II SA/Kr 68/19
WyrokWSA w Krakowie2019-04-16
Skład orzekający: Tadeusz Kiełkowski, Krystyna Daniel, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana w celu wymiany istniejącego gazociągu, a także czy prawidłowo wyznaczono strefę kontrolowaną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wymiana istniejącego gazociągu wysokiego ciśnienia może być traktowana jako nowa inwestycja w rozumieniu art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, uzasadniająca ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Strefa kontrolowana została uznana za prawidłowo wyznaczoną na podstawie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki.Stan faktyczny
Właściciele nieruchomości wnieśli skargę na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z ich nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia podziemnego gazociągu wysokiego ciśnienia. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego, w tym twierdząc, że art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma zastosowanie jedynie do nowych instalacji, a nie do modernizacji istniejących. Kwestionowali również prawidłowość rokowań i zgodność inwestycji z planem miejscowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie : WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant : Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi B. G. i J. G. na decyzję Wojewody z dnia 29 października 2018 r. znak: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości skargę oddala.
Decyzją z 16 lipca 2018 r. Starosta [...], na podstawie art. 124, art. 6 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.), na wniosek [...] S.A. z siedzibą w W., orzekł:
- w punkcie 1 o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości gruntowej, położonej w [...] gm. Skrzyszów, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0663 ha, będącej zgodnie z księgą wieczystą nr [...] własnością J. G. oraz B. G., polegającym na zezwoleniu [...] S.A. z siedzibą w W., na założenie i przeprowadzenie przez wyżej opisaną nieruchomość podziemnego gazociągu wysokiego ciśnienia DN700 oraz DN5000 MOP 5,5 MPa wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Długość projektowanego gazociągu DN 700 G3 na działce nr [...], będzie wynosić 30,05 m, z kolei G2 będzie wynosić 26,77 m. Wyznaczony pas budowlano-montażowy dla gazociągów (przedstawiony na załączniku mapowym stanowiącym integralną część decyzji), ma zajmować powierzchnię działki równą 654,11 m2. Wzdłuż gazociągów zostaną wyznaczone strefy kontrolowane, dla gazociągów DN500 - strefa o szerokości 8 metrów (po 4 m od osi gazociągów G1 i G2), dla gazociągów DN700 - strefa o szerokości 12 metrów (po 6 m od osi gazociągów G3 i G4). W wyznaczonej strefie kontrolowanej nie wolno będzie wznosić budynków, urządzać trwałych składów, sadzić drzew itp. Powierzchnia tej strefy dla przedmiotowej nieruchomości wynosić będzie 461,47 m2. Z kolei powierzchnia wyznaczonego pasa eksploatacyjnego będzie wynosić 364,56 m;
- w punkcie 2 o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości gruntowej, położonej w [...] gm. Skrzyszów, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,2282 ha, będącej zgodnie z Księgą Wieczystą nr [...] własnością J. G. oraz B. G., polegającym na zezwoleniu [...] S.A. z siedzibą w W., na założenie i przeprowadzenie przez wyżej opisaną nieruchomość podziemnego gazociągu wysokiego ciśnienia DN700 oraz DN 500 MOP 5,5 MPa wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Długość projektowanego gazociągu DN 700 G3 na działce nr [...], będzie wynosić 60,75 m, z kolei G4 będzie wynosić 72,12 m. Długość projektowanego gazociągu DN500 G1 będzie wynosić 39,93 m, z kolei G2 będzie wynosić 49,41 m. Wyznaczony pas budowlano - montażowy dla gazociągów (przedstawiony na załączniku mapowym stanowiącym integralną część decyzji), ma zajmować powierzchnię działki równą 2393,47 m2. Wzdłuż gazociągów zostaną wyznaczone strefy kontrolowanej, dla gazociągów DN500 - strefa o szerokości 8 metrów (po 4 m od osi gazociągów G1 i G2), dla gazociągu DN700 - strefa o szerokości 12 metrów (po 6 m od osi gazociągów G3 i G4). W wyznaczonej strefie kontrolowanej nie wolno będzie wznosić budynków, urządzać trwałych składów, sadzić drzew itp. Powierzchnia tej strefy dla przedmiotowej nieruchomości wynosić będzie 1106,29 m2. Z kolei powierzchnia wyznaczonego pasa eksploatacyjnego będzie wynosić 2393,47m;
- w punkcie 3 o tym, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości opisanych
w pkt 1 i 2 polega w szczególności na uprawnieniu [...] S.A. z siedzibą w W. do wstępu na nieruchomość w celu: - wykonania w obszarze pasa technologicznego prac budowlano-montażowych związanych z budową podziemnego gazociągu DN700 i DN500 MOP 5,5 MPa wraz z infrastrukturą towarzyszącą; - wykonania czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacją przedmiotowego gazociągu;
- w punkcie 4 o zobowiązaniu [...] S.A. z siedzibą w W. do przywrócenia wyżej opisanej nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po wykonaniu prac związanych z budową podziemnego gazociągu wysokiego ciśnienia DN700 i DN500 MOP 5,5 MPa wraz z infrastrukturą towarzyszącą, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowało nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania właścicielom nieruchomości lub jego spadkobiercom. Odszkodowania przysługuje za szkody powstałe wskutek realizacji inwestycji i może być dochodzone w odrębnym postępowaniu administracyjnym;
- w punkcie 5 o zobowiązaniu [...] S.A. w W. do inwentaryzacji szkód powstałych w wyniku działań prowadzonych na podstawie niniejszej decyzji administracyjnej w formie protokolarnego ich odpisu, dokonanego z udziałem rzeczoznawcy majątkowego i strony postępowania oraz przedłożenia Staroście [...] protokołu w terminie 1 miesiąca od zakończenia prac na nieruchomości wraz z opinią rzeczoznawcy.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki do zastosowania regulacji art. 124 ust. 1-3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Odwołanie od ww. decyzji Starosty [...] złożyli B. G. oraz J. G., zarzucając naruszenie art. 10 K.p.a. poprzez nie poinformowanie o zakończeniu postępowania administracyjnego, a przez to wprowadzenie w błąd co do etapu przedmiotowego postępowania administracyjnego, jak również naruszenie przepisów prawa materialnego a to art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy brak jest planu miejscowego oraz decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz jego zastosowanie sytuacji w której na przedmiotowej działce, w wyznaczonym miejscu jest już posadowiony gazociąg, podczas gdy przepisy ustawy stosuje się do nowych instalacji a nie do modernizacji już istniejących. Odwołujący wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji i oddalenie wniosku.
Wojewoda decyzją z 29 października 2018 r., [...], na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] w całości i orzekł:
- w punkcie 1 o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości gruntowej, położonej w [...] gm. Skrzyszów, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0663 ha, będącej zgodnie z księgą wieczystą nr [...] własnością J. G. oraz B. G., polegającym na zezwoleniu [...] S.A. z siedzibą w W., na założenie i przeprowadzenie przez wyżej opisaną nieruchomość podziemnego gazociągu wysokiego ciśnienia DN700 oraz DN5000 MOP 5,5 MPa wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Długość projektowanego gazociągu DN 700 G3 na działce nr [...], będzie wynosić 30,05 m, z kolei G2 będzie wynosić 26,77 m. Wyznaczono pas budowlano - montażowy dla gazociągów (przedstawiony na załączniku mapowym stanowiącym integralną część decyzji), ma zajmować powierzchnię działki równą 654,11 m2. Wzdłuż gazociągów zostaną wyznaczone strefy kontrolowane, dla gazociągów DN500 - strefa o szerokości 8 metrów (po 4 m od osi gazociągów G1 i G2), dla gazociągów DN700 - strefa o szerokości 12 metrów (po 6 m od osi gazociągów G3 i G4). W wyznaczonej strefie kontrolowanej nie wolno będzie wznosić budynków, urządzać trwałych składów, sadzić drzew itp. Powierzchnia tej strefy dla przedmiotowej nieruchomości wynosić będzie 461,47 m2. Z kolei powierzchnia wyznaczonego pasa eksploatacyjnego będzie wynosić 364,56 m;
- w punkcie 2 o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości gruntowej, położonej w [...] gm. Skrzyszów, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,2282 ha, będącej zgodnie z księgą wieczystą nr [...] własnością J. G. oraz B. G., polegającym na zezwoleniu [...] S.A. z siedzibą w W., na założenie i przeprowadzenie przez wyżej opisana nieruchomość podziemnego gazociągu wysokiego ciśnienia DN700 oraz DN 500 MOP 5,5 MPa wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Długość projektowanego gazociągu DN 700 G3 na działce nr [...], będzie wynosić 60,75 m, z kolei G4 będzie wynosić 72,12 m. Długość projektowanego gazociągu DN500 G1 będzie wynosić 39,93 m, z kolei G2 będzie wynosić 49,41 m. Wyznaczony pas budowlano - montażowy dla gazociągów (przedstawiony na załączniku mapowym stanowiącym integralną część decyzji), ma zajmować powierzchnię działki równą 2393,47 m2. Wzdłuż gazociągów zostaną wyznaczone strefy kontrolowanej, dla gazociągów DN500 - strefa o szerokości 8 metrów (po 4 m od osi gazociągów G1 i G2), dla gazociągu DN700 - strefa o szerokości 12 metrów (po 6 m od osi gazociągów G3 i G4). W wyznaczonej strefie kontrolowanej nie wolno będzie wznosić budynków, urządzać trwałych składów, sadzić drzew itp. Powierzchnia tej strefy dla przedmiotowej nieruchomości wynosić będzie 1106,29 m2. Z kolei powierzchnia wyznaczonego pasa eksploatacyjnego będzie wynosić 2393,47 m;
- w punkcie 3 o umorzeniu postępowania w zakresie orzeczonym w punktach 3, 4 i 5 decyzji Starosty [...] z 16 lipca 2018 r., dotyczących tego, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości opisanych w pkt 1 i 2 decyzji Starosty [...] polegać będzie w szczególności na uprawnieniu [...] S.A. z siedzibą w W. do wstępu na nieruchomość w celu: - wykonania w obszarze pasa technologicznego prac budowlano-montażowych związanych z budową podziemnego gazociągu DN700 i DN500 MOP 5,5 MPa wraz z infrastrukturą towarzyszącą; - wykonania czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacją przedmiotowego gazociągu (pkt 3 ww. decyzji), zobowiązania [...] S.A. z siedzibą w W. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu robót (pkt 4 ww. decyzji) oraz zobowiązania [...] S.A w W. do inwentaryzacji szkód powstałych w wyniku działań prowadzonych na podstawie niniejszej decyzji administracyjnej w formie protokolarnego ich odpisu, dokonanego z udziałem rzeczoznawcy majątkowego i strony postępowania oraz przedłożeniem Staroście [...] protokołu w terminie l miesiąca od zakończenia prac na nieruchomości wraz z opinia rzeczoznawcy (pkt 5 ww. decyzji).
W uzasadnieniu organ II instancji odwołując się do treści art. 124 ust. 1 u.g.n., wskazał, że ustawodawca uzależnił możliwość udzielenia przez starostę zezwolenia danemu podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie, zgody na czasowe zajęcie niezbędnej do tego nieruchomości, od spełnienia dwóch ściśle określonych przesłanek: tego aby ewentualne zezwolenie zgodne było z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, oraz tego aby wystąpienie z wnioskiem o wydanie ww. decyzji, dany podmiot poprzedził przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań mających na celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny.
Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanki wszczęcia postępowania w sprawie uzyskania zgody na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki uzyskania zgody na wykonanie prac. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia.
Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, do wniosku z 21 maja 2018 r. złożonego przez [...] S.A., uzupełnionego pismem z 11 czerwca 2018 r., załączono pisma kierowane do właścicieli przedmiotowej nieruchomości, J. G. oraz B. G., a także do ich pełnomocnika zawierające informacje o planowanej wymianie gazociągów wysokiego cieśnienia DN500 i DN 700 na działkach nr [...] i nr [...] oraz proponujące określone warunki finansowe za udzielenie zgody na przeprowadzenie przez przedmiotową działkę planowanego gazociągu wysokiego ciśnienia (pisma z 3 października 2017 r., 6 listopada 2017 r., 9 stycznia 2018 r., 5 marca 2018 r., ), a także protokół z rokowań z [...] lipca 2017 r. Na przedstawione propozycje współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości nie wyrażali zgody.
W ocenie organu odwoławczego warunek przeprowadzenia rokowań został spełniony.
Dalej organ II instancji wskazał, że inwestycja zamierzona na działkach nr [...] i nr [...], położonych obr. [...], polegająca na posadowieniu na nieruchomości odcinka sieci gazociągowych w związku z planowaną realizacją zadania inwestycyjnego pn. "Wymiana odcinków gazociągów DN500 [...] (nowy) DN500 [...], Dn700/500 [...]" jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Skrzyszów, zgodnie z Uchwałą Rady Gminy Skrzyszów nr XX/171/16 z 21 lipca 2016 r. Zgodnie z wypisem i wyrysem z ww. planu miejscowego, przedmiotowa nieruchomość, położona w [...], w części przeznaczonej na budowę gazociągów wysokiego ciśnienia, znajduje się w terenie oznaczonym symbolem 3_1ZR.5 - teren zieleni nieurządzonej z podstawowym przeznaczeniem pod odbudowę biologiczną cieków oraz zieleń nieurządzoną. Zgodnie z pkt 1 ppkt 2 ww. planu miejscowego, na terenie oznaczonym 3_1ZR.5 (obejmującym działki nr [...] i nr [...]) jego ustalenia jako przeznaczenie dopuszczalne przewidują: obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej.
W ocenie organu odwoławczego treść art. 143 ust. 2 u.g.n. nie pozostawia wątpliwości, że przeprowadzenie fragmentu gazociągów wysokiego ciśnienia mieści się w pojęciu "realizacji sieci i urządzeń infrastruktury technicznej". Z kolei art. 6 pkt 2 tej regulacji przesądza o tym, planowana inwestycja jest celem publicznym.
Również wymóg zasięgu lokalnego, omawianego zamierzenia jako inwestycji celu publicznego, jest spełniony w przedmiotowej sprawie, bowiem przy uwzględnieniu zasięgu tej inwestycji, ma ona służyć zaopatrywania ludności w gaz na znacznym obszarze.
Zatem w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki wynikające z regulacji prawnych zawartych w art. 124 ust. 1 oraz ust. 3 u.g.n., uzależniające udzielenie przez starostę zezwolenia danemu podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie stanowiące cel publiczny, na czasowe zajęcie niezbędnej do tego nieruchomości.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że w aktach spawy znajduje się zawiadomienie z 18 czerwca 2018 r. o możliwości zapoznania się z zebranymi dokumentami, jak również wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań — w terminie 14 dni od dnia doręczania zawiadomienia. Zawiadomienia skierowane do obydwojga odwołujących zostały odebrane i własnoręcznie podpisane przez B. G. w dniu 22 czerwca 2018 r.
Odnosząc się natomiast do kwestii, że na przedmiotowej działce znajduje się już gazociąg a przepisy ustawy stosuje się do nowych instalacji a nie do modernizacji już istniejących, organ II instancji wskazał, że inwestor we wniosku z 21 maja 2018 r., podniósł, że wymiana przedmiotowych odcinków sieci gazowej DN500 i DN700 MOP 5,5 MPA wynika z faktu, że sieci te poprzez działanie sił wyporu uległy znacznemu wypłyceniu, co w konsekwencji wpływa na bezpieczeństwo ich eksploatacji. Zakres realizacji zadania obejmuje likwidację istniejących odcinków gazociągów, wykonanie nowych odcinków gazociągów, wykonanie prac przełączeniowych oraz zabezpieczenie nowych gazociągów przed ich wypłynięciem (dociążenie). Ze względu na ograniczenia terenowe (istniejąca infrastruktura gazowa), projektowane gazociągi układane będą na większości trasy w znacznym zbliżeniu, w jednym wykopie, a zatem wymiana przedmiotowych odcinków sieci gazociągu wysokiego ciśnienia jest niezbędna oraz niewątpliwe jest celem publicznym. Planowane prace zakładają założenie i przeprowadzenie dwutorowo podziemnego odcinków gazociągu wysokiego ciśnienia DN700 oraz DN5000 MOP 5,5 MPa wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz likwidację istniejących odcinków gazociągów. Tak zakreślony przedmiot robót kwalifikuje je jako budowę nowych obiektów w miejsce istniejącego, co uzasadnia wydanie decyzji w omawianym trybie.
Organ odwoławczy orzekł reformatoryjnie, albowiem sentencja zaskarżonej decyzji Starosty [...] była wadliwa. Organ I instancji orzekł w zakresie nieprzewidzianym przepisami u.g.n. (punkt 5 sentencji zaskarżonej decyzji) oraz odnośnie skutków decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, które wynikają z mocy samego prawa (pkt 3 i 4 sentencji zaskarżonej decyzji).
B. G. i J. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody, domagając się "zmiany zaskarżonej decyzji poprzez oddalenie wniosku".
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
- art. 10 k.p.a. poprzez nie poinformowanie o zakończeniu postępowania i uniemożliwieniu wypowiedzenia się stronom postępowania co do zebranego w sprawie materiału dowodowego
- § 44 Uchwały nr XX/171/16 Rady Gminy Skrzyszów z 21 lipca 2016 r. określającego w sposób precyzyjny zakres możliwych działań na działkach nr [...] zakwalifikowanych jako 3_1ZR.44
- art. 124 w zw. z art. 112 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy działki położone w [...] o nr [...] nie zostały przeznaczone na cele publiczne w planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonego Uchwałą nr XX/171/16 Gminy Skrzyszów z 21 lipca 2016 r.
- art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego: zastosowanie w sytuacji, gdy przepis ten ma zastosowanie do inwestycji, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie dochodzi do wymiany istniejącej instalacji oraz błędną wykładnię i uznanie, że stanowi podstawę do ograniczenia prawa własności w celu zabezpieczenia prawidłowego użytkowania infrastruktury.
W uzasadnieniu skargi opisane wyżej zarzuty zostały rozwinięte. W szczególności zwrócono uwagę, że art. 124 ugn ma zastosowanie jedynie do sytuacji gdy na nieruchomości nie istnieje przedmiotowa infrastruktura techniczna. Ponadto nie wystarczy sam zgodność realizacji celu publicznego z uregulowaniami planu ale konieczne jest istnienie przepisu z którego wynika, że na konkretnej nieruchomości może być realizowany cel publiczny. Organ w sposób nieuprawniony ograniczył prawo korzystania z nieruchomości poprzez ustanowienie sfery ochronnej. Zakres sfery ochronnej wynika z przepisów prawa i nie jest konieczna decyzja organu. Na koniec wskazano, że przeprowadzone negocjacje dotyczyły ustanowienia przesyłu na działkach w zakresie istniejących rurociągów, zatem skoro organ twierdzi, że planowana inwestycja jest inwestycją nową to nie zostały skutecznie przeprowadzone negocjacje.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty należało ocenić jako bezzasadne, a zaskarżona decyzja w pełni odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121 z późn. zm.) starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Istotą decyzji wydawanej na podstawie art. 124 u.g.n. jest ograniczenie uprawnień właściciela nieruchomości poprzez zobowiązanie go do udostępnienia tej nieruchomości celem wykonania przez inny podmiot robót budowlanych, określonych w decyzji. Zezwolenie takie daje inwestorowi prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przez co stwarza warunki do wystąpienia o pozwolenie na budowę.
Warunkiem wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości jest wcześniejsze przeprowadzenie rokowań z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości oraz zgodność planowanej inwestycji w miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, względnie w decyzją lokalizacyjną.
W niniejszej sprawie oba te warunki zostały spełnione.
Dokonując oceny wydanej decyzji, sąd uznał, że rokowania poprzedzające wystąpienie z wnioskiem zostały przeprowadzone prawidłowo. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie określają prawnej formy prowadzenia rokowań. Powszechnie w orzecznictwie przyjmuje się, że spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanki wszczęcia postępowania w sprawie uzyskania zgody na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki uzyskania zgody na wykonanie prac. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (por. wyrok NSA z 5 października 2006 r. I OSK 1307/05, wyrok WSA w Gorzowie z 31 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Go 579/07, wyrok WSA w Poznaniu z 7 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 381/09). Do wniosku z 21 maja 2018 r. złożonego przez [...] S.A., uzupełnionego pismem z 11 czerwca 2018 r., załączono pisma z: 10 lutego 2017 r., 22 marca 2017 r., 3 października 2017 r., 6 listopada 2017 r., 9 stycznia 2018 r., 5 marca 2018 r., kierowane do skarżących oraz ich pełnomocnika, zawierające informacje o planowanej wymianie gazociągów wysokiego cieśnienia DN500 i DN 700 na działkach nr [...] i nr [...] oraz proponujące określone warunki finansowe za udzielenie zgody na przeprowadzenie przez przedmiotową działkę planowanego gazociągu wysokiego ciśnienia. Przedłożono także protokół z rokowań z dnia [...] lipca 2017 r. Na przedstawione propozycje współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości nie wyrażali zgody. Organy prawidłowo uznały, że rokowania nie odniosły rezultatu. Nieprawdą jest, że rokowania dotyczyły wyłącznie ustanowienia służebności przesyłu istniejącego rurociągu. W pismach kierowanych do skarżących wyraźnie jest mowa o "planowanej wymianie" gazociągu oraz ustanowieniu służebności dla "nowowybudowanych" gazociągów (por. pisma z 10 lutego 2017 r. i 22 marca 2017 r.), "budowy gazociągu" dotyczyły także ustalenia ze spotkania w dniu [...] lipca 2017 r.
W przedmiotowej sprawie nie budzi również wątpliwości okoliczność, iż wydane zezwolenie jest zgodne z aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy Skrzyszów zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy Skrzyszów nr XX/171/16 z 21 lipca 2016 r. W planie tym co prawda nie określono szczegółowo przebiegu inwestycji liniowej w postaci budowy gazociągu, ale przewidziano możliwość usytuowania obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej na terenach, w których położona jest działka skarżących. Działki nr [...] i nr [...], położone w obr. [...], zgodnie z § 45 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części przeznaczonej na budowę gazociągów wysokiego ciśnienia, znajdują się w terenie oznaczonym symbolem 3_1ZR.5 - teren zieleni nieurządzonej z podstawowym przeznaczeniem pod odbudowę biologiczną cieków oraz zieleń nieurządzoną. Zgodnie z § 4 pkt 1 ppkt 2 ww. planu miejscowego, dopuszcza się w całym obszarze planu, lokalizowanie takich elementów zagospodarowania terenu, jak: dojazdy, ciągi piesze i pieszo-jezdne, ścieżki rowerowe, obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej, zgodnie z przepisami odrębnymi, w tym przepisami z zakresu ochrony gruntów rolnych i leśnych. Zapis tej treści oznacza, że na terenie oznaczonym 3_1ZR.5 plan miejscowy jako przeznaczenie dopuszczalne przewiduje obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej. Uszczegółowienie powyższego zapisu zamieszczono w § 4 pkt 11 w którym ustalono zasady rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej. W ppkt 6b) dotyczącym gazownictwa dopuszczono realizację obiektów, urządzeń i linii gazociągów przesyłowych oraz sieci gazowniczych średniego i niskiego ciśnienia, zgodnie z przepisami odrębnymi. Zgodnie z definicją sieci przesyłowej zawartej w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. prawo energetyczne (Dz. U. 2018 r., poz. 755) pod pojęciem tym należy rozumieć sieć gazową wysokich ciśnień, z wyłączeniem gazociągów kopalnianych i bezpośrednich, albo sieć elektroenergetyczną najwyższych lub wysokich napięć, za której ruch sieciowy jest odpowiedzialny operator systemu przesyłowego.
Nie są zasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 124 i 112 u.g.n. oraz § 44 uchwały nr XX/171/16 Rady Gminy Skrzyszów z 21 lipca 2016 r.
Przy ustaleniu dopuszczalnego przeznaczenia działek, wbrew stanowisku przedstawionemu w skardze, nie jest wystarczające odwołanie się do paragrafu w którym zamieszczono opis przeznaczenia terenu oznaczonego określonym symbolem (na marginesie wskazać trzeba, że skardze błędnie podano, że działki nr [...] i [...] znajdują się na terenach oznaczonych jako 3_1ZR.44, podczas gdy z zalegającego w aktach sprawy wypisu i wyrysu z miejscowego planu wynika, że jest to teren oznaczony symbolem 3_1ZR.5, którego dotyczą postanowienia § 45 miejscowego planu, a nie § 44), konieczne jest sięgnięcie do całości uregulowań. Cytowane przepisy nie pozostawiają wątpliwości, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest zgodne z ustaleniami planu miejscowego. Planowane zamierzenie inwestycyjne zostało określone co prawda jako "Wymiana odcinków gazociągów DN500 [...] (nowy) DN500 [...], Dn700/500 [...]", jednak zakres planowanych prac jaki wynika z wniosku inicjującego postępowania oraz mapy sytuacyjno-wysokościowej obrazującej projektowane gazociągi oraz gazociągi istniejące przeznaczone do likwidacji, stanowiącej załącznik do decyzji bezspornie dowodzi, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z "nową" inwestycją, a nie jedynie wymianą już istniejącej sieci. Zarzuty skarżących sprowadzają się w istocie do kwestionowania zgodności z prawem postanowień miejscowego planu, który to problem nie podlega badaniu w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do zarzutu nieuprawnionego zamieszczenia w zaskarżonej decyzji postanowień dotyczących strefy kontrolowanej (nazwanej w skardze strefą ochronną) należy wyjaśnić, że strefa kontrolowana zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. 2013 r. poz. 640) stanowi obszar wyznaczony po obu stronach osi gazociągu, którego linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, w którym przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się transportem gazu ziemnego podejmuje czynności w celu zapobieżenia działalności mogącej mieć negatywny wpływ na trwałość i prawidłowe użytkowanie gazociągu. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II CSK 505/16 strefa kontrolowana nie powstaje z mocy ustawy, ale jest tworzona przez organy lub podmioty ustanawiające władztwo prawne do korzystania z gazociągu. Jeżeli władztwo takie wynika z decyzji wywłaszczeniowej (art. 124 u.g.n.), podstawą prawną (źródłem) strefy kontrolowanej jest ta decyzja, a nie rozporządzenie z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe oraz ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r. poz. 600). Na mocy właśnie tej decyzji dochodzi do wyznaczenia nie tylko szlaku przesyłowego, na którym znajduje się gazociąg, ale także strefy kontrolowanej, której potrzeba wyznaczenia wynika z rozporządzenia z 2013 r.
Nie został również naruszony art. 10 K.p.a. poprzez wydanie decyzji w II instancji administracyjnej bez uprzedniego zawiadomienia skarżących o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co skutkowało brakiem zapewnienia skarżącym czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Zgodnie z jednolitym stanowiskiem sądów administracyjnych, dotyczącym skuteczności zarzutu naruszenia art. 10 K.p.a. w sytuacji przedstawienia organom administracji publicznej zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych, koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez nie powiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 K.p.a. (WSA w Poznaniu, w wyroku z dnia 7 lutego 2013r. sygn. IV SA/Po 1109/12). Pogląd ten Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości. Należy również zaznaczyć, że organ II instancji nie prowadził uzupełniającego postępowania dowodowego, stąd zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie uległ zmianie na etapie postępowania odwoławczego. Skarżącym, jako stronom postępowania, zapewniono możliwość zapoznania się z zebranymi dokumentami oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji organu I instancji (zawiadomienie z 18 czerwca 2018 r. odebrane przez J. G. w dniu 2 czerwca 2018 r.)
Konkludując stwierdzić należy, że postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone rzetelnie, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami a w obszernym i wyczerpującym uzasadnieniu decyzji organ szczegółowo wyjaśnił zarówno podstawy prawne swojego działania jak i ustalony stan faktyczny sprawy oraz odniósł się do zarzutów odwołania.
Mając na uwadze, że przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do jej uchylenia Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji biorąc za podstawę rozstrzygnięcia art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło