II SA/Kr 785/11
WyrokWSA w Krakowie2012-01-13
Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Aldona Gąsecka-Duda, Ewa Rynczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać wydana, jeśli projekt budowlany zawiera istotne braki formalne i merytoryczne, a kwestie dostępu do drogi publicznej i prawa do dysponowania nieruchomością nie zostały jednoznacznie wyjaśnione?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że projekt budowlany zawierał istotne braki formalne i merytoryczne, a organy administracji nie wyjaśniły należycie kluczowych kwestii, takich jak prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz dostęp do drogi publicznej. Brak ten uniemożliwił prawidłową kontrolę legalności wydanych decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych. Organy administracji wydały szereg decyzji, w tym decyzję kasacyjną Wojewody, a następnie decyzję utrzymującą w mocy pozwolenie na budowę. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące m.in. nieuregulowanego stanu prawnego drogi dojazdowej, nieprawidłowości w projekcie budowlanym, zbyt dużej kubatury budynków oraz braku prawa do dysponowania nieruchomością przez inwestorów. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez organ II instancji i ponownym rozpatrzeniu przez organ I instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty T. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Zasądził także zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) WSA Ewa Rynczak Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi A.K. "J. " syna W. , A.K. "J. " syna J.M.K. "J. ", Z.K. "J. " i W.K. na decyzję Wojewody z dnia 13 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących A.K. "J. " syna W. , A.K. "J. " syna J. , M.K. J ", Z.K. "J. " i W.K. kwoty po 500 (pięćset) złotych dla każdego ze skarżących tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz dla Z.K. "J. " i W.K. dodatkowo kwotę 274 (dwieście siedemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika i kwoty opłat sądowych od pełnomocnictwa.
Starosta T. decyzją nr [...], z dnia [...] września 2007 r. , znak [...], na podstawie art. 33 ust.1, art.34 ust.4 i art.36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane ( tekst jednol. Dz. U. Nr 156 z 2006r, poz.1118 z późń. zm.) w związku z art. 104 k.p.a., zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił M.S . i K.T.-P. pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych z apartamentami do wynajęcia, wraz z obiektami towarzyszącymi (dojścia i dojazdy do budynków, śmietnik, zieleń, miejsca postojowe) i infrastrukturą techniczną (przyłącza: kanalizacji sanitarnej do dołów szczelnych, wodociągowe ze studni, drenaż i studnie chłonne), na działkach nr [...] i [...] w K. przy ul. [...].
Jak obszar oddziaływania projektowanych obiektów, o którym mowa w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego wskazał nieruchomości stanowiące działki nr: [...] ,[...] ,[...] [...] ,[...] w K.
W związku z odwołaniem W.K. , Wojewoda decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., znak [...] , na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednol. Dz. U. z 2006r. Nr 156, póz. 1118 z późn. zm.), oraz art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Rozpoznając sprawę ponownie, Starosta decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2008r., znak [...] , na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r - Prawo budowlane (tekst jednol. Dz. U. z 2006r. Nr 156, póz. 1118, z późn. zm. ), oraz art. 104 k.p.a. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M.S, oraz K.T.-P. pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych z pokojami do wynajęcia wraz z obiektami towarzyszącymi ( dojścia do budynków, miejsca postojowe, zieleń itp.) i infrastrukturą techniczną ( kat. obiektu l.), oraz przebudowę sieci SN z napowietrznej na kablową i budowę stacji transformatorowej w K. (kat. obiektu [...], na działkach nr [...] i nr [...] w K.
Jak obszar oddziaływania projektowanych obiektów, o którym mowa w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego wskazał nieruchomości stanowiące działki nr [...], [...] ,[...] .... w K.
Orzekając w ten sposób podał, że Gmina posiada miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zachodniej części obszaru wsi Kościelisko, zatwierdzony uchwałą nr IX/56/2003 Rady Gminy Kościelisko z dnia 23 września 2003 r. (Dz. Urz. Województwa Małopolskiego Nr 403 z 2003r. póz. 4256), zmieniony w części opisowej uchwałą nr XIV/75/07 z dnia 30 października 2007r. (Dz. Urz. Województwa Małopolskiego Nr 95 z 2008r. póz. 704). W myśl art. 86 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, decyzja o warunkach zabudowy dla tego obszaru nie jest wymagana. Zgodnie z ustaleniami tego planu działki nr [...] i [...] leżą w terenach oznaczonych następującymi symbolami:
M14 - w zespole R. - przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową,
mieszkaniowo-pensjonatową oraz związaną z nieuciążliwą działalnością usługową
i gospodarczą, w tym rolniczą oraz niezbędne wewnętrzne drogi dojazdowe towarzyszącą infrastrukturę techniczn;
L2 - leśnych, o małej powierzchni, w tym lasy stanowiące obudowę potoków;
REz - zieleni, o wysokim reżimie ochrony;
RE — rolne (użytki zielone).
Na podstawie § 2 ust. 5 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zachodniej części obszaru wsi K. , pismem z dnia 13 maja 2008r. , znak [...], Wójt Gminy K. (po zasięgnięciu opinii gminnej Komisji ds. Urbanistyki i Architektury z dnia 8 maja 2008r.) wyraził zgodę na odstąpienie od warunków tego planu i zaopiniował pozytywnie projekt budowlany akceptując zaprojektowaną kubaturę nadziemną trzech budynków w stosunki do powierzchni działki nr [...]. Po uwzględnieniu powyższego odstępstwa przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a projekt zagospodarowania działki opracowano zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Inwestycja nie wymagała przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, o czym mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Za prawidłowość przyjętych rozwiązań projektowych, jako zgodnych z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej odpowiada projektant . Oświadczenia w tym zakresie, po myśli art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego, zostały złożone przez projektantów. Na kierowniku budowy ciąży zaś obowiązek realizacji obiektu zgodnie z zatwierdzonym projektem, przy zastosowaniu wyrobów budowlanych dopuszczonych do stosowania w budownictwie, spełniających wymagania określone w projekcie (art. 22 pkt 3 i art. 10 Prawa budowlanego)
Projekt budowlany jest kompletny, spełnia wymagania określone w art. 34 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego . Został opracowany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane.
Inwestor posiada wymagane opinie i uzgodnienia oraz złożył oświadczenie , pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Od decyzji Starosty T. nr [...] z dnia [...] maja 2008r., znak [...] odwołanie wnieśli w terminie W.K., A.K.J. ", Z.K. , S.K. "J. " oraz A.K.J. i M.K.J., ", podnosząc zarzuty powoływane w większości już poprzedniego, w toku postępowania jeszcze przed wydaniem decyzji kasacyjnej Wojewody z dnia [...] grudnia 2007 r., znak [...].
l tak, wskazywali na nieuregulowanie kwestii własności drogi usytuowanej na działce nr [...] po której ma się odbywać dojazd do działki stanowiącej teren inwestycji. Skarżący twierdzili, że po swych poprzednikach prawnych są współwłaścicielami przedmiotowej drogi, zaś Gmina włada nią bezprawie.
Za przeszkodę do wydania w sprawie decyzji uznawali okoliczność, że toczą się postępowania w Sądzie Rejonowym w Z. Wydział Ksiąg Wieczystych oraz w Prokuraturze Rejonowej.
Ponadto, domagali się wykreślenia z dokumentacji budowlanej wszystkich ich działek, którymi -jak podawali - są działki nr [...] ,[...] ,[....] ,[...], obr. K.
Zarzucali, że kubatura projektowanych budynków jest zbyt duża w stosunku do powierzchni działki.
Kwestionowali prawidłowość rozwiązania projektowego w części dotyczącej odprowadzenia ścieków kanalizacji sanitarnej do zbiorników szczelnych.
Domagali się przeniesienia usytuowania projektowanej studni ze szlaku służebności, oraz wyrażali obawę, że w czasie realizacji inwestycji projektowana studnia do głębokości mniejszej niż 30 m zostanie wykonana jako głębsza.
Po rozpoznaniu powyższych odwołań, Wojewoda decyzją z dnia [...] października 2008r, znak [...], na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednol. Dz.U.z 2006r. Nr 156, póz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Przedstawiając w uzasadnieniu dotychczasowy przebiegu postępowania, w dalszych wywodach wyjaśnił, że organ wydający pozwolenie na budowę zobowiązany jest do sprawdzenia wymogów zawartych w art. 35 ust. 1, i art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Których spełnienie warunkuje wydanie pozytywnej decyzji.
Artykuł 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego zobowiązuje do dokonania sprawdzenia: zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. W przedmiotowej sprawie, w związku z wejściem w życie z dniem 8 marca 2008r. uchwały Rady Gminy Kościelisko Nr XIV/75/07 z dnia 30 października 2007 r. w sprawie zmiany uchwały Rady Gminy Kościelisko Nr IX/56/2003 z dnia 23 września 2003 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zachodniej części obszaru wsi Kościelisko w Gm. Kościelisko, przy badaniu zgodności uwzględniono te zmiany.
Artykuł 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakłada obowiązek sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Ponadto, pkt 3 i 4 art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, obliguje do sprawdzenia kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; wykonania - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, a także sprawdzenia projektu -przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu lub jego sprawdzenia zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Artykuł 32 ust. 4 tej ustawy stanowi, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budową.
Wojewoda zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie już orzekał wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2007r., znak [...], w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Decyzja ta odnosiła się jednak do poprzedniego brzmienia zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wówczas obszernie odpowiedział na zarzuty odwołania, zwracał uwagę na kwestie wymagające wyjaśnienia i uzupełnienia w ponownym postępowaniu. Na decyzję tę wniesiona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Występujące w przedmiotowej sprawie okoliczności nie wskazały by istniały przesłanki do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. do czasu zakończenia postępowania sądowego.
W ponownie prowadzonym postępowaniu, zgodnie z wytycznymi decyzji organu odwoławczego: materiał dowodowy został uzupełniony o prawidłowe pełnomocnictwo jednego z inwestorów, lista stron postępowania została rozszerzona, wyeliminowano kolizję budynku nr 1 z istniejącą siecią energetyczną. Ponadto, inwestor uzyskał trybie § 2 ust. 5 zapisów obowiązującego miejscowego planu zgodę na odstępstwo od wymagań dotyczących dopuszczalnej kubatury budynków w stosunku do powierzchni działki. Korekta wniosku złożona w dniu 4 lutego 2008r. uściśliła i zmieniła jego przedmiot zarówno co do zakresu inwestycyjnego, jak i obszaru objętego wnioskiem. Wniosek z dnia 10 lipca 2007r. dotyczył trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych z apartamentami do wynajęcia oraz obiektami towarzyszącymi na działkach nr [...] i [...] w K. , natomiast wniosek skorygowany mówi o: trzech budynkach mieszkalnych jednorodzinnych z pokojami do wynajęcia wraz z obiektami towarzyszącymi (dojścia do budynków, miejsca postojowe, zieleń itp) i infrastrukturą techniczną, oraz o przebudowie sieci SN z napowietrznej na kablową i budowie stacji transformatorowej w K. , na działkach nr [...] i [...] w K. Do skorygowanego wniosku inwestor złożył aktualne oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie to jest kompletne, nosi datę 30 czerwca 2008r. , zaś dotyczy działek nr [...] i [...] . Oświadczenie oraz zebrany materiał dowodowy świadcząc tym, że inwestor jest właścicielem powyższych nieruchomości, czego nie kwestionują również skarżący.
Odpowiadając na wniosek zawarty w odwołaniu o wykreślenie tam wskazanych działek z dokumentacji budowlanej, Wojewoda wyjaśnił, że ani wniosek, ani projekt budowlany, ani zakres udzielonego pozwolenia na budowę, nie obejmuje działek nr [...] ,[...] [...] ... - obr. K.
Zarzuty . dotyczące nieuregulowania stanu prawnego drogi dojazdowej usytuowanej na działce nr [...] oraz kwestionowanie stanowiska zajętego przez Wójta Gminy K. jako zarządcy i władającego działką nr 2 wykraczają zarówno poza zakres postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, jaki i zakres właściwości organu orzekającego w takiej sprawie. Prawo budowlane w art. 34 ust. 3 pkt 3 wymaga aby projekt budowlany podlegający zatwierdzeniu zawierał stosownie do potrzeb: a) oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz dróg lądowych; b) oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą publiczną zgodnie z przepisami o drogach publicznych. Wójt Gminy K. wydając postanowienie nr [...] z dnia [...] września 2007r, znak [...] i decyzję nr [...] z dnia [...] września 2007r., znak [...] ., złożył oświadczenia, o których mowa w art. 34 ust. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, w części dotyczącej możliwości obsługi komunikacyjnej inwestycji. Zakres i posiadanie podstaw do złożenia tego oświadczeń były przedmiotem postępowania wyjaśniającego na etapie postępowania odwoławczego. Wobec zarzutów stron postępowania co do charakteru wyżej wymienionych dokumentów uprawnienia do wydania oświadczeń w sprawie nieruchomości stanowiącej działkę nr 2 na której istnieje droga, wystąpiono do Wójta Gminy K. o wyjaśnienie wątpliwości. Udzielona odpowiedź na wystąpienie potwierdziła, że Wójta Gminy K. działając jako zarządca i władający wydał zarówno oświadczenie o możliwości i warunkach włączenia inwestycji do dróg lądowych, jak i oświadczenie o możliwości połączenia działki inwestycji z drogą publiczną, czyli oświadczenia o których mowa w pkt 3a i pkt 3b ust. 3 art. 34. Strony postępowania były powiadomione o wyjaśnianiu przedmiotowej kwestii oraz o możliwości zapoznania się z uzupełnionym materiałem dowodowym. W związku z tym, że projekt budowlany posiada wszystkie wymagane oświadczania, o których mowa w art. 34 ust 3 pkt 3 a i 3b, brak jest podstaw odmowy udzielenia pozwolenia na budowę z powodu braku dostępu inwestycji do drogi publicznej.
Rozstrzygnięcie zarzutów kwestionujących stan prawny drogi usytuowanej na działce nr 2 leży poza kompetencjami organów administracji architektoniczno-budowlanej prowadzących postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę.
Także okoliczność prowadzenia postępowania dotyczącego wpisu lub wykreślenia uprawnień z tytułu służebności dla terenu inwestycji nie ma znaczenia w prowadzonej sprawie.
Zatwierdzony zaskarżoną decyzją projekt zagospodarowania terenu uwzględnia fakt obciążenia nieruchomości inwestora - działki nr 1 - służebnością przejazdu i przechodu. W pasie tym nie zostały zaprojektowane żadne elementy uniemożliwiające, bądź utrudniające trwale korzystanie z prawa służebności. Okoliczność obciążenia fragmentu tej nieruchomości służebnością nie zmienia faktu, że właściciel nadal nią dysponuje z uwzględnieniem ustalonych warunków służebności. Projektowany odcinek kabla ziemnego w pasie służebności nie prowadzi do naruszenia ustanowionego prawa korzystania z możliwości przejazdu i przechodu.
Co do projektowanego ujęcia wody ze studni oraz odprowadzenia ścieków do dołów szczelnych należy mieć na uwadze, że zapisy § 16 i § 17 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w których ustalono zasady zaopatrywania w wodę oraz odprowadzania i oczyszczania ścieków, dopuszczają rozwiązania przedstawione w projekcie. Projektowane usytuowanie tych urządzeń nie narusza również ustaleń rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nadto, jak wskazuje projekt zagospodarowania terenu, planowana studnia jest usytuowana poza ustanowionym szlakiem służebności.
Kończąc rozważania Wojewoda wskazał, że analiza całości zgromadzonego materiału dowodowego wskazała na wypełnienie przez inwestora warunków określonych art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane , w związku z czym należało udzielić pozwolenia na budowę.
Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2008r, znak [...] , W.K. , Z.K. J.A.K. ", A.K.J., ", oraz M.K.J. " podnosili, że nadal podtrzymując zarzuty składane uprzednio w stosunku do wszystkich wydanych decyzji.
l tak w zakresie drogi na działce nr 2 podkreślali, że ma ona zaledwie szerokość 2,80 m, stanowi drogę polną i trawnik, jest drogą rodzinną, nigdy nie była zaliczana do dróg publicznych, stanowiła własnością rodziców skarżących, zaś obecnie jest ich własnością jako spadkobierców. Odstąpienie od regulacji stanu prawnego służy interesom dewelopera budującego ogromne osiedle na 5-6ha gruntu, podobnie jak dokonana w jego interesie zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wójt Gminy podaje w piśmie z dnia 28 października 2008r. nieprawdę albowiem droga ta nie obsługuje żadnej sąsiadującej zabudowy. Na te okoliczności skarżący wnosili o przeprowadzenie dowodu z wizji w terenie. Zarzucali dalej, że inwestorzy składając poprzednie oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane wiedzieli, że nie są właścicielami przedmiotowej drogi. Takich praw nie wykazała także Gmina K. Wojewoda wydając zaskarżoną decyzję nie podziela ostatecznie zdania radcy prawnego Urzędu Gminy K. , ani Wójta , odnotowanych w protokole ze spotkania dnia 14 maja 2008r., na którym wyjaśniono, że Gmina K. nie posiada aktu własności do działki nr 2 , zaś droga nie może zostać przez nią przejęta bowiem nie ma odpowiednich parametrów.
Wskazywali także, że w ocenie skarżących nadal istnieją przesłanki do wstrzymania wydania pozwolenia na budową do czasu prawomocnego zakończenia postępowań wieczystoksięgowych dotyczących wpisu dokonanego do księgi wieczystej Kw [...] 18 czerwca 2007r. niezgodnie z aktami notarialnymi, który jest bezprawny i nieaktualny. Na skutek powyższego inwestorzy do chwili obecnej nie są właścicielami działki nr 1. Dla ujawnienia tego stanu rzeczy wystarczyło porównać orzeczenia, akty notarialne i zawiadomienie o wpisie. Wszystkie działki skarżących w całej dokumentacji budowlanej i decyzji Starosty T. z dnia 15 maja 2008r. uwzględniane są zatem na podstawie nieprawidłowego zawiadomienia o wpisie. W dniu 18 czerwca 2007r. również bezprawnie , bo bez żadnego orzeczenia, ujawniono prawo służebności drogowej na rzecz działki nr 1 powstałej z działki nr 13 . Działka ta nie ma nadanych praw do służebności postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 23 grudnia 1993r. Dokumenty dołączone do akt budowlanych są nieprawidłowe, a pozwolenia na budowę oparto na majątku skarżących. W tym kontekście skarżący uznawali za bezzasadne twierdzenie Wojewody , że prowadzenie postępowania dotyczącego wykreślenia uprawnienie służebności nie ma znaczenia w sprawie. Zarzucali również, że zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazanie -" inwestorzy są właścicielami działki nr 1 i faktu tego nie kwestionują odwołujący" - jest nieprawdziwe albowiem już od wszczęcia postępowania wskazywali na bezprawność wpisu do księgi wieczystej Kw nr [...]czerwca 2007r. W chwili obecnej inwestorzy nie mogą zaś otrzymać aktualnego zawiadomienia z księgi wieczystej, gdyż trwają postępowania międzyinstancyjne dotyczące wisów do Kw nr [...].
Skarżący twierdzili dalej, że służebność biegnąca pasem szerokości 4 m po działce nr 1 jest ich własnością i nie wyrażają zgodny na żadne inwestycję dotyczące tej części nieruchomości.
Domagali się zmniejszenia kubatury obiektów, która jest zbyt duża w stosunku do powierzchni działki nr 1. W tym zakresie zarzucali również, że w kwestionowanym zawiadomieniu o wpisie celowo ujęto ich działki, tak by inwestorzy mogli zaprojektować duże osiedle.
Wskazywali, że inwestorzy nie poczynili uzupełnień w projekcie budowlanym, zaś braki dotyczą nadal : odprowadzania ścieków i wód opadowych do oczyszczalni, odległości od granic, przebudowy sieci energetycznej, przeniesienia zieleńca poza teren służebności, zmniejszenia kubatury, dojazdu do osiedla odpowiedniej szerokości.
Ponadto , przy piśmie z dnia 7 stycznia 2009r. , w którym W.K. podtrzymał twierdzenie o próbie bezprawnego pozbawienia skarżących majątku, przesłano artykuł prasowy mający świadczyć innych podobnych przypadkach nieprawidłowości w działaniu Sądu Rejonowego w Z.
Poszczególne zarzuty ponoszone w skardze W.K. rozwijała także w pismach z dat : 7 stycznia 2009r., 5 kwietnia 2011 r. , 4 maja 2011 r. oraz niżej wymienionych
W piśmie .W,K, z dnia 20 czerwca 2011 r. , oraz kolejnym - z dnia 28 czerwca2011r. - podpisanym przez W.K. i Z.K.J. " złożono nadto wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia sprawy toczącej się z udziałem skarżących przed Sądem Rejonowym w N. z wniosku M.S. i K.T.-P. o ustanowienie służebności drogi koniecznej po działce nr 2 ,sygn. akt [...]
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji z analogicznym uzasadnieniem.
Uczestnik M.S. wnosił o oddalenie skargi. Podkreślał, że jako inwestor ma dostęp do drogi publicznej oznaczonej jako działka nr 2 , bo jest to działka pozostająca we władaniu gminy, zaś nadto jest współwłaścicielem działek nr [...] , nr [...] i nr [...].
W związku ze śmiercią skarżącego S.K. " J. ", postanowieniem z dnia 28 stycznia 2009r. zawieszono niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne, które podjęto postanowieniem z dnia 13 maja 2011 r., z udziałem spadkobierców wyżej wymienionego, a to W.K. , Z.K.J. , A.K.J. " oraz J.K.J. ".
Wydanym na rozprawie postanowieniem z dnia 8 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 785/11 zarządzono połączenie sprawy niniejszej do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia ze sprawą wszczętą ze skargi W.K. oraz S.K. " J. na wcześniejszą decyzję Wojewody decyzją z dnia [.,..] grudnia 2007 r., znak [...] która to sprawa po podjęciu zawieszonego postępowania była prowadzona do sygn. akt II SA/Kr 1683/11.
W sprawie sygn. akt II SA/Kr 1683/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał w dniu 13 stycznia 2012r., wyrok oddalający skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 - 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. W związku z odrębną kontrolą przedmiotowego postępowania administracyjnego dokonaną nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 stycznia 2012r. , sygn. akt sygn. akt II SA/Kr 1683/11, szczegółowe rozważania w sprawie niniejszej dotyczą postępowania oraz decyzji wydanych w obu instancjach na skutek decyzji kasacyjnej Wojewody decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., znak [...], przy ponownym rozpatrzeniu sprawy na podstawie wniosku zmodyfikowanego przez inwestorów.
Mając na uwadze treść opisanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału i przebiegu postępowania należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zasadnicze znaczenie przy kontroli legalności zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...]października 2008r., znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty nr [....] z dnia [...] maja 2008r., znak [...], mają regulacje zawarte w art. 3 pkt 20, 28 ust. 2, art. 32- 35 i art. 36 ustawy z dnia ustawy z dnia 7 lipca 1994r - Prawo budowlane (tekst jednoł. Dz. U. z 2006r. Nr 156, póz. 1118 z późn. zm. - dalej również w skrócie Pb) a także rozporządzeniach wykonawczych, do których ona odsyła, jak również przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem zmian wynikających z art. 28 ust. 2 - 4 Pb.
Stosownie do art. 28 ust. 2 Pb, stronami w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę są : inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego. Zgodnie zaś z treścią art.3 pkt 20, przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę przymiot strony można przyznać obok właściciela i użytkownika wieczystego także podmiotom, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe do nieruchomości, w tym służebności. Prawa te bowiem są skuteczne erga omnes, podlegają ujawnieniu w księgach wieczystych, do ich ochrony stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności ( art. 251 kc). Nie jest zatem wykluczonym uznanie takich osób w konkretnym przypadku za zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, względnie ich części ( por. Prawo Budowlane. Komentarz Pod redakcją Z. Niewiadomskiego. 4. Wydanie. Wydawnictwo C.H. Beck . W-wa 2011, str.344-345 i tam powołane orzecznictwo).
Szczególne wymogi jakie powinien spełniać wniosek o pozwolenie na budowę oraz warunki jego skutecznego złożenia zostały określone w art. 32 Pb . Kontrola realizacji tam wskazanych przesłanek należy do organu właściwego do wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wśród niezbędnych dokumentów w art. 32 ust. 4 pkt 2 Pb wymieniono oświadczenie składane przez inwestora pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Definicja prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane została określona w art. 3 pkt 11 Pb. Zgodnie z tym przepisem, za prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Wzór oświadczenia został określony w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie ze wzorem( załącznik nr 2 ), składając oświadczenie, o którym mowa, inwestor zobowiązany jest wskazać m.in. oznaczenie tytułu prawnego, z którego wynika jego prawo do dysponowania daną nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie, o którym mowa jest specyficznym środkiem dowodowy, którego istota polega na możliwości poprzestania organu na-twierdzeń i u strony co do faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy lub co do stanu prawnego. Możliwość ta nie oznacza związania organu oświadczeniem, nie wyłącza obowiązku jego oceny oraz przeprowadzenie stosownych dowodów w przypadku podważenia oświadczenia przez wskazanie konkretnych okoliczności ( por. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2007r. , sygn. akt II OSK 577/06, zam. zb.»LEX nr 339429 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1217/05, zam zb. LEX nr 206503).
Regulacje z art. 34 ust. 1- 3b Pb dotyczą wymogów odnoszących się do projektu budowlanego, którego zakres i treść powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych ( art. 34 ust. 2).
Nadto, na podstawie upoważnienia zawartego w art. 34 ust. 6 pkt 1 i 2 Pb wydane zostały rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego ( Dz.U. Nr 120, poz.1133 ), oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 1998 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych ( Dz.U. Nr 126, poz.839 ).
Stosownie do art. 35 ust. 1 Pb :
"1. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1)zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, o której mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;
2)zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; .
3)kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4)wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu -lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7."
Artykuł 35 ust. 3 Prawa budowlanego stanowi, że w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
Jak wynika z treści art. 35 ust. 4 Pb, tylko w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Artykuł 7 k.p.a stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej , której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 §1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.04.2005r. III SA/Wa 180/05, zam. zb. LEX nr 166546 ).
Uwzględnienie dyspozycji wynikających z powyższych przepisów ma wpływ na realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, o której mowa w art. 8 k.p.a.
Powołane wyżej zasady proceduralne obowiązują także przy ustalaniu kręgu stron postępowania administracyjnego. Ma ona zaś zasadnicze znaczenie z uwagi na treść art. 10 k.p.a. Obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu - któremu odpowiada prawo stron do czynnego udziału w każdym jego stadium - obejmuje fazę wszczęcia postępowania, fazę postępowania wyjaśniającego, fazę między zakończeniem postępowania wyjaśniającego, a wydaniem decyzji oraz fazę podejmowania decyzji ( M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, s. 150). Naruszenie zasady o czynnego udziału strony w postępowaniu jest kwalifikowaną wadą procesową będącą przesłanką wznowienia postępowania ( art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).
Należy też zwrócić uwagę, że art. 107 § 1 k.p.a wymienia wśród koniecznych elementów decyzji oznaczenie strony lub stron. Decyzja, która nie zawiera wszystkich składników określonych w art. 107 § 1 lub w przepisach szczególnych, jest decyzją wadliwą. W doktrynie podkreśla się że organ nie może ograniczyć się do oznaczenia jako stron osób, na których żądanie postępowanie zostało wszczęte, bowiem brak podstaw prawnych różnicowania stron na takie, które są adresatami decyzji i te, którym się doręcza decyzję. Jeżeli bowiem dany podmiot ma status strony postępowania, to bez względu na przyczyny uzyskania takiego statusu, powinien być wymieniony w decyzji administracyjnej jako strona postępowania (tak mi in. A. Wróbel ,komentarz do art. 107 k.p.a.,LEX 2009). Oznaczenie strony, którą jest osobą fizyczną polega co najmniej na wskazaniu jej imienia (imion) i nazwiska W przypadku do osób prawnych, państwowych jednostek organizacyjnych i organizacji społecznych nieposiadających osobowości prawnej , względnie innych podmiotów posiadających na gruncie określonych stosunków z zakresu prawa administracyjnego zdolność prawną, należy podać ich nazwę oraz siedzibę . Nadto, w art. 32 ust. 5-6 zostało zawarte upoważnienia dla ministra właściwego do spraw budownictwa gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej do określania w drodze rozporządzenia między innymi wzoru decyzji o pozwoleniu na budowę, przy czym jak w nim podano, wzór takiej decyzji winien uwzględniać nie tylko dane osobowe inwestora, ale także innych stron postępowania. W opracowanym wzorze, stanowiącym załącznik nr 3 do w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę, nie ma wyodrębnionej pozycji dotyczącej innych stron niż inwestor. Merytorycznie właściwym miejscem dla oznaczenia innych stron są punkty we wzorze w części stanowiącej osnowę przeznaczone dla określeniu obszaru oddziaływania obiektu budowlanego. Uwzględniając bardziej liberalne poglądy doktryny i orzecznictwa, oznaczenie stron w uzasadnieniu, albo nawet w tzw. rozdzielniku będącym częścią decyzji, nie stanowi wady uzasadniającej eliminację tak wydanego aktu z obrotu prawnego.
Odnosząc te uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy wskazać, że decyzja Starosty T. nr [...] z dnia 15 maja 2008r., znak [...], nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 k.p.a zarówno w zakresie uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego. Ma ono w znacznej części charakter blankietowy. Pozbawione bowiem jest szeregu koniecznych ustaleń upoważniających do stwierdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, kompletności projektu budowlanego oraz posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Organ pierwszej instancji nie tylko nie wyjaśnił podstawy prawnej decyzji, ale nawet nie przytoczył treści przepisów techniczno-budowlanych mających znaczenia w konkretnym stanie faktycznym . Ta ogólnikowość cechuje również kwestię zbadania zgodności projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, gdzie poprzestano na zacytowaniu określonych regulacji, jednakże bez właściwej analizy stanu faktycznego. Starosta nie odniósł się też do licznych zarzutów zgłaszanych konsekwentnie przez W.K. , S.K.J. " , Z.K.J. " , A.K. " J. " - s. W.A.K. " J. - , M.K. " J. w toku całego postępowania w pismach, powtarzanych potem w odwołaniach, które pozostały aktualne również przy ponownym rozpatrzeniu sprawy pomimo zmiany wniosku i projektu budowlanego. Tak wydana decyzja narusza wymogi przewidziane w art. 7 k.p.a, art. 77 § 1 k.p.a, 80 k.p.a w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak również narusza zasadę z art. 8 k.p.a.
Decyzja organu pierwszej instancji budzi zastrzeżenia pod katem jej wykonalności z uwagi na niewymienienie w rozstrzygnięciu wszystkich obiektów towarzyszących budowie trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych z pokojami do wynajęcia. Do takich obiektów towarzyszących zaliczono dojścia do budynków, miejsca postojowe, zaś w pozostałości zastosowano ogólnikowy, nic nie mówiący skrót -" itp." Tak treść narusza również przepisy rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę( załącznik nr 3 ), z którego wynika obowiązek podania nie tylko nazwy i rodzaj oraz adres całego zamierzenia budowlanego, ale również wymienienia rodzaju(ów) obiektu(-ów) bądź robót budowlanych.
Nadto, projekt budowlany wymienia także jako jego odrębny element projekt zjazdu. Takie opracowanie oznaczono jako tom VI. Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji nie obejmuje wprost pozwolenia na budowę zjazdu, Jako obiektu budowlanego, co pozostaje w sprzeczności z zatwierdzoną dokumentacją.
Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu pierwszej instancji jest nieprawidłowe także z tej przyczyny, że wskazuje jako przedmiot ogólnikowo przebudowę sieci SN z napowietrznej na kablową i budowę stacji transformatorowej w K. Ani z osnowy decyzji, ani z uzasadnienia nie wynika jednak, czy rozstrzygnięcie obejmuje tylko etap l. - tj. przebudowę sieci napowietrznej pomiędzy istniejącymi słupami nr H9 a H16, czy również przebudowę sieci napowietrznej pomiędzy istniejącymi słupami H8 a H9. Cześć tytułowa tomu V. projektu budowlanego, gdzie jako obiekt wskazano - przebudowa sieci SN z napowietrznej na kablową oraz budowa stacji transformatorowej 15/0,4kV - etap l. może naprowadzać na węższy zakres inwestycji. Z legendy części graficznej projektu zagospodarowania zawartego w tomie V. projektu budowlanego i dodatkowo w tomie l. wynika, że przedstawiony tam etap II. ma być realizowany na podstawie odrębnego wniosku. W tej sytuacji nie wyjaśniono jednak, czy stan powyższy odpowiada warunkom przyłączenia nr [...] danym przez [...] z 17 września 2007r. dla zaopatrzenia w energię elektryczną trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych z pokojami do wynajęcia , czy mające powstać budynki będą miały zapewnioną dostawę energii elektrycznej bez realizacji etapu II., względnie, czy co do inwestycji objętej etapem II. wydano już pozwolenia na budowę, lub czy takie postępowanie jest w toku. Dodatkowo należy wskazać na rysujące się wątpliwości co do prawidłowości etapowania inwestycji polegającej na przebudowie sieci SN, zważywszy choćby na fakt, że przewidziane do demontażu istniejące przewody przebiegają kolejno przez działki nr [ jako II. etap sieć SN przebiegać ma po działkach nr : [...] właściciele sprzeciwiali się inwestycji, oraz po działce nr [...]ej współwłaściciele B.S małżonkowie A.S byli stronami niniejszego postępowania (co do stanu prawnego działek - wypis z rejestru gruntów znajdujący się w tomie V. projektu budowlanego str. ). Powyższe kwestie należy uznać za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Artykuł 33 ust. 1 Pb, stanowi bowiem, że " Pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołu obiektów, inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego." Także z zasad wyrażonych w art. 5 ust. 1 Pb, wynika, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając warunki użytkowe zgodne z przeznaczeniem obiektu, między innymi w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną.
Zatwierdzony w sprawie niniejszej projekt budowlany nie został sporządzony zgodnie z przepisami prawa. Jako przykład powyższego można wskazać, że wbrew regulacji z § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, przedmiotowy projekt ani na stronie tytułowej, ani w innym miejscu nie zawiera wykazu załączonych do projektu wymaganych przepisami szczególnymi uzgodnień, pozwoleń lub opinii, także specjalistycznych, oraz, stosownie do potrzeb, oświadczeń właściwych jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 34 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Projekt ten nie został ujęty w tomy adekwatnie do wskazań zawartych do w § 6 ust. 2 rozporządzenie. Wbrew wymogom z § 6 ust. 1 rozporządzenia, poszczególnych tomów nie oprawiono w okładkę, w sposób uniemożliwiający ich dekompletację, co dotyczy w szczególności dokumentacji geotechnicznej, tomu IV -elektryczne instalacje wewnętrzne, oraz tomu V. - przebudowa sieci SN z napowietrznej na kablową oraz budowa stacji transformatorowej - etap l.
Projekt budowlany jest wewnętrznie sprzeczny. Przykład tego stanu rzeczy stanowi okoliczność, że na projekcie zagospodarowania w tomie l. zaznaczono przebieg służebności, której nie naniesiono na projekcie zagospodarowania w tomie V. Wewnętrznie sprzeczna jest np. część opisowa i graficzna projektu zagospodarowania zawartego w tomie l. Z części opisowej wynika bowiem, że " na terenie inwestycji przewiduje się nasadzenie drzew ozdobnych pasem biegnącym granicą północno-zachodnią i północno-wschodnią. Zupełnie inne rozwiązania przewiduje część graficzna projektu zagospodarowania w skali 1:500, a jeszcze inne mapka dotyczą niwelacji terenu w skali 1:250.
Z części opisowej i graficznej projektu zagospodarowania wynika, że działki nr[...] są na obszarze oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolami M14 i REz, podczas gdy ustalenia organu pierwszej instancji wskazują, że działki te znajdują się w terenach oznaczonych następującymi symbolami: M14, L2 , REz , RE.
Powyższe dodatkowo wskazuje na niewykonanie przez organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy obowiązków wyrażonych w art. 35 ust. 1 pkt 1Pb , a także wynikających z przepisów art. 7 k.a.p. , art. 77 § 1oraz art. 80 k.pa.
W myśl definicji legalnej zawartej w art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednol. Dz.U.z 2007r. Nr 19, póz. 115 z późn. zm. ), zjazd - to połączenie drogi publicznej z nieruchomością położoną przy drodze, stanowiące bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz.717 z późn. zm.) wynika, że nie chodzi tu o zjazd na drogę wewnętrzną albo powstałą w związku z ustanowieniem służebności drogowej.
W przedmiotowym projekcie budowlanym, a w szczególności w projekcie zagospodarowania, ( tomy l. ) działkę nr 2 ma następować zjazd z działki nr 1, uznaje się za drogę publiczną, będącą drogą gminną, co jest dowolne i nie znajduje potwierdzenia w dokumentach zgromadzonych w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Z materiałów zgromadzonych w postępowania odwoławczym wynika już jednoznacznie, że droga na działce nr 2 ne jest drogą publiczną. Do tego dochodzą sprzeczności w projekcie budowlanym dotyczącym budowy zjazdu, albowiem w tomie VI., stanowiącym projekt zjazdu indywidualnego, w danych ogólnych opisu technicznego nie wymienia się działki nr 2 podając iż przedmiotem inwestycji jest budowa zjazdu z drogi gminnej działka nr 14na działkę nr 1. Powyższe dowodzi naruszenia przez organ pierwszej instancji obowiązków wynikających z art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3Pb.
Zważyć należy dalej, że jedynie ze sporządzonej listy ( k. akt organu pierwszej instancji), później powielanej wynika, że za strony postępowania byli uznawani przy ponownym rozpatrzeniu sprawy : inwestorzy - działki nr 1 i nr 3 Gmina K - działka nr2 W.K.działki 4 7, ze wskazaniem służebności na działce nr 1; S.K. - działki nr 6 nr 5 ze wskazaniem służebności na działce nr-1; A nr 9 ze wskazaniem służebności na działce nr 1; Z.K.działka nr 10 ze wskazaniem służebności na działce nr 1; M.K.J." - działka nr 11 ze wskazaniem służebności na działce nr 1; A.Kjdziałka nr 12 ze wskazaniem służebności na działce nr 1. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji nie dokonano bowiem ustaleń dotyczących kręgu stron, nie oceniono zgromadzonych na tę okoliczność dowodów, oraz nie wyjaśniono sposobu zastosowania w sprawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Brak w szczególności jakichkolwiek rozważań dotyczących przesłanek branych pod uwagę w celu określenia obszaru oddziaływania inwestycji. Podmiotów uznanych za strony - poza inwestorami - nie wymieniono jako adresatów nawet rozdzielniku będącym elementem decyzji Starosty nr z dnia 15 maja 2008r, znak [...]organu pierwszej instancji narusza zatem i w tym zakresie wymogi wynikające z art.7 k.p.a., art. 77§ 1 k.p.a, art. 80 k.p.a., a także co do oznaczenia adresatów - art. 107 § 1 k.p.a oraz przepsy rozporządzenia wykonawczego wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 32 ust. 5,6 Pb .
Podobna, negatywna ocena dotyczy decyzji organu drugiej instancji, które powielił wytykane wyżej uchybienia z tą różnicą, że podjął próbę odpowiedzi na zarzuty odwołania. W większości wypadków uczynił to jednakże błędnie.
l tak, Wojewoda nie podał kompleksowej analizie przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wykazania zgodności projektu budowlanego z jego ustaleniami, w szczególności zaś kompetencji Wójta Gminy K do wyrażenie w piśmie z dnia 13 maja 2008r. opinii akceptującej odstąpienie przez inwestorów od warunków miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie zaprojektowanej kubatury nadziemnej w stosunku do powierzchni działki nr 1, jak również skuteczności wydanej przez ten organ pozytywnej opinii, w której nie powołano podstawy prawnej.
Nie jest prawdziwe twierdzenie Wojewody projekt budowlany, ani zakres udzielonego pozwolenia na budowę nie obejmuje działek nr [...] K, co wynika z uprzednio czynionych wywodów. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu pierwszej instancji jest nieprecyzyjne, zaś wyżej wskazane działki pojawiają się w projekcie budowlanym przy okazji rozwiązań dotyczących budowy zjazdu - działka 2 oraz w pozostałości jako teren planowanej przebudowy sieci SN - etap II. O ile skarżącym przymiot stron został przyznany jak się wydaje ze sporządzonej listy z uwagi na posiadanie służebności gruntowej obciążającej działkę nr 1, to zważyć należy, przy nieprecyzyjność rozstrzygnięcia co do zakresu udzielonego pozwolenia na budowę, powoduje, że taki status skarżący winni posiadać również z uwagi na projektowana przebudowę sieci SN.
Nie jest tak, jak podaje Wojewoda że zarzuty dotyczące nieuregulowania stanu prawnego drogi dojazdowej usytuowanej na działce nr 2oraz kwestionowanie stanowiska zajętego przez Wójta Gminy K, jako zarządcy i władającego działką nr 2wykraczają poza zakres postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę.
Jednym z warunków uznania nieruchomości za działkę budowlaną, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym , jest dostęp do drogi publicznej. Przez dostęp do drogi publicznej, w myśl tej ustawy ( art. 12 pkt 14), należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, istotne w stanie faktycznym sprawy, przepisy w ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych miały następujące brzmienie: " Art. 1. Drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych.
Art. 2.1. Drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie:
1) drogi krajowe;
2) drogi wojewódzkie;
3) drogi powiatowe;
4) drogi gminne.
2. Ulice leżące w ciągu dróg wymienionych w ust. 1 należą do tej samej kategorii co te drogi.
3. Drogi publiczne ze względów funkcjonalno-technicznych dzielą się na klasy określone w warunkach technicznych, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, póz. 1118 i Nr 170, póz. 1217), jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.
Art. 2a. 1. Drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa.
2. Drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy.
Art. 3. Drogi publiczne ze względu na ich dostępność dzielą się na:
1) drogi ogólnodostępne;
2) drogi o ograniczonej dostępności, w tym autostrady i drogi ekspresowe. Art. 7. 1. Do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym nzaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych.
2. Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu.
3. Ustalenie przebiegu istniejących dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy.
Art. 8. 1. Drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowe do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców, place przed dworcami kolejowymi, autobusowymi i portami oraz pętle autobusowe, są drogami wewnętrznymi.
1a. Podjęcie przez radę gminy uchwały w sprawie nadania nazwy drodze wewnętrznej wymaga uzyskania pisemnej zgody właścicieli terenów, na których jest ona zlokalizowana.
2. Budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i oznakowanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku - do właściciela tego terenu."
Uprzednio powołano już legalna definicję zjazdu.
W sprawie niniejszej nie pojawiały się twierdzenia , że działka nr 2jest drogą krajową, wojewódzką albo powiatową. Z żadnego dokumentu zgromadzonego w aktach administracyjnych nie wynika także, by jako droga lokalna niezaliczona do innych kategorii, stanowiąc uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, zaliczona została do kategorii dróg gminnych w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu, albo by istniała uchwała rady gminy ustalająca przebiegu istniejących dróg gminnych , dotycząca tej działki. Z wypisu z ewidencji gruntów nie wynika by droga ta stanowiła własność Gminy K, która figuruje w nim jedynie jako podmiot władający działką nr 2 Stan taki potwierdziły ostatecznie również dokumenty uzyskane przez organ drugiej instancji, w uzupełniającym postępowaniu wyjaśniającym. ). Uzyskane dotąd w sprawie materiały wskazują, że przedmiotowa droga jest drogą wewnętrzną , co odpowiada jej przeznaczeniu ustalonemu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Materiał zgromadzony dotąd w aktach administracyjnych - także w postępowaniu odwoławczym - nie pozwala też na przyjęcie, że Gmina K albo jej jednostki organizacyjne sprawują, zarząd przedmiotową drogą jako drogą wewnętrzną. Zarząd nie jest stanem faktycznym, lecz pranym, stąd nie może wynikać tylko władania (posiadania).
Skarżący podnosili , że przedmiotowa droga jest drogą wewnętrzną będącą ich współwłasnością wskutek dziedziczenia po rodzicach. Powyższego nie udowodnili stosownymi dokumentami urzędowymi, których jednakże nie żądały j organy obu instancji pomimo takiej powinności.
Uwzględniając powyższe należy uznać, że postanowienie Wójta Gminy K z dnia 11 września 2007r. Nr 128, znak [...] budzi zastrzeżeń w części, w jakiej wyrażone w nim uzgodnienie dotyczy drogi gminnej i istniejącego zjazdu na działce nr [...]akże ewentualnej jego przebudowy. O ile zaś określa ono, że włączenia trzech budynków mieszkalnych na działce stanowiącej teren inwestycji do drogi publicznej ma nastąpić poprzez drogę na działce nr2 będącą we władaniu gminy, to takie stwierdzenie nie przesądza o uprawnieniu inwestorów do korzystania z przejazdu po tej działce. Dla korzystania z drogi inwestor winien posiadać tytuł prawny wywodzony z praw rzeczowych.
Z kolei decyzja Wójta Gminy K z dnia września 2007r., Nr [...] nie może zostać uznana za skuteczne upoważnienie do na lokalizacji zjazdu do nieruchomości będącej terenem inwestycji na działce nr 2do momentu wykazania, że przedmiotowy zjazd znajduje się na drodze gminnej, jako jednej z kategorii dróg publicznych.
W sprawie niniejszej do chwili obecnej inwestorzy nie przedłożyli dokumentu dowodzącego ich prawa do korzystania z drogi na działce nr 2Jeżeli nawet in nabyli współwłasność nieruchomości stanowiących działki nr [...]dla zapewnienia komunikacji z drogą publiczną gminną [...]alizowaną na działce nr [...]zbędnym jest wykazania prawa do korzystania z drogi na działce nr 2
Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenie, że okoliczność prowadzenia postępowania dotyczącego wpisu lub wykreślenia uprawnień z tytułu służebności dla terenu inwestycji nie ma znaczenia w prowadzonej sprawie jest zupełnie dowolne, jako niepoparte ustaleniami.
Równie dowolna jest odpowiedź na zarzuty dotyczące projektowanego ujęcia wody ze studni oraz odprowadzenia ścieków do dołów szczelnych, skoro stwierdzenie, że nie doszło do naruszenie ustaleń rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie zostało poparte wskazaniem na brzmienie konkretnych przepisów, które należało odnieść do faktów wynikających z projektu budowlanego.
Budzi zastrzeżenia lapidarne stwierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji, że okoliczność prowadzenia postępowania dotyczącego wpisu lub wykreślenia uprawnień z tytułu służebności dla terenu inwestycji nie ma znaczenia w prowadzonej sprawie. W konkretnym stanie faktycznym, z uwagi na określoną treść służebności ustanowionych na rzecz nieruchomości stanowiącej teren inwestycji albo ją obciążających, a także specyfikę domniemań związanych z określonymi wpisami w księgach wieczystych , rozstrzygnięcie określonych kwestii w postępowaniu wieczystoksięgowym, może bowiem zostać uznane za zagadnienie wstępne. Każdocześnie, w przypadku sporu, rozważenie powyższego wymaga dogłębnej analizy, której w sprawie niniejszej nie przeprowadzono.
W razie sporu co do treści złożonego przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na tę okoliczność, w ramach przysługujących mu kompetencji , w szczególności zaś winien zgromadzić i ocenić stosowne dokumenty urzędowe. W sprawie niniejszej, pomimo zarzutów skarżących dotyczących również złożonego przez inwestorów przy ponownym rozpatrzeniu sprawy oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie zgromadzono w aktach administracyjnych aktualny dokumentów urzędowych w postaci wypisów z ksiąg wieczystych wymienionych w tym oświadczeniu.
Co do zasady trafnie wskazał Wojewoda , że ustanowienie na nieruchomości stanowiącej działkę nr 1 służebności drogowej nie pozbawia inwestorów prawa do dysponowania nią na cele budowlane, rodząc jedynie obowiązek respektowania istniejącego w tym zakresie ograniczenia. Nie mogą oni podejmować takich działań, które trwale uniemożliwiałyby albo utrudniały korzystanie z prawa przejazdu, przechodu i przegonu ustalonym szlakiem. Skoro' jednakże wskazanie na usunięcie możliwych kolizji uprawnień w projekcie budowlanym nie jest prawdziwe w zakresie zagospodarowania działki nr 1 przez nasadzenie drzew n szlaku służebności, także ten zarzut skargi należy uznać za zasadny.
Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej w wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych. Wyżej wskazane uchybienia stanowią podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty nr [...] 15 maja 2008r., znak na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. " a" i " c "p.p.s.a., przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego. Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu. W sprawie niniejszej z uprzednio wskazanych przyczyn taka kontrola jest niemożliwa, a wypowiadanie wiążących ocen z zakresu prawa materialnego przedwczesne ( por. wyrok NSA z 10.02.1981r. , SA 910/80, ONSA 1981, nr 1 , póz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia , WP LexisNexis W-wa 2005 str. 1451. 14 ).
Wojewódzki Sąd Administracyjny pomijając wniosek o przeprowadzenie wizji miał na uwadze brzmienie art. 54 ust. 2 p.p.s.a., z którego wynika, że sąd rozpoznając skargę orzeka na podstawie akt sprawy postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 106 § 2 p.p.s.a. - sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Nie ma zatem w postępowaniu sądowym możliwości przeprowadzania dowodu z oględzin.
Brak było podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania na wniosek W.K. ZkJ czasu prawomocnego zakończenia sprawy toczącej się z udziałem skarżących przed Sądem Rejonowym w N.z wniosku M.S K.T służebności drogi koniecznej po działce nr 2 sygn. akt [...]wa ta nie ma charakteru prejudycjalnego dla niniejszej w rozumieniu art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. choćby z tego już powodu, że przeprowadzana kontrola dotyczy uprzednio wydanych aktów administracyjny.
Wskazana okoliczność może mieć jednak znaczenie w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt l. w sentencji wyroku, zaś rzeczą organów przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie wydanie stosownego rozstrzygnięcie po eliminacją wytkniętych uchybień.
Podstawę prawną orzeczenia zawartego wpkt l).sentencji wyroku stanowi art. 152 p.p.s.a..
O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono jak w pkt III. sentencji wyroku , biorąc za podstawę treść art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło