II SA/Kr 759/14
WyrokWSA w Krakowie2014-07-15
Skład orzekający: Iwona Niżnik-Dobosz, Paweł Darmoń, Renata Czeluśniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nakazie rozbiórki części budynku i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, jest zgodna z prawem, w sytuacji gdy organ I instancji wydał decyzję w oparciu o niewłaściwy przepis prawa materialnego (art. 67 Prawa budowlanego zamiast art. 66 Prawa budowlanego) i nieprecyzyjnie określił zakres robót budowlanych?Ratio decidendi
Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, jest zgodna z prawem. Organ odwoławczy prawidłowo zidentyfikował, że organ I instancji zastosował niewłaściwy przepis prawa materialnego (art. 67 P.b. zamiast art. 66 P.b.) oraz nieprecyzyjnie określił zakres nakazanych robót budowlanych. W związku z tym, zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. było uzasadnione, a skarga na tę decyzję organu odwoławczego podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę części budynku. Organ I instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę części budynku i wykonanie robót zabezpieczających, opierając się na art. 67 Prawa budowlanego. Organ II instancji uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na niewłaściwe zastosowanie przepisu i nieprecyzyjne określenie robót. Po ponownym rozpatrzeniu, organ II instancji ponownie uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, tym razem wskazując, że właściwym przepisem powinien być art. 66 Prawa budowlanego, a zakres robót jest nieprecyzyjny. Skarżący wnieśli skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji organu II instancji i umorzenia postępowania, a następnie uzupełnili skargę, wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) WSA Paweł Darmoń WSA Renata Czeluśniak Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2014 r. sprawy ze skargi U.J. i A.J. na decyzję nr [....] [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 marca 2014 r. znak: [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.
Decyzją nr [....] z dnia 24 marca 2014 r. znak [....] , [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w K. , działając na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej w skrócie K.p.a.) oraz art. 67 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, dalej w skrócie u.p.b.), uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 10 grudnia 2012 roku, znak: [....] o nakazie rozbiórki części budynku przy ul. [....] w O. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Postępowanie w sprawie budynku przy ul. [....] w O. zostało wszczęte z urzędu.
W dniu [....] listopada 2010 r. na ww. nieruchomości organ I instancji przeprowadził kontrolę, w trakcie której stwierdził przedawaryjny stan budynku, który utracił swoje właściwości konstrukcyjne.
Postanowieniem z dnia [....] listopada 2010 r. PINB w O. nałożył na właścicieli nieruchomości – U. i A. małżonków J. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej z projektem alternatywnie odbudowy bądź rozbiórki obiektu, w zależności od jego stanu techniczego.
Pismem z dnia 26 maja 2011 r. A.J. i U.J. wnieśli o uchylenie ww. postanowienia.
Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2011 r. PINB w O. orzekł o odmowie uchylenia postanowienia własnego z dnia 23 listopada 2010 r. W pouczeniu rozstrzygnięcia podał, że na postanowienie nie przysługuje zażalenie.
W związku z faktem, że przedłożona przez strony ekspertyza techniczna nie spełniała wymogów prawa (nie była sporządzona przez osoby legitymujące się stosownymi uprawnieniami), postanowieniem z dnia 20 września 2011 r. PINB w O. orzekł o zleceniu na koszt U.J. i A.J. wykonania ekspertyzy technicznej przedmiotowego obiektu.
Decyzją [....] z dnia 10 grudnia 2012 roku, znak: [....] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. orzekł o nakazaniu U.J. i A.J. obowiązku wykonania rozbiórki części budynku przy ul. [....] w O. w ten sposób, że należy wykonać:
- częściową rozbiórkę ścian kondygnacji piętra według załączonego rysunku;
- demontaż pozostałości po prefabrykowanych schodach wspornikowych;
- rozbiórkę drugorzędnych stropów drewnianych;
- rozbiórkę balkonu z zachowaniem następujących wymagań:
- usztywnić poziomo ściany stykające się ze skarpą poprzez wprowadzenie w ściany poprzecznych belek stalowych stykających się z murem oraz dodatkowo podeprzeć je zastrzałami stalowymi kotwionymi w fundamencie istniejącym lub wykonanym na potrzeby wzmocnienia,
- podłużnie usztywnić poziomo ściany poprzez wykonanie rozparć stalowych na poziomie byłych stropów,
- przemurować oraz uzupełnić fragmenty ścian poprzecznych usztywniających stykających się ze ścianami przylegającymi do stropu;
- wykonać obróbki blacharskie ścian, aby zapobiec bezpośredniemu oddziaływaniu czynników atmosferycznych na ściany.
Ponadto organ orzekł o obowiązku uporządkowania terenu po rozbiórce w ten sposób, że materiał z rozbiórki należy przemieścić do wnętrza obiektu wykonując przyporę części oporowej ścian od strony południowo-zachodniej i północno-zachodniej z odpowiednim uformowaniem spadku skarpy 1:1,5, a także określił termin przystąpienia do wykonania obowiązków na dzień 31 marca 2013 r. i termin zakończenia ich wykonania na dzień 31 grudnia 2013 r.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli U. i A. J. , zaś [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [....] z dnia 26 kwietnia 2013 r., znak [....] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Skargę na powyższą decyzję MWINB w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli U.J. i A.j. , domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i umorzenia postępowania I instancji. Zarzucali, że organ pierwszej instancji naruszył art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego. Ich zdaniem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego źle określił przedmiot postępowania oraz zastosował niewłaściwe przepisy ustawy – Prawo budowlane.
Wyrokiem z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 813/13 WSA w Krakowie uchylił decyzję kasacyjną [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 26 kwietnia 2013 r., znak [....] . Sąd wskazał na liczne uchybienia zaskarżonej decyzji i stwierdził, że poprzez fragmentaryczne dokonanie ustaleń istotnych z punktu widzenia stosowania art. 67 ust. 1 u.p.b., brak wszechstronnej oceny dowodów, niepełne wyjaśnienia w zakresie wykładni i stosowania przepisów podanych w decyzji PINB jako materialnoprawne podstawy rozstrzygnięcia, organ II instancji naruszył przepisy art. 7 K.p.a., art. 77 § ust. 1 K.p.a., art. 80, art. 107 § ust. 1 i 3 K.p.a.
Ponownie rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym, decyzją nr [....] z dnia 24 marca 2014 r. znak [....] , [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w K. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 10 grudnia 2012 roku, znak: [....] o nakazie rozbiórki części budynku przy ul. [....] w O. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że organ I instancji przeprowadził postępowanie w niewłaściwym trybie. Skarżona decyzja organu I instancji wydana została w oparciu o art. 67 ust. 1 u.p.b., dla zastosowania którego konieczne jest uprzednie stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego, iż obiekt jest nieużytkowany, niewykończony lub zniszczony i że w każdym z tych przypadków nie nadaje się do remontu, wykończenia lub odbudowy. W ww. przepisie brak jest zapisów dopuszczających nakazywanie rozbiórki tylko części obiektu budowlanego (np. wyłącznie określonych jego elementów), czy też wykonywanie dodatkowych robót budowlanych o innym charakterze np. mających na celu zabezpieczenie pozostałej po rozbiórce części obiektu.
Jednakże w ocenie organu odwoławczego, wydanie rozstrzygnięcia o rozbiórce całości obiektu, przy istniejącym stanie faktycznym, byłoby niedopuszczalne. Mając bowiem na uwadze, że ww. budynek zlokalizowany jest w bezpośrednim sąsiedztwie skarpy, a jego ściany elewacyjne w części północno-wschodniej i południowo-wschodniej stanowią dla niej funkcję oporową, nakaz rozbiórki tego obiektu wiąże się z koniecznością wcześniejszego wykonania zabezpieczenia przedmiotowej skarpy przed osunięciem. Organ I instancji w zaskarżonej decyzji słusznie postanowił zobowiązać właścicieli budynku zlokalizowanego przy ul. [....] w O. wyłącznie do wykonania określonych robót zabezpieczających, których celem jest likwidacja zagrożenia związanego z dalszą degradacją przedmiotowego budynku, a w konsekwencji jego całkowitym zawaleniem się. Za takie roboty uznał bowiem MWINB w K. zarówno czynności związane z wykonaniem zabezpieczeń ścian ww. budynku (wykonanie podparć i usztywnień ścian przylegających bezpośrednio do skarpy, przemurowania i uzupełnienia fragmentów ścian poprzecznych, wykonanie obróbek blacharskich na ścianach), jak i czynności obejmujące demontaż pojedynczych elementów tego obiektu (schodów, balkonu czy też niewielkiej części ścian). PINB nie miał jednak prawa nakazywać ww. czynności w oparciu przepis art. 67 u.p.b.
W rzeczywistości bowiem wydana przez niego decyzja nie prowadziła do całkowitej rozbiórki nieużytkowanego i nienadającego się do remontu i odbudowy budynku zlokalizowanego przy ul. [....] w O. , a jedynie do likwidacji zagrożenia związanego z faktycznym stanem technicznym tego obiektu. Przepisem właściwym do nakazania robót o takim charakterze jest art. 66 ust.1 pkt 1 u.p.b., jednakże organ odwoławczy – zgodnie z utrwalonymi poglądami orzecznictwa – nie mógł dokonać reformacji skarżonego rozstrzygnięcia w tym zakresie, które stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia
9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2369/11).
W skardze na powyższą decyzję, U.J. i A.J. domagają się jej uchylenia w całości i umorzenia postępowania I instancji.
W uzasadnieniu wskazują, że PINB naruszył art. 67 ust. 1 przez jego niezastosowanie oraz art. 81c u.p.b. poprzez żądanie ekspertyzy dotyczącej stateczności skarpy. Ich zdaniem, skoro organ II instancji uznał, że PINB nie miał podstaw do wydania decyzji z dnia 10 grudnia 2012 r., to powinien zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylić jego decyzję i postępowanie umorzyć.
W dniu 1 lipca 2014 r. wpłynęło do WSA w Krakowie pismo skarżących z dnia 30 czerwca 2014 r. zat. "Uzupełnienie skargi", w którym wnoszą o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji nr [....] dnia 24 marca 2014 r., z uwagi na fakt, że zaskarżona decyzja, która dotyczy sprawy uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną - jest na mocy art. 156 § 1 k.p.a. nieważna. Jako decyzję rozstrzygającą uprzednio kwestie rozstrzygane ponownie zaskarżoną decyzja, skarżący wskazali decyzję Prezydenta O. z dnia 20 lutego 1998 r. znak: [....] , nakazującą spadkobiercom współwłaścicieli i współwłaścicielom budynku znajdującego się na działach nr pb [....] , pgr [....] , pgr [....] obręb O. w O. przy ul. [....] opróżnienie pomieszczeń mieszkalnych w/w budynku ze względu na jego bardzo zły stan techniczny. Ponadto skarżący wnoszą o wymierzenie grzywny MWINB zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie administracyjnym i proszą o naprawienie szkody, zgodnie z art. 160 § 4 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. została wydana zgodnie z powszechnie obowiązującym prawem, z zachowaniem zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego.
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji z urzędu.
Z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Dla prawidłowości kontrolowanej przez Sąd decyzji MWINB, istotne znaczenie ma fakt wcześniejszego wydania w przedmiotowej sprawie dotyczącej budynku przy u. [....] w O. prawomocnego wyroku przez WSA w Krakowie z dnia 11 października 2013 roku. WSA w Krakowie, wymienionym wyrokiem, skontrolował zgodność z prawem uprzednio wydanej także kasacyjnej decyzji MWINB z dnia 26 kwietnia 2013 r. W swoim wyroku WSA w Krakowie doszedł do wniosku, że MWINB w sposób niezgodny z prawem skorzystał z kompetencji kasacyjnych i w sposób nieuzasadniony odstąpił od merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W szczególności Sąd stwierdził, że "Analiza dalszych motywów uzasadnienia zaskarżonej decyzji w tej części, może jednak naprowadzać, że w istocie nie zakres wyżej wymienionych robót budowlanych budzi wątpliwości organu odwoławczego, lecz fakt nakazania ich wykonania w decyzji organu pierwszej instancji. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podał bowiem, że >> Zgodnie z normą prawną wynikającą z przepisu art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego można nałożyć obowiązek rozbiórki obiektu i uporządkowania terenu. Powyższy przepis nie upoważnia natomiast organu nadzoru budowlanego do wydania obowiązku wykonania robót zabezpieczających w istniejących elementach konstrukcyjnych poprzez ich nakazanie, natomiast upoważnia do wskazania wykonania tymczasowych (technologicznych) zabezpieczeń, podczas prowadzenia robót rozbiórkowych w ramach nadzoru przez osobę uprawnioną, zgodnie z wytycznymi wynikającymi z ekspertyzy, wskazanej jako załącznik do decyzji<<. W tym kontekście należy zauważyć, że taka sytuacja uznana za organ odwoławczy za naruszenie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego ze swej istoty stanowi przesłankę do merytorycznego orzekania, a nie do wydania decyzji kasacyjnej, zwłaszcza, że ocena prawna dokonana przez organ drugiej instancji nie wiąże przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, zaś jedynie może - nie musi - zostać uwzględniona z uwagi na autorytet tego organu".
Jednocześnie w omawianym wyroku WSA w Krakowie z dnia 11 października 2013 r., Sąd stwierdził, że "Dokonując podsumowania wywodów odnoszących się kwestii rozpoznania w drugiej instancji sprawy, która jest przedmiotem rozstrzygnięcia w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 10 grudnia 2012 r., znak [....] , należy stwierdzić, że [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. poprzez fragmentaryczne jedynie dokonanie ustaleń istotnych z punktu widzenia stosowania art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, brak wszechstronnej oceny dowodów, niepełne wyjaśnienia w zakresie wykładni i stosowania przepisów podanych w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako materialnoprawne podstawy rozstrzygnięcia, naruszył przepisy art. 7, k.p.a. 77 § 1 k.p.a., 80, 107 § 1 i 3 k.p.a.".
Z treści przywołanego wyroku WSA w Krakowie oraz z treści kontrolowanych decyzji oraz z całości akt sprawy wynika, że obecnie jedną z podstawowych kwestii do rozstrzygnięcia jest prawidłowość ponownie wydanej w trybie decyzji kasacyjnej decyzji MWINB, który rozstrzygnął, uzasadniając merytorycznie swoje stanowisko, że w sprawie przedmiotowego budynku powinien znaleźć zastosowanie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Jednocześnie MWINB, mając na uwadze zalecenia Sądu zawarte w w/w wyroku szczegółowo uzasadnił, dlaczego ponownie w przedmiotowej sprawie, po dokonaniu aktu subsumpcji prawa, czyli po operacji myślowej polegającej na znalezieniu do określonego stanu faktycznego normy prawnej pasującej do tego stanu, z której względem tego stanu można wywołać skutki prawne (czyli art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego) - zdecydował się uchylić decyzje PINB i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Tym razem, zdaniem składu rozpoznającego sprawę, MWINB nie uchylił się od istotnych ustaleń materialnoprawnych, ale z uwagi na konieczność zachowania wymogów zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia
9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2369/11) oraz zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, a także pewien istotny zakres spraw wymagający dodatkowego wyjaśnienia przez organ I instancji, tym razem słusznie, skorzystał z art. 138 § 2 k.p.a.
Zdaniem składu rozpoznającego, zaskarżona przez A.J. i U.J. decyzja MWINB jest zgodna z powszechnie obowiązującym prawem.
Zgodnie z art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2013.1409): " 1. W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
2. W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie".
Z kolei w myśl art. 67 Prawa budowlanego, jak wyżej,: " 1. Jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia.
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków.
3. W stosunku do obiektów budowlanych niewpisanych do rejestru zabytków, a objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzję, o której mowa w ust. 1, właściwy organ wydaje po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
4. Wojewódzki konserwator zabytków jest obowiązany zająć stanowisko w terminie 30 dni. Niezajęcie stanowiska w tym terminie uznaje się za uzgodnienie".
W sprawie bezsprzeczne jest, że przedmiotowy budynek w stanie faktycznym na dzień wydania kontrolowanej decyzji nie kwalifikuje się, ze względów przedstawionych powyżej i odzwierciedlonych szczegółowo w Ekspertyzie stanu technicznego do całkowitej rozbiórki.
W opracowaniu pod nazwą "Ekspertyza stanu technicznego budynku zlokalizowanego przy ulicy [....] w O. " z maja 2012 r., autorstwa inż. M.K. , znajduje się schemat sytuacyjny (nr rys. SO1), z którego wynika, że budynek przy ul. [....] w O. , będący przedmiotem postępowania, jest połączony z innym obiektem - konstrukcją oporową (zwaną także "ścianą oporową" lub potocznie: "murem oporowym"), w ten sposób, że część ścian tego budynku stanowi także część muru oporowego skarpy.
Bezsprzeczne jest także, że jego obecny stan przedmiotowego budynku może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Stan ten został udokumentowany protokołem (podpisanym m. in. przez skarżących), kontroli przeprowadzonej w terenie, w dniu [....] 2010 r. przez organ I instancji wraz z wykonaną wówczas dokumentacją zdjęciową. Na ten temat wypowiada się także "Ekspertyza stanu technicznego budynku zlokalizowanego przy ulicy [....] w O. " z maja (skromnie uzupełniona listopada 2012 r.). O stanie w jakim był budynek w roku 1998 wypowiada się także decyzja Prezydenta O. z dnia 20 lutego 1998 r. znak: [....] , nakazująca spadkobiercom współwłaścicieli i współwłaścicielom budynku znajdującego się na działach nr pb [....] obręb O. w O. przy ul. [....] opróżnienie pomieszczeń mieszkalnych w/w budynku ze względu na jego bardzo zły stan techniczny. Decyzja ta została zaopatrzona w rygor natychmiastowej wykonalności. W decyzji tej zarządzono umieścić w terminie natychmiastowym w obrębie budynku tablice informacyjną o istniejącym zagrożeniu dla bezpieczeństwa ludzi oraz zakazie jego użytkowania. W uzasadnieniu stwierdzono, że z uwagi na istniejące w sprawie zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego, wynikające ze złego stanu technicznego – orzeczeniu nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Niepodważalnym jest także fakt, że budynek zlokalizowany przy ul. [....] w O. jest nieużytkowany, i pomimo, że znajduje się w bardzo złym stanie technicznym, gdyż znaczna część elementów obiektu uległa całkowitemu zniszczeniu - to jego obecni właściciele nie podejmują żadnych czynności zmierzających do remontu, czy też odbudowy w/w obiektu budowlanego.
Bezsprzeczne jest także, iż przedmiotowy budynek nie figuruje na podstawie decyzji w rejestrze zabytków oraz w wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków. Wojewódzki [....] Konserwator Zabytków w pozwoleniu z dnia [....] 2012 r. nr [....] , stwierdził, że obiekt ten znajduje się na terenie pośredniej ochrony konserwatorskiej układu urbanistycznego O. a planowana rozbiórka nie ma wpływu na zachowanie historycznego układu urbanistycznego miasta O. Sąd zwraca w tym miejscu uwagę, że przedmiotowe pozwolenie nie zostało doręczone stronom postępowania, co powinno być odpowiednio sanowane w ramach ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego, jeżeli organ I instancji uzna, że w sprawie jest potrzebne uzgodnienie MWKZ.
Z prostego porównania literalnego brzmienia hipotez i dyspozycji powyżej przedstawionych przepisów prawnych Prawa budowlanego wynika, że do kontrolowanej sprawy należy rozważyć zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Sąd przychyla się do stanowiska organu II instancji, że wydanie rozstrzygnięcia o rozbiórce całości obiektu, przy istniejącym stanie faktycznym, nie powinno mieć miejsca. Mając bowiem na uwadze, że przedmiotowy budynek zlokalizowany jest w bezpośrednim sąsiedztwie skarpy, a jego ściany elewacyjne w części północno-wschodniej i południowo-wschodniej stanowią dla niej funkcję oporową, nakaz rozbiórki tego obiektu wiąże się z koniecznością wcześniejszego wykonania zabezpieczenia przedmiotowej skarpy przed osunięciem. Organ I instancji słusznie wszczął z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie i w zaskarżonej decyzji słusznie postanowił zobowiązać właścicieli budynku zlokalizowanego przy ul. [....] w O. wyłącznie do wykonania określonych robót zabezpieczających, których celem jest likwidacja zagrożenia związanego z dalszą degradacją przedmiotowego budynku, a w konsekwencji jego całkowitym zawaleniem się. Za takie roboty uznał bowiem MWINB w K. zarówno czynności związane z wykonaniem zabezpieczeń ścian ww. budynku (wykonanie podparć i usztywnień ścian przylegających bezpośrednio do skarpy, przemurowania i uzupełnienia fragmentów ścian poprzecznych, wykonanie obróbek blacharskich na ścianach), jak i czynności obejmujące demontaż pojedynczych elementów tego obiektu (schodów, balkonu czy też niewielkiej części ścian). Jednakże wątpliwa jest prawidłowość podstawy materialnoprawnej wydanej przez PINB decyzji. PINB nie powinien nakazywać ww. czynności w oparciu przepis art. 67 u.p.b. W rzeczywistości bowiem wydana przez niego decyzja nie prowadzi do całkowitej rozbiórki nieużytkowanego i nienadającego się do remontu i odbudowy budynku zlokalizowanego przy ul. [....] w O. , a jedynie do likwidacji zagrożenia związanego z faktycznym stanem technicznym tego obiektu. Przepisem właściwym do nakazania robót o takim charakterze jest art. 66 ust.1 pkt 1 u.p.b.
Ta konstatacja została przez MWINB tym razem rozwinięta i prawidłowo uzasadniona. W tej sytuacji wystąpiła przesłanka przemawiająca za zastosowaniem w sprawie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd podkreśla zarazem w tym miejscu, co ważne, że nie jedyna.
Zgodnie bowiem z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2013r. sygn. akt II OSK 2369/11 cyt. "organ odwoławczy, uchylając zaskarżoną decyzję i orzekając co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), nie może rozstrzygać w oparciu o inny przepis prawa materialnego niż wcześniej organ I instancji w uchylonej decyzji, gdyż w przeciwnym razie uległby zmianie przedmiot postępowania administracyjnego i decyzja tak wydana naruszałaby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynikającą z art. 15 k.p.a. w związku z art. 78 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1626/08, wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1899/10)". Analogiczne stanowisko w wyroku z dnia 26 maja 2011 r. sygn. akt SA/Wr 100/11 zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu: "W myśl art.15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Jak trafnie podkreślano w literaturze i orzecznictwie sądowoadministracyjnym zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zmienić rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa. Organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie innym niż to uczynił przed nim organ pierwszoinstancyjny.
Zdaniem składu rozpoznającego, wbrew temu, co twierdzą skarżący, organ II instancji, czyli MWINB nie był zobowiązany w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości podstawy materialnoprawnej do umorzenia postępowania prowadzonego na jej podstawie. Sprawa do załatwienia istnieje, jest związana z zagrożeniem życia i zdrowia, a polega na znalezieniu przez organy administracji publicznej normy prawnej, której hipoteza pasuje do stanu faktycznego budynku przy ul. [....] w O. , i określeniu wynikających z niej skutków prawnych dla stron postępowania administracyjnego. Zadaniem organu I instancji będzie natomiast precyzyjne wskazanie podstawy prawnej prowadzonego ponownie postępowania pierwszoinstancyjnego, tak aby strony postępowania mogły aktywnie uczestniczyć w postępowaniu o jednoznacznie sformułowanej podstawie prawnej. W kontrolowanej sprawie nie został naruszony przez Organ II instancji art. 105 k.p.a., gdyż nadal istnieje stan faktyczny stanowiący zagrożenie dla zdrowia i życia, wymagający rozstrzygnięcia przez właściwe organy administracji publicznej, a w systemie prawa są normy, które należy zastosować na tle okoliczności sprawy, która jest w toku załatwiana przez organy administracji publicznej.
Kwestią uporządkowania od strony podstaw materialnoprawnych, ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego, zgodnie z zasadami k.p.a., powinien się zająć organ I instancji.
Jednocześnie należy wskazać, i to jest kolejna przesłanka uzasadniająca zastosowanie w sprawie art. 138 § 2 k.p.a., że po analizie treści obowiązków nałożonych skarżoną decyzją na U. i A. J. , organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że są one nieprecyzyjne, niejasno i niejednoznacznie określają zakres robót budowlanych, które należy wykonać, a w związku z tym trudno będzie w przyszłości ocenić, czy nakazy zawarte w skarżonej decyzji zostały przez zobowiązanych prawidłowo wykonane.
Sąd podziela stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 października 201 Ir. sygn. akt II SA/Go 608/11 "rozstrzygnięcie zawarte w decyzji administracyjnej musi być na tyle precyzyjne, aby adresat mógł dokładnie wiedzieć, jaki obowiązek został na niego nałożony. Jednoznaczne rozstrzygnięcie o obowiązkach adresata decyzji jest istotne także dla postępowania egzekucyjnego" oraz "skoro przepis art.66 prawa budowlanego śluzy wyłącznie usunięciu nieprawidłowości (nieodpowiedniego stanu technicznego) przede wszystkim powstałych w trakcie użytkowania obiektu, które są z reguly wynikiem zużycia technicznego takiego obiektu, to decyzja wydana w celu korygowania stwierdzonych nieprawidłowości powinna dokładnie określać czynności, które właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany wykonać. Nałożenie, zatem takiego obowiązku bez uprzedniego doprecyzowania jakich dokładnie elementów obiektu dotyczy czyni decyzję niewykonalną".
Tymczasem w skarżonej decyzji organ I instancji nakazuje m.in. cyt. "częściową rozbiórkę ścian kondygnacji pietra według załączonego rysunku". Mimo braku sprecyzowania o jaki rysunek chodzi, PINB przyjął, że przedmiotowy rysunek to znajdujący się w ekspertyzie autorstwa inż. M.K. rysunek nr PO1 "Elewacje - rozbiórka". Zauważyć należy, że z przedmiotowego rysunku nie wynika jednoznacznie zakres nakazanych robót rozbiórkowych. Na w/w rysunku brak jest bowiem jakichkolwiek wymiarów, zatem nie wiadomo na przykład, w którym dokładnie miejscu zakończyć rozbiórkę ściany piętra elewacji południowo-zachodniej obiektu. PINB w O. skarżoną decyzją nakazuje także cyt. Rozbiórkę drugorzędnych stropów drewnianych", nie precyzując jednak, które stropy budynku zlokalizowanego- na działkach nr ewid. [....] przy ul. [....] w O. organ I instancji uznał za drugorzędne, podlegające nakazowi. PINB nakazał również cyt. "przemurować oraz uzupełnić fragmenty ścian poprzecznych usztywniających stykających się ze ścianami przylegającymi do stropu". Organ l instancji w żaden sposób nie określił jednak w jakim zakresie przedmiotowe przemurowanie winno zostać zrealizowane (jaka ma być długość i wysokość przemurowań) oraz które fragmenty ścian poprzecznych należy przemurować. Niejednoznaczny i niezrozumiały jest także dla Sądu nakaz:" usztywnić poziomo ściany stykające się ze skarpą poprzez wprowadzenie w ściany poprzecznych belek stalowych stykających się z murem oraz dodatkowo podeprzeć je zastrzałami stalowymi kotwionymi w fundamencie istniejącym lub wykonanym na potrzeby wzmocnienia". W ekspertyzie technicznej autorstwa Pana inż. M.K. znajduje się rysunek nr P02 "Schemat zabezpieczenia ściany na styku ze skarpą", wskazujący, że takie zabezpieczenie należy wykonać w jednym konkretnym miejscu - w środku odcinka ściany podłużnej, zlokalizowanego pomiędzy ścianami poprzecznymi oznaczonymi literami "G" i "H". Nie jasne zatem, czy przedmiotowe zabezpieczenie należy wykonać tylko w tym jednym konkretnym miejscu, czy także w innych miejscach (co sugeruje nakaz w skarżonej decyzji), w których ściany elewacyjne budynku stykają się ze skarpą. Ponadto ani z nakazu zawartego w skarżonym rozstrzygnięciu ani z rysunku załączonego do przedmiotowej ekspertyzy nie wiadomo, ile i, w których konkretnie miejscach (na jakiej wysokości) należy umiejscowić poprzeczne belki usztywniające oraz z jakich kształtowników powinny być one wykonane. Podobne wątpliwości tutejszy organ powziął analizując nakaz cyt. "podłużnie usztywnić poziomo ściany poprzez wykonanie rozparć stalowych na poziomie byłych stropów".
Podsumowując , nie ulega wątpliwości, że organ I instancji (PINB) nie dopełnił obowiązku starannego określenia czynności, których wykonanie wyeliminowałoby istniejące zagrożenie związane z faktycznym stanem technicznym, w jakim znajduje się budynek przy ul. [....] w O. Organ odwoławczy zasadnie wskazał, że w dużej mierze wpływ na taki stan rzeczy ma nieprecyzyjna w swoich stwierdzeniach, sporządzona w maju 2012 r. przez inż. M.K. ekspertyza techniczna w/w obiektu budowlanego, na której organ I instancji oparł swoją decyzję. Opracowanie to, w załączonej do akt kontrolowanej sprawy postaci nie daje możliwości jasnego i precyzyjnego określenia przez organ wszystkich niezbędnych do wykonania w niniejszym przypadku zabezpieczających robót budowlanych. Przy ponownym rozpatrywaniu niniejszej sprawy PINB w Oświęcimiu powinien zatem rozważyć wezwanie jego autora do uzupełnienia przedmiotowej ekspertyzy w w/w zakresie.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów Skarżących, skład rozpoznający wskazuje, że U.J. i A.J. - już w skardze do WSA w Krakowie rozpatrzonej wyrokiem z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 813/13 - domagali się nakazania zwrotu bezprawnie pobranej zaliczki, o co wielokrotnie wcześniej wnosili. Podnosili, że do dnia 3 lipca 2013 r. skarżący nie otrzymali odpowiedzi od MWINB na zarzuty ujęte w piśmie - skardze - z dnia 12 lipca 2012 r. Skarżący wnosili o stwierdzenie nieważności postanowienia i decyzji organu pierwszej instancji, bo zostały wydane bez podstawy prawnej z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący wykonali ekspertyzę i dostarczyli ją w nakazanym przez PINB terminie, pomimo to organ wymusił od nich zapłatę zaliczki na kolejne ekspertyzy inż. M.K. , bez możliwości zażalenia, grożąc postępowaniem egzekucyjnym. Jest to sprzeczne z definicją zaliczki.
Mając wyraźnie na uwadze zarzuty dotyczące podstaw prawnych kwestionowanego postanowienia - WSA w przywołanym wyroku z dnia 11 października 2013 r. wypowiedział się następująco w treści uzasadnienia swojego wyroku: "W dniu 23 listopada 2010 r. PINB w O. wydał postanowienie znak [....] , którym na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, wskazując na uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego przedmiotowego budynku, zobowiązał U.J. i A.J. do dostarczenia - w terminie do dnia 31 lipca 2011 r. - sporządzonej przez podmiot uprawniony do wykonywania tego typu opracowań ekspertyzy technicznej przedmiotowego obiektu, ze szczególnym uwzględnieniem elementów konstrukcyjnych, przy czym w razie stwierdzenia nieprawidłowości opracowanie winno zawierać projekt naprawy tych nieprawidłowości, tj. w przypadku stwierdzenia możliwości odbudowy obiektu - projekt tej odbudowy, a w przypadku stwierdzenia konieczności rozbiórki obiektu - projekt tej rozbiórki z uwzględnieniem konieczności zachowania stateczności skarpy zlokalizowanej po wschodniej i północnej stronie obiektu. W wyznaczonym terminie strony nie wniosły zażalenia i powyższe postanowienie stało się ostateczne. Wobec nie przedłożenia w żądanym terminie ekspertyzy technicznej sporządzonej przez osobę uprawnioną, PINB w O. na podstawie art. 81c ust. 4 Prawa budowlanego, postanowieniem z dnia 20 września 2011r., znak [....] , orzekł o zleceniu wykonania na koszt U.J. i A.J. żądanej uprzednio ekspertyzy technicznej oraz na podstawie art. 262 § 1 i 2 k.p.a. zobowiązał ich do wpłacenia zaliczki ( 800,00 zł. netto 984,00 zł. brutto ) na pokrycie kosztów wykonania ekspertyzy".
Należy przy tym zauważyć i podkreślić, że Sąd w omawianym wyroku, mając świadomość zarzutów skarżących, nie zastosował w kontrolowanej sprawie możliwości prawnych, kompetencji wynikających z treści art. 135 P.p.s.a.
Zgodnie z art. 135 P.p.s.a. "Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia".
W konsekwencji należy uznać, że Sąd w wyroku z dnia 11 października 2013 r. nie dopatrzył się nieprawidłowości i w tym kontrolowanym zakresie sprawy, co jest objęte prawomocnym wyrokiem jak wyżej, i wiążące dla obecnego składu. Zgodnie z art. 170 P.p.s.a. " Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby".
Ustosunkowując się teraz do "Uzupełnienia skargi", w którym skarżący wnoszą o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji nr [....] z dnia 24 marca 2014 r., z uwagi na fakt, że zaskarżona decyzja, która dotyczy sprawy uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną jest na mocy art. 156 § 1 k.p.a. nieważna - Sąd stwierdza, że w kontrolowanej sprawie nie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji z uwagi na okoliczności i zarzuty podniesione przez skarżących.
Trzeba w tym miejscu dodatkowo wyjaśnić, że w myśl art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Inaczej mówiąc, ta sama indywidualna sprawa z zakresu administracji publicznej, przy czym o tożsamości sprawy decyduje tożsamość stron postępowania, tożsamość przedmiotu postępowania i tożsamość tego samego stanu prawnego przy niezmienionym stanie faktycznym - jeżeli jest już rozstrzygnięta ostateczną decyzją – nie powinna być rozpatrywana ponownie.
Zdaniem Sądu, w w/w przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. nie zostały w kontrolowanej sprawie spełnione. W kontrolowanym przypadku nie mamy bowiem do czynienia z tożsamością materialnoprawną spraw. Wynika to już z samego literalnego brzmienia kontrolowanych decyzji, celu i istoty tych decyzji i wskazanych w nich, przez właściwe organy, podstaw prawnych. Z uwagi na upływ czasu zmienił się także stan faktyczny, w znaczeniu pogorszenia stanu budynku.
Jako decyzję rozstrzygającą uprzednio kwestie rozstrzygane ponownie zaskarżoną decyzja skarżący wskazali decyzję Prezydenta O. z dnia 20 lutego 1998 r. znak: [....] , wydaną m.in. na podstawie art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.) nakazującą spadkobiercom współwłaścicieli i współwłaścicielom budynku znajdującego się na działach nr pb [....] , pgr [....] , pgr [....] obręb O. w O. przy ul. [....] opróżnienie pomieszczeń mieszkalnych w/w budynku ze względu na jego bardzo zły stan techniczny. Decyzja ta została zaopatrzona w rygor natychmiastowej wykonalności. W decyzji tej zarządzono umieścić w terminie natychmiastowym w obrębie budynku tablice informacyjną o istniejącym zagrożeniu dla bezpieczeństwa ludzi oraz zakazie jego użytkowania. W uzasadnieniu stwierdzono, że z uwagi na istniejące w sprawie zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego, wynikające ze złego stanu technicznego - orzeczeniu nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Zgodnie z treścią art. 68 Prawa budowlanego, mającego zastosowanie przy wydawaniu w/w/ decyzji Prezydenta Miasta O. " W razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany:
1) nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania,
2) przesłać decyzję, o której mowa w pkt 1, obowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych na podstawie odrębnych przepisów,
3) zarządzić:
a) umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania,
b) wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, z określeniem, technicznie uzasadnionych, terminów ich wykonania".
Jak wynika z brzmienia przywołanego powyżej przepisu prawnego nie rozstrzyga on sprawy merytorycznie tożsamej z treścią i podstawami prawnymi kontrolowanej decyzji MWINB - w związku z czym nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji MWINB z dnia 24 marca 2014 .
Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów Sąd stwierdza, że art. 160 k.p.a., na który powoływali się skarżący jest uchylony. W ślad za doktryną trzeba stwierdzić i wyjaśnić skarżącym, że "Przepis art. 160 został jednakże uchylony z dniem 1 września 2004 r. przez art. 2 pkt 2 noweli z dnia 17 czerwca 2004 r. Obecnie do roszczeń odszkodowawczych stosuje się więc przepisy kodeksu cywilnego. Na podstawie art. 417 § 1 k.c. za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Zgodnie z art. 417 § 2 k.c., jeżeli wykonywanie zadań z zakresu władzy publicznej zlecono na podstawie porozumienia jednostce samorządu terytorialnego albo innej osobie prawnej, solidarną odpowiedzialność za wyrządzoną szkodę ponosi ich wykonawca oraz zlecająca je jednostka samorządu terytorialnego albo Skarb Państwa. Dochodzenie tego odszkodowania następuje przed sądem powszechnym. Jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać, z uwagi na treść art. 4171 § 2 k.c., po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem". (Tak: M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 160 k.p.a., szerzej na temat M. Safjan, Odpowiedzialność odszkodowawcza władzy publicznej (po 1 września 2004), Warszawa 2004, s. 72 i n.).
Zarazem skarżący wnioskowali o nałożenie grzywny na MWINB na podstawie art. 31 ust. 1 nieobowiązującej obecnie ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Artykuł ten przewidywał: "1. W razie stwierdzenia, że organ, którego działania lub bezczynności dotyczy orzeczenie Sądu, nie wykonał w całości lub w części tego orzeczenia, Sąd może orzec o wymierzeniu temu organowi grzywny. Orzeczenie Sądu o ukaraniu grzywną podlega wykonaniu w drodze egzekucji sądowej bez opatrywania go klauzulą wykonalności. 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w ust. 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niesporne okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. 3. Sąd stosuje przepisy ust. 1 lub 2 w przypadku uwzględnienia skargi wniesionej przez uprawniony podmiot, który uprzednio zwrócił się do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania orzeczenia Sądu. 4. Osobie, która poniosła szkodę wskutek niewykonania orzeczenia Sądu, służy roszczenie o odszkodowanie na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym, z wyłączeniem art. 418 tego kodeksu. 5. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 4, przysługuje od organu, który nie wykonał orzeczenia Sądu. Organ ten orzeka o odszkodowaniu przez wydanie decyzji w terminie 3 miesięcy od dnia wniesienia wniosku o odszkodowanie; strona, która w tym terminie nie otrzymała decyzji lub jest niezadowolona z przyznanego jej odszkodowania, może wnieść powództwo do sądu powszechnego w terminie 30 dni od dnia pozostawania organu w zwłoce lub doręczenia jej decyzji w tej sprawie. 6. Grzywnę, o której mowa w ust. 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw za ostatni miesiąc kwartału poprzedzającego dzień wydania orzeczenia o ukaraniu grzywną, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów".
Biorąc pod uwagę, że w obecnie obowiązującej w/w ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P.p.s.a.) istnieją pewne normatywne odpowiedniki tego przepisu (art. 149 P.p.s.a.), Sąd zauważa, że nie mają zastosowania w kontrolowanej sprawie. W myśl art. 149 P.p.s.a.: " § 1. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. § 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6".
Sąd nie dopatrzył się bowiem bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez kontrolowane organy w przedmiotowej sprawie.
Z kolei, wobec oddalenia skargi skarżących, zwrot kosztów postępowania sądowego skarżącym nie przysługuje. Zgodnie z art. 200 P.p.s.a.: " W razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw".
Podsumowując, ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, zdaniem Sądu, prowadzą zatem do końcowego wniosku, że działaniom organu II Instancji (MWINB w K. ) w kontrolowanej sprawie nie można przypisać cech naruszenia przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło