II SA/Kr 888/25
WyrokWSA w Krakowie2025-10-21
Skład orzekający: Mirosław Bator, Jacek Bursa, Joanna Człowiekowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Małopolski, uchylając częściowo decyzję Prezydenta Miasta Krakowa zezwalającą na realizację inwestycji drogowej, naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, a także czy prawidłowo ocenił kwestie związane z wywłaszczeniem nieruchomości, zawiadomieniem stron oraz ochroną środowiska?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Wojewoda Małopolski prawidłowo rozpoznał sprawę w drugiej instancji, wydając decyzję reformacyjną. Zgodnie ze specustawą drogową, organ administracji jest związany wnioskiem inwestora co do przebiegu i zakresu inwestycji, a jego rola ogranicza się do oceny zgodności z prawem. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia procedury zawiadamiania stron, braku rozważenia alternatywnych rozwiązań, czy kwestii wycinki drzew, są nieuzasadnione w kontekście specustawy drogowej, która priorytetowo traktuje interes społeczny i gospodarczy związany z realizacją inwestycji drogowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. sp. z o.o. na decyzję Wojewody Małopolskiego, która częściowo uchyliła decyzję Prezydenta Miasta Krakowa zezwalającą na realizację inwestycji drogowej. Skarżąca spółka zarzucała naruszenie zasady dwuinstancyjności, braku konsultacji, nieprawidłowego wywłaszczenia oraz naruszenia przepisów o ochronie środowiska i procedury zawiadamiania stron. Wojewoda Małopolski, wydając decyzję reformacyjną, uchylił zaskarżoną decyzję w dziewięciu punktach, m.in. w części dotyczącej zapisów o pasie drogowym, rozbudowie ulic, liniach rozgraniczających, przejęciu własności nieruchomości, terminie wydania nieruchomości oraz części projektowej i mapowej. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając działania organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Protokolant: sekretarz sądowy Kamila Maśloch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2025 r. sprawy ze skargi L. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 9 maja 2025 r., znak:WI-VI.7821.1.56.2023.AL w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oddala skargę.
Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 21 listopada 2023 r. nr 36/6740.4/2023 znak: AU-01-6.6740.4.29.2023.BUR zezwolił na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa drogi gminnej klasy dojazdowej oznaczonej w MPZP obszaru "Rejon ulic N. i K." jako KDD.3 wraz z budową infrastruktury technicznej oraz rozbiórką istniejących obiektów budowlanych, w rejonie ul. [...] w K.; wraz z rozbudową ul. N. (drogi powiatowej nr [...]) oraz ul. K. (drogi powiatowej nr [...])". Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z dnia 21 listopada 2023 r. nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Od tej decyzji odwołanie złożyli N. sp. z o.o. oraz L. sp. z o.o.
Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 9 maja 2025 r. nr WI-VI.7821.1.56.2023.AL
w pkt I/ uchylił zaskarżoną decyzję w części zapisu znajdującego się na stronie 1, w wierszach od 9 do 12 licząc od dołu strony, o treści: "b) projektowany pas drogowy rozbudowywanej drogi powiatowej nr [...] ul. K. : działki nr [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...]; c) projektowany pas drogowy rozbudowywanej drogi powiatowej nr [...] ul. N. : działki nr [...], [...], [...], [...] obr. [...];" i umarzył postępowanie w tym zakresie;
w pkt II/ uchylił zaskarżoną decyzję w części zapisu znajdującego się na stronie 2, w wierszach od 10 do 16 licząc od dołu strony, o treści: "Projektowana droga gminna klasy dojazdowej oznaczonej w MPZP obszaru "Rejon ulic N. i K." jako KDD.3 łączy się z istniejącą ul. P. T. zrealizowaną w oparciu o decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nr 8/6740.4/2020 z 13.05.2020 r., znak: AU-01-6.6740.4.16.2019.BUR. Planowany układ drogowy łączy się z drogami publicznymi: poprzez skrzyżowanie z ul. K. – drogą powiatową nr [...], poprzez skrzyżowanie z ul. N. – drogą powiatową nr [...]" i w tym zakresie orzekł: "Projektowana droga gminna (jako KDD.3) łączy się poprzez skrzyżowanie zwykłe czterowlotowe z istniejącymi drogami publicznymi tj. drogą gminną bez nazwy oznaczoną jako KDD.2 oraz drogą gminną ul. P. T.. Ulica P. T. łączy się poprzez skrzyżowanie z drogą powiatową nr [...] (ul. N. Natomiast droga KDD.2 łączy się poprzez skrzyżowanie z drogą powiatową nr [...] (ul. K.
w pkt III/ uchylił zaskarżoną decyzję w części zapisu znajdującego się na stronie 2, w wierszach od 6 do 8 licząc od dołu strony, o treści: "Linie rozgraniczające projektowany pas drogowy, określające powierzchnie terenu niezbędnego dla realizacji budowy drogi, zostały uwidocznione w załączniku Nr 2 do niniejszej decyzji, tj. na kopii mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500." i w tym zakresie orzekł: "Linie rozgraniczające teren, określające powierzchnię terenu niezbędnego dla realizacji planowanej inwestycji, zostały uwidocznione w załączniku Nr 2/N do decyzji Wojewody Małopolskiego, tj. na mapie sytuacyjno-wysokościowej w skali 1: 500 przedstawiającej proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu";
w pkt IV/ uchylił zaskarżoną decyzję w części zapisu znajdującego się na stronie 3, w wierszach od 14 do 35 licząc od góry strony, o treści: "Dodatkowo przedmiotowa inwestycja planowana jest do realizacji na niżej wymienionych działkach ewidencyjnych oraz na działkach powstałych w wyniku podziału nieruchomości, które znajdują się w liniach rozgraniczających teren projektowanego pasa drogowego drogi powiatowej: ( na działkach ewidencyjnych – nie podlegających podziałowi, położonych w liniach rozgraniczających teren projektowanego pasa drogowego drogi powiatowej nr [...]- ul. K. : ( działka na [...] obręb [...] – w całości,
( działka nr [...] obręb [...] – w całości,
( działka nr [...] obręb [...] – w całości,
( działka nr [...] obręb [...] – w całości,
( działka nr [...] obręb [...] – w całości, ( na działkach ewidencyjnych – nie podlegających podziałowi, położonych w liniach rozgraniczających teren projektowanego pasa drogowego drogi powiatowej nr [...] ul. N. :
( działka nr [...] obręb [...] – w całości,
( działka nr [...] obręb [...] – w całości,
( działka nr [...] obręb [...] – w całości,
( działka nr [...] obręb [...] – w całości, Nieruchomości, położone w liniach rozgraniczających teren projektowanego pasa drogowego w obrębie dróg powiatowych stają się z mocy prawa własnością MIASTA K. – MIASTA NA PRAWACH POWIATU, z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanie się ostateczna, za odszkodowaniem ustalonym w odrębnej decyzji." i umarzam postępowanie w tym zakresie;
w pkt V/ uchylił zaskarżoną decyzję w części zapisu znajdującego się na stronie 8, ( w wierszach od 11 do 25 licząc od góry strony, o treści: " V.3. Oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które staja się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego nie podlegające podziałowi: W liniach rozgraniczających teren projektowanego pasa drogowego znajdują się następujące nieruchomości przeznaczone w całości pod budowę pasa drogowego dróg powiatowych nie podlegające podziałowi:
( działka na [...] obręb [...] – w całości,
( działka nr [...] obręb [...] – w całości,
( działka nr [...] obręb [...] – w całości,
( działka nr [...] obręb [...] – w całości,
( działka nr [...] obręb [...] – w całości,
( działka nr [...] obręb [...] – w całości,
( działka nr [...] obręb [...] – w całości,
( działka nr [...] obręb [...] – w całości,
( działka nr [...] obręb [...] – w całości," ( w wierszach od 34 do 39 licząc od góry strony, o treści: "Działki wydzielone liniami rozgraniczającymi teren projektowanego pasa drogowego, zgodnie z oznaczeniem w p.V.3. w całości przeznaczone pod budowę drogi powiatowej, stają się, zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych z mocy prawa, własnością MIASTA K. – MIASTA NA PRAWACH POWIATU z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanie się ostateczna (za odszkodowaniem ustalonym przez Prezydenta Miasta Krakowa w odrębnej decyzji)." i umorzył postępowanie w tym zakresie;
w pkt VI/ uchylił zaskarżoną decyzję w części zapisu znajdującego się na stronie 11, w wierszach od 28 do 35 licząc od góry strony, o treści: "XII. Na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych określam termin wydania nieruchomości, stanowiących działki ewidencyjne wymienione w pkt V.2. oraz w pkt V.3., przeznaczonych pod budowę i rozbudowę przedmiotowej drogi gminnej oraz drogi powiatowej na 121 dzień od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna. Obowiązek wydania nieruchomości wykazanych w punkcie XIII nie dotyczy nieruchomości będących własnością Gminy Miejskiej K. lub odpowiednio Miasta K. miasta na prawach powiatu, dla których odstępuje się od nałożenia obowiązku ich wydania." i w tym zakresie orzekł: "XII. Na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych określam termin odpowiednio wydania nieruchomości na 121 dzień od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna." w pkt VII/ uchylił zaskarżoną decyzję w części jej załącznika Nr 1 tj.: elementów projektu budowlanego w zakresie: ( karty tytułowej projektu budowlanego (1 karta) oraz strony tytułowej projektu zagospodarowania terenu (1 karta), ( części opisowej projektu zagospodarowania terenu (7 kart), ( rysunku projektu zagospodarowania terenu, ( strony tytułowej projektu architektoniczno-budowlanego (1 karta), ( części opisowej projektu architektoniczno-budowlanego (5 stron), ( strony tytułowej – załączniki do projektu (1 karta), i w tym zakresie orzekł o zatwierdzeniu załącznika Nr 1/N składającego się z: ( zamiennej strony tytułowej projektu zagospodarowania terenu (1 karta), ( zamiennej części opisowej projektu zagospodarowania terenu (7 kart), ( zamiennego rysunku projektu zagospodarowania terenu, ( zamiennej strony tytułowej projektu architektoniczno-budowlanego (1 karta), ( zamiennej część opisowej projektu architektoniczno-budowlanego (2 karty), ( zamiennej strony tytułowej – załączniki do projektu (1 karta), ( oświadczenia projektantów i sprawdzających projekt zagospodarowania terenu (o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 3 ustawy Prawo budowlane) aktualnego na dzień dokonania korekt i uzupełnień – (1 karta), ( zaświadczeń (o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane) projektantów i sporządzających projekt budowlany, aktualnych na dzień dokonania korekt i uzupełnień – (6 kart), ( oświadczenia projektantów i sprawdzających projekt architektoniczno-budowlany (o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 3 ustawy Prawo budowlane) aktualnego na dzień dokonania korekt i uzupełnień – (1 karta), stanowiącego integralną część niniejszej decyzji Wojewody Małopolskiego znak: WI-VI.7821.1.56.2023.AL;
w pkt VIII/ uchylił zaskarżoną decyzję w części jej Załącznika Nr 2, tj. mapę sytuacyjnowysokościową w skali 1: 500, z liniami rozgraniczającymi teren projektowanego pasa drogowego, przedstawiająca proponowany przebieg drogi, i w tym zakresie orzekł o nowym załączniku Nr 2/N tj. mapie sytuacyjnowysokościowej w skali 1: 500 przedstawiającej proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu, która stanowi integralną część niniejszej decyzji Wojewody Małopolskiego;
w pkt IX/ w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 11a ust. 1 specustawy, 10 sierpnia 2023 r. z wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej wystąpił właściwy zarządca drogi, tj. Prezydent Miasta Krakowa. Zwraca się uwagę, że zgodnie z art. 19 ust. 5 ustawy o drogach publicznych w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych oraz dróg, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 5 ust. 2a, jest prezydent miasta. Zgodnie z art. 11b ust. 1 i art. 11d ust. 1 pkt 8 specustawy inwestor uzyskał wymagane opinie. We wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej znajdują się również załączniki, o których mowa w art. 11d ust. 1 pkt 1, pkt 3 specustawy, a także informacje, o których mowa w art. 11d ust. 1 pkt 2, pkt 3a, pkt 3b i pkt 4. Zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 5 specustawy, do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej inwestor dołączył również projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi. Projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany został wykonany i sprawdzony przez osoby spełniające warunki, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 34 ust. 3d pkt 3 ww. ustawy do projektu załączono oświadczenia projektantów i sprawdzających o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projekt budowlany został uzgodniony przez Zespół Koordynujący Usytuowanie Projektowanych Sieci Uzbrojenia Terenu Prezydenta Miasta Krakowa (odpis protokołu nr GD-17.6630.2212.2022 z 29 marca 2023 r.). Przedmiotowa inwestycja została zaprojektowana w oparciu o obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz.U.2022.1518). Po dokonaniu analizy skorygowanego i uzupełnionego w postępowaniu wyjaśniającym projektu budowlanego, Wojewoda Małopolski stwierdził, że jest on zgodny z art. 34 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz z rozporządzeniem Ministra Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Biorąc powyższe pod uwagę, wniosek inwestora spełnia wymogi określone w art. 11b ust. 1 i art. 11d ust. 1 specustawy. Przedmiotowa inwestycja nie została zakwalifikowana do grupy przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, zatem zgodnie z ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, przed uzyskaniem zaskarżonej decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej nie było wymogu uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz zgodnie z art. 59 ust. 1 ww. rozporządzenia przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym Wojewoda Małopolski stwierdził, że zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta Krakowa wymaga dokonania korekty merytoryczno-reformacyjnej, zatem, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może korygować zaskarżoną decyzję przez jej uchylenie i orzeczenie w tym zakresie, co do istoty sprawy, w niniejszej decyzji Wojewoda Małopolski orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów odwołań organ wskazał, że pełnomocnik inwestora po ponownym przeanalizowaniu rozwiązań projektowych zmienił zakres inwestycji, przez co działka nr [...] obręb [...] nie jest już objęta wnioskiem o wydanie decyzji dla przedmiotowej inwestycji. Tym samym zarzuty podniesione w złożonym odwołaniu pozostają bezprzedmiotowe. Po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego, jak również zarzutów podniesionych przez spółkę skarżącą, Wojewoda stwierdził, że przebieg przedmiotowej inwestycji drogowej w zakresie dotyczącym interesu prawnego strony skarżącej został wyznaczony zgodnie z prawem, a rozwiązania projektowe zatwierdzone w decyzji Prezydenta Miasta Krakowa są prawidłowe. Zwrócić należy uwagę, że w postępowaniu w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej organ jest związany wnioskiem inwestora co do kształtu i przebiegu inwestycji. W przepisach specustawy ustawodawca nie upoważnił bowiem organów do oceny racjonalności, czy słuszności zaproponowanych rozwiązań projektowych. Oznacza to, że organy nie mogą korygować trasy i zakresu inwestycji ani dokonywać zmian w projekcie. Przepisy specustawy nakładają na organ architektoniczno-budowlany wyłącznie obowiązek oceny zgodności z prawem przedstawionej inwestycji drogowej. To inwestor wyznacza miejsce oraz sposób realizacji inwestycji. Potwierdza to bogate orzecznictwo sądowoadministracyjne dotyczące spraw z zakresu inwestycji drogowych prowadzonych na podstawie specustawy, które jasno wskazuje, iż w przypadku realizacji tego typu przedsięwzięć organ administracji nie może dokonywać jakichkolwiek zmian np. w zakresie lokalizacji, przebiegu oraz planowanych parametrów technicznych konkretnej inwestycji. Organ wydający zezwolenie realizacyjne nie może w ramach tych przepisów uznaniowo modyfikować przebiegu linii rozgraniczających oraz linii podziału, jeżeli zaproponowane rozwiązanie projektowe nie narusza prawa. Rolą orzekającego w sprawie organu jest sprawdzenie kompletności wniosku w świetle wymogów ustawowych oraz tego, czy koncepcja składającego wniosek mieści się w granicach wyznaczonych przez prawo. Jeśli przyjmujemy, że przebieg drogi jest wyznaczany w sposób racjonalny przez grono specjalistów z zakresu transportu, geologii, ochrony środowiska, musimy też przyjąć nieuchronność zajęcia ściśle oznaczonych gruntów pod budowę drogi. Liniowy charakter inwestycji drogowych dyktuje w sposób naturalny pewne rozstrzygnięcia, w szczególności co do wyboru nieruchomości objętych decyzją. W żadnym razie nie może być w takiej sytuacji mowy o niedopuszczalnej ingerencji. Jak wyżej bowiem zasygnalizowano, zakres badania przez organy w kwestiach badania zasadności "wywłaszczenia" i badania zasadności określonego przebiegu drogi ogranicza się do kontroli zgodności z przepisami wariantu przedstawionego przez wnioskodawcę bez prawa do dokonywania zmian w przedstawionej przez inwestora koncepcji przebiegu drogi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OSK 156/21, z dnia 20 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 852/21, z dnia 5 sierpnia 2021 r. sygn. akt II OSK 1235/21, z dnia 14 września 2021 r. sygn. akt II OSK 1332/21, z dnia 30 września 2021 r. sygn. akt II OSK 193/21). Za nieuzasadniony należy uznać zarzutu naruszenia art. 11f ust. 1 pkt 3 specustawy wobec niewskazania w zaskarżonej decyzji warunków wynikających z potrzeb ochrony środowiska. W punkcie III.6 na stronie 5 i 6 zaskarżonej decyzji Prezydent Miasta Krakowa odniósł się do warunków wynikających z potrzeb ochrony środowiska. Ponadto warunki ochrony środowiska oraz zdrowia i życia ludzi, wynikające z przepisu art. 74 i art. 75 ustawy Prawo ochrony środowiska, dotyczące oszczędnego korzystania z terenu, ochrony środowiska na obszarze prowadzenia prac, a w szczególności: ochronę gleby, zieleni, naturalnego ukształtowania terenu i stosunków wodnych oraz ochrony przed przedostawaniem się zanieczyszczeń wód opadowych do gleby lub ziemi, zostały uwzględnione przez projektanta w projekcie zagospodarowania terenu. Natomiast w piśmie z 16 grudnia 2024 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie Wojewody Małopolskiego z 29 stycznia 2024 r. pełnomocnik inwestora wyjaśnił, iż nie ma konieczności wycinki dwóch 60-letnich jesionów. Ponadto organ analizując materiał dowodowy (projekt architektoniczno-budowlany str. 55-61) również stwierdził, iż dwa drzewa znajdujące się na działce nr [...] i [...] powstałych z podziału działki nr [...] nie zostały wskazane do wycięcia. Z kolei zgodnie z art. 21 ust. 2 specustawy, do usuwania drzew i krzewów znajdujących się na nieruchomościach objętych decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, z wyjątkiem drzew i krzewów usuwanych z nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, nie stosuje się przepisów o ochronie przyrody w zakresie obowiązku uzyskiwania zezwoleń na ich usunięcie oraz opłat z tym związanych. Tym samym, art. 83b ust. 1 pkt 9a ustawy o ochronie przyrody nie znajduje zastosowania w omawianej sprawie, gdyż planowane do realizacji przedsięwzięcie, stanowiąc drogę publiczną, podlega regulacjom zawartym w ww. ustawie oraz będzie realizowane w oparciu o decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Wskazania wymaga, że przesłanka odstępstwa zawarta w art. 21 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, nie wystąpiła w niniejszej sprawie, gdyż nieruchomość spółki nie została wpisana do rejestru zabytków. Zwraca się uwagę, iż ilość drzew przeznaczonych do wycinki została wskazana w projekcie architektoniczno-budowlanym, który stanowi załącznik do decyzji Prezydenta Miasta Krakowa. Odnosząc się do naruszenia art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 11c specustawy dotyczącego "braku przyznania stronie realnej możliwości aktywnego udziału w postępowaniu poprzez składanie wniosków, uwag i dowodów w sprawie, która dotyczy przedmiotu jej własności", w ocenie Wojewody Małopolskiego z zarzutami strony nie można się zgodzić. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej została wydana na podstawie przepisów specustawy, która w sposób szczególny reguluje sposób zawiadomienia stron postępowania o wszczęciu postępowania, jak i o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Zgodnie z art. 11d ust. 5 specustawy, wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych wysyłają zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wnioskodawcy, właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji na adres wskazany w katastrze nieruchomości, a w przypadku, o którym mowa w art. 11a ust. 2, wojewodom albo starostom, na których obszarze właściwości znajdują się nieruchomości lub ich części objęte wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, oraz zawiadamiają pozostałe strony w drodze obwieszczeń, odpowiednio w urzędzie wojewódzkim lub starostwie powiatowym, a także w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi, w urzędowych publikatorach teleinformatycznych - Biuletynie Informacji Publicznej tych urzędów i w prasie lokalnej. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości jest skuteczne. Z powołanego przepisu wynika, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej dokonywane jest w drodze indywidualnych zawiadomień przesyłanych na adres wskazany w katastrze nieruchomości bądź w drodze obwieszczeń. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie ww. wymogi zostały spełnione przez organ I instancji. Prezydent Miasta Krakowa, pismem z 25 października 2023 r. znak: AU01-6.6740.4.29.2023.BUR, zawiadomił wnioskodawcę oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji, wysyłając zawiadomienia na adresy wskazane w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony postępowania zostały poinformowane o powyższym w drodze obwieszczeń w Urzędzie Miasta K., w urzędowym publikatorze teleinformatycznym - Biuletynie Informacji Publicznej tego urzędu i w prasie lokalnej. W przedmiotowym obwieszczeniu i zawiadomieniu organ I instancji poinformował strony o terminie i miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z aktami sprawy. Jak wynika z akt sprawy, Spółka L. została poinformowana o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie przesłanym przez Prezydent Miasta Krakowa zawiadomieniem z 25 października 2023 r. znak: AU-01- 6.6740.4.29.2023.BUR, doręczonym stronie w dniu 3 listopada 2023 r., co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru tego zawiadomienia. Tym samym Prezydent Miasta Krakowa, zgodnie z ciążącym na nim obowiązkiem, zapewnił stronie możliwość wzięcia czynnego udziału w przedmiotowym postępowaniu. Za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 11 kpa w zw. z art. 11c specustawy poprzez niewskazanie dlaczego konieczne jest wywłaszczenie części nieruchomości Spółki. Analiza dokumentacji projektowej wykazała, że niemożliwe było zaprojektowanie przedmiotowej inwestycji bez zajęcia działki należącej do strony skarżącej. W ramach inwestycji działka nr [...] obręb [...] uległa podziałowi na działkę nr [...] z przeznaczeniem pod inwestycję (o powierzchni 0,0014 ha) i działkę nr [...] pozostającą w dotychczasowym władaniu (o powierzchni 2,8582 ha). Na działce przeznaczonej pod inwestycję zaprojektowano miejsce do zawracania, zgodnie z § 22 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych, który stanowi, iż nieprzelotową drogę projektuje się w sposób umożliwiający zawrócenie pojazdu miarodajnego. Dodatkowo 8 maja 2025 r. do protokołu pełnomocnik inwestora wniósł wyjaśnienia, że teren w rejonie placu do zawracania (dotyczy działki m.in. [...] ([...])) jest niezbędny dla przedmiotowej inwestycji ponieważ konieczne jest zachowanie skrajni drogowej wynikającej z przejazdu pojazdu miarodajnego. Ponadto na wyznaczonym terenie zaplanowano dowiązanie do stanu istniejącego (profilowanie terenu). Dodatkowo ze względu na korytarz drogowy KDD.4 w miejscowym planie zagospodarowania terenu "Rejon ulic N. i K.", planowana jest w przyszłości kontynuacja przedmiotowej drogi, w związku z powyższym tak poprowadzone linie rozgraniczające nie spowodują ponownych wywłaszczeń pod dalszy ciąg drogi. Pełnomocnik inwestora w swoim piśmie z 16 grudnia 2024 r. wyjaśnił, że zaprojektowana droga została poprowadzona zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego "Rejon ulic N. i K.". Przeznaczenie ww. nieruchomości zostało pokazane na mapie z projektem zagospodarowania terenu stanowiącym załącznik zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa. Odnosząc się do braku uzasadnienia, że rozważono takie położenie inwestycji żeby wywłaszczenie nie było konieczne oraz niewskazania interesu gospodarczego w przejęciu działki, należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 1 specustawy, to inwestor we wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej decyduje o przebiegu drogi, oraz o wielkości terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, załączając mapy przedstawiające proponowany przebieg drogi oraz mapy zawierające projekty podziałów nieruchomości. Zarówno Wojewoda, jak i organ I instancji, mogą działać tylko w granicach tego wniosku, nie mają możliwości ingerowania w lokalizację inwestycji, a więc i w przebieg linii podziału nieruchomości, zaproponowany przez wnioskodawcę. Ocenie dokonanej przez organy pierwszej i drugiej instancji może jedynie podlegać zgodność z prawem planowanego przedsięwzięcia, w szczególności spełnienie warunków zawartych w przepisach specustawy, bowiem stosownie do przepisu art. 11e specustawy nie można uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 432/13, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Inwestor jest zatem kreatorem miejsca, sposobu i kształtu realizacji inwestycji, natomiast organ orzekający wyznacza dopuszczalne prawem granice tej kreacji, poprzez dokonywanie oceny prawnej, kończącej się aktem władztwa publicznego, zakreślającego te granice. Za zasadny należy uznać zarzut braku uwzględnienia w dokumentacji projektowej aktualnego właściciela nieruchomości. Analiza akt sprawy organu I instancji wykazała iż w załączniku nr 4 do decyzji Prezydenta Miasta Krakowa zawierającym tabelaryczny wykaz działek, przy działce nr [...] obręb 14 P. figuruje spółka C. spółka komandytowa. Należy zwrócić uwagę, iż pomimo wskazanego przez skarżącą spółkę błędu w tabelarycznym wykazie działek, organ I instancji prawidłowo przesłał zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego na dane L. sp. z o.o., co potwierdza załączone w aktach sprawy zwrotne potwierdzeniu odbioru. Również zawiadomienie o wydaniu zaskarżonej decyzji zostało przesłane na dane spółki L. sp. z o.o. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). W związku z powyższym Prezydent Miasta Krakowa, pomimo błędnego zapisu w tabelarycznym wykazie działek, prawidłowo dokonał wymaganych czynności administracyjnych. Zdaniem organu odwoławczego wskazany błąd w tabelarycznym wykazie działek nie jest podstawą do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Krakowa. Odnosząc się zaś do podnoszonych przez spółkę kwestii odszkodowania, zaznaczyć należy, że jego wysokość jest przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego prowadzonego przez prezydenta na podstawie przepisów specustawy oraz odpowiednich przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. 2024.1145). Podstawą wypłaty odszkodowań są odrębne decyzje administracyjne wydawane po uzyskaniu przez organ opinii rzeczoznawców majątkowych. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego nadania decyzji Prezydenta Miasta Krakowa rygoru natychmiastowej wykonalności organ odwoławczy wyjaśnia, że przepisy specustawy przewidują szczególną regulację w zakresie możliwości nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 17 ust. 1 specustawy, wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych nadają decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek właściwego zarządcy drogi, uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym. Literalna wykładnia przepisu art. 17 ust. 1 specustawy wskazuje przede wszystkim, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji jest obligatoryjne, jeżeli tylko właściwy zarządca drogi złoży wniosek uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym. Brak określenia w tym przepisie rodzaju i natężenia tego interesu wskazuje, że chodzi tu o jakikolwiek interes społeczny lub gospodarczy, co odróżnia instytucję uregulowaną w art. 17 ust. 1 specustawy od regulacji dotyczącej nadawania decyzjom administracyjnym rygoru natychmiastowej wykonalności, zawartej w art. 108 § 1 kpa, gdzie nadanie decyzji rygoru możliwe jest ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 10 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 649/10). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, należy uznać, że w badanym przypadku zostały spełnione warunki do nadania zapadłej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Inwestor złożył w tym zakresie stosowny wniosek uzasadniony interesem społecznym i gospodarczym, jakim jest poprawa jakości i bezpieczeństwa ruchu użytkowników drogi. Inwestor wskazał, że bezpieczeństwo w ruchu drogowym stanowi uzasadniony interes społeczny. Inwestor nadmienił również, iż budowa drogi objęta jest finansowaniem ze źródeł zewnętrznych. Inwestor zwrócił także uwagę na konieczność wywiązania się z terminów realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie prezentowano już stanowisko, iż poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego, usprawnienie transportu drogowego, planowane terminy realizacji inwestycji oraz finansowanie inwestycji uzasadniają nadanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 93/14). Należy wyjaśnić, że należy odróżnić nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji na podstawie art. 108 § 1 kpa od nadania takiego rygoru na podstawie art. 17 ust. 1 specustawy. Przepisy specustawy stanowią w tym zakresie regulacje szczególne w stosunku do art. 108 § 1 kpa (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 26 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Op 268/16). Wskazać zatem należy na wyłączenie przesłanek określonych w art. 108 § 1 kpa ze względu na cel, którego osiągnięciu służą przesłanki nadania ww. rygoru decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, określone w art. 17 ust. 1 specustawy. Przesłankami tymi są: uzasadniony interes społeczny lub gospodarczy. Uwypuklenia również wymaga, iż podstawowym celem specustawy jest zapewnienie sprawnego przebiegu inwestycji drogowych, a tym samym szybkiej modernizacji i rozbudowy sieci dróg w kraju (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 299/11). Podkreślić wyraźnie należy, iż art. 108 § 1 kpa, stanowiący ogólną regulację dopuszczalności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sprawach o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej nie znajduje zastosowania.
Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła L. Sp.z.o.o. z siedzibą w K. zarzucając naruszenie:
1/ art. 15 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak rozpoznania sprawy na skutek odwołania wniesionego przez skarżącą, w konsekwencji brak rozpoznania odwołania, co narusza zasadę dwuinstancyjności, której istotą jest dwukrotne rozstrzygnięcie i rozpoznanie sprawy, ponadto zaniechanie przez organ odwoławczy przeprowadzenia ponownego postępowania administracyjnego (brak oceny zgromadzonego materiału dowodowego, brak ustalenia stanu faktycznego);
2/ art. 7, art. 8 i art. 77 §1 k.p.a.. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego niezbędnego do wyjaśnienia sprawy, powodujące błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia polegający na niezgodnym ze stanem faktycznym ustaleniu, że skarżąca spółka nie jest właścicielem nieruchomości na której jest realizowana inwestycja drogowa, a jedynie właścicielem nieruchomości sąsiedniej, podczas gdy pomiary geodezyjne przeprowadzone na zlecenie skarżącej bezsprzecznie wykazały że inwestycja drogowa narusza prawo własności skarżącej , toteż winna być ona zawiadamiana o toczącym się postępowaniu i zapadłych rozstrzygnięciach w sposób bezpośredni i winno być w stosunku do niej wydane rozstrzygnięcie wywłaszczeniowe;
3/ art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 c ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1363 z póżn. zm.) poprzez brak bezpośredniego doręczenia Spółce zawiadomienia o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, oraz zawiadomienia o wszczęciu postępowania,
4/ art. 11f ust. 1 pkt 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, gdyż przepis ten zobowiązuje do wskazania w decyzji zrid warunków wynikające z potrzeb ochrony środowiska, a w decyzji nie wskazano konieczności wycięcia dwóch 60-letnich jesionów, przy czym z art. 21 ust. 2 ustawy wynika że jedyną decyzją odnoszącą się do wycinki drzew jest zrid i jeśli nie wskazano w nim wyczerpująca ilości drzew do wycięcia, to konieczna jest jego zmiana; 5/ art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 c ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez brak przyznania Stronie realnej możliwości aktywnego udziału w postępowaniu poprzez składanie wniosków, uwag i dowodów w sprawie, która dotyczy przedmiotu jej własności;
6/ art. 11 k.p.a. w związku z art. 11 c ustawy poprzez niewskazanie dlaczego konieczne jest wywłaszczenie części nieruchomości Spółki i brak uzasadnienia że rozważono takie położenie inwestycji żeby wywłaszczenie nie było konieczne oraz niewskazanie interesu gospodarczego w przejęciu działki
W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem badania zgodności z prawem (legalności) aktów przez te organy wydawanych. Sądy administracyjne nie orzekają przy tym merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron, oraz oceniają działanie organów administracji tj. prowadzone przez nie postępowania, a aspekcie zgodności tych postępowań, z przepisami procedury administracyjnej.
Kontroli sądu w niniejszym postępowania poddana jest ocena legalności decyzji o zgodzie na realizację inwestycji drogowej – drogi gminnej klasy dojazdowej, w obszarze ulic N. i K. w K.. Skarżący zarzuca naruszenie przez organ zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, brak przeprowadzenia konsultacji społecznych, z podmiotami prowadzącymi działalność w sąsiedztwie planowanej inwestycji, szkody jakie budowa drogi spowoduje w zagospodarowaniu i możliwości użytkowych działki strony skarżącej. W ocenie sądu skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wydawana jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. Z 2024 poz 311; dalej specustawa drogowa). Regulacja ta ma szczególny charakter, gdyż jej celem jest stworzenie prawnych instrumentów, zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych. Inwestycja w zakresie realizacji drogi publicznej ma na celu zaspokojenie określonych potrzeb społeczności lokalnej lub ponadlokalnej, jest zatem inwestycją celu publicznego Celem tym jest właśnie budowa, rozbudowa czy przebudowa (modernizacja) dróg publicznych. Specyfika uregulowań ustawowych wyraża się w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabyciem nieruchomości oraz dysponowaniem nimi przez inwestora na cele budowy drogi publicznej. Interes społeczny i gospodarczy, który znajduje oparcie w omawianym akcie prawnym, ma prymat nad interesem pozostałych (poza inwestorem i nabywcą nieruchomości, które mają być zajęte pod drogę) stron tego postępowania. Z tych przyczyn, ustawa z jednej strony znacznie zwiększa uprawnienia inwestora, z drugiej zdecydowanie ogranicza uprawnienia właścicieli nieruchomości przejmowanych pod budowę (modernizację) dróg publicznych. Oceniając postępowanie prowadzone w oparciu o wyżej wskazaną regulację, należy brać mieć na uwadze, szczególny rodzaj inwestycji realizowanych w oparciu o tą ustawę, majach szersze społeczne znaczenie, związanie z bezpieczeństwem i komfortem ruchu drogowego.
Celem ustawy jest uproszczenie procedur przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie budowy dróg publicznych poprzez objęcie w jednym postępowaniu i jednej decyzji czterech postępowań tj. lokalizacji drogi, podziału nieruchomości, nabywania nieruchomości pod drogi i pozwolenia na budowę. Wyjątkowy charakter ustawy wyrażony jest nie tylko w jej tytule, ale wynika z całości uregulowań, których intencją jest stworzenie prawnych instrumentów, zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych, a tym samym szybką modernizację i rozbudowę sieci dróg w kraju. Przepis art. 1 ust. 1 ustawy stanowi, że określa ona zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, w tym warunki lokalizacji i nabywania nieruchomości na ten cel oraz budowy tych dróg, a także organy właściwe w tych sprawach. Z brzmienia tego przepisu wynika, że ustawa o szczególnych zasadach jest ustawą szczególną (lex specialis) w stosunku do ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż reguluje ona kompleksowo zasady i warunki przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w tym kwestie nabywania nieruchomości na ten cel i właściwości organów prowadzących postępowanie. Oznacza to, że nie ma tu zastosowania administracyjny tok postępowania, wynikający z przepisów o gospodarce nieruchomościami, w tym procedury zatwierdzenia podziału nieruchomości oraz wywłaszczania nieruchomości. Skutkiem wydania ostatecznej decyzji o zgodzie na realizacje inwestycji drogowej (lub decyzji nieostatecznej, opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności) zgodnie z art. 12 ust 4 tej ustawy jest przejęcie z mocy prawa własności nieruchomości położonych w granicach linii rozgraniczających a ustalonych decyzją, na rzecz Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych, lub jednostki samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych.
Stosownie do art. 11a ust. 1 ustawy, starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych wydaje decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi. Jak przyjmuje się powszechnie w orzecznictwie, organ administracji prowadzący postępowanie, nie jest uprawniony do oceny zasadności, czy celowości zamierzonej inwestycji. Także o przebiegu inwestycji drogowej decyduje inwestor, wybierając najbardziej korzystne rozwiązanie lokalizacyjne i techniczno–wykonawcze. To inwestor wyznacza miejsce oraz sposób realizacji inwestycji, co obejmuje przebieg i parametry planowanej drogi. Wydając decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, organ dokonuje jedynie oceny formalnoprawnej dopuszczalności lokalizacji tej inwestycji. Odmowa wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej może być oparta wyłącznie o ustalenia organu, z których wynikałoby, że budowa (modernizacja) drogi w przebiegu zaproponowanej przez inwestora, narusza obowiązujące przepisy prawa. W przeciwnym wypadku, stosownie do art. 11a ust. 1 ustawy, organ zobligowany jest wydać decyzję zezwalającą na realizację inwestycji drogowej. Jak zasadnie wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2023 r. II OSK 2612/22 regulacja zawarta w art. 11a ust. 1, art. 11e oraz art. 11f ust. 1 pkt 2 specustawy wskazuje na związanie organu określeniem linii rozgraniczających teren, w tym granicami pasów drogowych. Organ nie może dokonywać jakichkolwiek zmian, np. w zakresie lokalizacji, przebiegu oraz planowanych parametrów technicznych konkretnej inwestycji. To tylko inwestor dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych dla planowanego przedsięwzięcia drogowego, mając oczywiście na uwadze spowodowanie jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości. Nieuniknione jest jednak to, że realizacja inwestycji drogowych stwarza określone uciążliwości dla właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze jej oddziaływania. Żaden przepis prawa materialnego nie zobowiązuje inwestora do przedstawienia różnych wariantów (rozwiązań alternatywnych) przebiegu planowanej inwestycji - ani na żądanie organu, ani tym bardziej innych stron postępowania. Stąd też argument o braku rozważenia przez organ alternatywnego przebiegu drogi czy braku konsultacji społecznych w tym, ze strona skarżącą kwestii lokalizacji (przebiegu) planowanej drogi, uznać należy za pozbawiony uzasadnionych podstaw
Podkreślić też należy, że zgodnie z art. 11e ustawy, nie można, uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami. Przepis ten wskazuje w sposób jednoznaczny, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej jest decyzją związaną oraz nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości przy jej wydawaniu. Oznacza to, że w przypadku spełnienia przewidzianych prawem przesłanek, właściwy organ ma bezwzględny obowiązek wydania pozytywnego rozstrzygnięcia, tj. udzielenia zezwolenia. Podkreślenia jeszcze raz wymaga kwestia, że organ wydający decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w trybie specustawy drogowej nie posiada kompetencji do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, czy też do zmiany proponowanych rozwiązań co do jej przebiegu. Niedopuszczalna jest również ocena racjonalności czy słuszności koncepcji przedstawionej przez inwestora, bowiem miałaby ona charakter pozaprawny. O przebiegu drogi decyduje zarządca (wnioskodawca) i to on wybiera najbardziej korzystne rozwiązanie lokalizacyjne i techniczno - wykonawcze. Rolą orzekającego w sprawie organu jest sprawdzenie kompletności wniosku w świetle wymogów ustawowych oraz czy koncepcja składającego wniosek mieści się w granicach wyznaczonych przez prawo (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2023 r. II OSK 2348/22, z dnia z dnia 13 września 2017 r. II OSK 1705/17).
Zwrócić też należy uwagę na szczególny charakter decyzji o zgodzie na realizację inwestycji drogowej. Zasadą jest, że dotyczy on wielu podmiotów o często sprzecznych interesach a obszar, jaki obejmuje taka decyzja jest na ogół rozległy. Dlatego strona kwestionująca taką decyzję, nie może skutecznie domagać się jej eliminacji z obrotu prawnego wskazując na uchybienia, których organ potencjalnie dopuścił się w obszarach, co do których skarżącemu nie przysługuje mu tytuł prawny. Skarga na decyzję o zgodzie na realizację inwestycji drogowej, nie ma charakteru actio popularis. Do jej wniesienia nie legitymuje danego podmiotu ewentualna, sprzeczność z prawem decyzji, ani też ewentualny stan naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia innych niż skarżący podmiotów.
Decyzja o zgodzie na realizację inwestycji drogowej podlega też szczególnej ochronnie w zakresie zachowania jej stabilności. Zgodnie bowiem z art. 11g ust 3 ustawy, w postępowaniu przed organem odwoławczym oraz przed sądem administracyjnym nie można uchylić decyzji w całości ani stwierdzić jej nieważności, gdy wadą dotknięta jest tylko część decyzji dotycząca odcinka drogi, nieruchomości, działki. Z kolei art. 31 ustawy stanowi, iż nie stwierdza się nieważności ostatecznej decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, jeżeli wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji został złożony po upływie 60 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, a inwestor rozpoczął budowę drogi. Art. 158 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio (ust 1). W przypadku uwzględnienia skargi na decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej sąd administracyjny po upływie 60 dni od dnia rozpoczęcia budowy drogi może stwierdzić jedynie, że decyzja narusza prawo z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 lub art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (ust 2). Jak zasadnie wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2013 r. II OSK 1373/13, skoro w warunkach wskazanych w art. 31 ust. 2 ustawy o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nawet wystąpienie przyczyn nieważnościowych z art. 156 kpa i powodów do wznowienia postępowania z art. 145 kpa nie uzasadnia uchylenia decyzji ani stwierdzenia jej nieważności (a stwierdzenie jedynie, że decyzja narusza prawo z przyczyn wyszczególnionych w tych przepisach), to tym bardziej zaistnienie zwykłych uchybień proceduralnych nie może być podstawą do uwzględnienia skargi na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, przez uchylenie decyzji. Powołać się też można na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2021 r. II OSK 556/21, w którym wskazano, że uznanie, że ochronie przewidzianej w art. 11f ust. 1 pkt 4 ustawy z 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych podlegać winien interes faktyczny osób trzecich, mogłoby prowadzić do paraliżu inwestycji związanych z celami publicznymi, nie zaś do zapewnienia poszanowania praw, które są zagrożone w związku z planowaną inwestycją.
Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Wskazać przede wszystkim należy, że prawo własności nie jest prawem absolutnym. Prawo to doznaje ograniczeń wynikających z rożnych regulacji prawnych (art 140 K.c., art 6 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art 18 ust 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, art 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art 130 ustawy Prawo ochrony środowiska) i ma to oparcie w art 64 ust 3 Konstytucji RP. Jednym z takich ograniczeń, jest możliwość wywłaszczenia (przejęcia na własność) nieruchomości, pod realizacje inwestycji celu publicznego, między innymi pod budowę dróg publicznych. Budowa drogi publicznej, z zasady musi się odbywać (przebiegać) po terenach nie należących wyłącznie go Skarbu Państwa, czy po terenach gminnych. Podmioty prywatne – właściciele gruntów, na których budowa nowych dróg ma się odbywać, muszą znosić to, że ich grunt, za słusznym odszkodowaniem, przejdzie na własność Skarbu Państwa lub gminy. Nie można zasadnie zarzucić, że prawo własności danego podmiotu doznaje bezprawnego ograniczenia przez to, że na terenie nieruchomości, której jest właścicielem ma być budowana nowa droga, lub teren ten ma być zajęty pod modernizację drogi już istniejącej. Dobro publiczne jakim jest poprawa warunków drogowych na terenie kraju, która to poprawa znajduje uzasadnienie od kwestii dotyczących bezpieczeństwa i komfortu przemieszczania się ludzi, po aspekty militarno-wojskowe, uzasadnia ograniczenie własności nieruchomości, przez przejęcie jej w całości czy, jak niniejszym postępowaniu, w niewielkim fragmencie (0,0014 ha) pod budowę drogi. Jak mowa wyżej, przejęcie takie (wywłaszczenie) odbywa się za słusznym odszkodowaniem. Odjęcie własności po stronie danego podmiotu, jest zatem rekompensowane jego korzyścią finansową, wynikająca z tego faktu.
Jako mowa wyżej, organ prowadzący postępowanie, ale też sąd rozpoznając skargę na decyzję o zgodzie na realizacje inwestycji drogowej, nie ma możliwości oceny zasadności przebiegu projektowanej drogi, jej parametrów, czy kwestii techniczno-projektowych. To inwestor wyznacza przebieg drogi, jej parametry, i aspekty techniczno-projektowe. Wynika to wprost z ustawy, a kwestie te zostały wyżej szczegółowo omówione. Ani organ administracji, ani sąd nie są władni oceniać, czy budowa drogi gminnej klasy dojazdowej mogła (nie mogła) odbyć się bez ingerencji w nieruchomość skarżących. Ewentualne szkody, jakie mogą wystąpić na działce strony skarżącej (kwestia brany wjazdowej, możliwości wjazdu na teren działki, działanie wagi towarowej) są kwestiami, których dotyczyć może inne postępowanie, ale z pewnością nie wstrzymują wydanie decyzji zezwalającej na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej. Co do zarzutu naruszenia przez organ drugiej instancji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, w ocenie sądu jest to zarzut całkowicie chybiony. Organ ten wydał decyzję reformacyjną, częściowo uchylając decyzję organu pierwszej instancji (w dziewięciu punktach) i bądź umorzył postępowanie bądź merytorycznie wyrzekł co do istoty sprawy. Obszerne uzasadnienie decyzji zawiera opis przebiegu postępowania i czynności jakie organ przeprowadził prowadząc postępowanie odwoławcze. Organ prezentuje też argumentację zajętego stanowiska i ustosunkowuje się do zarzutów odwołania. W ocenie sądu decyzja organu drugiej instancji w pełni odpowiada regule o jakiej mowa w art 15 K.p.a. Niezrozumiałym dla sądu jest też zarzut niewskazania w decyzji na konieczność wycinki dwóch 60-letnich jesionów, skoro z decyzji i wyjaśnień inwestora wynika, że drzewa te nie są przeznaczone do wycinki.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło