II SA/Kr 867/16

WyrokWSA w Krakowie2016-11-23

Skład orzekający: Krystyna Daniel, Mirosław Bator, Aldona Gąsecka-Duda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który nie jest inwestorem, ale posiada interes prawny w postępowaniu legalizacyjnym dotyczącym samowoli budowlanej, ma legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie o nałożeniu opłaty legalizacyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący A.P., nie będąc inwestorem, nie wykazał interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a. do wniesienia skargi na postanowienie o nałożeniu opłaty legalizacyjnej. Postanowienie to ma charakter incydentalny i dotyczy wyłącznie inwestora, a nie innych podmiotów, nawet jeśli posiadają one interes prawny w całym postępowaniu legalizacyjnym. Interes prawny musi być bezpośrednio związany z zaskarżonym aktem lub czynnością organu, oparty na przepisach prawa materialnego i dotyczyć własnej sfery praw i obowiązków skarżącego.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na A.S. opłatę legalizacyjną w wysokości 250 000 zł w związku z budową budynku magazynowego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. A.P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i K.p.a. oraz zaniżenie opłaty legalizacyjnej. Sąd oddalił skargę z powodu braku legitymacji skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie : WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 maja 2016 r. znak: [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. postanowieniem z dnia 9 lipca 2015 r. nr [....] , znak [....] działając na podstawie art. 49 ust. 1 i 2, art. 59 f,art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w związku z art. 123 K.p.a. nałożył na A.S. opłatę legalizacyjna w wysokości 250 000 zł w sprawie budowy budynku o przeznaczeniu magazynowym, wymiarach w rzucie poziomym 25m x 17,2m, powierzchni zabudowy – 430 m2, kubaturze – 2230 m3 zrealizowanego na działce nr [....] wraz z infrastrukturą techniczną w miejscowości J. W uzasadnieniu organ wskazał, że przeprowadzona kontrola wykazała, że na działce nr [....] położonej w miejscowości J. realizowana jest budowa nowego obiektu budowlanego o wymiarach w rzucie poziomym ok. 25 m x 17 m. Stan zaawansowania robót budowlanych przy realizacji obiektu na dzień kontroli przedstawiał się następująco: wykonano ławy fundamentowe z pustaka szalunkowego zalewanego betonem, wewnątrz obiektu wykonano pierwsze warstwy posadzki betonowej na gruncie, rozpoczęto murowanie ścian przyziemia z pustaka PGS gr. 0,25 m, wykonano kanalizację deszczową z rur PCV. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że dnia 22 kwietnia 2013 r. A.S. złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-składowego o parametrach i lokalizacji pokrywających się z parametrami i lokalizacją obiektu budowlanego objętego kontrolą PINB. Tak ustalony stan rzeczy wskazuje na fakt, że budowa obiektu budowlanego na działce nr ewid. [....] położonej w miejscowości J., którego inwestorem jest A.S. , rozpoczęta została przedwcześnie - w dacie wykonywania robót budowlanych związanych z realizacją obiektu inwestor nie legitymował się bowiem decyzją o pozwoleniu na jego budowę, a decyzja taka nigdy nie została wydana. W toku prowadzonego postępowania decyzją z dnia 24 stycznia 2014r. PINB po uprzednim bezskutecznym przeprowadzeniu postępowania legalizacyjnego w sprawie budowy obiektu, nałożył na inwestora obowiązek dokonania rozbiórki budynku. Decyzją z dnia 4 lipca 2014 r. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponownie rozpatrując sprawę organ stwierdził, że na podstawie dokonanych oględzin w dniu 2 października 2014 r. ustalono, że budynek objęty postępowaniem posiada konstrukcję murowaną. Wymiary rzutu poziomego budynku wynoszą 25 m x 17,2 m, zaś jego wysokość mierzona od poziomu terenu do kalenicy równa jest 8.55 m. Dach budynku wykonany został jako 2-spadowy symetryczny, przekryty płytami z wkładką termoizolacyjną poliuretanową. Konstrukcję dachu budynku stanowi kratownica drewniana. W połaciach dachowych oraz zachodniej i wschodniej ścianie budynku znajdują się symetrycznie rozmieszczone okna w ilości po 5 sztuk z każdej strony, w elewacji frontowej od strony południowej obiektu zlokalizowane są dwie bramy automatycznie podnoszone oraz drzwi wejściowe. Zewnętrzne ściany budynku są docieplone termicznie, od wewnątrz- otynkowane, posadzka – zatarta na gładko. Budynek wyposażony jest w instalację elektryczną oraz instalację wodociągową. W budynku w dniu oględzin przechowywany był sprzęt budowlany taki jak: wózki widłowe, podnośniki, koparki itp. Przed budynkiem znajduje się plac manewrowy wraz z odwodnieniem liniowym, wykonany jako warstwa betonowa zatarta na gładko, do którego od strony południowej prowadzi droga dojazdowa utwardzona betonowymi płytami ażurowymi zasypanymi żwirem. Cały teren inwestycji jest ogrodzony. Budynek w stosunku do linii ogrodzenia usytuowany jest w odległościach przekraczających 4 m. Gabaryty i funkcja budynku usytuowanego na działce nr ewid. [....] w J. wskazują na fakt, że do jego budowy inwestor mógł przystąpić po uzyskaniu prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę (powierzchnia zabudowy obiektu wynosi 430 m2, kubatura – 2230 m3 zgodnie zaś z zawartym w aktach sprawy projektem budowlanym budynek pełni funkcję magazynową). Organ wskazał, że przepisy Prawa budowlanego przewidują możliwość legalizacji samowoli budowlanej. Legalizacja obiektu budowlanego przebiega dwustopniowo. Wstępnie o ewentualności zalegalizowania samowoli budowlanej rozstrzyga organ nadzoru budowlanego, który musi zbadać, czy w ogóle zachodzą przesłanki wydania postanowienia na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Jeśli takie przesłanki zachodzą, organ musi stwierdzić, że legalizacja jest dopuszczalna i wydać decyzję nakładającą określone obowiązki na inwestora. Pierwszą z przesłanek umożliwiających legalizację samowoli budowlanej jest zgodność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tj. ustaleniami obowiązującego na przedmiotowym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku obowiązującego planu, zgodność z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W niniejszej sprawie organ ustalił, że zgodnie z obowiązującym na terenie objętym inwestycją miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego działka nr ewid. [....] miejscowości [....] mieści się w terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem MU przeznaczonym na cele mieszkalnictwa i nieuciążliwej działalności gospodarczej, w który dopuszcza się lokalizację m.in.: zabudowy jednorodzinnej oraz zagrodowej, a także obiektów o funkcji usługowej oraz przeznaczonych dla prowadzenia działalności gospodarczej nie oddziałującej znacząco na środowisko. Postanowieniem nr [....] z dnia 8 października 2014 r., PINB w N. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczo -składowego o wymiarach w rzucie poziomym 25 m x 17,2 m (powierzchni zabudowy – 430 m2) na działce nr ewid. [....] wraz z infrastrukturą techniczną w miejscowości J., oraz nałożył na inwestora A.S. obowiązek przedłożenia dokumentów wymaganych do legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego. W dniu 16 stycznia 2015 r. A.S. przedłożył w organie I instancji zaświadczenie wójta o zgodności zabudowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, cztery egzemplarze projektu budowlanego oraz oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W związku z powyższym organ I instancji ustalił opłatę w wysokości 250 000 zł. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył A.S. oraz A.P. W swoim zażaleniu A.P. zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 K.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie, art. 59f ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, poprzez jego niezastosowanie. W konkluzji odwołań wniesiono o uchylenie w całości postanowienia PINB w N. z dnia 9 lipca 2015 r. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 10 maja 2016 r. nr [....] , znak [....] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że PINB w N. prawidłowo określił przedmiot niniejszego postępowania. Stwierdził, że inwestor dokonał robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego należącego do kategorii XVIII, do której zaliczają się budynki przemysłowe, jak budynki produkcyjne, służące energetyce, montowni, wytwórnie, rzeźnie oraz obiekty magazynowe, jak: budynki składowe, chłodnie, hangary wiaty (...).Z ustalonego przez organ I instancji stanu faktycznego wynika, że przedmiotowy budynek służy do przechowywania ciężkiego, sprzętu takiego jak traktory, wózki widłowe, podnośniki i koparki. Obiekt taki zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) zaliczyć należy do budynków niemieszkalnych tj. sekcja 1, dział 12, grupa 125, klasa 1252 jako powierzchnia magazynowa. Ustalono, iż A.S. nie legitymuje się pozwoleniem na budowę wyżej wymienionego obiektu. Okoliczność ta nie była w toku postępowania podważana przez strony. Obiekt budowlany na działce nr [....] w J. posiada powierzchnię zabudowy wynoszącą, 430 m2 oraz kubaturę 2230 m3. Zalicza się w związku z powyższym do kategorii obiektów budowlanych, których ustawodawca nie zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Dlatego też organ I instancji prawidłowo przyjął, iż w niniejszej sprawie zastosowanie ma tryb postępowania uregulowany w art. 48 Prawa budowlanego. Wydanie postanowienia o nałożeniu opłaty legalizacyjnej jest etapem postępowania legalizacyjnego, poprzedzającym wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. W tym miejscu wskazać należy, iż organ I instancji prawidłowo określił wysokość opłaty legalizacyjnej. Przy obliczaniu kwoty opłaty legalizacyjnej zastosowanie mają przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 f Prawa budowlanego, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Zgodnie z art. 49 w związku z art. 59 f Prawa budowlanego wysokość opłaty legalizacyjnej stanowi iloczyn trzech czynników, pięćdziesięciokrotności stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w), według wzoru 50 x (s) x (k) x (w). W niniejszej sprawie wszystkie te współczynniki zostały określone w sposób niebudzący wątpliwości. Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł i wskazana jest w art. 59f ust 2, współczynnik kategorii obiektu (k) dla kategorii XVIII przewidzianej dla budynków przemysłowych wynosi 10,0 współczynnik wielkości obiektu 1,0, z uwagi na kubaturę nie przekraczającą 2 500 m3. Po podstawieniu powyższych danych do wzoru otrzymujemy następujące równanie 50 x 500 zł x 10,0 x 1,0 = 250 000 złotych. Wskazać w tym miejscu należy, że organ nadzoru budowlanego określając wysokość opłaty legalizacyjnej nie ma żadnego "luzu decyzyjnego" związany jest jednoznaczną normą wyrażoną w art. 49 w zw. z art. 59f Prawa budowlanego, określającą sposób wyliczenia opłaty legalizacyjnej. Z tego też powodu PINB w N. jak również MWINB nie mają wpływu na wysokość opłaty legalizacyjnej, która zależy od wymienionych wyżej czynników. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu A.S. stwierdzenia, dotyczącego nieprawidłowego zdaniem skarżącego zakwalifikowania obiektu do kategorii XVIII, zamiast do kategorii II jako budynku służącego gospodarce rolnej inwentarsko – składowego organ wskazał, że koparki, wózki widłowe oraz podnośniki nie są urządzeniami służącymi do produkcji rolnej. Zauważyć również należy, że na dokumentacji zdjęciowej wykonanej w trakcie kontroli nie widoczne są jakiekolwiek płody rolne lub przedmioty związane z produkcją rolną czy hodowlą zwierząt. Z ustalonego stanu faktycznego nie wynika, ażeby obiekt będący przedmiotem postępowania związany był funkcjonalnie z gospodarstwem rolnym. Nie są w nim przechowywane urządzenia tradycyjnie kojarzone z produkcją rolną, okoliczny teren również nie wygląda jak gospodarstwo rolne, ogrodzona działka na której znajduje się przedmiotowy budynek otoczona jest nieużytkami. Sam zaś fakt zawieszenia wykonywania przez A.S. działalności gospodarczej nie zmienia przeznaczenia budynku znajdującego się na działce [....] w J. Odnosząc się do zarzuconego w odwołaniu A.P. naruszenia przepisów art. 7, 8, 77, 80, 107 K.p.a. organ wskazał, że stan faktyczny został ustalony w sposób pełny, nie jest konieczne jego uzupełnienie. Tym samym nie doszło do naruszenia norm kodeksu postępowania administracyjnego. Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł A.P. zarzucając naruszenie art. 59 f ust. 4 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie oraz art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 K.p.a. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ nie zbadał całości sprawy i tym samym podtrzymał błędne stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. Zdaniem skarżącego kwota opłaty legalizacyjnej została zaniżona. Jednocześnie skarżący podzielił stanowisko organów administracyjnych co do kwestii zakwalifikowania przedmiotowego obiektu do obiektów kategorii XVIII zgodnie z załącznikiem do Prawa budowlanego. Stwierdził jednak, że organ nie zastosował art. 59 f ust. 4 Prawa budowlanego przy obliczaniu wysokości opłaty legalizacyjnej. W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszej sprawie jest skarga złożona przez podmiot uznany przez organy administracji za stronę postępowania legalizacyjnego – przy czym nie jest to inwestor na którego to nałożono obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Podmiot ten reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie wykazuje interesu prawnego w skardze przez siebie złożonej Wskazać tu należy, iż zgodnie z dyspozycją art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej; P.p.s.a.). Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Ustawodawca nie ustanowił zatem zasady, że skarżącym w postępowaniu sądowym jest strona postępowania administracyjnego (niezależnie od tego czy faktycznie spełniała kryteria by za stronę tego postępowania powinna być uznana) ale podmiot który ma interes prawny w skarżeniu decyzji. Jak się wydaje interes prawny o którym stanowi w art. 50 P.p.s.a. należy utożsamiać z interesem prawnym o jakim mowa w art. 28 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem stroną (postępowania administracyjnego) jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z kolei interes prawny w tym znaczeniu rozumiany jest jako oparta na przepisach prawa materialnego (w orzecznictwie występuje także pogląd, że także mogą być to przepisy prawa procesowego) sytuacja prawna danego podmiotu, który w oparciu o te przepisy może żądać od organu konkretnych czynności lub w stosunku do którego to organ może nakładać obowiązki czy też ograniczenia. Za przyjęciem tej koncepcji przemawia fakt, iż mimo, że pojęcie podmiotu uprawnionego do wniesienia skargi zostało oderwane od pojęcia strony charakterystycznej dla postępowania administracyjnego, konstrukcja art. 50 § 1 P.p.s.a. nie zrywa powiązania z definicją strony na gruncie art. 28 K.p.a., bowiem o sytuacji podmiotów decydują podobne przesłanki wiążące się z jednej strony z materialnoprawnym charakterem legitymacji oraz związkiem pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem lub czynnością organu administracji. Istotne jest tu rzeczywiste powiązanie pomiędzy sytuacją prawną podmiotu a przedmiotem postępowania (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 741/10). Zatem skarżący, o którym mowa w pierwszym zdaniu art. 50 § 1 P.p.s.a., musi mieć w złożeniu skargi interes prawny rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością. Skarga może bowiem dotyczyć tylko jego "własnej sprawy administracyjnej," rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego (vide postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 2500/10). Jak zasadnie wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 10 czerwca 2015 r. II SA/Gd 679/14 przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. nie zależy od jakiegokolwiek zainteresowania wynikiem sprawy, a jedynie od interesu prawnego, który należy rozumieć jako interes wynikający z normy prawa materialnego, przy czym aby interes ten stanowił podstawę zakwalifikowania określonego podmiotu jako strony postępowania musi pozostawać w bezpośrednim, konkretnym, indywidualnym i aktualnym związku z postępowaniem w określonej sprawie administracyjnej. Stwierdzenie istnienia takiego interesu wymaga zaistnienia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Od interesu prawnego dającego prawa strony należy odróżnić interes faktyczny, który nie jest chroniony przez obowiązujące normy prawne. W przypadku bowiem interesu faktycznego dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu. Interes faktyczny w postępowaniu administracyjnym może mieć więc każdy, kto ze względu na swoją rzeczywistą sytuację lub subiektywne przekonanie, jest zainteresowany rozstrzygnięciem danej sprawy administracyjnej. Z pojęcia strony postępowania administracyjnego zostały jednak wykluczone podmioty, które mogą wykazać się jedynie posiadaniem interesu faktycznego w takim, a nie innym rozstrzygnięciu (LEX nr 1751474). Pogląd prawny o którym mowa wyżej znajduje potwierdzenie także we w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. I tak w wyroku z dnia 13 listopada 2012 r. I OSK 2633/12 orzekł on, iż legitymacja do złożenia skargi została oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić - co do zasady - podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Kryterium "interesu prawnego" ma charakter materialnoprawny. Innymi słowy interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się, tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku. Akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (LEX nr 1325020). Podnieść w tym miejscu należy, iż postępowanie legalizacyjne jest wieloetapowe. Jeżeli organ nadzoru budowlanego stwierdzi, iż obiekt, zrealizowany w ramach samowoli budowlanej jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, zobowiązuje inwestora do przedstawienia, w wyznaczonym terminie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane – w tym projektu budowlanego. Jeżeli inwestor zadośćuczyni żądaniu organu, organ ten bada zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ocenia kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. W razie spełnienia wymagań, o których mowa wyżej organ wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót lub o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Decyzja ta kończą postępowanie legalizacyjne. Samo, postanowienie o nałożeniu opłaty legalizacyjnej ma charakter incydentalny (por. wyrok NSA 14 stycznia 2009 r. II OSK 1812/07), uzależnia możliwość legalizacji obiektu od uiszczenia opłaty. Orzeczenie w tym przedmiocie nie jest także przedmiotem uznania administracyjnego. Organ nie ma możliwości odstąpić od nałożenia opłaty a sama jej wysokość jest ustalana w sposób sztywny. Kto oprócz inwestora na którego organ nakłada obowiązek zapłaty opłaty legalizacyjnej może być stroną postępowania w szczególności przed sądem administracyjnym tj. wykazuje interes prawny mający oparcie o przepis prawa materialnego. Jeżeli nawet dany podmiot (nie inwestor) jest stroną postępowania legalizacyjnego bo jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządca nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu stanowiącego samowole budowlaną, to zdaniem sądu nie dotyczy to wszystkich etapów postępowania w szczególności etapu nałożenia opłaty legalizacyjnej. Niewątpliwie decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego odnosi się do sfery interesu prawnego każdego podmiotu posiadającego tytuł do nieruchomości na którą samowola budowalna oddziaływuje. Samo jednak postanowienie o nałożeniu opłaty legalizacyjnej nie dotyczy sfery praw i obowiązków wywodzonych z przepisów prawa materialnego (ewentualnie procesowego) takiego podmiotu – nie ma on zatem czynnej legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Takie stanowisko zajmuje sąd w stosunku do skarżącego A.P. , który w skardze interesu poprawnego nie wykazał i którego to interesu sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie dostrzega. Nie sposób się bowiem dopatrzeć w rozstrzygnięciu kwestii wysokości opłaty legalizacyjnej nałożonej na inwestora (kwestii incydentalnej), interesu prawnego innego podmiotu, choćby ten posiadał interes prawny co do postępowania legalizacyjnego rozumianym jako całość tj. postępowaniu mogącym doprowadzić do zalegalizowania samowoli budowlanej. Wskazać też należy, iż decyzja merytorycznie jest bezzasadna. Postanowienie o nałożeniu opłaty legalizacyjnej organ wydał w oparciu o art. 59f ust 1 - 3 w związku z art. 49 ust. 1 pkt 3 ustawy. Przepis ten stanowi, iż przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w) (ust 1). Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł (ust 2) Kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy (ust 3). Organ wskazał sposób wyliczenia opłaty, prawidłowo określając tak kategorie obiektu jak i współczynnik jego wielkości – okoliczności których zresztą skarżący nie kwestionuje. Przepis na który skarżący się powołuje tj. 59f ust 4 mając brzmienie, iż w przypadku gdy w skład obiektu budowlanego, z wyjątkiem budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wchodzą części odpowiadające różnym kategoriom, karę stanowi suma kar obliczonych dla różnych kategorii – nie ma w sprawie zastosowania. Przepis ten dotyczy części składowych (o różnym przeznaczeniu) obiektu budowlanego. Utwardzony plac nie jest częścią obiektu budowlanego tylko - o ile traktować go jako obiekt budowlany (przepis art. 3 pkt 3 utwardzenia placu nie wymienia jako budowli) jest odrębnym od budynku obiektem, realizowanym w oparciu o inną procedurę. Mianowicie budynek jakim jest niewątpliwie obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania jest realizowany na podstawie pozwolenia na budowę. Likwidacja skutków samowoli budowlanej takiego obiektu odbywa się na podstawie art. 48 i art. 49 ustawy Prawo budowlane a opłatę legalizacyjną ustala się w oparciu o regulację zawartą w art. 59f ustawy Oprawo budowlane. Utwardzenie działek budowlanych należy z kolei do robót budowlanych wykonywanych w oparciu o zgłoszenie. Likwidacja skutków wykonania tych prac w ramach samowoli budowlanej odbywa się w oparciu o art. 49b ustawy Prawo budowlane. Opłata legalizacyjna w tym przypadku ustalana jest na innych zasadach tj. nie na podstawie art. 59f ale w oparciu o art. 59g ustawy Prawo budowlane. Hipotetycznie - o ile utwardzenie placu przed budynkiem odbyło się nielegalnie, likwidacja skutków tej samowoli musiała by się odbyć postępowaniu odrębnym od niniejszego. Mając na uwadze powyższe okoliczności orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło