II SA/Kr 597/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 24 marca 2025 r., znak SKO-PW-4171-12/25 w przedmiocie zobowiązania do przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu na rzecz M. B. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi M. B. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 24 marca 2025 roku, znak: SKO-PW-4171-12/25 utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Mszana Dolna z dnia 27.01.2025r., znak: GKOŚRiL.6331.11.2023, którą w pkt 1) zobowiązano właściciela dz. nr ew. [...] do przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie polegającego na odtworzeniu i udrożnieniu istniejącego rowu odwadniającego, który zlokalizowany był na granicy dz.nr ew. [...] i dz. nr ew. [...] odprowadzającego wodę z działek położonych powyżej do rowu przy granicy z dz. nr ew. [...] i [...] w miejscowości L.. Odtworzenie rowu powinno być wykonane od strony dz. nr ew. [...], w pkt 2) zobowiązano Pana M. B., właściciela dz. nr ew. [...], w miejscowości L. [...] do przywrócenia wlotu do rowu odwadniającego zlokalizowanego pomiędzy działkami nr ew. [...] i [...] od strony działki [...] w L. poprzez likwidację części narożnej muru zlokalizowanego pomiędzy dz. nr ew. [...] i dz. nr ew. [...] oraz pomiędzy dz. nr ew. [...] i dz. nr ew. [...] poprzez jego rozbiórkę na odcinku minimum 1 m od ogrodzenia dz. nr ew. [...], p pkt 3) ustalono termin wykonania obowiązku: 30 dni od uprawomocnienia się decyzji. Powyższa decyzja została w następujących okolicznościach. Decyzją z dnia 28.05.2024r., znak: GKOŚRiL.6331.1 1.2023, Wójt Gminy Mszana Dolna w pkt 1) zobowiązał właściciela dz. nr ew. [...] do przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie polegającego na odtworzeniu i udrożnieniu istniejącego rowu odwadniającego, który zlokalizowany był na granicy dz.nr ew. [...] i dz. nr ew. [...] odprowadzającego wodę z działek położonych powyżej do rowu przy granicy z dz. nr ew. [...] i [...] w miejscowości L.. Odtworzenie rowu powinno być wykonane od strony dz. nr ew. [...]. W pkt 2) nakazał likwidację części narożnej muru zlokalizowanego pomiędzy dz. nr ew. [...] i dz. nr ew. [...] oraz pomiędzy dz. nr ew. [...] [...] i dz. nr ew. [...] poprzez jego rozbiórkę na odcinku I m od ogrodzenia dz. nr ew. [...]. W pkt 3) ustalono termin wykonania obowiązku: 30 dni biegnące od uprawomocnienia się decyzji. W wyniku rozpatrzenia od w/w decyzji odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu, decyzją z dnia 4 września 2024 r.; znak: SKO-PW-4171-51/24 uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ponownie prowadzonym postępowaniu, Wójt Gminy Mszana Dolna dopuścił dowód z opinii biegłego W. F., uprawnionego geologa w zakresie dokumentowania zasobów wód podziemnych i rozpoznania warunków hydrogeologicznych; nr up. [...] W celu ustalenia czy doszło do zmiany istniejącego stanu wody na gruncie organ przeprowadził dwukrotnie oględziny: w dniu 30.11.2023 r. a następnie po ustaniu pokrywy śnieżnej w dniu 7.03.2024r., w trakcie oględzin w dniu 30.11.2023r. organ ustalił, że wzdłuż dz. nr ew. [...] i na całej długości dz. nr ew. [...] wybudowano mur. Mur ma zmienną wysokość, w punkcie narożnym dz. nr ew. [...], [...] fragment muru na długości 110 cm osiąga wysokość około 90 cm ponad ziemią. Mur bardzo blisko przylega do podmurówki ogrodzenia dz. nr ew. [...] (do kilkunastu cm). Odcinek muru w części narożnej został domurowany w późniejszym okresie, wg oświadczenia wnioskodawczyni miało to miejsce w lipcu 2023r. Zasadnicza część muru powstała w roku 2022. W trakcie oględzin w dniu 07.03.2024r. organ stwierdził, że na całej długości muru po zewnętrznej i wewnętrznej stronie na dz. nr ew. [...] utworzono nasyp ziemny o zmiennej wysokości i skierowano odpływ wody w kierunku ogrodzenia dz. nr ew. [...]. Mur ma zmienną wysokość, w punkcie narożnym dz.nr ew. [...], [...], [...] fragment muru na długości 110 cm osiąga wysokość około 90 cm ponad ziemią i jest wzmocniony drutem kolczastym i drewnianym drągiem, widoczna spina w dobudowanym murze. Organ stwierdził, że rów pomiędzy dz.nr ew. [...] i dz.nr ew. [...] jest niedrożny, wlot do rowu został zablokowany w całości przez mur, który blokuje spływ wody do rowu. Ponadto rów zasypany jest na kilku odcinkach, na przeważającej swojej długości. Niewielki strumień wody spływa w dół zgodnie z naturalnym ukształtowaniem terenu. Widoczne jest podmycie podmurówki ogrodzenia na dz. nr ew. [...], słupki metalowe ogrodzenia wraz z siatką odchylone są od pionu w kierunku dz. nr ew. [...]. Teren wokół na dz. nr ew. [...] jest podmokły, grząski. Podobne ustalenia poczynił biegły w swojej opinii z grudnia 2024r. Swoje ustalenia co do istniejącego stanu wody na gruncie biegły podsumował w ten sposób, że w związku z wykonanym murem oporowym nastąpiła zmiana kierunku spływu wody. Faktycznie nastąpiło zablokowanie pierwotnego spływu wody z obszaru zlewni na obszar działki nr [...], która stagnuje na obszarze działki nr [...], co potwierdzają zastoiska wody występujące w trakcie oględzin w dniu 2 listopada 2024r. W dalszej części opinii biegły stwierdza, że nie ulega wątpliwości, iż na skutek zmiany ukształtowania wzdłuż południowej granicy działki nr [...] [...] w tym wykonanie muru betonowego ogrodzeniowego o charakterze oporowym na tej działce nr [...] nastąpiła zmiana charakteru spływu wód z obszaru położonego powyżej tj. działki [...], [...]. Wynika to bezpośrednio z faktu, że wykonanie betonowego muru doprowadziło do całkowitego zablokowania spływu wody na obszar działki [...], tym samym wymuszenie spływu a tym samym natężenia odpływu na obszar przyległy obejmujący działkę ewidencyjną nr [...]. W tym stanie organ przyjął, że w przedmiotowej sprawie doszło do zmiany stanu wody na gruncie poprzez zablokowanie dotychczasowego sposobu odwadniania terenu rowem odwadniającym zlokalizowanym na granicy działek [...] i [...], od strony działki [...]. Blokadę stanowi wybudowany przez właściciela działki [...] mur betonowy, który powoduje całkowite zablokowanie możliwości naturalnego odpływu wód opadowych i roztopowych z terenów położonych powyżej działki [...] a sposób jego wykonania i obsypania spowodował przekierowanie większości wód opadowych z terenu zlewni powyżej działki [...] w kierunku granicy z działką [...]. W efekcie woda nie mogąc wpłynąć do rowu, który istnieje wzdłuż granicy działek [...] i [...] i odprowadzał nadmiar wód do odwodnienia drogi gminnej, piętrzy się na murze oporowym i w czasie opadów przelewa na działkę [...] przez podmurówkę ogrodzenia działki [...] Sytuacja taka powoduje szkody na nieruchomości wnioskodawcy, właścicielki dz. nr ew. [...]. W szczególności podczas intensywnych opadów doszło kilkukrotnie do zalania budynku mieszkalnego co zostało udokumentowane na nagraniach dołączonych do materiału dowodowego (płyta CD z dnia 27.07.2023 r. oraz płyta CD z dnia 25.07.2024r.). Do takich sytuacji nie dochodziło nigdy wcześniej. Woda zalała pomieszczenia w budynku mieszkalnym, zniszczyła posadzki, sprzęty i meble. Doszło do uszkodzenia ścian, widoczne jest także uszkodzenie podmurówki ogrodzenia działki [...] i całego ogrodzenia od strony z działką [...]. Zablokowanie światła rowu odwadniającego teren, istniejącego na granicy działek [...] [...] od strony działki [...] a także brak konserwacji rowu doprowadziło do jego likwidacji na przeważającej części (zarośnięcie, zasypanie). Likwidacja odpływu wody z terenu wyżej położonego powoduje, że woda tworzy także zastoiska na działce [...], której teren stał się podmokły o czym świadczy stagnująca woda w dniach oględzin. Organ po analizie zebranego materiału dowodowego w sprawie stwierdził, że nie ma możliwości projektowania urządzeń zapobiegających szkodom na nieruchomości dz. nr ew. [...] i konieczne jest przywrócenie pierwotnego spływu i stanu wody na gruncie poprzez rozbiórkę części narożnej muru oporowego zlokalizowanego pomiędzy dz. nr ew. [...] i dz. nr ew. [...] oraz pomiędzy dz. nr ew.[...] i dz. nr ew. [...]. Organ opiera to na fakcie, że teren odwadniany jest do istniejących urządzeń wodnych, których przebieg determinuje sposób odwodnienia omawianego terenu. W szczególności chodzi tutaj o istniejący rów pomiędzy nieruchomościami [...] i [...] oraz kanał wzdłuż drogi gminnej. Obowiązek przywrócenia pierwotnego spływu i stanu wody na gruncie powinien zostać wykonany również poprzez odtworzenie rowu zlokalizowanego wzdłuż granicy dz. nr ew. [...] i dz. nr ew. [...] odprowadzającego wodę z działek położonych powyżej Odtworzenie rowu powinno być wykonane od strony dz. nr ew. [...] i powinno umożliwić spływ wód do istniejącego rowu przy granicy z dz. nr ew. [...] i dz. nr ew. [...], a następnie istniejącym rowem do kanału przy drodze gminnej dz. nr ew[...]. Organ uznał, że związek przyczynowo skutkowy pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie polegającą na wybudowaniu muru oporowego i zatkaniu wlotu do rowu odwadniającego obszar a powstałą szkodą polegającą na kilkukrotnym zalaniu działki [...] i podtopieniu budynku mieszkalnego, został udowodniony i wydanie decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego właścicielowi dz. nr ew. [...], M. B., poprzez usunięcie narożnego odcinka muru i odtworzenie rowu odwadniającego na całej długości granicy dz. nr ew. [...] i [...] znajduje pełne uzasadnienie w ustalonym stanie faktycznym oraz powszechnie obowiązujących przepisach w tym zakresie. W związku z tym decyzją z dnia 27.01.2025r., znak: GKOŚRiL.6331.11.2023, Wójt Gminy Mszana Dolna w pkt 1) zobowiązał właściciela dz. nr ew. [...] do przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie polegającego na odtworzeniu i udrożnieniu istniejącego rowu odwadniającego, który zlokalizowany był na granicy dz.nr ew. [...] i dz. nr ew. [...] odprowadzającego wodę z działek położonych powyżej do rowu przy granicy z dz. nr ew. [...] i [...] w miejscowości L.. Odtworzenie rowu powinno być wykonane od strony dz. nr ew. [...]. W pkt 2) zobowiązał Pana M. B., właściciela dz. nr ew. [...], w miejscowości L. [...], do przywrócenia wlotu do rowu odwadniającego zlokalizowanego pomiędzy działkami nr ew. [...] i [...] od strony działki [...] w L. poprzez likwidację części narożnej muru zlokalizowanego pomiędzy dz. nr ew. [...] i dz. nr ew. [...] oraz pomiędzy dz. nr ew. [...] i dz. nr ew. [...] poprzez jego rozbiórkę na odcinku minimum 1 m od ogrodzenia dz. nr ew. [...]. W pkt 3) ustalił termin wykonania obowiązku: 30 dni od uprawomocnienia się decyzji. Od tej decyzji odwołanie wniósł M. B.. Po rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z dnia 24 marca 2025 roku, znak: SKO-PW-4171-12/25 utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Mszana Dolna z dnia 27.01.2025r. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że prowadzone postępowanie administracyjne powinno zmierzać do wyjaśnienia i ustalenia, czy istnieją podstawy do nałożenia na właściciela obowiązków określonych w art. 234 ust 3 prawa wodnego. W tym artykule mowa o każdej zmianie stanu wody, która pociąga za sobą szkodliwe skutki dla sąsiednich nieruchomości. Ustawa prawo wodne, z wymienionymi w art. 234 nagannymi działaniami właściciela wobec gruntów sąsiednich wiąże określoną odpowiedzialność. Organ administracji ma, zatem obowiązek zastosować art. 234 ust 3 w przypadku stwierdzenia zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 234 ust 1 pkt 1 i 2, a następnie nałożyć w drodze decyzji administracyjnej sankcję za spowodowanie zmiany stosunków wodnych. Podobne stanowisko zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/KR 3049/03, w którym wyjaśnił, że: zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.), może mieć miejsce w przypadku stwierdzenia, iż zachodzi którakolwiek z okoliczności wymienionych w ust. 1 tej normy. Nałożenie obowiązku wynikającego z ust. 3 ustawy musi być zatem poprzedzone ustaleniem, że właściciel gruntu zmienił stan wody na gruncie, zwłaszcza kierunek odpływu wody opadowej, lub kierunek odpływu wody ze źródeł, ze szkodą dla gruntów sąsiednich; bądź też, że odprowadza wody lub ścieki na grunty sąsiednie. Mając powyższe na uwadze, Kolegium podziela stanowisko organu I instancji, że w niniejszej sprawie doszło do zmiany stanu wody na gruncie polegającej na wybudowaniu muru oporowego i zatkaniu wlotu do rowu odwadniającego obszar, która spowodowała szkody w postaci kilkukrotnego zalania działki 22 23 i podtopienia budynku mieszkalnego. Z postępowania wyjaśniającego, w szczególności z przeprowadzonej w jego trakcie opinii biegłego, wynika, że na analizowanym terenie przebiega lokalnie utwardzona droga dojazdowa do zabudowań mieszkalnych i gospodarczych na działce nr [...]. Wzdłuż granicy z drogą na działce nr [...] istnieje mur betonowy o charakterze ogrodzeniowym z ewidentną funkcją oporową i jednoczesną blokadą naturalnego spływu wód opadowych. Mur posiada przeciętną szerokość około 30 cm przy przeciętnej wysokości 60 - 70 cm. Podkreślić należy, że od strony działki nr [...] mur posiada dodatkowe wzmocnienie poprzez wykonany nasyp ziemny prawdopodobnie z wykonanego wykopu. Z dokonanych ustaleń wynika, że mur został wykonany w dwóch etapach. Pierwszą część muru wykonano w 2022 roku praktycznie na całym odcinku z zachowaniem odstępu około 1,5 metra od granicy działki nr [...]. Natomiast w drugim etapie wykonanym w 2023 roku wykonano końcówkę muru z załamaniem blokując możliwość spływu wód opadowych rowem ziemnym. Z treści opinii biegłego wynika, że w związku z wykonanym murem oporowym nastąpiła zmiana kierunku spływu wody. Faktycznie nastąpiło zablokowanie pierwotnego spływu wody z obszaru zlewni na obszar działki nr [...], która zasadniczo stagnuje na obszarze działki nr [...], co potwierdzają zastoiska wody występujące w trakcie oględzin w dniu 2 listopada 2024 roku. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że wykonany w 2022 roku betonowy mur ogrodzeniowy o charakterze oporowym doprowadził do zablokowania spływu wody opadowej i roztopowej wzdłuż granicy na obszar działki nr [...]. Jednak w związku z brakiem końcowego odcinka o długości okołol,5 metra nadal istniał pierwotny ustalony spływ wody na obszar działki nr [...] z terenów wyżej położonych do funkcjonującego rowu ziemnego przebiegającego wzdłuż granicy z działką nr [...]. Istniejący nawet słabo utrzymywany zapewniał spływ wody wzdłuż działki nr [...] przy granicy z działką nr [...], spływającej z terenów wyżej położonych. Jednocześnie część wód opadowych i roztopowych gromadzących się nad końcowym odcinkiem wykonanego muru oporowego miała możliwość spływu do istniejącego rowu ziemnego, bez oddziaływania na działkę nr [...]. Jednak na skutek wykonanej końcówki muru betonowego w 2023 roku nastąpiła całkowita blokada spływu wody i możliwość odprowadzenia wód opadowych i roztopowych do wyżej wymienionego rowu ziemnego. Blokada spływu wody bezpośrednio związana jest z dołączeniem betonowego muru do oporowego do betonowej podmurówki wykonanej na działce nr [...] i wykonania dodatkowego załamania w formie betonowego skrzydełka stabilizującego bezpośrednio osi rowu ziemnego. Mając na uwadze powyższe, Kolegium podziela stanowisko Wójta Gminy Mszana Dolna, że w sprawie doszło do naruszenia stanu wody na gruncie, poprzez budowę muru i zablokowanie naturalnego spływu wody do rowu odwadniającego teren działek położonych powyżej w tym z dz. nr ew. [...], zlokalizowanego na granicy działek [...] i [...] od strony działki [...] [...], co doprowadziło do częściowego zaniku tego rowu ( zarośnięcie, zasypanie), oraz wymuszenie zmiany kierunku i natężenia odpływu wody opadowej i roztopowej na działkę [...], co negatywnie oddziałuje na tę nieruchomość wyrządzając szkody. Szkody polegają na podmywaniu podmurówki ogrodzenia, przelewaniu się wody na nieruchomość nr ew. [...], zalewaniu podczas intensywnych opadów działki [...] w tym pomieszczeń mieszkalnych, zniszczenie sprzętów, stagnowanie wód opadowych i roztopowych na gruncie a przez to podmakanie nieruchomości dz. nr ew. [...] co utrudnia użytkowanie nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem. Równocześnie organ I instancji zasadnie po analizie zebranego materiału dowodowego w sprawie stwierdził, że nie ma możliwości projektowania urządzeń zapobiegających szkodom na nieruchomości dz. nr ew. [...] konieczne jest przywrócenie pierwotnego spływu i stanu wody na gruncie poprzez rozbiórkę części narożnej muru oporowego zlokalizowanego pomiędzy dz. nr ew. [...] i dz. nr ew. [...] oraz pomiędzy dz. nr ew.[...] i dz. nr ew. [...]. Organ I instancji szczegółowo wyjaśnił, dlaczego nie podzielił stanowiska biegłego w zakresie wykonania urządzeń zaproponowanych przez biegłego w opinii, stwierdzając, że rozwiązanie zaproponowane przez biegłego nie będzie skuteczne. Przede wszystkim chodzi o dostęp do rowu odwadniającego teren, zlokalizowanego na granicy działek [...] i [...] od strony działki [...], dla innych użytkowników terenu, w interesie których jest utrzymanie drożności rowu. Rów ten przebiega w pasie o szerokości lm, na którym ustanowiona została służebność przejścia i przegonu dla właścicieli działek powstałych w wyniku podziału tego terenu. W związku z tym, wszyscy mieszkańcy powinni mieć dostęp do tego pasa gruntu i dbać o drożność rowu i jego konserwację. Skargę na powyższą decyzję wniósł M. B., podnosząc zarzuty: 1. Naruszenie prawa materialnego, a to art. 234 ust. 1 oraz 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne poprzez błędną wykładnię i uznanie, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w artykule, co miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji. 2. Naruszenie prawa materialnego, a to art. 234 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne poprzez niezastosowanie tegoż artykułu w niniejszej sprawie, co miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji. 3. Naruszenie prawa procesowego tj. art. 7 KPA w zw. z art. 77§1 KPA w zw. z art. 80 KPA w zw. z art. 84 §1 KPA, co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak wyjaśnienia całości stanu faktycznego sprawy, zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, brak rozpatrzenia całego niezbędnego materiału dowodowego potrzebnego do wydania decyzji w niniejszej sprawie, brak zebrania całego materiału dowodowego, błędną ocenę zebranego materiału dowodowego. 4. Naruszenie prawa procesowego tj. art. 78 KPA w zw. z art. 75§1 KPA co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak przeprowadzenia wniosków dowodowych wskazanych przez skarżącego w treści pisma datowanego na dzień 16 stycznia 2025 roku, 5. Naruszenie prawa procesowego tj. art. 8 KPA w zw. z art. 11 KPA w zw. z art. 107 § 3 KPA co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak należytego, starannego uzasadnienia zaskarżonej decyzji co narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej oraz przekonywania. Powołując się na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi rozwinął podniesione zarzuty, akcentując przede wszystkim okoliczność, że w sprawie nie stwierdzono, aby doszło do szkodliwego wpływu na działkę nr [...], w związku z jakikolwiek działania na działce nr [...]. Zaznaczył, że w trakcie przeprowadzonych oględzin nie stwierdzono jednoznacznych śladów wskazujących na występowanie szkód na działce nr [...] (stagnacja wody została stwierdzona na innej działce, która nie była przedmiotem postępowania tj. dz. ew. nr [...] położonej w L.). Należy przypomnieć, iż oględziny wykonano dnia 2 listopada 2024 roku, a zatem w okresie opadowym, deszczowym, gdzie wody na gruntach jest dużo i jeśli te szkody rzeczywiście miałby miejsce zostałyby naocznie stwierdzone przez biegłego podczas oględzin. We wnioskach końcowych biegły również nie wskazuje, iż występują szkody na działce ew. nr [...] w związku z budową końcówki muru oporowego. Z kolei na stronie 10 opinii biegły wskazuje, iż (...) zgłaszane szkody przez Panią M. B. są wynikiem spływu wód z obszaru działek i terenów wyżej położonych, które stanowią naturalny obszar zlewni, z którego następuje aktualnie spływ wody opadowej na działkę [...] oraz zabudowania mieszkalne na niej zlokalizowane (...). Działka będąca własnością skarżącego tj. działka ew. nr [...] jest położona niżej, niż dz. ew. nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uzasadnienie do wyroku NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07). Skarga zawiera usprawiedliwione podstawy. Przedmiotowa dotyczy naruszenia stosunków wodnych w obrębie działek nr [...] oraz nr [...] w miejscowości L.. Skutkiem tej zmiany – jak wskazano we wniosku – dochodzi do zalewania działki nr [...]. Zgodnie z art. 234 ust. 1 – ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 1087 ze zm.) – dalej jako "PrWod": 1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. 2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. 3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. Ponadto zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ustawy (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 752) dalej jako - "k.p.a." w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast w myśl art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Rozpoznając sprawę organ w pierwszej kolejności powinien ustalić w sposób wyczerpujący i dokładny stan faktyczny, a następnie dokonać jego oceny prawnej (por. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. II OSK 263/10, NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. II OSK 2417/12). Realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy - inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 19 maja 2021, sygn. I OSK 251/21). Określenie w jakim obszarze i w jakim zakresie konieczne jest ustalenie w sprawie istotnych okoliczności faktycznych jest uwarunkowane przez normy prawne, które organ w sprawie będzie stosował. Organ powinien zatem w sposób adekwatny do potrzeb ustalić stan faktyczny i nie pozostawić żadnych niewyjaśnionych istotnych dla sprawy okoliczności. Dokonana natomiast przez organ ocena zgromadzonego materiału została przeprowadzona zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), a motywy którymi kierował się organ powinny zostać szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu do wydanej decyzji. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy i okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy i okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego. W rozpoznawanej sprawie jednak nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności, a ponadto poczynione ustalenia faktyczne zostały oparte o dokumenty czy środki dowodowe, które nie znajdują się w aktach sprawy. W prowadzonym postępowaniu organ zatem w sposób pełny i wyczerpujący powinien zbadać, czy stosownie do zapisów art. 234 ust. 3 PrWod, czy doszło do zmiany kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na tym gruncie wód opadowych lub roztopowych ze szkodą dla działki nr [...] w miejscowości L.. Załatwiając sprawę organy uznały, że nastąpiło zablokowanie pierwotnego spływu wody z obszaru zlewni na obszar działki nr [...], która stagnuje na obszarze działki nr [...], co potwierdzają zastoiska wody występujące w trakcie oględzin w dniu 2 listopada 2024 r. (por. np. uzasadnienie do decyzji SKO z dnia 24 marca 2025 roku, s. 6 – k. 18 a.a. II instancji). Z takim stanowiskiem, w świetle poczynionych przez organy czynności nie można się zgodzić. Przede wszystkim należy wskazać, że w aktach sprawy nie znajduje się protokół oględzin, które miałyby się odbyć w dniu 2 listopada 2024 roku. Nie wiadomo zatem kto i w jakich warunkach dokonał tych oględzin, ani też jakie okoliczności podczas tych oględzin zostały ustalone. Dokonane w oparciu o ten "protokół" ustalenia są zatem nieprawidłowe i stanowią o wadliwym ustaleniu przez organy stanu faktycznego, co następuje z naruszeniem wskazanych powyżej norm k.p.a., w tym art. 80 k.p.a. Niezależnie trzeba wskazać, że analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że przeprowadzono oględziny w dniu 7 marca 2024 roku (nr dokumentu – 16 a.a.). Z protokołu sporządzonego w tym dniu wynika jedynie, że o szkodach na działce nr [...] informuje jedynie wnioskodawczyni M. B., przy czym co istotne mówi ona o szkodach, które nastąpiły wcześniej. Obecni podczas oględzin pracownicy Urzędu Gminy nie dostrzegli wówczas żadnych szkód. Podobnie szkody takie nie są widoczne na zgromadzonym i dołączonym do protokołu materiale zdjęciowym. Podobnie żadnych szkód nie wykazano podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 30 listopada 2023 roku (por. nr dokumentu – 13 a.a.). Ponadto z treści opinii uprawnionego geologa mgr inż. W. F. wynika, że cyt. "W trakcie przeprowadzonych oględzin nie stwierdzono jednoznacznych śladów wskazujących na występowanie szkód na działce nr [...]. Jednak został przedstawiony film potwierdzający gwałtowny spływ wody na działkę nr [...] na skutek spiętrzenia i zablokowania pierwotnego spływu przez wykonanie muru oporowego w 2023 roku" (por. k. 8 opinii). Z treści samej opinii wynika, że wyłącznym środkiem dowodowym, z którego ma wynikać jakikolwiek szkodliwy wpływ na działkę nr [...] jest "film potwierdzający gwałtowny spływ wody na działkę nr [...] na skutek spiętrzenia i zablokowania pierwotnego spływu przez wykonanie muru oporowego w 2023 roku". Sam biegły natomiast nie dopatrzył się niezależnie takiego szkodliwego wpływu. Na marginesie można jedynie wskazać, że analiza nagrania zawartego na płytach CD-R także nie daje podstaw do jednoznacznego przyjęcia stanowiska o szkodliwym wpływie czy też występowaniu szkód na działce nr [...] w miejscowości L.. Ponadto trafnie także wskazuje Skarżący, że z treści opinii biegłego wynika, iż cyt. "zgłaszane szkody przez Panią M. B. są wynikiem spływu wód z obszaru działek i terenów wyżej położonych, które stanowią naturalny obszar zlewni, z którego następuje aktualnie spływ wody opadowej na działkę [...] oraz zabudowania mieszkalne na niej zlokalizowane. W trakcie intensywnych opadów deszczu aktualnie działka nr [...] jest obszarem alimentacji wód z tego wyżej położonego obszaru działek oraz terenów przyległych i mogą powodować zalewanie zabudowań na tej działce" (por. s. 10 opinii). Tym samym zgłaszane szkody nie są wynikiem działań podjętych na działce Skarżącego (dz. nr [...]), lecz z działek położnych po przeciwległej stronie (m.in. dz[...]) – co wprost wynika z treści szkicu sytuacyjnego – Rys 2 zamieszczonego w tej opinii. Reasumując powyższe należy wskazać, że w istocie – jak wynika ze zgromadzonych w postępowaniu akt sprawy – nie podstaw do przyjęcia, że zmiany kierunku i natężenia odpływu wód w obrębie działki nr [...] następują ze szkodą dla działki nr [...] w miejscowości L.. A to z kolei stanowi o wadliwych ustaleniach przez organy istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, co stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Niezależnie od powyższego w kontekście jedynie samych tylko formalnych aspektów opinii, to wskazać należy, że wszystkie naniesione na opinię podpisy uprawnionego geologa mgr inż. W. F. zostały skreślone. Tym samym powstaje zasadnicza wątpliwość, co do tego czy w ogóle ostatecznie uprawniony geolog mgr inż. W. F. podtrzymał swojej stanowisko wyrażone w tej opinii. Ta kwestia została przeoczona przez organy, co stanowi o istotnym naruszeniu przepisów postepowania albowiem skutkuje przyjęciem przez organy okoliczności faktycznych w oparciu o niepodpisaną (ściślej ze skreślonymi wszystkimi podpisami autora opinii) i tym samym niezatwierdzoną opinię biegłego. Ponownie rozpoznając sprawę organy będą obowiązane rozpatrzyć wniosek, ustalając w szczególności czy w istocie zmiany kierunku i natężenia odpływu wód w obrębie działki nr [...] następują ze szkodą dla działki nr [...] w miejscowości L.. Organy ponownie rozpoznając sprawę przeprowadzą w sposób prawidłowy postępowanie dowodowe i ustalą w sposób rzetelny stan faktyczny, korzystając przy tym z opinii biegłego. Wobec stwierdzonych naruszeń przepisów postępowania zaskarżona decyzja została uchylona na zasadzie art. 145 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Decyzja organu I instancji uchylona została na zasadzie art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 697 zł składa się kwota uiszczonego przez skarżącą wpisu w wysokości 200 zł oraz koszty zastępstwa procesowego adwokata w wysokości 480 zł, stosownie do art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa.