II SA/Kr 588/21

WyrokWSA w Krakowie2021-07-30

Skład orzekający: SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel, SWSA Joanna Człowiekowska, SWSA Paweł Darmoń (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wymiana stacji słupowej i przewodów zasilających w ramach remontu sieci elektroenergetycznej, z użyciem nowych materiałów i technologii, ale z zachowaniem dotychczasowych parametrów technicznych i użytkowych, może stanowić podstawę do zobowiązania właściciela nieruchomości do jej udostępnienia na podstawie art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, mimo braku jego zgody?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że planowana wymiana stacji słupowej i przewodów zasilających, nawet z użyciem nowych materiałów i technologii, ale przy zachowaniu dotychczasowych parametrów technicznych i użytkowych sieci, mieści się w definicji remontu w rozumieniu art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W związku z tym, wobec braku zgody właściciela nieruchomości, organy administracji miały prawo zobowiązać go do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania tych prac.
Stan faktyczny
Właściciele nieruchomości (K.W. i A.W.) skarżyli decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zobowiązaniu do udostępnienia części ich nieruchomości na rzecz spółki T. D. S.A. (później Firma A) w celu wykonania remontu stacji słupowej i wymiany przewodów zasilających sieć elektroenergetyczną. Właściciele nie wyrazili zgody na udostępnienie nieruchomości, a organy administracji uznały, że planowane prace stanowią remont w rozumieniu art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów, błędne zrozumienie pojęć technicznych i nielegalność istniejącej stacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel SWSA Joanna Człowiekowska SWSA Paweł Darmoń (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 lipca 2021 r. sprawy ze skargi K. W. i A. W. na decyzję Wojewody z dnia 15 marca 2021 r, [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia części nieruchomości skargę oddala Decyzją z 24 listopada 2020 r. znak: [...], Starosta [...] orzekł: w pkt 1) o zobowiązaniu do udostępnienia części nieruchomości, położonej w O., gm. O., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0129 ha, objętej księgą wieczystą [...], stanowiącej współwłasność K. W., oraz A. W. na rzecz spółki T. D. S.A. z siedzibą w K. w celu wykonania remontu stacji słupowej typu B2A (stara konstrukcja na czterech słupach drewnianych), polegającego na odtworzeniu tej stacji na stację słupową typu STN20/400 (na jednym słupie betonowym) oraz wymianie przewodów zasilających stację z gołych typu AFL na pełnoizolowane typu AXCES. Zajęcie przedmiotowej działki na czas remontu stacji słupowej typu B2A, obejmuje teren obecnie zajmowany przez ten słup, którego granice od strony północnej, zachodniej i południowej wyznacza istniejące ogrodzenie, a od strony wschodniej granica działki stanowiącej ulicę [...] w pkt 2 - o nadaniu ww. decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności; w pkt 3 - o tym, że obowiązek udostępnienia nieruchomości, o której mowa w pkt. 1 ww. decyzji, obejmuje okres 6 miesięcy, licząc od dnia wydania ww. decyzji na czas trzech dni od momentu zajęcia nieruchomości. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w sprawie spełnione zostały przesłanki do zastosowania regulacji art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej: "u.g.n.") w stosunku do nieruchomości opisanej powyżej, bowiem planowana przez wnioskodawcę - Firma A z siedzibą w K. - wymiana stacji słupowej typu B2A (stara konstrukcja na czterech słupach drewnianych), na stację słupową typu STN20/400 (na jednym słupie betonowym) oraz przewodów zasilających stację z gołych typu AFL na pełnoizolowane typu AXCES, na działce ewidencyjnej nr [...], położonej w O., gm. O., stanowi w ocenie organu I instancji remont ww. fragmentu sieci elektroenergetycznej i tym samym mieści się w zakresie stosowania powołanego przepisu, zaś właściciele nieruchomości nie wyrażają zgody na przeprowadzenie planowanych prac. Od decyzji tej odwołanie złożyli A. i K. W.. Wojewoda decyzją z dnia 15 marca 2021 r., znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.). W jej uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że przepis art. 124b ust. 1 u.g.n. przewiduje możliwość zobowiązania przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji, właściciela oraz innych osób, którym przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości, do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii opisanych wyżej obiektów liniowych oraz urządzeń niezbędnych do korzystania z tych obiektów liniowych, a także czynności związanych z usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli wskazane wyżej osoby nie wyrażają zgody na dokonanie takich czynności. Stosownie do art. 124b ust. 2 u.g.n.. decyzję o opisanej wyżej treści organ administracji publicznej wydaje z urzędu lub na wniosek podmiotu zobowiązanego do dokonania czynności, o których mowa wyżej, natomiast zgodnie z art. 124b ust. 3 ustawy, obowiązek taki może zostać nałożony na okres nieprzekraczający 6 miesięcy, przy czym ustawodawca przewidział także możliwość wydania - po wydaniu decyzji, o której mowa w art. 124b ust. 1. w przypadkach wskazanych w art. 108 k.p.a. - zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości (art. 124b ust. 3 zd. 2 w związku z art. 124 ust. la u.g.n.). Z kolei stosownie do treści art. 124 b ust. 2a u.g.n. decyzji, o której mowa w ust. 1. nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Ze stosownym wnioskiem wystąpiła Firma A z siedzibą w K. - właściciel przedsiębiorstwa, którego część stanowi m.in. przedmiotowa sieć elektroenergetyczna wraz z urządzeniami towarzyszącymi. Możliwość zastosowania instytucji przewidzianej wart. 124b ust. 1 u.g.n. uzależniona została od ustalenia przez organ orzekający spełnienia wskazanych w tym przepisie przesłanek, z których najistotniejszą kwestię stanowi określenie jej zakresu przedmiotowego, powstałego na gruncie tego przepisu, poprzez ustalenie czynności, których planowane wykonanie pozwala organowi administracji publicznej na ograniczenie prawa własności nieruchomości (lub innych praw rzeczowych związanych z daną nieruchomością), polegające na zobowiązaniu określonych podmiotów do udostępnienia nieruchomości w celu ich przeprowadzenia. Organ wskazał, że ustawodawca posługuje się pojęciem "czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii", przy czym w samej ustawie o gospodarce nieruchomościami nie zawarto definicji tak opisanych czynności. Zauważono, że art. 124b u.g.n. został wprowadzony ustawą z dnia 24 września 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 200, poz. 1323). W uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej ustawę o gospodarce nieruchomościami wskazano m.in.. iż: "Zmiana polegająca na dodaniu art. 124b do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami ma na celu umożliwienie wykonywania przez przedsiębiorstwa (energetyczne, gazowe, wodno-kanalizacyjne. itd.) prac związanych z konserwacją i utrzymaniem w należytym stanie sieci i urządzeń przesyłowych. Przepis ten umożliwia uzyskanie, w drodze decyzji starosty, prawa wstępu na nieruchomość w celu wykonywania czynności związanych z utrzymywaniem urządzeń, w sytuacji, gdy nie zgadza się na to władający nieruchomością (tj. właściciel, użytkownik wieczysty albo posiadacz nieruchomości)." Zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r.. poz. 1333 ze zm.), na które to powołuje się organ I instancji w swoim rozstrzygnięciu, poprzez "remont" należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Mając na uwadze powyższe, organ doszedł do wniosku, że intencją ustawodawcy było w tym przypadku usprawnienie dokonywania przez odpowiednie jednostki czynności służących remontowi, konserwacji i utrzymaniu w należytym stanie sieci i urządzeń przesyłowych. Organ przywołał aktualne stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, w który w wyroku z dnia 24 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 1311/20, stwierdził, iż: "Nie można (...) zamieszczonych w P.b. definicji przenosić wprost na grunt art. 124b u.g.n.. bez uwzględnienia specyfiki regulacji i sytuacji faktycznej, jak również nie można poprzestawać na definicjach P.b. z pominięciem obowiązków operatora systemu przesyłowego, o których mowa w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz.U. z 2018 r. poz. 755), dalej P.e. Przy analizie art. 124 b u.g.n. należy sięgać do uregulowań P.e. w zakresie obowiązków operatorów i sposobu realizacji tych obowiązków. Możliwość przewidziana w art. I24b u.g.n. stanowi jedynie narzędzie do ich wypełniania, zgodnie z wymogami art. 4 ust. 1 P.e. Są to zatem dodatkowe wymagania, nieznajdujące swej podstawy w P.b. Zgodnie z art. 9c ust. 2 pkt 1 i 3 P.e. ma być zagwarantowane bezpieczeństwo oraz «niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego». Wobec tego przeprowadzenie działań mających na celu remont sieci w sposób gwarantujący «niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego» może być uznane za remont w rozumieniu art. 124 b u.g.n. (tak NSA w wyroku z dnia 13 marca 2020 r.. sygn. akt I OSK 2208/18). Stosowanie art. 124b u.g.n. jest uwarunkowane zamierzeniem realizacji prac mieszczących się w pojęciach remontu, jednakże nie chodzi o ścisłe rozumienie tych pojęć, w tym ścisłe rozumienie remontu w świetle art. 3 pkt 8 P.b. Przez konserwację i remonty ciągów, przewodów i urządzeń należy rozumieć działania dotyczące ciągów, przewodów i urządzeń już istniejących i eksploatowanych, które nie zmieniają ich zasadniczych parametrów, a zarazem służą realizacji zadań określonych w P.e., takich jak zagwarantowanie realizacji zaopatrzenia odbiorców w paliwa lub energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych (art. 4 ust. 1 P.e.) czy zapewnienie niezawodności systemu elektroenergetycznego (art. 9c ust. 2 pkt 3 P.e.). Jak wynika z zawartych w aktach administracyjnych dokumentów chodzi o remont linii 110 kV relacji [...].W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego roboty budowlane polegające na wymianie slupów czy linii elektroenergetycznej będą spełniać definicję remontu, o ile nie dojdzie do zmiany parametrów użytkowych i technicznych takich jak: długość linii (parametr charakterystyczny), jej przebieg, miejsce posadowienia poszczególnych slupów, zwiększenia mocy, napięcia lub zwiększenia pola elektromagnetycznego. Zmiana tych parametrów oznaczać będzie, że nie jest to remont, lecz budowa lub przynajmniej przebudowa w rozumieniu art.3 pkt 7a P.b. Natomiast sam fakt, że wymienione będą stare słupy (w dotychczasowym miejscu ich posadowienia), stare izolacje, naprawione będą uziemienia i fundamenty nie dowodzi jeszcze odmiennych parametrów technicznych lub użytkowych danego odcinka, jak również całego obiektu budowlanego. Pogląd, że wymiana słupa elektroenergetycznego, stanowiącego element składowy linii elektroenergetycznej, prowadząca do posadowienia w miejscu dotychczasowym nowego słupa (m.in. wykonanego z nowego materiału, w nowej technologii) może być kwalifikowana jako remont pod warunkiem, że zostaną zachowane dotychczasowe parametry techniczne i użytkowe obiektu, a także związanych z nim przewodów i zachowany zostanie ten sam przebieg samej trasy linii elektroenergetycznej, jest formułowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (wyroki NSA z 6 grudnia 2016 r.. I OSK 1509/16, z 8 grudnia 2015 r.. I OSK 604/14. z 16 kwietnia 2019 r., I OSK 1680/17. z 27 listopada 2019 r., I OSK 871/19). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, także użycie nowych materiałów nie pozostaje w sprzeczności z definicją remontu, w której to wprost dopuszczono zastosowanie innych materiałów niż wykorzystane w stanie pierwotnym. Wydaje się bowiem racjonalne, że zamiast przestarzałych technologii przy remoncie stosuje się nowsze technologie. Dotyczy to w szczególności akcentowanej przez Sąd Wojewódzki wymianie przewodu odgromowego na przewód OPGW posiadając) tubę, w której znajdują się 72 włókna światłowodowe pozwalające na uruchomienie komunikacji między stacjami elektroenergetycznymi. Na linię energetyczną trzeba patrzeć jak na pewną całości i w tym kontekście oceniać, czy mam) do czynienia z remontem, czy przebudową. Jak to wyżej podniesiono skoro nie dochodzi do zmiany parametrów technicznych, takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych slupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego, to planowane roboty trudno jest zakwalifikować, jako odpowiadające swoim zakresem definicji z art. 7a Prawa budowlanego." Mając powyższe na uwadze, jak również szczegółowe wyjaśnienia pełnomocnika wnioskującej spółki przedstawione w piśmie z dnia 8 grudnia 2020 r., stwierdzono, że planowana wymiana stanowiska słupowego oraz przewodów nie świadczy w tym przypadku o zamiarze dokonania rozbiórki i odbudowy obiektu budowlanego, bowiem słup nie stanowi samodzielnego obiektu, lecz jest fragmentem większej budowli (obiektu liniowego). Planowana wymiana słupa stanowi "remont" fragmentu linii energetycznej, przy czym z uwagi na obecnie stosowne technologie nastąpić ma to z użyciem innych materiałów niż zastosowane pierwotnie. Organ stwierdził, że zgodnie z aktualnym orzecznictwem czynności określonych w art. 124b ust. 1 u.g.n. (związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii) należy interpretować w powiązaniu z siatką pojęciową Prawa energetycznego, którego to przepisy art. 4 ust. 1 P.e oraz art. 9c ust. 2 pkt 3 dopuszczającą wymianę poszczególnych elementów linii elektroenergetycznej celem dopełnienia obowiązków nałożonych przez ustawodawcę na operatorów systemów przesyłowych/dystrybucyjnych. Planowana inwestycja mieści się w ramach uregulowanej art. 124b ust. 1 u.g.n., dopuszczalnej ingerencji w prawo własności przedmiotowej nieruchomości, skoro prace zmierzają do odtworzenia stanu pierwotnego stacji przy zastosowaniu aktualnie wykorzystywanych materiałów, lecz z zachowaniem dotychczasowych parametrów technicznych i użytkowych sieci. Przechodząc z kolei do kwestii spełnienia drugiej z ww. przesłanek, organ wskazał, iż: "Przepis art. 124b nie wymaga przeprowadzania rokowań w celu uzyskania zgody. W praktyce jednak, w wielu wypadkach, dojdzie do wymiany korespondencji, która w istocie będzie stanowiła rokowania. Brak zgody będzie oznaczać milczenie lub stawianie warunków, których przedsiębiorca nie będzie chciał spełnić (np. wyrażenie zgody pod warunkiem zapłaty określonej kwoty stanowi w tym przypadku brak zgody)" (G. Matusik, w: G. Bieniek. M. Gdesz, S. Kalus. G. Matusik, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce..., red. S. Kalus, Lexis.pl/el. 2012). W świetle znajdującej się w aktach sprawy korespondencji nie budzi wątpliwości organu II instancji, że Państwo A. i K. W. nie wyrazili zgody na udostępnienie należącej do nich nieruchomości, co potwierdza również treść odwołania tych stron. Zdaniem organu odwoławczego należy przyjąć, że w sprawie zostały spełnione obie przesłanki wynikające z regulacji prawnych zawartych w art. 124b, uzależniające zobowiązanie przez starostę właścicieli nieruchomości do jej udostępnienia w celu wykonania czynności związanych z remontem opisanego elementu obiektu liniowego. Dodatkowo wskazano, iż zgodnie z art. 124b ust. 4 u.g.n. za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności, o których mowa w ust. 1. przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni. licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w ust. 1. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania. Z kolei art. 128 ust. 4 u.g.n. stanowi, iż odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Jeśli Inwestor po zakończeniu prac nic uzgodni z właścicielką kwoty odszkodowania z tytułu zajęcia nieruchomości, to zasadnym stanie się wystąpienie z wnioskiem do właściwego organu o ustalenie wysokości odszkodowania w drodze decyzji. Przedmiotem postępowania nie jest przełożenie stacji transformatorowej, po jej uprzednim odtłuszczeniu, umyciu i uszczelnieniu, ze starego słupa na nowy, gdyż nie zostało to objęte wnioskiem właściciela sieci z dnia 24 lipca 2020 r. natomiast z akt sprawy organu I instancji wynika, iż powyższe kwestie były m.in. przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowalnego w O. z dnia 25 maja 2020 r. znak: [...] oraz decyzji [...] Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 czerwca 2020 r. znak: [...], zaś organy orzekające w przedmiotowej sprawie nie posiadają kompetencji do rozstrzygania tego zagadnienia. W świetle powyższego zdaniem organu te zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Organ odwoławczy stwierdza, iż organ I instancji prawidłowo orzekł o zobowiązaniu współwłaścicieli nieruchomości położonej w O., gm. O., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0129 ha. do udostępnienia jej części spółce Firma A z siedzibą w K., w celu wykonania remontu stacji słupowej typu B2A (stara konstrukcja na czterech słupach drewnianych), polegającego na odtworzeniu tej stacji na stację słupową typu STN'20/400 (na jednym słupie betonowym) oraz wymianie przewodów zasilających stację / "gołych" typu [...] na pełnoizolowane typu [...] a zatem należało utrzymać w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji. Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. W. i K. W., zarzucając jej rażące naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, w szczególności poprzez niepodjęcie kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego, celowe pomijanie weryfikacji dokumentacji technicznych, budowlanych, a także brak żądania dokumentów mówiących o prawach własnościowych do starej stacji transformatorowej, oraz całkowite niezrozumienie pojęć technicznych użytych w uzasadnieniu, mające zdecydowany wpływ na decyzję Wojewody. W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie kosztów postępowania oraz ukaranie urzędników podejmujących skandaliczną decyzję, która spowodowała wybudowanie nowego obiektu w dniu 23.03.2021r. przy jednoczesnym ograniczeniu praw własnościowych skarżących pomimo przysługującego im prawa wniesienia skargi na decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że Wojewoda posługuje się niewłaściwymi pojęciami. Cała sieć elektroenergetyczna składa się z wielu elementów: elektrownie (w tym elektrownie wiatrowe), linie przesyłowe, rozdzielnie, stacje transformatorowe. Wszystkie w/w elementy nie są jednym obiektem liniowym, lecz zbiorem obiektów budowlanych. Elektrownie, w tym również elektrownie wiatrowe, rozdzielnie, stacje transformatorowe to obiekty budowlane, natomiast linie przesyłowe to obiekty budowlane zwane liniowymi. Stacje transformatorowe to obiekty budowlane, nie wchodzące w skład obiektu liniowego (linii przesyłowej), bez względu na rodzaj wykonania. Stacje w budynkach, kontenerowe lub słupowe, są to osobne obiekty budowlane, a nie jak sugeruje Wojewoda, że są one częścią obiektu liniowego. W swoim uzasadnieniu Wojewoda odnosi się do obiektu liniowego - czyli linii energetycznej dowodząc, że zakres robót mieści się w granicach pojęcia "remont". Jednocześnie Wojewoda wskazuje, że przy wykonywaniu remontu w obiekcie budowlanym nie mogą ulec zmianie parametry techniczne obiektu. Zezwalając na zmianę grubości przewodów zasilających legalizuje samowolę budowlaną. Zmiana parametrów linii energetycznej np. : z napięcia 6KV na 20 KM lub przy tym samym napięciu zmiana obciążalności przewodów np. z 300 A na 1000 A nawet na tych samych słupach wymaga uzyskania aktualnego prawa do zabudowy, ponieważ zmieniło się oddziaływanie obiektu. Podobnie rzecz się ma przy zmianie wysokości obiektu. Nowa stacja transformatorowa typu STN [...] została wybudowana po wcześniejszym wyburzeniu starej stacji typu [...]. Nowa stacja to stacja zdecydowanie wyższa od poprzedniej, posadowiona w innym miejscu, a przewody zasilające i odpływowe zostały wymienione na grubsze, o większej obciążalności. Zarówno planowane jak i wykonane w rzeczywistości roboty budowlane nie mogą więc mieścić się w granicach pojęcia "remont". Wojewoda wydając swoją decyzję całkowicie zignorował fakt, że stara stacja transformatorowa B2A to obiekt który powstał nielegalnie bez zezwoleń, planów, uzgodnień, pozwoleń itp. W ocenie skarżących organ II instancji wydając decyzję zezwolił w ramach remontu obiektu liniowego (nie stacji transformatorowej) na wybudowanie zupełnie nowego obiektu budowlanego o zdecydowanie wyższych parametrach technicznych zarówno budowlanych i energetycznych oraz zmiany starych przewodów zasilających na grubsze bez zgód, uzgodnień, planów, pozwoleń. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3). Na mocy art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 czerwca 2021 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137 t.j. z dnia 2021.01.21) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a. Jak stanowi art. 133 § 1 P.p.s.a. - Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest, zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232). Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja wydana na podstawie art. 124b ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm.) o zobowiązaniu do udostępnienia części nieruchomości, położonej w O., gm. O., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0129 ha, objętej księgą wieczystą [...], stanowiącej współwłasność K. W., oraz A. W. na rzecz spółki Firma A z siedzibą w K. w celu wykonania remontu stacji słupowej typu B2A (stara konstrukcja na czterech słupach drewnianych), polegającego na odtworzeniu tej stacji na stację słupową typu STN20/400 (na jednym słupie betonowym) oraz wymianie przewodów zasilających stację z gołych typu AFL na pełnoizolowane typu AXCES. Zajęcie działki na czas remontu stacji słupowej typu B2A, obejmuje teren obecnie zajmowany przez ten słup, którego granice od strony północnej, zachodniej i południowej wyznacza istniejące ogrodzenie, a od strony wschodniej granica działki stanowiącej ulicę [...]; Jak stanowi art. 124b ust 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej zobowiązuje w drodze decyzji, właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynność. Wymienione w art. 124b ust. 1 u.g.n. czynności winny być związane z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii określonych obiektów linowych, a więc mają służyć ogólnie określonej konserwacji i utrzymywaniu w należytym stanie takich obiektów. Ocena planowanych prac winna uwzględniać specyfikę konkretnej sprawy i powinna nawiązywać do definicji legalnych zawartych w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz innych aktów prawnych. Rozpoznając sprawę na podstawie tych kryteriów ustawowych Sąd stwierdza, że skarga jest bezzasadna a zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającą decyzją organu I instancji są prawidłowe. Organy obu instancji dokonały ustaleń w zgodzie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. i przeprowadziły wszechstronnie postępowanie dowodowe, aby ostatecznie stwierdzić spełnienie przesłanek ustawy z art. 124b ust 1 u.g.n. i w konsekwencji wydać decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Przepisy prawa zostały zastosowane przez organy obu instancji w prawidłowy sposób do ustalonego stanu faktycznego sprawy. Istotne było ustalenie czy inwestor zamierza dokonać konserwacji bądź remontu istniejącej sieci czy też jej przebudowy. Stosownie do art. 3 pkt 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) definiującego pojęcie przebudowy – należy przez to rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów jak ; kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. Przebudowa wymaga, aby następowała zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z zastrzeżeniem, że nie ulegną zmianie parametry charakterystyczne. Pojęcie remontu natomiast dotyczy wykonywania w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art. 3 pkt 8 prawa budowlanego). Za słusznością kwalifikacji inwestycji przez organy, jako remontu dobitnie przemawia stanowisko samego inwestora wyrażone w pisemnym wyjaśnieniu z dnia 1 września 2020 r Firma A Oddział w B. skierowanym do organu I instancji (k – 79-85 akt adm.) w którym wskazano że po planowanych pracach remontowych powierzchnia zajęta ograniczy się i będzie wynosić 0,5 na 0,5 m (zamiast dotychczasowej 3 m na 3 m), a transformator będzie zamontowany na słupie (będzie to transformator z istniejącej stacji przeniesiony na wymienionego słupa, który stanie w zastępstwie dotychczasowych). Zakres uszczuplenia władztwa właścicielskiego zmniejszy się w odniesieniu do obecnego stanu, bowiem prace będą polegały na posadowieniu jednego słupa betonowego. Do wykonania prac stanowiących wymianę stacji energetycznej B2A wraz z drewnianymi żerdziami położonej na nieruchomości nr [...] przy [...] w O. z pozostawieniem transformatora, po wcześniejszym odtłuszczeniu, umyciu i uszczelnieniu - zobowiązana została firma [...] z siedzibą w K. na mocy decyzji nr [...] z dnia 25 maja 2020 r wydanej przez PINB w O., [...], bowiem stwierdzono zły stan techniczny stacji stwarzający zagrożenie bezpieczeństwa i nagłą potrzebę jego wyeliminowania. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 sierpnia 2021 r, sygn. akt I OSK 499/21 " ...stosowanie art. 124b u.g.n. jest uwarunkowane zamierzeniem realizacji prac mieszczących się w pojęciu remontu, jednakże nie chodzi o ścisłe rozumienie tych pojęć, w tym ścisłe rozumienie remontu w świetle art. 3 pkt 8 P.b.",... "... istotne, czy wynik planowanych w ramach remontu prac będzie miał wpływ na dotychczasowe parametry techniczne i użytkowe " oraz, że "...na linię energetyczną należy patrzeć jak na pewną całość i w tym kontekście oceniać czy mamy do czynienia z remontem, czy przebudową". Jak wynika z akt administracyjnych zachowane zostaną dotychczasowe istotne parametry techniczne i użytkowe obiektu, takie jak przebieg trasy linii elektroenergetycznej, jej parametry (napięcie, długość), miejsce położenia i zasadnicza konstrukcja słupa. Użycie nowych, nowocześniejszych materiałów, czy rozwiązań nie pozostaje w sprzeczności z definicją remontu. Wbrew zarzutom skargi planowane prace nie prowadzą do budowy "zupełnie nowego obiektu o zdecydowanie wyższych parametrach technicznych zarówno budowlanych i energetycznych". Skoro planowane prace swoim zakresem nie przekraczają remontu (to wobec sprzeciwu skarżących) mogły stanowić podstawę do wydania decyzji nakładającej obowiązek czasowego udostępnienia nieruchomości w oparciu o art. 124b ust 1 u.g.n. Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło