępowania zarówno przez Prezydenta Miasta K. jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K.
Niewątpliwie jednak stroną postępowania nie może być osoba nieżyjąca, skoro z chwilą jej śmierci wygasłby taki jej charakter (por. wyrok NSA z 16 lipca 2010r., I OSK 1290/09, Wspólnota Nr 32, s. 24). Potwierdzeniem takiego skutku jest treść art. 30 § 4 k.p.a, wedle którego w razie śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni, w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych.
W toku postępowania sądowego WSA w Krakowie ustalił, że A.F. zmarła 11.09.2010r., zatem po wydaniu decyzji przez organ I instancji, a przed wszczęciem postępowania odwoławczego przez SKO. Z tej przyczyny nie mógł jej służyć przymiot strony w toku postępowania drugoinstancyjnym, nie mogła również skutecznie złożyć odwołania.
Odnosząc się do zarzutu nieważności postępowania przedstawionego przez skarżących, mającego polegać na śmierci w/w uczestnika, w trakcie toczącego się postępowania w przedmiotowej sprawie, co uniemożliwiło następcom prawnym strony czynny udział w tym postępowaniu, gdyż organ nie wezwał ich do udziału, wskazać należy, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie jest on zasadny. Przede wszystkim nie można czynić zarzutu organowi II instancji, iż doręczył decyzję pełnomocnikowi zmarłej strony, skoro jej pełnomocnik, ani żadna inna strona postępowania nie powiadomili organów prowadzących postępowanie administracyjne (zwłaszcza organu odwoławczego) o jej śmierci. Co więcej sam pełnomocnik złożył odwołanie w imieniu mandantki, pomimo że ona zmarła, wskutek czego pełnomocnictwo wygasło. Tymczasem stosownie do art. 96 K.p.c. "w razie śmierci strony pełnomocnictwo wygasa. Jednakże pełnomocnik procesowy działa aż do czasu zawieszenia postępowania". Niemniej jednak, jeżeli pełnomocnik nie powiadamia o śmierci mocodawcy i występuje w sprawie, mimo że jego pełnomocnictwo wygasło, a w takiej sytuacji jest jedynie umocowany do podejmowania czynności procesowych zmierzających do zawieszenia postępowania, to działa bezprawnie. Wszystkie działania podjęte przez pełnomocnika po śmierci mandanta są bezprawne, z wyjątkiem czynności zmierzających do zawieszenia postępowania {wyrok SN z 11.12.2001r., sygn. akt II UKN 657/00, publ. OSNP 2003/18/448).
Podkreślić również należy, że skarżący P.F. i P.F. byli uczestnikami niniejszego postępowania administracyjnego i niezależnie służyły im stosowne środki zaskarżenia (mogli wnieść własne odwołania) oraz jak wynika ze złożonego odpisu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po A.F. oraz treści skargi mienią się oni jej następcami prawnymi (wraz z siostrą K.B. z d. F. adres dla doręczeń ul. [...], ). Zatem pozostały krąg stron postępowania wskutek śmierci A.F. w żaden sposób nie zmienił się. Pozostałe osoby, w tym następcy prawni zmarłej A.F. , już uczestniczyły w niniejszym postępowaniu administracyjnym jako strony tego postępowania, a więc ich status w tym postępowaniu nie zmienił się. Żadna nowa osoba nie uzyskała więc wskutek śmierci A.F. statusu strony w niniejszym postępowaniu administracyjnym.
Dodać również należy, iż śmierć A.F. nastąpiła w specyficznym momencie. Otóż postępowanie administracyjne przed organem I instancji już się zakończyło (została wydana decyzja, która prawidłowo została doręczona pełnomocnikowi A.F. gdy strona jeszcze żyła), a postępowanie odwoławcze nie zostało skutecznie wszczęte, gdyż pełnomocnik wniósł odwołanie po śmierci mandantki, a więc nie mając do tego umocowania. W takim przypadku spadkobiercom przysługuje niewątpliwie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Ponieważ jednak postępowanie przed organem II instancji zostało zainicjowane odwołaniem pochodzącym od osoby nieżyjącej, która w chwili jego złożenia nie miała już przymiotu strony, mimo że Kolegium o tym nie wiedziało i nie zostało o tym fakcie poinformowane przez spadkobierców – również będącymi stronami niniejszego postępowania administracyjnego, to SKO rozpatrując to odwołanie naruszyło art. 28 w zw. z art. 30 § 1 i art. 127 kpa.
Mając zaś na uwadze, że zaskarżona decyzja podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego z powodu istotnego naruszenia przepisów procedury administracyjnej, Sąd nie badał tej decyzji merytorycznie pod względem jej zgodności z prawem.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 pkt "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz.1270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło