II SA/Kr 812/21

Dnia 23 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 maja 2021 roku, znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala Postanowieniem z dnia 11 maja 2021r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie M. K. z dnia 19 kwietnia 2021 roku od decyzji Burmistrza B. z dnia 1 kwietnia 2021 r. znak: [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy, zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu podkreślono, iż decyzja z dnia 1 kwietnia 2021 r., znak; [...] została doręczona M. K. w dniu 20 kwietnia 2021 r., odwołanie wniesione zostało natomiast w dniu 19 kwietnia 2021 r. Nie ma podstaw do tego, aby termin do wniesienia odwołania był liczony od daty faktycznego dowiedzenia się przez stronę o wydaniu decyzji. Ustawodawca jednoznacznie określił, że odwołanie może być wniesione od dnia doręczenia lub ogłoszenia ustnie decyzji stronie. Zatem, "wniesienie odwołania przed rozpoczęciem terminu do dokonania tej czynności jest przedwczesne i nie może wywoływać skutków prawnych" (tak: NSA w wyroku z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt: I OSK 831/07). W przypadku rozpoznania odwołania wniesionego przed datą doręczenia decyzji merytoryczne rozstrzygnięcie organu odwoławczego byłoby dotknięte wadą. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie złożyła M. K. zarzucając błędne przyjęcie, iż został uchybiony termin do wniesienia odwołania tj. podniosła zarzut błędnej wykładni art. 134 w zw. z art. 129 §1 i art. 110 k.p.a., jako naruszającą zasady ogólne postępowania wyrażone w art. 7 i 77, art. 8 oraz art. 9 k.p.a. Wg skarżącej przedwczesność środka zaskarżenia należy odnosić nie do daty sformalizowanego doręczenia decyzji danej stronie, lecz do daty wejścia tego postanowienia do obrotu prawnego, co następuje zasadniczo z dniem dokonania pierwszego skutecznego doręczenia postanowienia którejkolwiek ze stron postępowania. Zarówno w doktrynie oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że jeśli orzeczenie znalazło się w posiadaniu strony, jakkolwiek nie nastąpiło to zgodnie z przepisami regulującymi procedurę doręczeń, to brak jest podstaw do przyjęcia, że wniesienie środka zaskarżenia było przedwczesne (por. wyrok NSA z 19 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 27734/14: wyrok NSA z 4 kwietnia 2008r., sygn. akt II GSK 3/08:wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 lutego 2018r.sygn.akt IV SA/Po 1250/17).Jako skrajnie formalne należałoby zatem traktować podejście , które w okolicznościach rozpoznawanej sprawy pozbawiło stronę uprawnienia do złożenia odwołania z tego tylko powodu, że wniosła je przed formalnym odebraniem decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu aktów administracyjnych z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. W przypadku bezzasadności skargi, sąd skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a. Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 3 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Czternastodniowy termin wniesienia odwołania liczy się zatem od dnia ogłoszenia lub od dnia doręczenia decyzji stronie w postaci i w sposób czyniący zadość wymaganiom ustawowym, czyli zgodnie z przepisami art. 39–49 k.p.a. Brak doręczenia decyzji względnie ustalenie, iż zostało ono dokonane z obrazą przepisów kodeksu traktujących o doręczeniu oznacza, iż termin ten nie rozpoczął swojego biegu (tak: Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021 - komentarz). Również w orzecznictwie, jak trafnie wskazał organ, dominującym jest pogląd przeciwny do wyrażonego w orzeczeniach przywołanych w skardze. Wynika z niego, że termin do wniesienia odwołania rozpoczyna się z chwila doręczenia decyzji stronie, a wniesienie przez nią odwołania przed terminem jest bezskuteczne i nie wywołuje skutków prawnych (tak m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2008 r., I OSK 831/07; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 marca 2021 r., III SA/Gl 669/20). W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 czerwca 2021 r., sygnatura akt III SA/Po 562/21 wyrażono jednoznaczny pogląd, że: "Jednym z warunków skutecznego wniesienia środka odwoławczego jest wniesienie go w przepisanym terminie. Strona nie może zatem wnieść odwołania zarówno z uchybieniem terminu, jak i przed rozpoczęciem biegu terminu do jego wniesienia. O przedwcześnie wniesionym odwołaniu mówić zatem można wówczas, gdy zaskarżany akt administracyjny w ogóle nie został jeszcze wydany lub też przed jego doręczeniem czy ogłoszeniem stronie postępowania, która wnosi środek zaskarżenia" (podkreślenie własne). Przytoczone powyżej poglądy, Sąd rozpoznający sprawę w całości podziela. Jak wynika z akt administracyjnych, skarżąca wniosła odwołanie od decyzji o ustaleniu warunków zabudowy z dnia 1 kwietnia 2021 roku, znak: [...] w dniu 19 kwietnia 2021 roku. Natomiast decyzja, od której wniosła odwołanie została jej doręczona w dniu następnym tj. 20 kwietnia 2021 roku. W tym stanie rzeczy, odwołanie skarżącej zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia określonego w art. 129 § 2 k.p.a. W uzupełnieniu wskazać należy, że wniesienie odwołania przed terminem, w orzecznictwie bywa kwalifikowane jako wniesienie odwołania niedopuszczalnego, a nie z uchybieniem terminu. Poglądy takie były jednak zasadniczo wyrażane w nieco innych stanach faktycznych. Choć kwestia ta nie ma praktycznego znaczenia, z uwagi na tę samą podstawę prawną orzekania i te same skutki prawne wydanego postanowienia, to w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, prawidłowym było rozstrzygnięcie organu o stwierdzeniu wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Niedopuszczalność odwołania może występować z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych, jak np. w sytuacji wniesienia odwołania od aktu administracyjnego, który nie istnieje, który nie został wprowadzony do obrotu prawnego lub od którego przepisy nie przewidują odwołania. W niniejszym wypadku skarżąca była stroną postępowania i przysługiwało jej prawo do wniesienia odwołania, zaskarżona przez nią decyzja była wprowadzona do obrotu prawnego, a zatem przysługiwało od niej prawo wniesienia odwołanie zarówno w znaczeniu formalnym, jak i materialnym. W tym stanie rzeczy wniesienie odwołania przez skarżącą, które byłoby merytorycznie rozpoznane, wymagało jego wniesienia w terminie, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a., to jest ani za późno, ani za wcześnie. Skoro skarżąca wniosła odwołanie za wcześnie, to należy uznać że jest to odwołanie wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia, o czym prawidłowo orzekł na podstawie art. 134 k.p.a. organ II instancji. Z przepisu tego wynika, że w takiej sytuacji organ odwoławczy obligatoryjnie stwierdza w drodze postanowienia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.