II SA/Kr 693/07
WyrokWSA w Krakowie2008-03-31
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Aldona Gąsecka -Duda, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest nieważna z powodu istotnych naruszeń procedury jej uchwalania, w szczególności braku wymaganych uzgodnień i istotnych zmian w projekcie planu po jego wyłożeniu do publicznego wglądu?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podlega stwierdzeniu nieważności, jeśli naruszono procedurę jej uchwalania, w tym brak wymaganych uzgodnień z właściwymi organami (np. Wojewodą w zakresie parku krajobrazowego, Prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego) lub jeśli projekt planu został istotnie zmieniony po wyłożeniu do publicznego wglądu bez ponowienia procedury. Takie naruszenia, nawet jeśli nie dotyczą bezpośrednio interesu prawnego skarżącego, stanowią podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały jako aktu prawa miejscowego.Stan faktyczny
Skarżący W. G. zaskarżył uchwałę Rady Gminy Z. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie jego prawa własności poprzez nieracjonalne przeznaczenie jego działek oraz naruszenie procedury planistycznej, w tym brak wymaganych uzgodnień i istotne zmiany w projekcie planu po jego wyłożeniu do publicznego wglądu. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, kwestionując legitymację procesową skarżącego i twierdząc, że procedura została przeprowadzona prawidłowo.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości i orzekł, że uchwała nie może być wykonywana. Zasądził od Gminy Z. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie WSA Aldona Gąsecka -Duda AWSA Kazimierz Bandarzewski (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2008 r. sprawy ze skargi W. G. na uchwałę Rady Gminy Z. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Z. w części obejmującej sołectwa : B., R., S. I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, II. orzeka, że zaskarżona uchwała nie może być wykonywana, III. zasądza od Gminy Z. na rzecz skarżącego W. G. kwotę 557 zł (słownie : pięćset pięćdziesiąt złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Rada Gminy w [...] uchwałą Nr [...] z dnia [...] r. uchwaliła miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Gminy [...]. Kolejną uchwałą z dnia [...]r. Nr [...] Rada Gminy [...] przystąpiła do zmiany ww. miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy [...].
W zakresie procedury planistycznej, zgodnie z art. 18 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, ogłoszono w miejscowej prasie o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego wraz z poinformowaniem o możliwości składania wniosków, zawiadomiono na piśmie o przystąpieniu do sporządzania planu organy właściwe do uzgadniania projektu planu, dokonano zbadania spójności rozwiązań projektu planu z polityką przestrzenną gminy określoną w studium, zwrócono się o opinie właściwych organów administracji rządowej oraz uzyskano następujące uzgodnienia: w dniu [...].2001 r. z [...] Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym; w dniu [...].2001 r. z Nadleśnictwem[...] (Lasy Państwowe); w dniu [...].2001 r. z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej; w dniu [...].2001 r. z Komendą Wojewódzką Państwowej Straży Pożarnej; w dniu [...].2001 r. z Zakładem Energetycznym [...] S.A; w dniu [...] 2001 r. i [...] 2001 r. z PGNiG S.A.; w dniu [...] .2001 r. z Telekomunikacją [...] S.A. oraz w dniu [...] 2000 r. z [...] Portem Lotniczym im. [...][...] sp. z o.o. W dniu [...].2001 r. uzgodniono projekt planu miejscowego z Wojewodą [...] dnia [...].2001 r. uzyskano uzgodnienie z Zarządem Województwa [...] dnia [...] 2001 r. uzgodniono projekt planu miejscowego z Zarządem Miejskim w [...]. Ponadto uzyskano pismo z Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego (z dnia [...] 2001 r.) oraz uzgodniono projekt planu miejscowego z Generalną Dyrekcją Dróg Publicznych (z dnia [...] 2001 r.) oraz z Zarządem Dróg Powiatu [...] (uzgodnienie z [...].2001 r.).
Mimo skierowania wniosku o uzgodnienia, Wójt Gminy [...] nie otrzymał odpowiedzi od Starosty Powiatu [...];[...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków; [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych; Południowej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych; Komendy Powiatowej Policji; przedsiębiorstwa państwowego "Porty Lotnicze", [...] S.A.; Głównego Architekta Miasta [...] Zarządu Gminy [...] Zarządu Gminy [...]; Urzędu Ochrony Państwa oraz Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...].
Dodatkowe należy podnieść, iż dyrekcja Zarządu [...] Parków Krajobrazowych w [...] pismem z dnia [...].2001 r. negatywnie zaopiniowała projekt planu miejscowego.
Tak uzgodniony projekt planu miejscowego został wyłożony do publicznego wglądu w okresie od [...] 2001 r. do [...] 2001 r. Na tak wyłożony projekt wniesiono zarzuty i zgłoszono wnioski, które były przedmiotem odrębnych postępowań przed organami Gminy [...] oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym-Ośrodkiem Zamiejscowym w Krakowie i Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie.
Dnia [...].2005 r. uzyskano zgodę Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na zmianę przeznaczenia na cele nierolne gruntu o pow. 79,53 ha; a dnia [...].2005 r. uzyskano zgodę Wojewody [...] na zmianę przeznaczenia na cele nierolne gruntu o pow. 64,68 ha.
Rada Gminy [...] uchwałą Nr [...] z dnia [...] 2007 r. uchwaliła, na podstawie art. 18 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym i art. 26 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy [...] w części obejmującej sołectwa: [...],[...],[...].
Uchwała ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Woj. [...] z 2007 r. Nr [...], poz. [...] i weszła w życie [...] 2007 r.
W dniu [...] r. skargę wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie W. G., domagając się stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] r. Nr [...] oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Wniesienie skargi poprzedziło wezwanie Rady Gminy [...] do usunięcia naruszenia prawa.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący jest właścicielem działek nr [...],[...] i [...] położonych w [...]. Częściowe przeznaczenie tych działek w planie miejscowym, określone jako RP jest oczywiście nieracjonalne w porównaniu z przeznaczeniem okolicznych innych działek, które zostały zakwalifikowane pod zabudowę mieszkaniową. Tym samym strefa RP jest nonsensowną enklawą przylegająca do drogi. Takie ograniczenie korzystania z prawa własności wraz z ograniczeniem zabudowy ww. działek skarżącego stanowi oczywiste naruszenie jego interesu prawnego. Jest to nie uzasadniony zakaz zabudowy. Skarżący zarzucił również, że zaskarżona uchwała narusza art. 25 i art. 18 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w ten sposób, że zaskarżony plan miejscowy różni się od planu "wyłożonego" do publicznej konsultacji poprzez wprowadzenie szeregu ograniczeń w zakresie zagospodarowania wynikających z rozporządzenia Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] r. dotyczącego [...] Parku Krajobrazowego. Ponadto po "wyłożeniu" planu na skutek zgłoszenia szeregu zarzutów dokonano zmiany przeznaczenia niektórych nieruchomości bez powtórzenia procedury planistycznej i bez dokonania powtórnego "wyłożenia" wbrew art. 25 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Zaskarżony plan miejscowy jest sprzeczny ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...].
Zarzucono również, że Rada Gminy nie dokonała, wbrew art. 18 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 87 ust. 5 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z Urzędem Lotnictwa Cywilnego.
W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Gminy [...] wniósł o jej oddalenie, w uzasadnieniu podnosząc, że przede wszystkim skarżący nie wykazał legitymacji procesowej do skutecznego wniesienia skargi, wymaganej art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Co najwyżej interes prawny skarżącego w tej sprawie może dotyczyć tylko tej części zaskarżonej uchwały, która reguluje prawa i obowiązki skarżącego, czyli regulującej dopuszczalność zabudowy działek skarżącego. Pozostałe zarzuty skarżącego (uwzględnienia rozporządzenia Wojewody, braku uzgodnienia z Urzędem Lotnictwa Cywilnego) nie dotyczą już sposobu ustalenia zagospodarowania jego działek.
Wbrew twierdzeniom skarżącego obszar jego działek przeznaczony na cele rolne nie tworzy enklawy w obszarze przeznaczonym pod budownictwo. To dotychczas istniejące przeznaczenie działek skarżącego jako obszaru budowlanego tworzyło enklawę wśród terenów rolnych należących do otuliny parku krajobrazowego o znacznej wartości przyrodniczej, stanowiącej środowisko naturalne [...] Umieszczenie na tym obszarze terenów budowlanych jest skutkiem albo historycznego osadnictwa wsi [...], albo wynika z orzeczeń sądu administracyjnego. Ograniczenie strefy zabudowy stanowi element władztwa planistycznego gminy, uwzględniającego potrzebę ochrony istotnych dla społeczeństwa wartości.
Co do zarzutu naruszenia procedury planistycznej wyjaśniono, że plan miejscowy uchwalany na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym nie musiał być zgodny ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...]. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2a ww. ustawy wystarczyło, żeby plan miejscowy był spójny ze studium i tą spójność zachowano. Nie było obowiązku uzgadniania projektu planu miejscowego z Urzędem Lotnictwa Cywilnego, ponieważ uzgodnienia zaskarżonego planu miały miejsce w latach 2000-2001, a ustawa wprowadzającą obowiązek uzgodnienia weszła w życie 16.11.2002 r. Ponadto art. 32 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym określał zakres oddziaływania na procedurę planistyczną w przypadku zmiany ustaw szczególnych. Zgodnie z tym przepisem tylko wówczas,, gdy w wyniku zmiany ustawy szczególnej zachodziła konieczność zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, procedurę planistyczną przeprowadzało się w zakresie niezbędnym do dokonania takiej zmiany. Rada Gminy wykonała te czynności, podjęto uchwałę w przedmiocie zmiany planu miejscowego i zobowiązano Wójta Gminy do uzyskania stosownego uzgodnienia.
Niezasadny jest również zarzut wprowadzenia ograniczeń wynikających z rozporządzenia Wojewody [...] nr [...]. Rozporządzenie to jako akt wyższej rangi niż uchwała rady gminy obowiązuje niezależnie od planu miejscowego, a ponadto zaskarżony plan miejscowy nie obejmuje obszarów podlegających regulacji ww. rozporządzeniem nr [...] ponieważ Wojewoda [...] stwierdził nieważność planu miejscowego w zakresie już objętym tym rozporządzeniem.
Przyznano, że zmieniono na skutek protestów przeznaczenie niektórych działek, ale takie zmiany pozostały bez wpływu na przeznaczenie działek sąsiednich skarżącego. Nie było potrzeby ponownego wykładania planu miejscowego, skoro uwzględniono przeznaczenie niektórych działek i interes prawnych właścicieli tych działek został uwzględniony. Ponadto ponowne wyłożenie planu miejscowego miałoby miejsce tylko wówczas, gdyby było ono konieczne, a odnośnie tego planu taka konieczność nie zachodziła.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty skargi. Pełnomocnik Przewodniczącego Rady Gminy [...] wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej dodając, że przyjęto prawidłową procedurę wynikającą z zastosowania kolejności w podejmowaniu poszczególnych etapów uchwalania planu miejscowego i ta kolejność nie przewiduje możliwości ponowienia lub uzupełnienia poprzednio podjętych czynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarżący W. G. w dniu [...] r. wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] 2007 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] w części obejmującej sołectwa: [...], [...], [...].
Wniesienie skargi poprzedzone było wezwaniem wystosowanym przez skarżącego do Rady Gminy [...] z dnia [...] r., w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), o usunięcie naruszenia prawa. Do dnia 17 maja 2007 r. Rada Gminy [...] nie udzieliła odpowiedzi na ww. wezwanie i tego dnia wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. uchwałę. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, ze skarga w tej sprawie została wniesiona z zachowaniem ustawowego 60-dniowego terminu.
Właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej uchwały nie doszło do naruszenia przepisów prawa, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie jest właściwy miejscowo do rozpatrywania tej sprawy, ponieważ Gmina [...] znajduje się w Powiecie [...] w Województwie [...]
Zaskarżona uchwala podlega stwierdzeniu nieważności częściowo z innych powodów, niż zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest bowiem związany zarzutami zawartymi w skardze i ma obowiązek dokonać kontroli zaskarżonego aktu (uchwały) niezależnie od granic skargi czy też zawartych w niej zarzutów.
Nie ulega wątpliwości, że przedmiotem zaskarżonej uchwały z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] w części obejmującej sołectwa: [...], [...], [...], zwanej dalej w skrócie "planem miejscowym" jest ustalenie przeznaczenia i sposobu zagospodarowania danego obszaru.
Skarżący ma interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. Nieruchomość skarżącego, składająca się z działek o numerach [...],[...] i [...] została objęta planem miejscowym, której sposób zagospodarowania określił ww. plan miejscowy.
Zgodnie z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem [...] 2003 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Taka sytuacja miała miejsce w tej sprawie, w której Rada Gminy [...] uchwałą z [...]1997 r. Nr [...] przystąpiła do zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], wyłożenie planu miejscowego miało miejsce we [...] 2001 r. i do dnia [...] 2003 r. planu miejscowego nie uchwalono. Tym samym uchwalając [...] 2007 r. plan miejscowy jako podstawę prawną jego uchwalenia należało podać, poza przepisami ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.) również art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "u.z.p." naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organów określonych w art. 18 u.z.p. powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Przepis ten stanowi odrębną podstawę stwierdzania nieważności planu miejscowego, zawierający nakaz rygorystycznego przestrzegania trybu uchwalania planu miejscowego i właściwości organów współdziałających przy uchwalaniu tego planu.
Zgodnie z powołanym art. 27 ust. 1 u.z.p. każde naruszenie przepisów jej art. 18 powoduje nieważność uchwały rady gminy. Nieważna zatem jest uchwała dotycząca miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalona w sposób nieodpowiadający normie art. 18 ustawy. W konsekwencji jeżeli uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego zostało obarczone wadą prawną dotyczącą trybu jego uchwalenia, taka uchwała musiała być wyeliminowana z obrotu prawnego. Ustanowienie tak wysokich wymagań jest uzasadnione. Skoro plan miejscowy jest przepisem gminnym, a więc prawem lokalnym powszechnie obowiązującym, rygory jego stanowienia muszą być ściśle przestrzegane. Stanowi to jedną z gwarancji państwa prawnego w tworzeniu prawa lokalnego. Nie można przy tym pominąć, że ustalenia planu miejscowego kształtują sposób wykonywania własności, a w rezultacie niejednokrotnie ograniczają prawo własności (tak też Hauser R., Mzyk E., Niewiadomski Z., Rążewska M., Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1995, s. 73). Nie ma więc wątpliwości, że każde naruszenie przepisów art. 18 ust. 2 skutkuje nieważnością uchwały rady gminy (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA/Wr 551/2004, opub. w Dz. Urzędow. Woj. Dolnośląskiego z 2007 r., Nr 44, poz. 481; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2001 r., sygn. akt II SA/Wr 2350/00, opub. w OwSS 2001 r., nr 4, poz. 122; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 1701/98, opub. w LEX nr 47311).
Zgodnie z art. 18 ust. 2 u.z.p., obowiązującej od 1.01.2000 r. zarząd gminy (od 27.10.2002 r. wójt, burmistrz, prezydent miasta), po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kolejno: 1) ogłaszał w miejscowej prasie oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, o przystąpieniu do sporządzania planu, określając formę, miejsce i termin, nie krótszy niż 21 dni, składania wniosków do planu; 2) zawiadamiał na piśmie o przystąpieniu do sporządzania planu organy właściwe do uzgadniania projektu planu oraz zarząd województwa i powiatu; 2a) badał spójność rozwiązań projektu planu z polityką przestrzenną gminy określoną w studium, o którym mowa w art. 6 u.z.p.; 3) występował o opinie właściwych organów administracji rządowej, stosownie do przedmiotu planu; 4) uzgadniał projekt planu, stosownie do jego zakresu, z: a) organami właściwymi do uzgadniania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, na podstawie przepisów szczególnych; b) wojewodą, w zakresie zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z zadaniami rządowymi wpisanymi do wojewódzkiego rejestru, o którym mowa w art. 61 ust. 1; b1) zarządem województwa, w zakresie zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z zadaniami samorządu województwa wpisanymi do rejestru, o którym mowa w art. 61 ust. 1 u.z.p.; c) zarządami (od 27.10.2002 r. wójtami, burmistrzami i prezydentami) gmin sąsiednich, jeżeli obszar objęty projektem planu przylega do granic tych gmin lub gdy ustalenia planu mogą naruszać ich interes prawny; d) zarządem miasta (od 27.10.2002 r. organem wykonawczym miasta), będącego obowiązkowym związkiem gmin, gdy plan dotyczył gminy położonej na jego obszarze, w zakresie zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego tego miasta; e) właściwymi terytorialnie organami wojskowymi, ochrony granic oraz bezpieczeństwa państwa, w zakresie ich właściwości; f) dyrektorem właściwego urzędu morskiego w zakresie zagospodarowania pasa technicznego, pasa ochronnego, morskich portów i przystani; g) właściwym zarządem drogi, jeżeli sposób zagospodarowania gruntów przyległych do pasa drogowego lub zmiana tego sposobu może mieć wpływ na ruch drogowy lub samą drogę; 5) zawiadamiał na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu: a) właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu; b) właścicieli nieruchomości, od których może być pobrana opłata, o której mowa w art. 36 ust. 3 u.z.p.; c) osoby, których wnioski nie zostały uwzględnione w projekcie planu, uzasadniając odmowę ich uwzględnienia; 6) wykładał projekt planu i prognozę, o której mowa w art. 10 ust. 2 u.z.p. (od 1.01.2001 r. w przepisach dotyczących ochrony środowiska), do publicznego wglądu, na okres co najmniej 21 dni, a o wyłożeniu ogłaszał w sposób określony w pkt 1, co najmniej na 7 dni przed wyłożeniem, a także zapewniał informację o wyłożonym projekcie i umożliwia uzyskanie, za zwrotem kosztów, kopii, wypisów i wyrysów; 7) przyjmował protesty, o których mowa w art. 23 ust. 1, i zarzuty, o których mowa w art. 24 ust. 1 u.z.p.; 8) po upływie terminów, o których mowa w art. 23 ust. 2 i art. 24 ust. 2 u.z.p., rozpatrywał, w terminie nie dłuższym niż miesiąc, protesty i zarzuty wniesione do projektu planu i przedstawiał radzie gminy protesty i zarzuty nie uwzględnione w projekcie planu; 9) ogłaszał, w sposób określony w pkt 1, o terminie sesji, na której rada gminy rozpatrzy nie uwzględnione protesty i zarzuty, zawiadamiając o tym imiennie zainteresowanych; 10) doręczał zainteresowanym wyciąg z uchwały rady gminy rozstrzygającej o nieuwzględnieniu złożonych zarzutów wraz z pouczeniem o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego; 11) przedstawiał radzie gminy do uchwalenia projekt planu, uwzględniający orzeczenia sądu administracyjnego wydane w związku ze złożonymi zarzutami, oraz informował o wynikach badań, o których mowa w pkt 2a; 12) ogłaszał, w sposób określony w pkt 1, o terminie sesji, na której będzie rozpatrywany projekt planu; 13) przedstawiał wojewodzie uchwałę rady gminy wraz z dokumentacją planistyczną w celu oceny zgodności z prawem; 14) kierował, w terminie nie dłuższym niż 30 dni, uchwałę rady gminy do ogłoszenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym.
Stosownie do powołanego art. 18 ust. 2 u.z.p. organ wykonawczy gminy, po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, miał obowiązek uzgodnić projekt planu, stosownie do jego zakresu, z organami właściwymi do uzgadniania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, na podstawie przepisów szczególnych.
W tej sprawie nie uzgodniono projektu planu miejscowego z kilkoma organami administracyjnymi. I tak, zgodnie z art. 16 ust. 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 880 z późn. zm.) projekty miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej parku krajobrazowego i jego otuliny wymagają uzgodnienia z właściwym miejscowo wojewodą. Takiego uzgodnienia nie przeprowadzono w trakcie uchwalania planu miejscowego i ta kwestia nie jest negowana przez Radę Gminy [...]. Brak uzgodnienia projektu planu miejscowego stosowanie do powołanego art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody ma w tej sprawie istotne znaczenie. Przeważająca bowiem część obszaru sołectw [...], [...] i [...] objęta jest parkiem krajobrazowych i takie uzgodnienie miałoby zasadnicze znaczenie dla prawidłowości przyjętych ustaleń zapisów planu miejscowego. Również działki skarżącego znajdują się na obszarze, który podlegał takiemu uzgodnieniu. Nie można pominąć i tego, że już na etapie uchwalania planu miejscowego Dyrekcja Zarządu Parków Krajobrazowych wydała w dniu [...] 2001 r. negatywną opinię co do projektu ww. planu miejscowego wskazując, między innymi, na zbyt duży obszar przeznaczenia terenów pod budownictwo. Dodatkowo w aktach sprawy znajduje się postanowienie Dyrekcji Zespołu [...] Parków Krajobrazowych w [...] z dnia z dnia [...] 2007 r., którym odmówiono uzgodnienia przedmiotowego planu miejscowego, jak i postanowienie z dnia [...].2007 r. Dyrekcji Zespołu Parków Krajobrazowych, którym uzgodniono "projekt planu miejscowego" (z jego uzasadnienia można domyśleć się, że dotyczy to planu miejscowego uchwalonego [...].2007) aczkolwiek postanowienia z [...] 2007 r. te nie mają znaczenia dla prawidłowości oceny procedury (trybu) uchwalania planu miejscowego, ponieważ zostało ono podjęte już po uchwaleniu w dniu [...] 2007 r. planu miejscowego. W tej sprawie, w związku z obszarem podlegającym uzgodnieniu (przeważająca część całego planu miejscowego), brak uzgodnienia z wojewodą w trybie ustawy o ochronie przyrody stanowi istotne naruszenie trybu uchwalania planu miejscowego.
Na terenie planu miejscowego znajduje się [...] port lotniczy [...] im. [...] sp. z o.o. i w związku z tym, stosownie do art. 21 ust. 2 pkt 28 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz.U. z 2006 r. Nr 100, poz. 696 z późn. zm.) Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego uzgadnia miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego w gminach, na terenie których przewiduje się lokalizację nowego lub modernizację istniejącego lotniska oraz lotniczych urządzeń naziemnych. Na terenie objętym planem miejscowym, a w szczególności na obszarze oznaczonym jako "[...]"- teren zamknięty lotnisko [...], został on przeznaczony na cele: związane z funkcjonowaniem cywilnej komunikacji lotniczej, a w szczególności na potrzeby lotniska [...], w tym pod obiekty i urządzenia służące obsłudze pasażerskich i towarowych przewozów lotniczych (§[...] pkt [...] planu miejscowego); funkcjonowania obiektów kierowania, kontroli, nadzoru i zabezpieczenia ruchu lotniczego oraz na inne urządzenia nawigacji i radiolokacji (§[...] pkt [...] planu miejscowego) oraz prowadzenia działalności i realizacji obiektów wymienionych w § [...] tejże uchwały (§[...] pkt [...] planu miejscowego), a także teren specjalny "[...]", przeznaczony na cele funkcjonowania cywilnej komunikacji lotniczej i pod obiekty i urządzenia służące obsłudze przewozów lotniczych (§[...] pkt [...] planu miejscowego). Tym samym nie ulega wątpliwości, że plan miejscowy co najmniej w części obejmującej tereny lotniska ("[...]" i "[...]") podlegał uzgodnieniu z Prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Również tego uzgodnienia brak w aktach sprawy i Rada Gminy [...] nie przeczy, jakoby takie uzgodnienie posiadała. W związku z tym, że cały obszar planu miejscowego znajduje się w zasięgu oddziaływania lotniska (tak wynika wprost z § 7 ust. 1 pkt 7 planu miejscowego) przynajmniej zaopiniowaniu podlegała również pozostała część planu miejscowego (poza obszarem [...]" i "[...]"). Również brak tego uzgodnienia stanowi w tej sprawie istotne naruszenie procedury uchwalania planu miejscowego.
Sąd nie podziela argumentacji podniesionej przez Radę Gminy [...] odnośnie wiążącego charakteru kolejności czynności, określonych w art. 18 u.z.p. Wprawdzie rację należy przypisać Radzie Gminy, iż kolejność ustalona art. 18 ust. 2 u.z.p. jest wiążąca ten organ (i organ wykonawczy), to jednak w przypadku, gdy po dokonanych uzgodnieniach zmieniają się przepisy prawa, które nakładają dodatkowe wymagania w zakresie uzgadniania projektów planów miejscowych, to obowiązkiem organu wykonawczego gminy jest skierowanie do takiego organu uzgadniającego wniosku o podjęcie stosownych czynności dotyczącej projektu planu miejscowego niezależnie od tego, na jakim etapie jest uchwalany plan miejscowy. Sąd administracyjny bada bowiem prawidłowość podjęcia zaskarżonej uchwały na dzień jej uchwalenia przez radę gminy, a nie na dzień np. zakończenia uzgadniania, zakończenia wyłożenia do publicznego wglądu, czy też nieuwzględnienia zarzutów do projektu planu miejscowego. Gdyby uznać za zasadną argumentację Rady Gminy, to wówczas każdy etap planowania (uchwalania planu miejscowego) należałoby uznać za odrębną i autonomiczną całość i badać przestrzeganie przepisów na dzień zakończenia tych poszczególnych etapów.
Przeciwko takiej tezie przemawia zdecydowanie więcej argumentów. Po pierwsze, kontrola działalności organów administracji powinna uwzględniać dzień podejmowania przez nie zaskarżonych aktów prawnych, w przeciwnym razie będzie to kontrola oparta na nieoznaczonych cechach intertemporalnych. Po drugie, w przypadku procedury uchwalania planu miejscowego zastosowanie takiej wykładni byłoby szczególnie niebezpieczne. Na przykładnie zaskarżonej uchwały można wskazać, iż jej projekt z 2001 r. nie jest zgodny z uchwałą podjętą [...].2007 r. Już po dokonanym wyłożeniu do publicznego wglądu ([...] 2001 r.) dokonano zmiany szeregu przepisów projektu planu miejscowego, tak w zakresie rozwiązań prawnomaterialnych, jak i formalnych, polegających chociażby na dodaniu przepisów ustaw czy aktów wykonawczych do ustaw uchwalanych w latach 2002-2006. Przykładowo plan miejscowy zawiera wyraźne odniesienie do rozporządzenia Ministra infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 25 czerwca 2003 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać obiekty budowlane oraz naturalne w otoczeniu lotniska (Dz. U. z 2003 r. Nr 130, poz. 1192 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.).
Tym samym inna była treść projektu w 2001 r. a inna w późniejszym okresie i stąd przyjęcie, że zakończenie kolejnego etapu w procedurze uchwalania planu miejscowego ma ten skutek, że jakiekolwiek późniejsze zmiany prawa, nawet takie, które wprost wskazują na obowiązek czy to dokonania uzgodnień projektu planu miejscowego, czy też wprowadzenia określonych innych rozwiązań nie mają znaczenia, bo kolejno "zakończono" dany etap - prowadziłoby do ewidentnego naruszenia prawa. Rada Gminy związana byłaby stanami prawnymi obowiązującym na każdym kolejnym etapie i trudno byłoby rozstrzygnąć, na podstawie jakich przepisów materialnym podejmowana byłaby uchwała w sprawie planu miejscowego.
Świadomość tego miała sama Rada Gminy [...], aktualizując treść projektu planu miejscowego o ww. akty prawne uchwalane w latach 2002-2006.
Dlatego w ocenie Sądu w tej sprawie, już po 2002 r. i 2004 r. obligatoryjnie należało jeszcze nie uchwalonego planu miejscowego uzgodnić z wojewodą w zakresie obszaru parku krajobrazowego i jego otuliny oraz z Prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego niezależnie od tego, że etap uzgadniania został zakończony w 2001 r. Gdyby zaś po tak dokonanych uzgodnieniach należałoby zmienić projekt planu miejscowego, koniecznym byłoby ponowne wyłożenie tak zmienionego projektu do publicznego wglądu i powtórzenie kolejnych niezbędnych czynności, przypadających po wyłożeniu do wglądu.
Po uzgodnieniach, a także po wyłożeniu do publicznego wglądu projekt planu miejscowego został znacznie zmieniony w stosuj do okresu sprzed [...] 2001 r.
Projekt planu miejscowego wyłożony do publicznego wglądu zawierał sześć stref o zróżnicowanych warunkach zagospodarowania i użytkowania gruntów (§[...] ust. [...] projektu planu miejscowego z [...].2001 r.), a uchwalony plan miejscowy zawiera [...] stref (§[...] ust. [...] planu miejscowego). §[...]projektu planu miejscowego nie zawierał dopuszczalności zabudowy, określonej w § [...] ust. [...] planu miejscowego. § [...] projektu planu zawiera dwa cele (określone jako "w szczególności") przeznaczenia terenów specjalnych "[...]", natomiast plan miejscowy w § [...] określił enumeratywnie 5 celów przeznaczenia tego obszaru. Podobnie § [...] planu miejscowego (obszar "[...]") zawiera szerszy katalog przeznaczenia, niż projekt planu miejscowego. Co istotne, właśnie w zakresie obszaru "[...]" i "[...]" obligatoryjne były przedmiotem nie przeprowadzonego uzgodnienia z organem właściwym do spraw lotnictwa cywilnego.
§ [...] planu miejscowego zawiera ustęp [...], którego nie było w projekcie planu miejscowego z 2001 r. § [...] planu miejscowego zawiera dodatkowe ograniczenia wynikające z jego ustępu [...], których również nie było w projekcie tego planu. Co ważne, § [...] określa zasady wznoszenia nowej zabudowy na terenach objętych tym planem. Znacznie został rozbudowany, w stosunku do treści projektu planu miejscowego, jego § [...]. W § [...] ust. [...] plan miejscowy zawiera pkt [...], w ogóle nie objęty projektem planu miejscowego. Zmieniono treść § [...] w planie miejscowym w stosunku do projektu tego planu. Istotną zmianę zawiera dodanie do § [...] ustępu [...], określającego dodatkowe warunki (przesłanki) w zakresie granicznych wielkości działek przeznaczonych pod zabudowę, intensywności ich zabudowy oraz powierzchni biologicznie czynnej. Projekt planu miejscowego nie zawierał tego ustępu. Projekt planu miejscowego zawierał w § [...] ustęp [...], którego nie ma w planie miejscowym. Również § [...] planu miejscowego zawiera dodatkowy ustęp [...] którego nie było w projekcie planu. § [...] planu miejscowego zawiera § [...] , którego treści nie było w projekcie tego planu wyłożonego do publicznego wglądu.
Ponadto należy uwzględnić i to, że szereg działek zostało "przekwalifikowanych" w projekcie planu miejscowego w latach 2005-2006 r. na skutek kolejnych uchwał Rady Gminy [...] rozpatrujących zarzuty do projektu planu miejscowego.
Wobec tak istotnych zmian w części tekstowej, pociągającej za sobą również zmiany w rysunku planu miejscowego, w tej sprawie winien on być ponownie wyłożony do publicznego wglądu. Ponowienie procedury w niezbędnym zakresie winno nastąpić z uwzględnieniem ustawowego trybu. Tym samym uchwalenie tego planu bez ponownego przeprowadzenia uzgadniania i publicznego wglądu doprowadziło do przedwczesności jego uchwalenia.
Stosownie o wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 1997 r., sygn. akt III RN 21/97, opub. w OSNP 1997 r., nr 22, poz. 429 "zawarte w planie zagospodarowania przestrzennego ustalenia koncepcji urbanistycznej i form zabudowy nie mogą być zmieniane bez zachowania ustanowionego trybu wprowadzania zmian do planu". Przestrzeganie rygorystycznych unormowań procedury planistycznej ma na celu zabezpieczenie praw osób trzecich przed ewentualnymi naruszeniami ich interesów i tego zabezpieczenia przy uchwalaniu zaskarżonego planu miejscowego nie było.
Kolejne naruszenie dotyczy przeznaczenia terenów w planie miejscowym. Działki o powierzchni 79.53 ha gruntów rolnych klas [...] zostały w projekcie planu miejscowego przewidziane pod tereny zabudowy jednorodzinnej z dopuszczeniem usług, tereny usług komercyjnych, oczyszczalni ścieków oraz usług komunikacyjnych i dróg, a więc na tereny nierolne. Zgodę na takie ich przeznaczenie uzyskała Rada Gminy [...] dopiero decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...].2005 r., czyli po upływie 4 lat od wyłożenia projektu planu miejscowego do publicznego wglądu. Wykładając do publicznego wglądu projekt planu miejscowego Rada Gminy [...] nie posiadała żadnej zgody na zmianę przeznaczenia ww. gruntów. Mogło to wywołać uzasadnione nastawienie właścicieli również innych gruntów co do zmiany przeznaczenia ich terenów, skoro w 2001 r. Rada Gminy bez zgody właściwego ministra zmieniła przeznaczenie ww. terenów w projekcie planu miejscowego. Analogicznie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].2005 r. wyraził zgodę na zmianę przeznaczenia terenów rolnych na nierolne o powierzchni 64,48 ha.
Tym samym Rada Gminy [...] w tym zakresie naruszyła tryb uchwalania planu miejscowego w dwojaki sposób. Po pierwsze dokonała zakwalifikowania w projekcie planu miejscowego terenów rolnych na nierolne i taki projekt wyłożyła do publicznego wglądu mimo braku zgody właściwych organów. Po drugie po uzyskaniu ww. zgód należało ponownie przedstawić projekt planu miejscowego (uwzględniający skutki wynikające ze zgody Ministra Rolnictwa i Wojewody [...]) do publicznego wglądu. Ww. zgody spowodowały zmianę przeznaczenia około 144 ha, a na obszarze obejmującym trzy sołectwa [...], [...] i [...] była to istotna zmiana planu miejscowego. O istotnym znaczeniu ww. zmiany może świadczyć i to, że w planie miejscowym obowiązującym teren nie 3, ale [...] sołectw (wszystkich sołectw na terenie Gminy [...]) do 2001 r. ogólny obszar zainwestowania w tereny budownictwa wynosił około 350 ha (pismo Dyrekcji Zarządu [...] parków Krajobrazowych z [...].2001 r.), stąd zmiana przeznaczenia tak dużego obszaru gruntu na tam małej powierzchni (trzy sołectwa) miała istotne znaczenie dla całego terenu.
Popełniono błędy przy ustalaniu przeznaczenia działek o numerach [...],[...] i [...] obręb ewidencyjny [...] o powierzchni 11,68 ha. Na jednej z map stanowiących graficzny projekt planu miejscowego tereny te były oznaczone jako ZL - tereny lasów i zieleni ochronnej. Na kolejnym projekcie rysunku planu miejscowego (stanowiącego załącznik do uchwały z [...].2002 r. w sprawie rozpoznania zarzutów i protestów) tereny tych działek zostały już zakwalifikowane jako RP - tereny użytków rolnych. Takie samo przeznaczenie tych działek (jako tereny RP) obejmuje uchwalony plan miejscowy.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 z późn. zm.) przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, po uzyskaniu zgody właściwego ministra ds. ochrony środowiska w zakresie gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa. Taka zgodna na przeznaczenie ww. działek została wydana dopiero w dniu [...] 2007 r. przez Ministra Środowiska, a więc po upływie 5 miesięcy od uchwalenia planu miejscowego.
W istocie również nie wiadomo, czy uzgodniono projekt planu miejscowego z Wojewódzkim Sztabem Wojskowym. Pismo z ww. Sztabu z dnia [...].2001 r. nie zawiera żadnego stanowiska w sprawie uzgodnienia. Nie wiadomo więc, czy projekt planu miejscowego został uzgodniony, czy też nie został (pismo z dnia [...].2001 r. akta sprawy, karta nr [...] procedury uzgonieniowej). Wojewódzki Sztab Wojskowy zajął stanowisko w sprawie projektu planu miejscowego dla Gminy [...] w piśmie z [...].2000 r. w którym wskazał na konieczność przestrzegania ograniczenia wysokości ze względu na lotnisko [...] zgodnie z Polską Normą [...]. Zawarto w tym piśmie również zastrzeżenie co do obowiązywania strefy ochronnej wokół obiektu technicznego [...]" i ta strefa ochronna stanowi obszar ograniczonego inwestowania. Plan miejscowy sołectw [...], [...] i [...] obejmuje swoim zasięgiem część z tej strefy ochronnej ([[...]), ale z ustaleń planu miejscowego nie wynika, aby jakiekolwiek ograniczenia w inwestowaniu zostały w planie zamieszczone. Wprawdzie § [...] planu miejscowego stanowi, że w wyznaczonej strefie ochrony obiektów specjalnych dokumentację projektową dla obiektów przekraczających skalę zabudowy jednorodzinnej należy uzgadniać z właściwymi organami, ale nie wiadomo, co oznacza owa "skala zabudowy jednorodzinnej". Plan miejscowy nie przewiduje (w odniesieniu do terenów zabudowy) innej zabudowy niż zabudowa jednorodzinna, ewentualnie zabudowa jednorodzinna z usługami lub tereny usług. Tym samym można mieć zasadnicze wątpliwości, co to jest przekroczenie skali zabudowy jednorodzinnej. Gdyby chodziło np. o budowę budynków jednorodzinnych wyższych niż dopuszcza to plan, to spowodowałoby to wewnętrzną niespójność samego planu (§[...] ust. [...] pkt [...]planu miejscowego zakłada budowę budynków nie wyższych niż 9 metrów). Wątpliwym jest samo zamieszczenie § [...] w planie miejscowym, skoro nakładanie na inwestora obowiązku uzgodnienia dokumentacji projektowej (na etapie postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę) musi wynika z przepisów rangi ustawowej. Taki wniosek wynika z treści art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Ustanowienie tego obowiązki i jego nałożenie w planie miejscowym nie spełnia wymogu przepisu szczególnego w stosunku do art. 32 Prawa budowlanego. Przepisem szczególnym do artykułu ustawy może być tylko przepis innej ustawy.
Przy opracowywaniu i uchwalaniu planu miejscowego nie uwzględniono rozporządzenia Wojewody [...] z [...] r., Nr [...] w sprawie [...] parku Krajobrazowego (Dz. Urzęd. Woj. [...] o z 2006 r. Nr [...], poz. [...]) i wprawdzie częściowo Wojewoda [...] stwierdził nieważność zaskarżonego planu miejscowego w tym zakresie, w którym jest on sprzeczny z ww. rozporządzeniem, to jednak istnieje potrzeba przeanalizowania zgodności planu miejscowego z tym rozporządzeniem nawet w zakresie, w jakim nie stwierdził nieważności tego planu Wojewoda. Park Krajobrazowy wraz z otuliną obejmuje bowiem przeważający obszar objęty planem miejscowym.
Również treść § 40 planu miejscowego może budzić wątpliwości. Wprawdzie art. 93 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) dopuszcza do ustalenia zasad podziału nieruchomości i takie ustalenia zawiera § 54 planu miejscowego. Tym samym nie wiadomo, jakie znaczenie ma § 40 ust. 1 pkt 1 określający minimalne powierzchnie działek budowlanych zwłaszcza, że przepis ten nie dotyczy samego podziału nieruchomości. Mogłoby to oznaczać, że minimalna powierzchnia działek obejmuje wszystkie działki (poza wyjątkami zawartymi w samym § [...] planu miejscowego) zarówno te, które dopiero zostaną utworzone w przyszłości w wyniku podziału), jak i istniejące. Gdyby taki był cel ww. paragrafu, to należy wskazać, iż nie znajduje on uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Ustalenie minimalnej wielkości działki budowlanej oznacza daleko idące ograniczenie w wykonywaniu prawa własności. Może bowiem okazać się, że właściciel, którego teren został zakwalifikowany jako teren budowlany (np. [...] teren zabudowy jednorodzinnej) nie będzie mógł zagospodarować swoim terenem na cele budowy, bo jego działka będzie miała mniejszą powierzchnię niż wynika to z planu miejscowego. Co istotne, plan miejscowy zakłada znaczne powierzchnie działek budowlanych, wynoszące minimum od 700 m2 aż do 1200 m2. Ustalenie takich minimalnych powierzchni nie może być zupełnie dowolne, a tak postąpiła w tym zakresie Rada Gminy [...].
Niespornym jest, że organy gminy posiadają władztwo planistyczne i mogą samodzielnie decydować o sposobie zagospodarowania terenu, wprowadzając do planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego przepisy określające i ograniczające zakres zabudowy. Wszelkie jednak czynności organów gminy muszą być oparte o zasadę legalności, czyli inaczej mówiąc muszą one być zgodne z obowiązanym prawem.
Odnosząc się do zarzutu skargi w zakresie naruszenia prawa własności skarżącego wobec braku przekwalifikowania całego obszaru działek numer [...],[...] i [...] na tereny zabudowy mieszkaniowej, w ocenie Sądu ten zarzut jest nietrafny. Prawo własności jest chronione konstytucyjnie (art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), ale prawo to nie jest prawem bezwzględnym. Doznaje ono określonych ograniczeń.
Dopuszcza je już sama Konstytucja RP, stanowiąc w art. 64 ust. 3, że własność może być ograniczona, tyle, że tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc poszanowaniem zasady proporcjonalności, tj. zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki.
Podstawę do ustalenia zasad korzystania z prawa własności określa plan miejscowy uchwalany w tej sprawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.). Upoważniała ona rady gmin do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w których gminy ustalają przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu (art. 2 ust. 1 u.z.p.), w konsekwencji ograniczając sposób wykonywania prawa własności. Ograniczenia te mają zatem swe źródło w ustawie, tak jak tego wymaga Konstytucja RP i ograniczenia wykonywania prawa własności wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są prawnie dopuszczalne. Częściowe przeznaczenie działek skarżącego o numerach [...],[...]i [...] pod zabudowę mieszkaniową [...] nie jest ograniczeniem przysługującego mu prawa własności ponad dopuszczalną miarę, ale tego prawa nie niweczy.
Z mocy ustawy organy gminy mają prawo wprowadzenia na jej obszarze określonych ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu, pod warunkiem że ograniczenia wprowadza się w odpowiedniej proporcji do celów koniecznych dla zapewnienia racjonalnej gospodarki przestrzennej, stanowiącej element szeroko rozumianego porządku publicznego i w zakresie objętym skargą skarżącego, to władztwo planistyczne gminy nie zostało nadużyte.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż zgodnie z art. 147 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Stosownie do treści art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, nie stwierdza się nieważności uchwały organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie określonym w art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, albo jeżeli jest ona aktem prawa miejscowego. Wykładnia tego artykułu prowadzi do wniosku, iż można stwierdzić nieważność uchwały będącej aktem prawa miejscowego nawet po upływie jednego od dnia jej podjęcia, a taką jest zaskarżona uchwała Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] w części obejmującej sołectwa: [...],[...],[...] - będąca ex lege aktem prawa miejscowego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, działając na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, ponieważ stwierdzono istotne naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.
O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej uchwały orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a.
O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który podjął daną uchwałę, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W tej sprawie zwrot kosztów postępowania obejmuje kwotę uiszczonego wpisu, opłaty skarbowej oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji wyroku.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło