II SA/Kr 709/15

WyrokWSA w Krakowie2015-10-02

Skład orzekający: Paweł Darmoń, Iwona Niżnik-Dobosz, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze w przypadku istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, prawidłowo nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia projektu zamiennego, zamiast samodzielnie określić funkcję obiektu i nakazać wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze, nie może przerzucać na inwestora obowiązku określenia funkcji obiektu i zakresu robót budowlanych mających na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Obowiązkiem organu jest samodzielne ustalenie, co zostało wybudowane, nakazanie wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem oraz przedstawienie projektu zamiennego uwzględniającego te roboty. Organ musi zastosować się do oceny prawnej wyrażonej w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia na inwestorów obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w związku z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego przy budowie budynku mieszkalnego z wiatą garażową. Inwestorzy zmienili lokalizację obiektu, przybliżając go do granicy działki sąsiedniej. Organy nadzoru budowlanego, opierając się na ekspertyzie, uznały obiekt za wiatę i nałożyły obowiązek sporządzenia projektu zamiennego. Skarżąca kwestionowała prawidłowość tych działań, wskazując na naruszenie przepisów prawa budowlanego i warunków technicznych dotyczących odległości od granicy działki.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Iwona Niżnik-Dobosz WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2015 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 kwietnia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wszczął na wniosek Z. B. postępowanie administracyjne w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ulicy S. w B.. Postanowieniem z dnia 16 lipca 2008r. organ I instancji na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 50 ust. 3 ustawy z 1994 r. - Prawo budowlane, wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie przedmiotowego budynku mieszkalnego oraz zobowiązał inwestorów – E. i P. D. do przedstawienia ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych. Inwestorzy przedłożyli w wymaganym terminie ekspertyzę lokalizacji budynku mieszkalnego wraz z garażem i wiatą garażową, usytuowanego na dz. nr [...] w B., przy ul. S.. Autor ekspertyzy - technik budowlany M. B. stwierdziła w niej, iż inwestor zmienił lokalizację obiektu przybliżając go do granicy działki nr [...] w następujący sposób: - słup północno-zachodni wiaty został przybliżony o 0,50 m i znajduje się w odległości 2,5 m od granicy z działką nr [...]; - słup północno-wschodni wiaty został przybliżony o 0,60 m i znajduje się w odległości 2,7 m od granicy z działką nr [...]; - szerokość okapu dachu wzdłuż granicy z w/w działką wynosi 1,05 m ( w projekcie szerokość ta winna wynosić 0,80 m). W konkluzji uznano, że powyższe stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Projektant uznała, iż wiata garażowa nie jest budynkiem i nie podlega przepisom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz 690 ze zm.). W ekspertyzie wskazano także, iż przesunięcie budynku mieszkalnego wraz z garażem i wiatą nie spowoduje zaciemnienia na działce nr [...]. Następnie decyzją z dnia 12 sierpnia 2008r., znak: [...], opartą na przepisie art. 51 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy, nałożono na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedstawienia 3 egz. projektu budowlanego zamiennego w terminie do 31 grudnia 2008r. Od decyzji tej odwołała się Z. B.. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 20 stycznia 2009r., (nr [...]), w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego (jednolity tekst z 2000r. - Dz.U. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 80 ust.2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane (tekst jednolity z 2006r., Dz. U. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w części rozstrzygnięcia i zobowiązał inwestorów E. i P. D. do sporządzenia i przedstawienia 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w terminie do dnia 31.04.2008r. Na skutek rozpoznania skargi Z. B., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 8 października 2009 roku, sygn. akt II SA/Kr 517/09 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 12 sierpnia 2008 roku, znak: [...]. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania (art. 7, 77, 80 k.p.a.) a naruszenie to miało – zdaniem Sądu – wpływ na wynik sprawy. Wytykając uchybienia, Sąd w pierwszej kolejności podkreślił bezkrytyczne przyjęcie przez organy administracji stanowiska zawartego w przedłożonej im ekspertyzie. Zaznaczył przy tym, że to organy (a nie biegły w sporządzonej ekspertyzie) mają określić, czy owe istotne odstępstwa nie naruszają prawa, czy też naruszają obiektywnie istniejący stan prawny i w jakim zakresie należy nałożyć na inwestora obowiązek doprowadzenia obiektu (robót budowlanych) do stanu zgodnego z prawem. W tym zakresie ustalenia organów administracji uznano za całkowicie błędne. Sąd stwierdził nadto, że zadaniem organów administracji jest doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem, a nie badanie czy planowana inwestycja oddziałuje negatywnie na działki sąsiednie. Przechodząc do zasadniczej w sprawie kwestii, Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z "wiatą". W konsekwencji powyższego ustalenia, negatywnie oceniono błędne przyjęcie przez organy administracji (za wnioskami przedłożonej ekspertyzy), iż istotne odstępstwo dotyczy "wiaty". W ocenie WSA w Krakowie, z zebranego w sprawie materiału faktycznego niezbicie wynika, że zadaszenie, które powinno być przedmiotem postępowania "naprawczego" (zmierzającego do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem) jest integralną częścią wzniesionego budynku. Świadczy o tym chociażby jednolita struktura więźby dachowej i pokrycia dachowego. Podsumowując podkreślono, że nie jest to "wiata", rozumiana jako odrębny (samodzielny, niezależny od obiektu, do którego został dobudowany) obiekt budowlany. Tak też powinny to ujmować organy administracyjne, a nie błędnie (za przedłożoną ekspertyzą) kwalifikować jako "wiatę". W konsekwencji organy powinny nałożyć na inwestorów obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W dalszej kolejności Sąd wskazał, że przepisy Prawa budowlanego nie definiują pojęcia wiaty. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji w ogóle nie ustosunkował się do tej kwestii bezkrytycznie przyjmując wyniki przedmiotowej ekspertyzy. Podniesiono przy tym, że w "Słowniku języka polskiego" (PWN) wiata to "lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach, np. nad peronem kolejowym, parkingiem, magazynem, nad przystankiem tramwajowym". Podobne określenie wiaty zawiera rozporządzenie Rady Ministrów z 30 grudnia 1999 roku w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. z 1999 roku, Nr 112, poz. 1316) wydane na podstawie upoważnienia ustawy z dnia 29 czerwca 1995r. o statystyce publicznej (Dz. U. Nr 88, poz. 439 ze zm.). Ustawa o statystyce publicznej służy wprawdzie innym celom niż przepisy prawa budowlanego i może w tej sytuacji mieć tylko posiłkowe znaczenie. Rozporządzenie powyższe określając pojęcia podstawowe stwierdza, że "za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet ścian pozbawione". Zwrócono też uwagę, iż w orzecznictwie podkreśla się, że brak ustawowej definicji wiaty oznacza, że kwalifikacja obiektu budowlanego do tego pojęcia wymaga uwzględnienia m.in. jego funkcji. Zawsze jednak wskazuje się, że jest to samodzielna, lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca lub rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym (deszczem, śniegiem, wiatrem). Sąd stwierdził, że z taką sytuacją, nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, gdyż jest to część budynku poprzez powiązanie z nim jednolitą więźbą dachową i pokryciem dachowym.(...) Materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie, a także przedłożony projekt zamienny, w ocenie Sądu, jednoznacznie wskazują, iż owo zadaszenie ma być ochroną dla parkowanego tam samochodu osobowego przed warunkami atmosferycznymi. (...) Niewątpliwie uznać należy, iż mamy do czynienia, co najmniej z zadaszeniem (wiatą) nad miejscem postojowym. Podniesiono również, że rzeczywiste usytuowanie budynku względem granicy z działką nr [...], liczone od zadaszenia ("wiaty" pełniącej funkcję garażu) tj. ok. 2,5 m i 2,7 m, pozostaje w sprzeczności z przepisami techniczno-budowlanymi, a przede wszystkim z § 12 (ewentualnie § 19 ust. 2 pkt.1) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych (...) Sąd zalecił, by iż przy ponownym rozpoznaniu organy administracji powinny ocenić, czy w świetle przepisów obowiązujących na dzień ponownego orzekania, obiekt budowlany (jego część) będący przedmiotem postępowania narusza je, a jeżeli tak nałożyć na inwestorów obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w świetle postanowień rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Rozpoznając skargę kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia NSA w pełni podzieliło stanowisko Sądu I instancji w wyroku z dnia 10 maja 2011, II OSK 794/10. Sąd odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu, że do obiektu, znajdującego się po północnej stronie budynku będącego zadaszonym miejscem postojowym mają zastosowanie wymogi wynikające z § 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, których to wymogów obiekt ten nie spełnia. Przedmiotowe miejsce postojowe znajduje się bowiem w odległości około 2,5 m i 2,7 m od granicy sąsiedniej działki, podczas gdy zgodnie z treścią § 19 ust. 1 pkt 1 wymienionego wyżej rozporządzenia odległość ta powinna wynosić co najmniej 7 m. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie sąd I instancji stwierdził, że organy administracji powinny przed zatwierdzeniem zamiennego projektu budowlanego nałożyć na inwestorów obowiązek wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Niedopuszczalne jest bowiem zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego przewidującego rozwiązania, które naruszają prawo. Z uwagi na powyższe organ I instancji był zobligowany do ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie możliwości zalegalizowania budynku zlokalizowanego na działce nr [...] w B. oraz nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. W wyniku przeprowadzonych przez PINB dnia 3 kwietnia 2012 r. oględzin na działce nr [...] w B. w kwestii przeznaczenia spornego obiektu stwierdzono, iż pod zadaszeniem znajdują się miotły, taczki oraz kosz, narzędzia ogrodnicze oraz wykonano potwierdzające te obserwacje zdjęcia (akta PINB, k. nr 108). Dnia 25 lutego 2014 r. PINB ponownie dokonał oględzin na działce nr [...] w B. oraz wykonał dokumentację fotograficzną. Wówczas pod spornym zadaszeniem stwierdzono przechowywanie narzędzi ogrodowych oraz pojemników na odpady. Z. B. wniosła do protokołu, iż w miejscu tym parkowany jest samochód (akta PINB, k. nr 137). Do pisma z dnia 26 lutego 2014 r. Z. B. dołączyła fotografie potwierdzające jej wspomniane oświadczenie (akta PINB, k. nr 144). W rezultacie powyższych ustaleń, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia 17 kwietnia 2014 r., (znak: [...]), w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b. nałożył na inwestorów – E. i P. D. obowiązek sporządzenia i przedstawienia 4 egz. projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr [...] w B. przy ul. S., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót, w terminie do dnia 30 września 2014 r. Po rozpatrzeniu odwołania Z. B., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., decyzją z dnia 29 kwietnia 2015r., ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 51 ust. 1 pkt 3, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jednolity tekst Dz. U. z 2013 r., póz. 1409 z późn. zm., dalej: u.p.b.), uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku (...). Zdaniem organu odwoławczego, PINB słusznie uznał, iż inwestorzy winni określić w projekcie budowlanym zamiennym funkcję spornego obiektu oraz w razie potrzeby - wykonania odpowiednich robót budowlanych. Zgodnie bowiem z wypowiadającym się w sprawie Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 794/10) nie można wykluczyć, iż obiekt budowlany, umiejscowiony od strony granicy z działką nr [...] w B. jest wiatą. Na dzień wydania zarówno niniejszej, jak i decyzji wydanej przez organ I instancji funkcja obiektu nie jest prawnie ani faktycznie przesądzona. Organ odwoławczy podkreślił, iż w chwili obecnej nie można uznać, iż obiekt nie jest zgodny z przepisami. W wyniku przeprowadzonych przez PINB kontroli oraz w świetle oświadczenia inwestorów stwierdzić można, iż obiekt ma pełnić funkcję wiaty nie przeznaczonej na postój pojazdów. Zdaniem organu II instancji, fakt wykonania przez Z. B. zdjęć przedstawiających zaparkowany pod zadaszeniem samochód nie przesądza o funkcji miejsca postojowego. Wobec powyższego przyjęto, że brak jest podstaw do nakładania na inwestorów obowiązku wykonania określonych czynności. Organ odwoławczy odwołując się do wyroku NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 794/10 uznał, że skoro intencją inwestorów jest użytkowanie obiektu jako wiaty nieprzeznaczonej na postój samochodów, to powinno to znaleźć odzwierciedlenie w projekcie budowlanym zamiennym. Precyzyjne określenie w projekcie funkcji obiektu warunkuje konieczność i/lub zakres wykonania odpowiednich robót budowlanych, wobec czego to w nim powinny znaleźć się odpowiednie ustalenia, zezwalające na doprowadzenie obiektu do stanu zgodności z prawem oraz zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego. Następnie organ odwoławczy wskazał, że postępowanie naprawcze prowadzone w trybie ściśle ze sobą powiązanych art. 50 i 51 u.p.b. jest wieloetapowe. Jego zasadniczym celem jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodności z prawem. Decyzja nakładająca obowiązek przedłożenia budowlanego zastępczego jest decyzją kończącą dopiero jeden z etapów, nie stanowi decyzji kończącej całe postępowanie naprawcze. Kolejnym krokiem będzie wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 4 lub też na podstawie art. 51 ust. 5 u.p.b. Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 794/10, niedopuszczalne jest zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego przewidującego rozwiązania, które naruszają prawo. Weryfikacja przeznaczenia części obiektu dokonywana będzie zatem przez właściwy organ na kolejnym etapie postępowania naprawczego, czyli na etapie zatwierdzania projektu budowlanego zamiennego. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła Z. B. (dalej: skarżąca), punktując wszystkie nieprawidłowości popełnione przez orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego. W szczególności skarżąca podkreśliła, że ww. organy nie zajęły się doprowadzeniem przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem, w sytuacji gdy został on wybudowany z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego. Skarżąca powtórzyła, że ww. obiekt został niezgodnie z prawem przybliżony do granicy z jej nieruchomością, wskazała, że nie jest on użytkowany jako wiata tylko jako garaż, co znajduje potwierdzenie z przedłożonym materiale fotograficznym. W odwiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2014r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232). Wreszcie, podkreślić należy, że sprawa zakończona wydaniem zaskarżonej obecnie decyzji, rozpoznawana była przez organ ponownie w związku z uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 8 października 2009 roku, sygn. akt II SA/Kr 517/09 oraz utrzymującym go w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 794/10. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy nastąpiło w ramach związania wynikającego z rozstrzygnięcia Sądu wydanego w sprawie. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem ponownego rozpoznania przez ten sąd oraz organ administracji publicznej, będą one obowiązane podporządkować się ocenie prawnej wyrażonej w uzasadnieniu poprzednio wydanego wyroku, jeżeli nie zostanie on uchylony, nie ulegnie istotnej zmianie stan faktyczny sprawy lub zmianie nie ulegną przepisy prawa. W wyroku z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1328/10 (LEX nr 1104099), Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Kontrola legalności przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji, wydanej w ramach związania wynikającego z art. 153 p.p.s.a., sprowadza się zatem w głównej mierze do oceny, czy organy podporządkowały się ocenie prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku. W związku z powyższym, konieczne jest ustalenie co zostało "przesądzone" przez Sąd II instancji orzekający w wyroku wydanym w sprawie sygn. II OSK 794/10. Podkreślenia wymaga, że NSA jednoznacznie ustalił, iż sporny obiekt, znajdujący się po północnej stronie budynku jest zadaszonym miejscem postojowym. Wobec stanowczych i jednoznacznych ocen sądu kierowanych pod adresem kwalifikacji spornego obiektu, umiejscowionego od strony granicy z działką nr [...] w B., nie pozostawiających żadnych wątpliwości, że stanowi on miejsce postojowe dla samochodu, twierdzenie organu odwoławczego, że jego funkcja na dzień wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia nie została prawnie ani faktycznie przesądzona (...) oraz że nie można wykluczyć, że jest on wiatą, pozostaje z rażącej sprzeczności z treścią zapadłego w sprawie wyroku, którego zapisy nie nastręczają żądanych wątpliwości interpretacyjnych. Absolutnie niedopuszczalne było przerzucenie przez organ nadzoru budowlanego nałożonych na niego obowiązków zawartych w art. 7, 77 k.p.a. poprzez zlecenie inwestorom, aby w projekcie budowlanym zamiennym określili funkcję spornego obiektu, a w razie potrzeby podjęli się wykonania odpowiednich robót budowlanych. Jeszcze raz podkreślenia wymaga, że obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było zastosowanie się do wskazań i ocen zawartych w ww. wyroku NSA, zgodnie z którymi sporny obiekt stanowi miejsce postojowe, co dodatkowo zostało potwierdzone w tym postępowaniu przez dokumentację fotograficzną przedłożoną przez skarżącą. Rację ma organ odwoławczy tylko odnośnie stwierdzenia, że "fakt wykonywania przez P. Z. B. zdjęć przedstawiających zaparkowany pod zadaszeniem samochód nie przesądza o funkcji miejsca postojowego", bowiem przesądza o tym ww. rozstrzygnięcie NSA oraz dowód w postaci tych zdjęć, a niekoniecznie sama czynność ich wykonywania. Powtórzyć za NSA wypada w tym miejscu, że ww. obiekt wymogów tych nie spełnia, bowiem zlokalizowany został w odległości około 2,5 m i 2,7 m od granicy sąsiedniej działki (nr [...]), a zgodnie z treścią przepisu § 19 ust. 1 pkt 1 Rozporządzania Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - odległość ta powinna wynosić co najmniej 7 m. Organy administracyjne zobowiązane, w toku ponownego rozpoznania sprawy, do nałożenia na inwestorów obowiązku z art. 51 ust. 1 pkt 3 u.pr.b. – tj. do wykonania czynności lub podjęcia robót budowlanych, mających na celu doprowadzenie wykonanych z naruszeniem § 19 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia robót do stanu zgodnego z prawem, ze wskazanej powinności się nie wywiązały. Podzielić należy w tym kontekście zarzut podniesiony w piśmie pełnomocnika skarżącej z dnia 25.09.2015r., iż to organy administracyjne powinny precyzyjnie określić funkcje obiektu, co warunkuje konieczność wykonania odpowiednich robót zmierzających do przywrócenia stanu zgodnego z prawem, a te muszą znaleźć swoje odzwierciedlenie w przygotowywanym następnie projekcie zamiennym. Zatem stosując z art. 51 ust. 1 pkt 3 u.pr.b. organy administracyjne muszą jednoznacznie ustalić co zostało wybudowane (jakie jest przeznaczenie obiektu, jego funkcja, kwalifikacja prawna – w przedmiotowej sprawie zostało już to zresztą uprzednio jednoznacznie ustalone i przesądzone), nakazać wykonanie określonych czynności lub robót budowalnych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem (np. z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z 12 kwietnia 2002r., a w szczególności z jego § 12) oraz przedstawienie projektu zamiennego, który będzie uwzględniał wykonanie owych robót budowalnych, oznaczając jednocześnie termin wykonania tych obowiązków. Jak słusznie pisze pełnomocnik skarżącej to nie inwestor lub działający na jego zlecenie projektant mają swobodnie ustalać funkcję obiektu i zakres robót, jakie powinien wykonać w toku postępowania naprawczego. Jest to zadanie i kompetencja organów nadzoru budowlanego. To powinno być już wskazane w decyzji nakładającej obowiązki z art. 51 ust. 1 pkt 3 u.pr.b., a nie pozostawione do swobodnego ustalenia inwestorowi w projekcie zamiennym. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd stanął na stanowisku, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydanie z naruszeniem przepisów prawa materialnego - art.51 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane (tj. Dz. U. z 2013r., poz.1409 ze zm.). W przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowlanego orzekły sprzecznie z ww. wskazaniami i oceną zawartą w ww. rozstrzygnięciach sądów administracyjnych, czym w sposób istotny naruszyły przepis art. 153 p.p.s.a. Stosownie do treści art.145 § 1 pkt a) i c) ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wyżej przedstawione argumenty wskazują na ziszczenie się tych przesłanek. Dlatego też, na podstawie powołanego wcześniej przepisu orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło