II SA/Kr 798/17

WyrokWSA w Krakowie2017-09-08

Skład orzekający: Małgorzata Łoboz, Tadeusz Kiełkowski, Beata Łomnicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest wymierzenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, w sytuacji gdy toczy się postępowanie legalizacyjne dotyczące samowolnie wybudowanego obiektu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że toczące się postępowanie legalizacyjne dotyczące samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego nie wyklucza możliwości wymierzenia inwestorowi kary z tytułu nielegalnego użytkowania tego obiektu. Przystąpienie do użytkowania obiektu bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie lub skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy stanowi naruszenie prawa, niezależnie od tego, czy obiekt został wybudowany legalnie, czy też w warunkach samowoli budowlanej i jest przedmiotem postępowania legalizacyjnego.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło wniosek o wymierzenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania samowolnie wybudowanej instalacji zaśnieżania stoku narciarskiego. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania, następnie po uchyleniu postanowienia przez organ II instancji i WSA, organ I instancji ponownie odmówił wymierzenia kary, uznając, że instalacja była nieczynna lub że toczy się postępowanie legalizacyjne. Organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, argumentując, że postępowanie legalizacyjne wyklucza możliwość wymierzenia kary za nielegalne użytkowanie. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędzia WSA Beata Łomnicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 25 kwietnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 13 lutego 2017 r. znak [...] zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej Stowarzyszenia [...] z siedzibą w B. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2017 r. nr [...] znak: [...] na podstawie: - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.) - art. 57 ust. 7 i art. 80 ust. 2 pkt 2 i 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm., dalej: u.p.b.); po rozpatrzeniu zażalenia strony skarżącej - Stowarzyszenia [...] z siedzibą w B. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nr [...] z dnia 13 lutego 2017 r. znak: [...], którym odmówiono wymierzenia na wniosek Stowarzyszenia [...] z siedzibą w B. z daty 14 stycznia 2015 r. inwestorowi C. Sp. z o.o. Sp.K. z siedzibą w R. , [...], [...] kary z tytułu nielegalnego użytkowania samowolnie wybudowanej instalacji zaśnieżania stoku narciarskiego na terenie ośrodka "[...]" w miejscowości R. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 19 stycznia 2015 r. na dziennik podawczy PINB wpłynął wniosek strony skarżącej z dnia 14 stycznia 2015 r. o wszczęcie postępowania, w zakresie wymierzenia Inwestorowi - C. Sp. z o.o. Sp.K. kary z tytułu nielegalnego użytkowania samowolnie wybudowanych - wyciągu narciarskiego krzesełkowego z dolnym i górnym stanowiskiem, instalacji oświetleniowej stoku narciarskiego oraz instalacji zaśnieżania stoku narciarskiego, na terenie ośrodka "[...]" w miejscowości R.. Postanowieniem nr [...] z dnia 4 lutego 2015 r. PINB, działając na podstawie 61a k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek strony skarżącej z dnia 14 stycznia 2015 r., którym wniesiono o " wszczęcie z urzędu postępowania w zakresie wymierzenia Inwestorowi - C. Sp. z o.o. Sp.K., kary z tytułu nielegalnego użytkowania samowolnie wybudowanych - wyciągu narciarskiego krzesełkowego z dolnym i górnym stanowiskiem, instalacji oświetleniowej stoku narciarskiego oraz instalacji zaśnieżania stoku narciarskiego, na terenie ośrodka "[...]" w miejscowości R.". Od powyższego postanowienia strona skarżąca złożyła zażalenie. [...]WINB postanowieniem nr [...] z dnia 22 lipca 2015 r., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wyrokiem z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1229/15 WSA w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie MWINB z oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. W toku ponownie prowadzonego postępowania pismem z dnia 12 kwietnia 2016 r., zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia na wniosek strony skarżącej z daty 14 stycznia 2015 r. inwestorowi C. Sp. z kary z tytułu nielegalnego użytkowania samowolnie wybudowanych instalacji zaśnieżania stoku narciarskiego na terenie ośrodka " [...] w miejscowości R.. W dniu [...] maja 2016 r. na przedmiotowych działkach zostały przeprowadzone przez pracowników PINB oględziny, w trakcie których ustalono, że instalacja zaśnieżania stoku narciarskiego - pozostaje nieczynna. W odniesieniu do kwestii użytkowania strony przedstawiły swoje stanowiska w oświadczeniach złożonych do protokołu. Po uzgodnieniu z wszystkimi stronami obecnymi podczas oględzin odstąpiono od oględzin całości przedmiotu postępowania, z uwagi na fakt, iż po zakończeniu sezonu zimowego instalacja zaśnieżania jest nieczynna. Załącznik protokołu oględzin stanowią kopie oświadczenia stron oraz dokumentacja fotograficzna. W tak ustalonym stanie rzeczy w dniu 8 czerwca 2016 r., PINB wydał decyzję, którą odmówiono wymierzenia na wniosek strony skarżącej inwestorowi C. Sp. z o.o. Sp.K. kary z tytułu nielegalnego użytkowania samowolnie wybudowanych instalacji zaśnieżania stoku narciarskiego. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła strona skarżąca. [...]WINB postanowieniem nr [...] z dnia 31 sierpnia 2016 r., uchylił zaskarżoną decyzję PINB w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W dniu [...] stycznia 2017 r. PINB przeprowadził kolejne oględziny instalacji naśnieżania stoku narciarskiego na terenie ośrodka [...], w trakcie którch stwierdzono, że przedmiotowa instalacja jest użytkowana. Przedstawiciele stron złożyli w trakcie oględzin oświadczenia stanowiące załącznik do protokołu oględzin. W tak ustalonym stanie rzeczy PINB wydał zaskarżone postanowienie nr [...] z dnia 13 lutego 2017 r., którym odmówił wymierzenia na wniosek strony skarżącej inwestorowi C. Sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą w R. , kary z tytułu nielegalnego użytkowania samowolnie wybudowanej instalacji zaśnieżania stoku narciarskiego na terenie ośrodka [...]" . Na powyższe postanowienie strona skarżąca wniosą zażalenie. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy i w uzasadnieniu podkreślił, że w myśl art. 153 p.p.s.a. organy nadzoru budowlanego orzekające w niniejszej sprawie związane są stanowiskiem oraz wskazaniami zawartymi w wyroku WSA w Krakowie z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1229/15. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności wymierzenia na wniosek Stowarzyszenia [...] z siedzibą w B. ul. [...] z dnia 14 stycznia 2015 r. inwestorowi C. Sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą w R. , [...], [...] kary z tytułu nielegalnego użytkowania samowolnie wybudowanej instalacji zaśnieżania stoku narciarskiego na terenie ośrodka [...]" położonej w miejscowości R.. Niniejsze postępowanie zostało wszczęte w związku z wnioskiem Stowarzyszenia z dnia 14 stycznia 2015 r. o wszczęcie postępowania, w zakresie wymierzenia Inwestorowi - C. Sp. z o.o. Sp.K. kary z tytułu nielegalnego użytkowania samowolnie wybudowanych - wyciągu narciarskiego krzesełkowego z dolnym i górnym stanowiskiem, instalacji oświetleniowej stoku narciarskiego oraz instalacji zaśnieżania stoku narciarskiego, na terenie ośrodka " [...]" w miejscowości R.. Organ powołał treść art. 31 § 1 k.p.a. i wskazał, że stowarzyszenie zostało dopuszczone do udziału w niniejszym postępowaniu na prawach strony po pozytywnej weryfikacji przesłanek określonych a art. 31 § 1 k.p.a. postanowieniem organu I instancji nr [...] z dnia 2 stycznia 2017 r., znak: [...] W konsekwencji należy uznać, że krąg stron niniejszego postępowania został ustalony przez PINB w sposób prawidłowy i pozostaje on tożsamy w postępowaniu zażaleniowym. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 r., poz. 2255) 1. W sprawach, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 5 ustawa Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. - przyp [...]WINB], wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, w tym do zgłoszeń i zawiadomień, o których mowa w art. 30, art. 31, art. 54 i art. 71 ustawy zmienianej w art. 5, w stosunku do których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nie upłynął termin do wniesienia sprzeciwu, stosuje się przepisy dotychczasowe. 2. W sprawach, o których mowa w art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu nadanym niniejsza ustawa. Ww. ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2017 r., dlatego też w niniejszej sprawie będą miały zastosowanie przepisy ustawy prawo budowlane w dotychczasowym brzmieniu. Podstawę materialne prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 57 ust. 7 u.p.b. Organ podkreślił, że przepisy ustawy Prawo budowlane formułują ogólną zasadę, że do użytkowania obiektu budowlanego można przystąpić po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy i nie wniesieniu przez ten organ sprzeciwu wobec przystąpienia do użytkowania w terminie 14 dni bądź też po uzyskaniu decyzji pozwolenia na użytkowanie w przypadkach wskazanych w art. 55 u.p.b. Dalej mając na uwadze brzmienie art. 57 ust. 7 u.p.b., organ wskazał, że przesłanką wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego jest przystąpienie do użytkowania obiektu z naruszeniem art. 54 i 55 u.p.b. tj. pomimo braku dokonania skutecznego zgłoszenia zakończenia budowy, co do którego nie został wniesiony sprzeciw lub wniesienia takiego sprzeciwu przez organ nadzoru budowlanego albo pomimo braku uzyskania wymaganej decyzji pozwolenia na użytkowanie bądź wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Ponadto podniósł, że należy mieć na uwadze, że organ nadzoru budowlanego w każdym przypadku jest zobowiązany do ustalenia czy nie doszło do przedawnienia możliwości wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania zgodnie z art. 68 Ordynacji Podatkowej. Organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na znaczną surowość kary pieniężnej, organ I instancji winien był wnikliwie przeprowadzić postępowanie administracyjne, mające na celu wyjaśnienie, czy przesłanka polegająca na przystąpieniu do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wystąpiła i w sposób wyczerpujący zgromadzić materiał dowodowy, świadczący o naruszeniu prawa przez inwestora. W protokole oględzin z dnia [...] maja 2016 r., PINB wskazał, że instalacja zaśnieżania stoku narciarskiego - pozostaje nieczynna. Obecna podczas oględzin S. C. - przedstawicielka Stowarzyszenia oświadczyła, że Stowarzyszenie [...] dokonując zgłoszenia użytkowania powstałego nielegalnie w 2009 r. wyciągu krzesełkowego, instalacji do naśnieżania i oświetlenia stoku narciarskiego w styczniu 2016 r., przedłożyło materiał dowodowy w postaci nagrań wideo, obrazujący użytkowanie wszystkich wymienionych obiektów. Obiekty były użytkowane pomimo, że nadzór budowlany nie, zatwierdził projektu budowlanego, co jest faktem powszechnie znanym (...). Ponadto Prezes Zarządu C. Sp. z o.o. Sp. K w siedzibą w R. - T. A. oświadczył, iż zarówno wyciąg krzesełkowy, jak również instalacje oświetlenia i naśnieżania były użytkowane bez ostatecznej zgody na użytkowanie w okresie zawartym we wniosku Stowarzyszenia. W dniu [...] stycznia 2017 r., podczas kolejnych oględzin miejsca sporu stwierdzono, że instalacja zaśnieżania stoku narciarskiego, z uwagi na trwający sezon zimowy, jest użytkowana. Prezes Zarządu C. Sp. z o.o. Sp. K w siedzibą w R. T. A. oświadczył, że instalacja zaśnieżania oraz wyciąg narciarski, które są w trakcie postępowania zmierzającego do zalegalizowania ww. obiektów, są użytkowane bez ostatecznego pozwolenia na użytkowanie, ponieważ na tym etapie postępowania nie ma możliwości uzyskania takiego pozwolenia. W ocenie organu materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazuje, że inwestor przystąpił do użytkowania przedmiotowej instalacji zaśnieżania stoku narciarskiego pomimo braku decyzji pozwolenia na użytkowanie. Fakt ten potwierdzony został dwukrotnie w protokołach oględzin w trybie art. 85 k.p.a. oraz ich załącznikach, które zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. w związku z art. 85 k.p.a., w postępowaniu administracyjnym są dokumentami urzędowymi. Oznacza to, że organy nadzoru są w posiadaniu wytworzonego w postępowaniu znak: [...], wyżej opisanego dokumentu urzędowego zawierającego potwierdzenie, że obiekt jest użytkowany pomimo braku wymaganego pozwolenia na użytkowanie, co jest warunkiem koniecznym i wystarczającym do stwierdzenia nielegalnego użytkowania. Dalej organ odwoławczy wskazał, że z urzędu wiadomym jest, że decyzją PINB nr [...] z dnia 12 maja 2016r., na podstawie art. 49 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 u.p.b. zatwierdzono Spółce z o.o. Spółka Komandytowa C. z/s R. projekt budowlany dla robót budowlanych związanych z samowolną budową instalacji naśnieżania stoku narciarskiego na terenie ośrodka [...]" (...). W wyniku odwołania od ww. decyzji PINB wniesionego przez Stowarzyszenie przed tut. Organem zostało wdrożone postępowanie odwoławcze prowadzone pod znakiem [...] W jego toku [...]WINB postanowieniem nr [...] z dnia 22 czerwca 2016 r., działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił z urzędu ww. postępowanie odwoławcze do czasu ostatecznego i prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji dla przedsięwzięcia polegającego na zrealizowanej rozbudowie stacji narciarskiej o wyciąg krzesełkowy, system sztucznego zaśnieżania i oświetlenie na zboczu [...] w miejscowości R., Gmina [...]. Ww. postanowienie [...]WINB na dzień wydania niniejszego rozstrzygnięcia jest ostateczne i pozostaje w obiegu prawnym. W konsekwencji należało uznać, że postępowanie legalizacyjne, prowadzone w trybie art. 48 - 49 u.p.b. nie zostało ostatecznie zakończone. W ocenie [...]INB tryb wymierzenia kary za nielegalne użytkowanie obiektu (art. 57 ust. u.p.b.) oraz tryb legalizacji robót budowlanych wykonywanych samowolnie (art. 48-49 u.p.b.) są trybami wyłączającymi się wzajemnie. W sytuacji, gdy inwestor przystępuje do użytkowania obiektu realizowanego samowolnie, to pierwszeństwo ma tryb legalizacyjny określony w art. 48-49 u.p.b., bowiem prawnie skutecznie można zgłosić tylko wykonanie inwestycji prowadzonej legalnie. W konsekwencji rozstrzygnięcie oparte na art. 57 ust. 7 u.p.b. winno być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym przeprowadzonym w ramach postępowania legalizacyjnego, mającym na celu ustalenie czy samowolnie zrealizowany obiekt w ogóle może uzyskać zgodność z prawem, oraz czy inwestor do takiej zgodności doprowadzi. Tak długo jak inwestorowi realizującemu samowolnie obiekt budowlany zagraża sankcja nakazania rozbiórki, nie istnieje możliwość przystąpienia do użytkowania takiego obiektu lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 u.p.b., a w konsekwencji brak jest możliwości stosowania sankcji z art. 57 ust. 7 u.p.b. Dlatego też w niniejszej sprawie brak jest w ocenie [...]WINB możliwości wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego - instalacji zaśnieżania stoku narciarskiego na terenie ośrodka "[...]" z uwagi na toczące się postępowanie legalizacyjne. Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy uznał, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe. Brak jest bowiem możliwości wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego, z uwagi na niespełnienie przesłanek wskazanych w art. 57 ust. 7 u.p.b., to jest użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem art. 54-55 u.p.b. Zdaniem [...]WINB ustalenie, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające wymierzenie kary z nielegalnego użytkowania nie daje podstaw do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, stanowisko zaprezentowane zostało w zapadłym w niniejszej sprawie wyroku WSA w Krakowie z listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1229/15. Dlatego też, prawidłowe rozstrzygnięcie polegać powinno na odmowie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania. Odnosząc się do części uwag zawartych w zażaleniu, Organ wskazał, że rozbieżności w kwestii możliwości wymierzenia kary za nielegalne użytkowanie dotyczą przede wszystkim nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego zrealizowanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego i prowadzonego w stosunku do niego postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 u.p.b., nie zaś obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę, wobec którego toczy się postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 48-49 u.p.b. Należy mieć na uwadze, że w przypadku prowadzenia postępowania legalizacyjnego Inwestor, w celu dokonania legalizacji samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego jest zobowiązany do uiszczenia opłaty legalizacyjnej w określonej wysokości. Dlatego też uwzględniając zarówno stanowiska zaprezentowane w wyrokach sądów administracyjnych jak również zasadę proporcjonalności działania organów administracji publicznej, [...]WINB przychylił się do stanowiska, zgodnie z którym brak jest możliwości zastosowania sankcji z tytułu nielegalnego użytkowania samowolnie zrealizowanego obiektu, wobec którego jest prowadzone postępowanie w trybie art. 48-49 u.p.b. Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w zażaleniu, [...]WINB wskazuje, iż odpowiedź na nie stanowi uzasadnienie faktyczne i prawne niniejszego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, [...]WINB stwierdza, że rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego I instancji jest prawidłowe, dlatego też organ odwoławczy działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. był zobowiązany do jego utrzymania w mocy. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga strony skarżącej - Stowarzyszenia [...] z siedzibą w B. . Strona skarżąca zarzuciła naruszenie: art. 57 ust. 7 w zw. z art. 55 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, iż nie można zastosować sankcji (nałożyć kary administracyjnej) za nielegalne użytkowanie samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, a także stwierdzenie, że tryb wymierzenia kary administracyjnej za nielegalne użytkowanie obiektu oraz tryb legalizacji robót budowlanych wykonywanych samowolnie - są trybami wzajemnie wyłączającymi się, mimo że, interpretacja (literalna, celowościowa i systemowa) wspomnianych przepisów, również w świetle orzecznictwa Trybunał Konstytucyjnego i części sądów administracyjnych, prowadzi do wniosku o konieczności wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania samowolnie wybudowanej instalacji zaśnieżania stoku narciarskiego; art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia wszelkich istotnych okoliczności przedmiotowej sprawy, w tym: szczegółowego i kompleksowego zbadania istnienia podstaw do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania samowolnie wybudowanej instalacji zaśnieżania stoku narciarskiego; art. 124 § 2 w zw. z art. 126 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego i przekonującego uzasadnienia postanowienia, dotyczącego odmowy wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania samowolnie wybudowanej instalacji zaśnieżania stoku narciarskiego. Strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowienia [...]WINB z dnia 25 kwietnia 2017 r. oraz poprzedzającego go postanowienia PINB z dnia 13 lutego 2017 r.; oraz o zobowiązanie przez Sąd - Organu do wydania w określonym terminie postanowienia oraz wskazanie sposobu załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcia (wymierzenie Inwestorowi kary administracyjnej z tytułu nielegalnego użytkowania samowolnie zrealizowanego obiektu). Strona skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu. Nie jest ono poparte przekonującą argumentacją, nie odnosi się do wywodu prawnego zaprezentowanego w zażaleniu. W przedmiotowej sprawie zasadnicze jest rozstrzygnięcie czy możliwe (i konieczne) jest wymierzenie Inwestorowi kary z tytułu nielegalnego użytkowania samowolnie wybudowanej instalacji zaśnieżania stoku narciarskiego na terenie ośrodka [...]". Strona skarżąca powołała wyrok z dnia 15 stycznia 2007 r., sygn. akt P 19/06, ISAP - Trybunał Konstytucyjny i w dalszej części uzasadniania podkreśliła, że złożenie wniosku dotyczącego legalizacji samowoli nie może zwalniać z odpowiedzialności za ignorowanie obowiązku uzyskania zgody na użytkowanie obiektu, a nadto przyjęcie interpretacji wyrażonej w skarżonym postanowieniu byłoby aprobatą dla obejścia prawa oraz uchylania się od sankcji w postaci kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, z jedyną konsekwencją w postaci konieczności przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Zdaniem strony skarżącej należy stwierdzić, że to, iż Inwestor wybudował obiekt budowlany bez pozwolenia na budowę, nie uprawnia go do nielegalnego użytkowania tego obiektu, bez poniesienia konsekwencji prawnych z tego tytułu. Trzeba bowiem cały czas pamiętać, że Inwestor naruszył prawo dwukrotnie, pierwszy raz, kiedy bez uzyskania pozwolenia na budowę wybudował przedmiotową instalację zaśnieżania, a drugi raz, kiedy przystąpił do jej użytkowania (i pobierania korzyści), bez oczekiwania na zakończenie postępowania legalizacyjnego oraz uzyskanie pozwolenia na użytkowanie. Organ w skarżonym postanowieniu utrzymuje, iż rozbieżności w kwestii możliwości wymierzenia kary za nielegalne użytkowanie dotyczą przede wszystkim nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego zrealizowanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego i prowadzonego w stosunku do niego postępowania naprawczego, nie zaś obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę, wobec którego toczy się postępowanie legalizacyjne. Takie ujęcie problemu jest zaskakujące i budzi uzasadnione zastrzeżenia. Organ w żadnej mierze nie wskazuje, na jakich poglądach przedstawicieli doktryny, czy judykatury opiera tę tezę. Ponadto, nie jest ona poprzedzona jakąkolwiek argumentacją. Ostatecznie, co najbardziej istotne i warte podkreślenia - Organ pomija, iż zdecydowanie dalej idącym i rażącym naruszeniem prawa jest "samowola użytkowa" obiektu w całości wybudowanego bez pozwolenia na budowę, niż "samowola użytkowa" obiektu wzniesionego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Co więcej, dokonywana na terenie cennym przyrodniczo i dotycząca urządzeń mających niebagatelne znaczenia dla bezpieczeństwa, zdrowia, czy nawet życia ludzi (wyciąg narciarski i urządzenia mu towarzyszące). PINB w W., jak i [...]WINB w [...] zinterpretował relewantne unormowania, w analizowanym zakresie - stosując jedynie wykładnię literalną i pomijając celowościową oraz systemową egzegezę tekstu prawnego. Reasumując przytoczone poglądy i argumenty - należy stwierdzić, iż prawidłowa (literalna, celowościową i systemowa) wykładnia przepisów prawa budowlanego przemawia za nałożeniem kary z tytuły nielegalnego użytkowanie obiektu budowlanego wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej (co potwierdza również orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i części sądów administracyjnych). Jest oczywiste, iż Inwestor zdając sobie sprawę, że wzniesiony obiekt nie został zbudowany, zgodnie w obowiązującymi unormowaniami - przystąpił do jego użytkowania, godząc w ład przestrzenny, ochronę środowiska, ale także bezpieczeństwo i ochronę zdrowia ludzi. Stan ten nie może pozostać obojętny dla kwestii ustalania odpowiedzialności administracyjnoprawnej Inwestora, który - zgodnie ze skarżonym postanowieniem - byłby zwolniony z tejże odpowiedzialności, jedynie ze względu na wcześniej dokonane uchybienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. 2012 póz 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. W wyniku dokonanej przez Sąd oceny postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zarzutem wymagającym szczegółowego rozważenia i wyjaśnienia jest zarzut naruszenia art. 57 ust. 7 w związku z art. 55 ustawy prawo budowlane. Znana jest Sądowi kwestia rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych w zakresie wykładni i stosowania wyżej wskazanego przepisu, a dostrzeżona również przez organy administracyjne. Obok bowiem orzeczeń, w których prezentowane jest stanowisko, że prowadzenie w stosunku do obiektu budowlanego postępowania legalizacyjnego wyklucza możliwość zastosowania sankcji za jego użytkowanie (np. wyrok NSA z 18.11.2010 sygn. II OSK 1756/09, wyrok NSA z 30.06 2010 sygn. II OSK 989/09, wyrok WSA w Krakowie z 8.04.2016 r. sygn. II SA/Kr 247/16, wyrok WSA w Opolu z 22.06.2017 r. sygn.. II SA/Op 233/17), prezentowane są również poglądy tożsame z poglądem wyrażonym przez stronę skarżącą w oparciu o wyrok NSA w wyroku z 19.11. 2009 r., sygn. akt IIOSK1179/09, NSA z 12.03.2014 sygn. II OSK 2476/12 oraz wyrok WSA w Krakowie z II SA/Kr z 4.07.2012 sygn. II SA/Kr 333/12. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w pełni podziela pogląd wyrażony w powołanym wyroku NSA z 12.03.2014 (II OSK 2476/12), z poniżej wskazanych względów. Zgodnie z przepisem art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Z przytoczonego przepisu wynika, że dla oceny zgodności z prawem postanowienia o nałożeniu kary na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego istotne znaczenie ma zbadanie, czy inwestor naruszył postanowienia art. 54 i art. 55 tej ustawy, a zatem czy przystąpił do użytkowania obiektu lub jego części bez wymaganego i skutecznego zgłoszenia zakończenia budowy lub bez wymaganej przepisem art. 55 decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (por. wyrok NSA z 20 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1049/09, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl - zwanej dalej CBOSA). Na wstępie rozważań wypada wskazać, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 5 maja 2009 r. sygn. akt P 64/07, OTK ZU z 2009r. nr 5/A, póz. 64, badając konstytucyjność przepisu art. 57 ust.7 Prawa budowlanego, wskazał, że ciążący na inwestorze obowiązek zawiadomienia o zakończeniu budowy albo uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie i przewidziana sankcja, mająca zapewnić realizację tych powinności, służą ochronie doniosłych wartości wyróżnionych ze względu na interes publiczny, do których należy przede wszystkim: środowisko, bezpieczeństwo ludzi i mienia, zdrowie i życie ludzi, ład przestrzenny oraz poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich. Zwrócił uwagę, że z punktu widzenia celu regulacji, istotne znaczenie ma przede wszystkim przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego bez dopełnienia formalności, określonych w art. 54 i art. 55 prawa budowlanego, ponieważ brak aktywności inwestora uniemożliwia organom nadzoru budowlanego realizację ich ustawowo określonych zadań. Wskazał też, że zagrożenie wartości chronionych jest takie samo, niezależnie od tego, czy samowolne użytkowanie trwa krótko, czy długo, dotyczy niewielkiego, czy też dużego obiektu, i jest całkowicie niezależne od majątkowej sytuacji sprawcy "samowoli użytkowej". Dlatego też potwierdził daleko idącą swobodę ustawodawcy, wynikającą z faktu, że wymienione czynniki (wielkość obiektu, czas samowolnego użytkowania, majętność sprawcy) nie mają bezpośredniego wpływu na stopień .zagrożenia ochrony wartości wynikających z prawa budowlanego. Podkreślił, że surowość sankcji uzasadniona jest koniecznością ochrony doniosłych dóbr gwarantowanych i ma w optymalnym stopniu dyscyplinować każdego inwestora, by należycie wypełniał on swe obowiązki. Przypomniał ratio legis regulacji - dążenie do wyeliminowania, a przynajmniej maksymalnego ograniczenia, zjawiska "samowoli użytkowej". Trybunał przyznał jednocześnie, że ustanowienie opłaty jest przejawem władczej ingerencji państwa w sferę praw majątkowych jednostki, ale jednocześnie podkreślił, że ingerencja ta stanowi sankcję niezgodnego z prawem zachowania określonych podmiotów (por. wyrok z dnia 18 kwietnia 2000 r. sygn. akt K 23/99, OTK ZU z 2000 r. nr 3, póz. 89). Istotą kary administracyjnej, a taką stanowi opłata z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów, (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 stycznia 2007 r. sygn. akt P 19/06, OTK-A z 2007 r. nr 1, póz. 2). W wyroku z dnia 22 września 2009 r. sygn. SK 3/08 Trybunał Konstytucyjny wskazał zaś, że ukształtowana przez ustawodawcę wysokość kar z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego jest znacząca. Stwierdził jednak, że jest ona pochodną wagi interesu publicznego, sprowadzającego się do potrzeby zapewnienia możliwie najpełniejszego bezpieczeństwa obiektów budowlanych, a niskie kary nie odniosłyby zamierzonego skutku. Podkreślono też, że odpowiedzialność administracyjna nie ma charakteru absolutnego i podmiot naruszający przepisy prawa budowlanego może uwolnić się od odpowiedzialności poprzez wykazanie, iż uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, by do naruszenia przepisów nie dopuścić (tak: wyrok TK w sprawie o sygn. P 12/01). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stoi na stanowisku, że interpretacja kwestionowanych przepisów winna odbywać się z uwzględnieniem powołanych wyżej wyroków Trybunału Konstytucyjnego, a zatem z uwzględnieniem celu dla którego sankcje za "samowolę użytkową" zostały ustalone. Warto również podkreślić, że wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie poprzedzone jest obowiązkiem pozyskania i przedstawienia przez inwestora licznych dokumentów i wysiłek ten stanowi istotny element procesu budowlanego. Dokumenty te określone m.in. w art. 56 i 57 to w szczególności oryginał dziennika budowy; oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami; o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, a także - w razie korzystania - drogi, ulicy, sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu; oświadczenie o właściwym zagospodarowaniu terenów przyległych, jeżeli eksploatacja wybudowanego obiektu jest uzależniona od ich odpowiedniego zagospodarowania; protokoły badań i sprawdzeń; inwentaryzację geodezyjną powykonawczą, zawierającą wyniki geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej oraz informacje zgodności usytuowania obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu lub odstępstwami od projektu; potwierdzenie, zgodnie z odrębnymi przepisami, odbioru wykonanych przyłączy. Każdy z wymienionych dokumentów ma zagwarantować, że konkretny interes publiczny: ochrona środowiska, bezpieczeństwo ludzi i mienia, zdrowie i życie ludzi, ład przestrzenny oraz poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich - zostanie zagwarantowany i zabezpieczony. W tym miejscu wypada przytoczyć stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wtoku z 19.11.2009 r. w sprawie do sygn.. II OSK 1179/09, z którego wynika, że regulacja przyjęta przepisami art. 57 ust. 7 w związku z art. 54 Prawa budowlanego nie przewiduje żadnych wyjątków od obowiązku wymierzenia przez właściwy organ kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Kara taka powinna zostać wymierzona w każdym przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 Prawa budowlanego. Postępowanie w przedmiocie wykonania istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego może toczyć się obok (niezależnie) postępowania w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego" (tak NSA w wyroku z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt IIOSK1179/09). W tym duchu wypowiedział się także NSA w wyroku z 12.03.2014 (II OSK 2476/12). Sąd nie podziela zatem poglądu, że toczące się postępowanie legalizacyjne dotyczące wybudowania obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej wyklucza możliwość wymierzenia inwestorowi kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Z treści art. 54 prawa budowlanego wynika, że do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Już z uwagi na samą literalnie odczytywaną treść powyższego przepisu nie można wyprowadzać wniosku, iż obowiązek zawiadomienia z art. 54 prawa budowlanego dotyczy jedynie "budowy prowadzonej legalnie, a więc na podstawie pozwolenia na budowę". Ustawodawca objął hipotezą powyższego przepisu nie tylko obiekty wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę, ale wszystkie, na których "wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę ". Tym samym, brak jest również podstaw do stwierdzenia, że obowiązek zawiadomienia o zakończeniu budowy dotyczy jedynie obiektów "wybudowanych zgodnie z projektem i warunkami pozwolenia na budowę". Art. 54 prawa budowlanego obejmuje wszystkie obiekty, na budowę których wymagane jest pozwolenie na budowę, przy czym podkreślić należy, że przepis ten nie przewiduje żadnych wyłączeń z uwagi na fakt, że zawiadomienie o zakończeniu budowy obiektów wybudowanych niezgodnie z pozwoleniem na budowę (czyli obiektów samowolnych lub wybudowanych z istotnymi odstępstwami) będzie "nieskuteczne", gdyż spotka się ze sprzeciwem organu. Kwestia skuteczności zawiadomienia o zakończeniu budowy albo wniosku o pozwolenie na użytkowanie stanowi zupełnie odrębną kwestię od kwestii obowiązku ich złożenia. Podkreślić też należy, że przepisy art. 54 i 55 prawa budowlanego nie uzależniają powinności złożenia przewidzianych w nich podań od przewidywanej skuteczności takiego działania, natomiast nakładają obowiązek ich złożenia w odniesieniu do obiektu budowlanego, na którego budowę wymagane jest pozwolenie na budowę, wprowadzając tym samym zakaz samowolnego przystąpienia do użytkowania takiego obiektu. Argument zatem, że można przystąpić do użytkowania obiektu w sytuacji, gdy i tak nie uzyskałoby się na użytkowanie zgody, pozostaje w oderwaniu od treści i celu powyższej regulacji. Konkluzja ta nie wynika też z żadnego z powołanych wyżej orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto taka interpretacja przepisów nie daje się zdaniem Sądu pogodzić z elementarnymi zasadami sprawiedliwości i praworządności. W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy inwertor bez wątpienia posiadał pełną świadomość i wiedzę, że przystępując do użytkowania urządzeń naśnieżających, a jest to okoliczność bezsporna, obowiązany był uprzednio uzyskać ostateczną decyzję zezwalającą na takie użytkowanie. Mimo to lekceważąc swój obowiązek wynikający z obowiązującego prawa, posiadając pełną wiedzę, że postępowanie legalizacyjne w przedmiocie samowolnie wykonanych robót budowlanych (instalacji naśnieżającej i wyciągu narciarskiego) nie zostało dotychczas ostatecznie zakończone - do użytkowania obiektu z pełną premedytacją przystąpił. Wynika to wprost z oświadczenia inwestora złożonego do protokołu oględzin z [...].01.2017 r. W ocenie Sądu takie postępowanie jest znakomitym przykładem obejścia prawa albowiem przyjęcie, że postępowanie legalizacyjne "chroni" inwestora od sankcji w postaci kary z tytułu nielegalnego użytkowna obiektu budowlanego, pozwala w istocie inwestorowi na użytkowanie tego obiektu bez konieczności uzyskania pozwolenia na użytkowanie i bez obowiązku ponoszenia kar za nielegalne użytkowanie. Konsekwencją takiego zachowania jest korzystanie z obiektu przez bliżej nieokreślony czas, które nie wiąże się z koniecznością ponoszenia kar pieniężnych z tytułu nielegalnego użytkowania, a inwestor jedynie w przyszłości musi liczyć się z koniecznością poniesienia opłaty legalizacyjnej bądź rozbiórką obiektu budowlanego. Takie rozumienie przepisów prawa budowlanego nie zachęca do prowadzenia procesu inwestycyjnego na podstawie pozwolenia na budowę i zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Nie bez znaczenia jest także fakt, że instalacja naśnieżania jest elementem wyposażenia wyciągu narciarskiego, z którego korzystają ludzie, zapewne okresowo w znacznej liczbie. Skoro inwestor nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, to nie ma żadnej pewności, że odpowiada ono wymogom bezpieczeństwa przewidzianym dla tego typu urządzeń. Wszak funkcją i zarazem podstawowym celem uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest przede wszystkim zapewnienie weryfikacji przez organy nadzoru budowlanego, czy oddawane do użytkowania obiekty budowlane są zgodne z przepisami i mogą być użytkowane w sposób bezpieczny i niezagrażający życiu i zdrowiu użytkowników. WSA w Krakowie w wyroku z dnia 9 września 2010, sygn. II SA/Kr 1064/10 podniósł co następuje: "sąd nie podzielił natomiast poglądu wyrażonego w skardze iż wymierzenie kary z tytułu nielegalnie użytkowanego obiektu budowlanego jest niedopuszczalne w przypadku wybudowania go w sposób istotnie odbiegający od warunków udzielonego pozwolenia na budowę. Podzielając ten pogląd, należało by przyjąć, iż ukarać karą administracyjną można jedynie osobę, która legalnie, zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę realizuje inwestycję a dopuszcza się jedynie deliktu administracyjnego w postaci przystąpienia do użytkowania tego obiektu przed wydaniem przez właściwy organ administracji decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Karze tej nie podlega natomiast sprawca samowoli budowlanej, który dodatkowo nielegalnie użytkuje budynek. Stanowisko takie nie da się w żaden sposób pogodzić choćby z zasadą racjonalności. Prowadziło by ono do konstatacji, iż nielegalny użytkownik obiektu budowlanego uzyskuje bezkarność z tego jedynie tytułu, że nielegalnie wzniósł budynek który użytkuje. Jest to kuriozum jakie nie sposób wyprowadzić z analizy przepisów prawa budowlanego." Należy także zwrócić uwagę na ostatnio prezentowane stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone m.in. w wyroku z 28.04.2017 w sprawie do sygn. II OSK 2197/15, z którego wynika, że " oczywiste jest, że inwestor, który zbudował obiekt budowlany bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia albo z istotnymi odstępstwami , nie ma możliwości uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego , bądź skutecznego dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy bez wcześniejszego przeprowadzenia procedury legalizacyjnej lub naprawczej, nie oznacza to jednak, że nie ciąży na nim obowiązek powstrzymania się od użytkowania obiektu budowlanego bez wcześniejszego wykonania obowiązków wynikających z art. 54 i 55 p.b., czego naturalną konsekwencją jest też zastosowanie art. 57 ust. 7 p.b". W podobnym duchu wypowiadał się także Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 19.11.2009 r. sygn. akt II OSK 1168/09 oraz z 26.01.2011 r. sygn. akt II OSK 156/10 wskazując, że "w orzecznictwie NSA zwrócono uwagę, że kłóci się z ratio legis wprowadzenie kary pieniężnej, o jakiej mowa w art. 57 ust.7 p.b ukaranie inwestora w sytuacji, gdy inwestor w sytuacjach szczególnych, przez siebie niezawinionych ponosiłby odpowiedzialność za sprawcę nielegalnego użytkowania, który postępowałby wbrew jego woli. Inaczej należy oceniać sytuację, gdy inwestor sam przystępuje do użytkowania obiektu bez wymaganego pozwolenia czy też nie podjął działań, aby do takiego użytkowania nie doszło od sytuacji, gdy inwestor przedsięwziął odpowiednie działania w tej mierze , a mimo to inny podmiot np. użytkownik obiektu przystąpił do nielegalnego użytkowania". Z całokształtu omawianych przepisów prawa budowlanego wynika, że wybudowanie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę jest działaniem naruszającym prawo i niesie ze sobą szereg konsekwencji. Przede wszystkim w odniesieniu do powyższego obiektu budowlanego na organie nadzoru budowlanego ciąży powinność przeprowadzenia określonego postępowania w celu doprowadzenia takiego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Konsekwencją natomiast dla inwestora jest to, że do momentu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem nie może takiego obiektu użytkować - wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie spotka się z decyzją odmowną. Jeśli w wyniku postępowania legalizacyjnego zostanie wydana decyzja zatwierdzająca projekt budowlany (art. 49 ust. 1 prawa budowlanego), w decyzji tej nałożony zostanie dodatkowo obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie (art. 49 ust.5) i dopiero wówczas (przy założeniu oczywiście spełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa budowlanego) inwestor będzie mógł uzyskać pozwolenie na użytkowanie obiektu i przystąpić do użytkowania. Przed otrzymaniem tej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, użytkowanie obiektu jest niedopuszczalne. Sankcją zaś za takie przystąpienie do użytkowania jest właśnie kara wymierzana na podstawie art. 57 ust. 7 prawa budowlanego. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 19 listopada 2009, IIOSK 1179/09, "nie może natomiast mieć miejsca sytuacja, w której mimo stwierdzenia nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego (brak zawiadomienia o zakończeniu budowy), organ administracji publicznej nie wymierza kary przewidzianej w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego z tego tylko powodu, że np. obiekt budowlany wzniesiony został niezgodnie z decyzją o pozwoleniu na jego budowę. Do odstąpienia w tego rodzaju sytuacjach od obowiązku wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego brak jest podstaw prawnych. Stanowisko przyjęte w tej kwestii w zaskarżonym wyroku jest równoznaczne z wprowadzeniem nie przewidzianej przez prawo, negatywnej przesłanki wymierzenia kary z tytułu przystąpienia do nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego." Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela powyższy pogląd. Ponownie rozpoznając sprawę organy wezmą zatem pod uwagę wyżej zaprezentowane stanowisko Sądu. Z wszystkich wyżej naprowadzonych powodów, skarga na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a została uwzględniona. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a, na które złożyła się kwota 100 zł uiszczonego wpisu od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł i 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło