II SA/Kr 544/11

WyrokWSA w Krakowie2012-02-07

Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Joanna Tuszyńska, Aldona Gąsecka-Duda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo ocenił zgodność samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym i warunkami technicznymi obowiązującymi w dacie wydawania decyzji, stosując przepisy obowiązujące w dacie budowy obiektu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji dokonały błędnej wykładni art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Ocena zgodności samowolnie wybudowanego obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym i warunkami technicznymi powinna być dokonywana według stanu prawnego obowiązującego w chwili orzekania, a nie w dacie budowy obiektu. Ponadto organy nie wykluczyły istnienia podstaw do rozbiórki określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i naruszyły art. 40 tej ustawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanego zadaszenia przy budynku stodoły, które powodowało odprowadzanie wód opadowych na działkę sąsiednią. Organ I instancji nakazał J.B. odprowadzenie wód opadowych na własny teren. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i orzekł co do istoty sprawy, nakazując wykonanie obowiązku w nowym terminie. Skarżący W.T. kwestionował ustalenia organów co do daty budowy zadaszenia i sposobu pomiaru odległości od granicy działki.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego W.T. kwotę 500,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska (spr.) WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2012 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej K.-P. sprawy ze skargi W.T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 21 stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie nakazania dokonania czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego W.T. kwotę 500,00 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 11 lutego 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. , na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. Nr 156 póz. 1118 z 2006 r. ze zm.) i art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.), po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej wykonania zadaszenia przy budynku stodoły od strony zachodniej na działce nr ewid. [....] w miejscowości B. , nakazał J.B. odprowadzić wody opadowe z zadaszenia zlokalizowanego przy budynku stodoły od strony zachodniej na ww. działce za pomocą rur spustowych na własny nieutwardzony teren posesji, w sposób uniemożliwiający ich kierowanie na działkę sąsiednią. Termin wykonania w/w obowiązku ustalił do dnia 31 maja 2010 roku. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że postępowanie zostało wszczęte z urzędu w związku pismem W.T. Organ ustalił, że na działce nr [....] w miejscowości B. przy budynku stodoły wybudowane jest zadaszenie oparte na trzech słupkach stalowych przykryte dachówką. Zadaszenie jest orynnowane, rynna zamocowana jest nad ogrodzeniem oddzielającym działki J.B. i W.T. Długość zadaszenia wynosi 12,70 m (na całej długości ściany budynku stodoły), szerokość zadaszenia - 3,0 m (odległość od siatki ogrodzeniowej do ściany budynku stodoły). Słupki na których wsparte jest zadaszenie wykonane są w odległości 0,5m od siatki ogrodzeniowej od strony zachodniej. J.B. nie okazał zgłoszenia, ani pozwolenia na budowę przedmiotowego zadaszenia. Z uwagi na rozbieżności w twierdzeniach stron co do daty powstania zadaszenia organ przeprowadził rozprawę, w trakcie której świadkowie zeznali, że zadaszenie powstało w latach 1986-1988. Ponadto w dniu 21 grudnia 2009r. przeprowadzone zostały dodatkowe oględziny w wyniku których ustalono, że zadaszenie znajduje się w odległości 17,0 m od budynku położonego na działce 1399 – własność W.T. Organ przytoczył treść § 12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17 poz. 62 z 1980r. ze zm.) i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Wskazał, że wobec faktu, iż przedmiotowe zadaszenie położone jest na terenie przewidzianym pod tego rodzaju zabudowę i jego lokalizacja jest zgodna z obowiązującym w dniu jego budowy tj. w roku 1986-1988 planem zagospodarowania oraz nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia albo pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, jak również lokalizacja przedmiotowego budynku gospodarczego nie narusza § 12 w/w rozporządzenia, gdyż odległość wybudowanego przedmiotowego budynku gospodarczego od budynków położonych na działce sąsiedniej wynosi ponad 8,0 m - zastosowanie ma art. 40 ustawy z 1974 r. Prawo budowlane. W związku z faktem, że spadek dachu przedmiotowego zadaszenia, zlokalizowanego przy budynku stodoły, jest w kierunku posesji W.T. wody opadowe z zadaszenia winny być odprowadzone na teren własnej posesji inwestora, w sposób uniemożliwiający kierowanie ich na działkę sąsiada, zgodnie z § 79 ust. 1 ww. rozporządzenia. Odwołanie od ww. decyzji wniósł W.T. jako pełnomocnik W.T. Zwrócił w nim uwagę, że jego stanowisko w sprawie tj. wyrażenie zgody na istnienie zadaszenia pod warunkiem, że zostanie ono skrócone i zlicowane z budowanym garażem w którym obecnie stoją samochody nie zostało wzięte przez organ pod uwagę. Pisma z dnia 6 listopada 2009 r. i 23 listopada 2009r. kierowane do organu pozostały bez odpowiedzi. Podtrzymał zarzuty podniesione w toku postępowania. Podkreślił, że pomiar odległości zadaszenia został odniesiony do ogrodzenia, które nie stanowi granicy, co zostało potwierdzone w umowie pomiędzy stronami w dniu 7 grudnia 2008 r. W związku z powyższym odwołujący się zgłosił wątpliwość, czy rynna może znajdować się nad ogrodzeniem i czy nie jest konieczne dokonanie wcześniejszego rozgraniczenia zgodnie z pisemnymi ustaleniami między stronami. Wreszcie zarzucił, że po wydaniu decyzji organ I instancji odmówił mu udostępnienia akt sprawy informując, że po wydaniu decyzji przepisy tego zabraniają. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 21 stycznia 2011 r., znak: [....] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, uchylił zaskarżoną decyzję w części, w której określała termin wykonania obowiązku i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy w ten sposób, że nakazał wykonanie wyżej wymienionego obowiązku w terminie do dnia 29 kwietnia 2011 r., w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Wskazał, że z uwagi na fakt, że prace budowlane, stanowiące przedmiot postępowania, zostały wykonane w latach 1986-1988, zatem w okresie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., to stosownie do treści art. 103 ust. 2 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane do rozpatrywania niniejszej sprawy należy zastosować przepisy ustawy poprzednio obowiązującej. Stanowiące przedmiot postępowania zadaszenie wybudowane zostało bez wymaganej przepisami prawa decyzji o pozwoleniu na budowę, jednak nie znajduje się ono na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, ani nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Tylko stwierdzenie przez PINB, że choć jedna z powyższych przesłanek z art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. została zrealizowana, nakładałoby na organ nadzoru budowlanego obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki w takich warunkach wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części. Organ odwoławczy wyjaśnił, że fakt, iż wykonanie zadaszenia stanowiło samowolę budowlaną, nie stanowi przeszkody do następczego zalegalizowania takiego obiektu budowlanego lub jego części. W niniejszej sprawie doszło do zalegalizowania przedmiotowego zadaszenia. Natomiast sytuacja w której wody opadowe z terenu jednej posesji odprowadzane są na teren sąsiedniej posesji, - co narusza § 79 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki – uzasadniało nałożenie na inwestora obowiązku wykonania określonych prac, celem legalizacji przedmiotowego zadaszenia. Zdaniem organu II instancji odwołującemu się został zapewniony udział w postępowaniu, był zawiadamiany o terminach dokonywanych czynności, jak również miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji. Na składane pisma uzyskał odpowiedzi zawarte w pismach z dnia 24 września 2009 r. i 12 listopada 2009 r. Nadto organ odwoławczy wskazał, że wszelkie spory dotyczące naruszenia granic winny być rozstrzygane przed sądem powszechnym, bowiem sprawy tego typu nie należą do właściwości organów administracji. Uzasadniając zmianę decyzji w zakresie terminu wykonania obowiązku organ II instancji wyjaśnił, że wyznaczenie nowego terminu było konieczne albowiem zakreślony w zaskarżonej decyzji termin do wykonania nałożonego obowiązku już upłynął, co czyniło ją "niemożliwą do wykonania". Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wniósł W.T. – reprezentowany przez W.T. Wniósł o dopuszczenie jako dowodu zdjęć, które przeczą ustaleniom organu co do daty wybudowania zadaszenia. Jak wynika ze zdjęcia z 20 marca 2008 r. metalowe słupki i zadaszenie zostało wybudowane po roku 1995. Na przełomie lipca i sierpnia roku 2008 nastąpiła kolejna przebudowa zadaszenia. Wskazał również na nieprawidłowości do jakich doszło przy spisywaniu protokołu z oględzin w dniu 23 lipca 2009 r. polegających na uniemożliwieniu mu udziału w pełnym zakresie, co skutkowało również niemożnością odniesienia się do twierdzeń inwestora. W odpowiedzi na skargę, [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232). W myśl art.103 ust.2 prawa budowlanego z 1994 r. przepisu art.48 tej ustawy, dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, nie stosuje do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W myśl przepisu art.40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. , będącego podstawą prawną zaskarżonej decyzji, w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, organ wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Organ prowadząc postępowanie w sprawie samowolnych robót budowlanych winien zatem w pierwszym rzędzie dokonać oceny, czy nie zachodzą przesłanki wynikające z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., obligujące go do wydania nakazu rozbiórki, a następnie dopiero po wykluczeniu tychże przesłanek powinien zbadać, czy istnieją podstawy do wydania decyzji mającej swoją podstawę w art. 40 ustawy. Stosownie zaś do treści art.37 ust.1 pkt 1) i 2) tej ustawy obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, bądź też powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zgodnie zaś z treścią art.37 ust.2 ustawy Prawo budowane z 1974 r. organ może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. Z brzmienia art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane wynika, że przesłanka nakazu rozbiórki - "wybudowane obiektu niezgodnie z przepisami" - badana jest w odniesieniu do przepisów obowiązujących w okresie budowy obiektu. Sprzeczność z przepisami obowiązującymi w okresie budowy obiektu polega na jego wybudowaniu bez pozwolenia na budowę Poza tą przesłanką przepis art. 37 ustawy wprowadza dodatkowe trzy przesłanki, wymienione w ust.1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2. Orzeczenie nakazu rozbiórki następuje w razie łącznego spełnienia podstawowej przesłanki nakazu rozbiórki, jaką jest wybudowane obiektu niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz którejkolwiek z pozostałych trzech wymienionych przesłanek. Analiza treści tego przepisu wskazuje, że w przypadku wszystkich trzech dodatkowych przesłanek nakazu rozbiórki, ustawodawca posługuje się czasem teraźniejszym, wskazującym na konieczność badania ich ziszczenia się w dacie wydawania decyzji (o czym świadczy użycie sformułowań: "nie jest przeznaczony pod zabudowę", "powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia", "jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami"). Także analiza celu art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, wskazuje na konieczność badania istnienia dodatkowych przesłanek nakazu rozbiórki w dacie wydawania decyzji. Celem tym jest bowiem doprowadzenie do rozbiórki obiektu wybudowanego samowolnie, którego istnienie narusza określone chronione przez ustawodawcę dobra. Dobrem tym jest ład przestrzenny, bezpieczeństwo ludzi i mienia właściwe warunki zdrowotne i użytkowe dla otoczenia bądź inne cele określone przez ustawodawcę pod pojęciem innych ważnych przyczyn. Ich naruszenie należy oceniać według daty wydawania decyzji. Wcześniejsze istnienie tych przesłanek, w tym w dacie budowy obiektu, lub po jego wybudowaniu lecz przed wydaniem decyzji, jest z tego punktu widzenia obojętne, a każda z dodatkowych przesłanek nakazu rozbiórki, która istniała w dacie budowy obiektu, a nie zachodzi w dacie orzekania, nie mogłaby uzasadniać orzeczenia nakazu rozbiórki, brak byłby bowiem podstaw do nakazu rozbiórki w celu ochrony określonego dobra, jeżeli jego naruszenie w chwili orzekania nie zachodzi (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16.06.2010 r. , sygn. II SA/Gd 71/10, LEX nr 643702). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 23 stycznia 2009 r sygn. II OSK 3/08, w wyroku z dnia 14 lutego 2006 r. sygn. II OSK 522/05 LEX nr 194370 oraz w wyroku z dnia 8 października 2007 r. sygn. II OSK 1318/06 LEX nr 347963. W orzeczeniach tych wyrażono pogląd, że skoro w przepisie art.37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r. użyty został czas teraźniejszy "obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie", to oceny zgodności lokalizacji samowolnie wybudowanego obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym należy dokonywać według stanu prawnego obowiązującego w chwili orzekania. Tak więc skutki samowoli budowlanej na gruncie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. oceniać należy w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym i warunków technicznych obowiązujących w dacie wydawania decyzji. Przenosząc dotychczasowe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że organ wadliwie dokonał ustaleń co do zgodności samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym w 1978 r. i 1993 r. , a w dodatku uczynił to na podstawie notatki sporządzonej z przeprowadzonej rozmowy telefonicznej. Po pierwsze, jak wyżej wskazano, dla rozstrzygnięcia sprawy istotne są ustalenia obowiązującego obecnie planu, po drugie sposób ustalenia tej okoliczności jest niedopuszczalny. W aktach sprawy brak jest bowiem jakichkolwiek dokumentów niezbędnych dla dokonania weryfikacji tego ustalenia. Stanowi to o naruszeniu art.7 i art.77 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nieprawidłowo również organ dokonał odniesienia do warunków technicznych z 1980 r. Sformułowanie użyte w art.40 prawa budowlanego z 1974r "do stanu zgodnego z przepisami" oznacza stan zgodny z przepisami obowiązującymi w dacie wydawania decyzji. Wniosek taki wypływa również z brzmienia przepisów przejściowych obowiązujących w dacie wydawania decyzji rozporządzeń wykonawczych do prawa budowlanego z 1994 r. Stosownie do § 330 rozporządzenia rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.02.75.690 z późn.zm.), obowiązującego w chwili wydawania przedmiotowej decyzji, przepisy tego rozporządzenia znajdują zastosowanie w sprawie budowy obiektów budowlanych bez uzyskania pozwolenia na budowę, mimo , iż wykonane one zostały przed dniem wejścia w życie prawa budowlanego z 1994 r. W oparciu o powyższe uznać należy, że organy administracji dokonały błędnej wykładni przepisu art.37 ust.1 pkt 1) ustawy Prawo budowlane z 1974 r., nie wykluczyły istnienia podstaw rozbiórki określonych w art.37 ust.1 pkt 2 i ust.2 prawa budowlanego i tym samym naruszyły przepis art.40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Nadto zauważyć należy, że ocena, że przedmiotowa samowola budowlana nie stanowi niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia nie została w ogóle umotywowana. Wydaje się, że podstawą jej dokonania były przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, zamiast aktualnie obowiązujące. Wskazać również należy, że w sytuacji, gdy na danym terenie nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, przy ocenie zgodności budowy z przepisami o planowaniu przestrzennym należy mieć na uwadze przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.03.80.717 z późn. zm.). Zgodnie z przepisem art.4 ust.2 tej ustawy ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Ustęp drugi tego przepisu jednoznacznie stanowi, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym: lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, a sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Jak wynika z przepisu art.59 ust.1 tej ustawy zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Stosownie zaś do treści art.61 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia wymienionych w tym przepisie warunków, w tym warunku o zgodności z przepisami odrębnymi. Dlatego też w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ nadzoru budowlanego orzekając w przedmiocie samowoli budowlanej popełnionej w warunkach, o których mowa w art.103 ust.2 prawa budowlanego z 1994 r. musi ustalić, czy dla przedmiotowego obiektu wydana została (po jego wybudowaniu) decyzja o warunkach zabudowy i czy obiekt zgodny jest z warunkami w niej określonymi. Dlatego też, na podstawie art.145 § 1 pkt 1) lit. a i c oraz art.135 p.p.s.a należało orzec jak w sentencji. Orzeczenie w punkcie II sentencji wyroku oparto na przepisie art.152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło