II SA/Kr 891/20
WyrokWSA w Krakowie2020-12-01
Skład orzekający: Agnieszka Nawara - Dubiel, Małgorzata Łoboz, Magda Froncisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, oparty na rzekomo błędnym określeniu wymiarów egzekwowanego ogrodzenia, może być skutecznie podniesiony w postępowaniu egzekucyjnym, czy też powinien być rozpatrywany w odrębnym postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zarzut niewykonalności obowiązku rozbiórki ogrodzenia, oparty na rzekomo błędnym określeniu jego wymiarów, nie jest uzasadniony w postępowaniu egzekucyjnym. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności decyzji administracyjnej, która stanowi podstawę tytułu wykonawczego. Kwestionowanie wymiarów obiektu powinno być przedmiotem odrębnego postępowania, a nie postępowania egzekucyjnego, które ma charakter formalny i służy wykonaniu ostatecznej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący M. Ś. wniósł zarzuty do postępowania egzekucyjnego, twierdząc, że obowiązek rozbiórki ogrodzenia jest niewykonalny z powodu błędnego określenia jego wymiarów w tytule wykonawczym. Organy administracyjne (PINB i WINB) uznały zarzuty za nieuzasadnione, wskazując, że organ egzekucyjny nie bada zasadności decyzji, a podnoszone kwestie dotyczące wymiarów powinny być rozpatrywane w odrębnym postępowaniu. Skarżący złożył skargę do WSA w Krakowie, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 grudnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M. Ś. na postanowienie nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] maja 2020 r. znak: [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. postanowieniem nr [...] z dnia 22 listopada 2019 r., znak: [...], rozpatrzeniu wniosku M. Ś., uznał "za nieuzasadnione zarzuty zgłoszone przez P. M. Ś. w sprawie postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 07.11.2019 r. znak: [...]".
Jako podstawę prawną organ wskazał art. 34 § 4 i 5, art. 17 § 1 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2019 r. poz. 1438 z późn. zm., dalej u.p.e.a.), w związku z art. 80 ust. 2 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186.).
W uzasadnieniu wskazano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] prowadzi postępowanie egzekucyjne w sprawie obowiązku rozbiórki:
1) Ogrodzenia stałego (o konstrukcji stalowo - drewnianej) długości 5 m, o zmiennej wysokości całkowitej 2,2-2,4 m (wraz z podmurówką), zlokalizowanego w granicy pomiędzy dz. nr [...], a dz. nr [...] w m. [...] gm. M. oraz
2) Bramy przesuwnej (o konstrukcji stalowo — drewnianej) długości 4m i wysokości 1,9 m, której "prowadnica" opiera się na ogrodzeniu stałym w granicy pomiędzy dz. nr [...], a dz. nr [...] w m. [...] gm. M.,
zlokalizowanych od strony gminnej drogi publicznej nr [...] (dz. [...] ul. [...]), wybudowanego bez zgody zarządcy drogi oraz pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ architektoniczno - budowlany.
Obowiązek powyższy wynika z ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 03.12.2015 r. nr [...] znak: [...]
W dniu 20.11.2019 r. wpłynęło na dziennik podawczy pismo M. Ś. - zarzuty do tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy został odebrany 13.11.2019 r. Zarzuty wniesiono w ustawowym terminie. Jako podstawę zarzutów w piśmie M. Ś. wskazano naruszenie przepisu art. 33 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, ponieważ zdaniem zobowiązanego, przedmiot rozbiórki został opisany w sposób niezgodny ze stanem rzeczywistym znajdującym się na nieruchomości. W piśmie wskazano: "Ogrodzenie, o którym mowa w tytule wykonawczym nie przekracza wysokości 1,9 m podczas gdy organ wskazuje 2,2 m -2,4 m. W takim stanie rzeczy przedmiotowy tytuł wykonawczy z uwagi na nieprawidłowe wskazanie przedmiotu rozbiórki nie jest możliwy do wykonania".
Organ zacytował treść z art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ wskazał, że opierając zarzut na którejś z w/w podstaw, zobowiązany określa w czym upatruje wadliwość postępowania egzekucyjnego, a tym samym wyznacza "granice", w jakich organ egzekucyjny orzeka w sprawie zarzutów. Postępowanie w przedmiocie zarzutów toczy się zatem w ramach nakreślonych przez zobowiązanego, zgłaszającego konkretne zarzuty. Wyłączne prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przesądza o tym, że organ nie ma obowiązku z urzędu badać, czy w sprawie wystąpiły podstawy do sformułowania innych zarzutów, niż zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19.09.2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1151/07). To na osobie, do której skierowano tytuł wykonawczy, spoczywa obowiązek wskazania, na której z okoliczności wymienionych w art. 33 u.p.e.a. opiera swój zarzut (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.09.2007 r. sygn. akt I OSK 522/07).
Po przeanalizowaniu treści pisma PINB stwierdził, że zgłoszone zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Zarzut nie pokrywa się z materiałem dowodowym znajdującym się w aktach sprawy. Do akt postępowania egzekucyjnego dołączono protokół oględzin przeprowadzonych dnia 28.10.2014 r. z udziałem m.in. M. Ś. oraz przedstawicieli Urzędu Gminy M.. W treści protokołu znajduje się dokładny opis ogrodzenia oraz bramy przesuwnej będących przedmiotem postępowania egzekucyjnego, łącznie z ich wymiarami. Protokół po sporządzeniu dostał odczytany uczestnikom oględzin i podpisany, również przez M. Ś.. Brak śladów w protokole, aby M. Ś. kwestionował podczas oględzin ustalenia poczynione odnośnie wysokości ogrodzenia (z podmurówką) i wysokości bramy przesuwnej. Do protokołu dołączono zdjęcia z oględzin z dokładnym zwymiarowaniem obiektu, z uwzględnieniem spadku terenu. W związku z odwołaniem od decyzji PINB akta sprawy były przedmiotem kontroli przez II instancję, która zakończyła postępowanie decyzją z dnia 03.12.2015 r. nr [...] znak: [...] W trakcie postępowania odwoławczego nie podnoszono kwestii nieprawidłowego rzekomo oznaczenia wysokości ogrodzenia. Następnie sprawa była badana przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym i z uwagi na utrzymanie nakazu w mocy jest on teraz przedmiotem postępowania egzekucyjnego.
Zgodnie z aktualną linią orzeczniczą wyrażoną przykładowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OSK 1908/18 z dnia 23 lipca 2019 r. "W postępowaniu egzekucyjnym nie ma możliwości negowania nakazu rozbiórki orzeczonego na podstawie Pb. Ewentualna wadliwość może być podnoszona w innym, odrębnym postępowaniu. W przeciwnym wypadku organ egzekucyjny orzekałby o meritum sprawy, a to należy do organu wydającego rozstrzygnięcie będące podstawą egzekucji administracyjnej, nawet wówczas, gdy organem egzekucyjnym jest organ, który wydał decyzję."
W związku z powyższym kwestionowanie ustaleń dokonanych podczas oględzin w roku 2014 jest bezpodstawne, ponieważ w postępowaniu egzekucyjnym nie ma możliwości negowania nakazu rozbiórki orzeczonego decyzją administracyjną prawomocną i ostateczną. Dodatkowo wskazano zobowiązanemu na dokumenty znajdujące się w aktach sprawy przeczące jego oświadczeniu, tj. na czynności kontrolne, które zostały dokładnie opisane w protokole oględzin i udokumentowane opisanymi zdjęciami, a także podpisane przez M. Ś. jako uczestnika oględzin.
Reasumując organ stwierdził, że zgłoszone przez zobowiązanego zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
M. Ś. złożył skutecznie zażalenie na ww. postanowienie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem nr [...] z 28 maja 2020 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
Jako podstawę prawną postanowienia organ II instancji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) w związku z art. 18 oraz art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 u.p.e.a.
W uzasadnieniu postanowienia MWINB wskazał, że w ocenie organu odwoławczego zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżone postanowienie PINB wydane zostało prawidłowo.
Organ zacytował treść z art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wskazał, że zarzuty to sformalizowany środek zaskarżenia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowane jest stanowisko, że korzystanie z tego środka ochrony związane jest z inicjatywą dłużnika (zobowiązanego) w zakresie wskazania przesłanek i wykazania okoliczności mających te przesłanki uzasadnić (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt: II SA/Kr 833/11, LEX nr 1086208). Dodatkowo warunkiem skuteczności czynności procesowej polegającej na zgłoszeniu zarzutów jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania.
Zgodnie z treścią art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Z przepisu tego nie wynika wprost, od którego momentu rozpoczyna się bieg wskazanego powyżej terminu. W doktrynie przyjmuje się, że momentem tym jest doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, a w przypadku zarzutu niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego i zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 6 i 8 u.p.e.a. - moment doręczenia postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 1030/09, Lex nr 554894; Piotr Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji Komentarz, LexisNexis, Warszawa, 2008, s. 407).
W przedmiotowej sprawie zarzut zgłoszony został przez M. Ś. w piśmie z dnia 12 listopada 2019 r., nadanym w polskiej placówce pocztowej w dniu 19 listopada 2019 r. Biorąc pod uwagę fakt, że odpis tytułu wykonawczego doręczony został zobowiązanemu M. Ś. w dniu 13 listopada 2019 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (karta nr [...] w aktach postępowania egzekucyjnego znak: [...]), stwierdzić należy, że zarzut zgłoszony został przed upływem 7-dniowego terminu na wniesienie zarzutów, liczonego od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.).
W piśmie z dnia 12 listopada 2019 r. M. Ś. wskazał: "Na podstawie art. 33 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji składam zarzut: niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, który został orzeczony na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 7 listopada 2019 r. nr [...] wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...]."
Nie ma wątpliwości co do tego, że M. Ś. zgłosił zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym z art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. W ocenie organu odwoławczego zarzut ten słusznie został w skarżonym postanowieniu uznany za niezasadny.
Niewykonalność obowiązku, o której mowa w art. art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. oznacza istnienie trwałych i niezależnych od zobowiązanego przyczyn (prawnych lub faktycznych) uniemożliwiających w sposób nieusuwalny wykonanie tego obowiązku. W wyroku z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt: II OSK 1082/17 (Legalis) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził następujące stanowisko, podzielane również przez organ odwoławczy: "Niewykonalność obowiązku definiowana jest jako rzeczywisty brak możliwości jego zrealizowania, zarówno dobrowolnego jak i w drodze egzekucji administracyjnej, z powodu wystąpienia określonych okoliczności. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Nie mają w tym względzie znaczenia ewentualne utrudnienia w jego realizacji, koszty, a także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia (wyrok NSA z 8 lutego 2006 r., II OSK 509/05, CBOSA, wyrok NSA z 19 stycznia 2017 r., II OSK 1064/15, CBOSA). Ciężar udowodnienia okoliczności istnienia niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym obciąża stronę wnoszącą zarzuty (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2008 r., sygn. II OSK 1365/07; z dnia 14 maja 2013 r., l OSK 75/13; R. Hauser, A. Skoczyłaś (red.): Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2014, s. 227). Pojęcie niewykonalności obowiązku oznacza w istocie taką sytuację, kiedy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trwała niewykonalność zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków, zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2006 r., II OSK 509/05). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, iż trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku (por. wyrok NSA z 13.11.2008 r., II OSK 1365/07, (w:) CBOSA)."
Z akt postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez PINB dla powiatu [...] w K. pod znakiem: [...] nie wynika, aby w przedmiotowej sprawie występowały trwałe i nieusuwalne przeszkody, które uzasadniałyby niewykonalność egzekwowanego obowiązku w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. Obowiązek ten polega na rozbiórce ogrodzenia stałego (o konstrukcji stalowo-drewnianej) długości 5 m, o zmiennej wysokości całkowitej 2,2+2,4 m (wraz z podmurówką), zlokalizowanego w granicy pomiędzy działką nr [...], a działką nr [...] w [...], gm. M. oraz bramy przesuwnej (o konstrukcji stalowo-drewnianej) długości 4 m i wysokości 1,9 m, której "prowadnica" opiera się na ogrodzeniu stałym w granicy pomiędzy dz. nr [...], a dz. nr [...] w [...], gm. M..
Zgłaszając zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym M. Ś. w piśmie z dnia 12 listopada 2019 r. wskazał, że z tytułu wykonawczego wynika, że prowadzone jest postępowanie egzekucyjne dotyczące wykonania rozbiórki ogrodzenia stałego o konstrukcji stalowo-drewnianej długości 5 m, o zmiennej wysokości 2,2 - 2,4 m, zlokalizowanego w granicy pomiędzy działką nr [...], a działką nr [...] w miejscowości [...] oraz bramy przesuwnej długości 4 m i wysokości 1,9 m. Dalej M. Ś. wyjaśnił: "Okoliczność ta jest niezgodna z rzeczywistym stanem faktycznym znajdującym się na nieruchomości. Ogrodzenie, o którym mowa w tytule wykonawczym, nie przekracza wysokości 1,9 m, podczas gdy organ wskazuje 2,2 m - 2,4 m. W takim stanie rzeczy przedmiotowy tytuł wykonawczy z uwagi na nieprawidłowe wskazanie przedmiotu rozbiórki nie jest możliwy do wykonania."
Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy wyjaśnił, że treść obowiązku zawarta w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 7 listopada 2019 r. to powtórzenie treści nakazu wynikającego z decyzji PINB dla powiatu [...] w K. nr [...] z dnia 31 marca 2015 r., znak: [...] Po drugie obowiązek ten określony został w ten sposób, że wskazany jest przedmiot rozbiórki (ogrodzenie stałe wraz z podmurówką i brama przesuwna), lokalizacja przedmiotu rozbiórki (w granicy pomiędzy działką nr [...], a działką nr [...] w miejscowości [...], od strony gminnej drogi publicznej nr [...] - działka nr [...], ul [...] rozmiary przedmiotu rozbiórki (ogrodzenie o długości 5 m, o zmiennej wysokości całkowitej 2,2+2,4 m wraz z podmurówką i brama długości 4 m i wysokości 1,9 m). Zatem rozmiary to nie jedyne kryterium określające obiekt, podlegający rozbiórce. I nie jest to kryterium rozstrzygające w tym znaczeniu, że nawet nie biorąc go pod uwagę można zidentyfikować obiekt, który ma zostać rozebrany.
Organ odwoławczy podkreślił, że treść pisma M. Ś. z dnia 12 listopada 2019 r. jasno dowodzi, że zobowiązany ma świadomość tego, jaki obiekt podlega rozbiórce i jest w stanie określić jego położenie. W piśmie tym zobowiązany wskazuje bowiem, że ogrodzenie, o którym mowa w tytule wykonawczym, nie przekracza 1,9 m. Czyli zobowiązany wie, o jakie ogrodzenie chodzi, a kwestionuje jedynie ustalenia organu powiatowego w zakresie wymiarów tego obiektu budowlanego. Okoliczność powoływana przez M. Ś. nie powoduje, że identyfikacja przedmiotu rozbiórki jest niemożliwa, a zatem nie można też przyjąć, że zachodzi niewykonalność obowiązku z tego powodu.
Organ odwoławczy zaznaczył, że kwestionowanie przez M. Ś. prawidłowość wymiarów ogrodzenia objętego rozbiórką stanowi w rzeczywistości kwestionowanie samej decyzji, w której wymiary zostały określone, tj. decyzji PINB dla powiatu [...] w K. nr [...] z dnia 31 marca 2015r., znak: [...] Tymczasem organ egzekucyjny, prowadząc postępowanie w przedmiocie zarzutów, nie jest uprawniony do badania prawidłowości decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek. Zarzuty i inne środki zaskarżenia przysługujące zobowiązanemu w toku postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Kwestia zasadności i legalności decyzji, z której wynika obowiązek, nie może być przedmiotem badania w postępowaniu egzekucyjnym. Z art. 29 § 1 zdanie drugie u.p.e.a. wynika wprost, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zatem organy działające już na etapie wykonania decyzji, w zakresie wyznaczonym przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie mogą oceniać zasadności czy prawidłowości decyzji, z której egzekwowany obowiązek wynika. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 czerwca 2013 r. (sygn. akt: II OSK 524/12, Lex nr 1356323) stwierdził: "Zasadą jest, że organ egzekucyjny nie może badać zasadności obowiązku określonego tytułem wykonawczym, a tym samym zasadności decyzji będącej podstawą egzekucji. Ta jedna z podstawowych zasad postępowania egzekucyjnego obowiązuje także wówczas, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem. Organ może wówczas dokonać weryfikacji decyzji w przypadkach i w trybach przewidzianych przez przepisy k.p.a. Przepisy pozwalają zaś na weryfikację decyzji ostatecznych w trybach nadzwyczajnych ustanowionych w k.p.a., a zatem w odrębnych postępowaniach od postępowania egzekucyjnego. Kwestionowanie zasadności decyzji o nakazie rozbiórki na etapie postępowania egzekucyjnego jest zdecydowanie spóźnione i nie może odnieść zamierzonego skutku. Zarzut w postępowaniu egzekucyjnym nie jest środkiem odwoławczym od decyzji nakazującej rozbiórkę, a zatem merytoryczne zarzuty zgłoszone do takiej decyzji są niedopuszczalne na tym etapie postępowania." Również w wyroku z dnia 30 grudnia 2014 r., sygn. akt: I OSK 2094/14, LEX nr 1636864, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że ostatecznej decyzji administracyjnej przysługuje domniemanie legalności (art. 16 § 1 k.p.a.) i decyzja ta wiąże erga omnes, a w szczególności wiąże zobowiązanego, więc jeżeli zobowiązany twierdzi, że decyzja ta była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, to trybem, w którym można zweryfikować to twierdzenie jest tryb stwierdzenia nieważności decyzji uregulowany w art. 156-159 k.p.a., a nie postępowanie egzekucyjne w administracji prowadzone w sprawie przymusowego wykonania obowiązku nałożonego tą decyzją. Organ odwoławczy zgodził się z przywołanymi stanowiskami Naczelnego Sądu Administracyjnego i stwierdził, że w obecnym stanie prawnym PINB dla powiatu [...] w K. związany jest swoją decyzją nr [...] z dnia 31 marca 2015 r., znak: [...], i zobligowany jest do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w celu doprowadzenia do realizacji wynikającego z niej obowiązku.
Decyzja PINB dla powiatu [...] w K. nr [...] z dnia 31 marca 2015 r., znak: [...], utrzymana została w mocy decyzją MWINB nr [...] z dnia 3 grudnia 2015 r., znak: [...], a ta z kolei decyzja była zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt: II SA/Kr 159/16, skargę oddalił (skarga kasacyjna od tego wyroku oddalona została wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2018 r., sygn. akt: II OSK 2583/16). W uzasadnieniu wyroku z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt: II SA/Kr 159/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał: "Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy przede wszystkim wskazać, że organowi nie można postawić zarzutu błędnego, bądź niekompletnego ustalenia stanu faktycznego. O ile kwestia wysokości przedmiotowego ogrodzenia i tak nie ma znaczenia, gdyż art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy alternatywnie wymienia ogrodzenia o wysokości powyżej 2,2 metra, to należy wskazać, że w oględzinach przeprowadzonych w dniu 28.10.2014 roku, brał udział m.in. skarżący, który podpisał protokół, nie wnosząc do niego zastrzeżeń (k. 56v akt
I inst). Z protokołu tego wynikają przyjęte przez organ parametry ogrodzenia (k. 64-66 akt I inst), które zresztą do końca postępowania przed organem I instancji nie były kwestionowane."
Oddalając skargę na decyzję MWINB nr [...] z dnia 3 grudnia 2015 r., znak: [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przesądził, że na etapie postępowania administracyjnego zakończonego ostatecznie tą decyzją nie zachodziła niewykonalność obowiązku. Dokonując kontroli legalności decyzji wojewódzki sąd administracyjny bierze bowiem pod uwagę przesłanki do stwierdzenia jej nieważności, w tym przesłankę z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.
W piśmie z dnia 12 listopada 2019 r. M. Ś., zgłaszając zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, podniósł: Również w okolicznościach tej sprawy, wykonanie decyzji mogłoby powodować znaczną szkodę finansową dla rodziny. Rozbiórka związana jest z poniesieniem dużych nakładów finansowych, które mogą zachwiać i tak w chwili obecnej trudną sytuację rodzinno-finansową."
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że względy finansowe nie stanowią przeszkody powodującej niewykonalność obowiązku. W wyroku z dnia 14 maja 2013 r., sygn. akt: I OSK 75/13, LEK nr 1329609, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "Obowiązek niepieniężny jest niewykonalny, jeżeli jest niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ludziom i mieniu (...). Nie stanowią przeszkody powodującej niewykonalność decyzji (a w konsekwencji - obowiązku wynikającego z decyzji), ani względy ekonomiczne i finansowe, ani trudności techniczne, ani też negatywne nastawienie adresatów decyzji czy innych podmiotów do wykonania decyzji (...)".
Organ odwoławczy podzielił tak wyrażone stanowisko i uznał, że sytuacja finansowa zobowiązanego nie ma wpływu na wykonalność obowiązku nakazanego w decyzji PINB dla powiatu [...] w K. nr [...] z dnia 31 marca 2015 r., znak: [...], utrzymanej decyzją MWINB nr [...] z dnia 3 grudnia 2015 r., znak: [...] Duże - w ocenie zobowiązanego - nakłady finansowe, które będzie musiał ponieść w przypadku wykonania rozbiórki nakazanej w w/w decyzji, niewątpliwie są utrudnieniem w wykonaniu tego obowiązku, ale nie stanowią one przeszkody trwałej (nieusuwalnej).
Z akt postępowania egzekucyjnego i okoliczności podnoszonych przez zobowiązanego M. Ś. nie wynika, aby w przedmiotowej sprawie występowały trwałe i nieusuwalne przeszkody (o charakterze faktycznym lub prawnym), które uzasadniałyby niewykonalność egzekwowanego obowiązku w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. Dlatego PINB dla powiatu [...] w K. w skarżonym postanowieniu słusznie uznał zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym za niezasadny.
M. Ś. wniósł na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z 28 maja 2020 r., znak: [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaskarżając je w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego ustalenia okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie i w konsekwencji przeprowadzenia oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób fragmentaryczny, nie odnoszący się do całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego;
2. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 33 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji spełnienia przesłanek do jego zastosowania.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia MWINB oraz poprzedzającego go postanowienia PINB oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu zarzutów skarżący przedstawił wywody na poparcie swojego stanowiska. Skarżący wskazał, że nałożony obowiązek rozbiórki jest niewykonalny, jako że obiekt o parametrach wskazanych w tytule wykonawczym nie istnieje w rzeczywistości i został błędnie oznaczony jako mający podlegać rozbiórce. Ogrodzenie, o którym mowa w tytule wykonawczym, w rzeczywistości nie przekracza wysokości 1,9 m, podczas gdy organ wskazał 2,2 m - 2,4 m. Rozbiórka związana jest z poniesieniem dużych nakładów finansowych, które mogą zachwiać trudną sytuację finansową skarżącego.
W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie przytaczając skrótowo argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i podtrzymując stanowisko w nim zawarte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie należy do ostatniej z wymienionych kategorii, dlatego też sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy i bez zawiadamiania stron postępowania o terminie posiedzenia Sądu.
Kontroli Sądu poddano w niniejszej sprawie postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z 28 maja 2020 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. nr [...] z 22 listopada 2019 r. uznające zgłoszony zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy z 7 listopada 2019 r., za nieuzasadniony.
Dokonana na podstawie powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że jest ono prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Sąd uznał, że organy egzekucyjne prawidłowo rozstrzygnęły kwestię zgłoszonego przez skarżącego zarzutu, a kwestionowane postanowienie MWINB zostało wydane zgodnie z prawem, po wystarczająco prawidłowo przeprowadzonym przez organy postępowaniu. Innymi słowy zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jego uchylenia.
Przechodząc do omówienia mających zastosowanie w sprawie przepisów należy wskazać, że zgodnie z art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438), zwana dalej: "u.p.e.a" w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych.
Zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (§ 4). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego (§ 5 pkt 1).
Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
Skarżący, kwestionując prowadzenie kontrolowanego postępowania, może wnieść zarzuty jedynie z przyczyn wyczerpująco wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
Według art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Ponieważ w niniejszej sprawie PINB jest zarówno wierzycielem, jak i organem egzekucyjnym, zatem od razu należało, co prawidłowo uczynił organ, wydać postanowienie na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a.
Z powyższych przepisów wynika, że postępowanie w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych jest ściśle sformalizowane, a podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie mogą być dowolne okoliczności, ale okoliczności wymienione w art. 33 u.p.e.a. Jego granice wyznacza sam zobowiązany decydując, czy w ogóle wnieść zarzuty, jakie zarzuty sformułować oraz jak je uzasadnić, przy czym katalog możliwych zarzutów jest zamknięty. Podobnie ograniczone są formy rozstrzygnięcia wierzyciela i organu egzekucyjnego. Jak wynika z art. 34 u.p.e.a. organ winien rozpatrzyć zarzuty dłużnika i wydać postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów (po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, chyba że - tak jak w niniejszej sprawie - wierzycielem jest organ prowadzący egzekucję). Postanowienie to - jeżeli zarzuty są uzasadnione – winno być postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Sąd dokonując kontroli zaskarżonego w niniejszym postępowaniu postanowienia wydanego w toku postępowania egzekucyjnego, z uwzględnieniem wskazanych powyżej wymogów procedury egzekucji administracyjnej, uznał, że postanowienie to, w aspekcie zgodności z prawem, nie budzi istotnych zastrzeżeń. Obowiązek wskazany w tytule wykonawczym wystawionym wobec skarżącego, a wynikający z decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr [...] z 3 grudnia 2015 r. ([...]) wydanej na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane, istnieje i podlega egzekucji administracyjnej. Wykonalności ww. decyzji nie wstrzymano i decyzja ta podlega wykonaniu.
Skarżący jest zatem, na mocy decyzji ostatecznej, zobowiązany do wykonania wszystkich określonych nią nakazów. Nakazów tych skarżący dobrowolnie nie wykonał. Przedmiotowe nakazy niewątpliwie stanowią zobowiązanie o charakterze niepieniężnym.
W odniesieniu do zarzutów skargi trzeba wskazać, że z treści art. 29 § 1 zd. 2 u.p.e.a. jednoznacznie wynika, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. W postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować ani zasadności nałożonego obowiązku, ani też jego zakresu, gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej, która została podjęta w ramach innego postępowania (por. wyrok WSA w Krakowie z 9 grudnia 2016 r. sygn. II SA/Kr 1204/16, LEX nr 2205740). Weryfikacja decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek jest możliwa ewentualnie w odrębnych, administracyjnych trybach nadzwyczajnych wzruszania decyzji ostatecznych uregulowanych w art. 145-163 K.p.a., takich jak np. stwierdzenie nieważności decyzji (art. 156-159 K.p.a.) czy wznowienie postępowania (art. 145-152 K.p.a.). W postępowaniu egzekucyjnym nie ma możliwości negowania nakazu rozbiórki orzeczonego na podstawie ustawy Prawo budowlane. Ewentualna wadliwość może być podnoszona w innym, odrębnym postępowaniu. W przeciwnym wypadku organ egzekucyjny orzekałby o meritum sprawy, a to należy do organu wydającego rozstrzygnięcie będące podstawą egzekucji administracyjnej, nawet wówczas, gdy organem egzekucyjnym jest organ, który wydał decyzję. Nie można bowiem łączyć postępowania egzekucyjnego z trybami postępowania administracyjnego. Powyższe wynika wprost z treści art. 29 § 1 u.p.e.a. Badanie, o którym mowa wyżej obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Badanie to ma charakter formalny (por. wyrok NSA z 23 lipca 2019 r. sygn. II OSK 1908/18 (Legalis nr 2232525), z 21 czerwca 2016 r. sygn. II OSK 2539/14 (Legalis nr 1509879)).
Przepis art. 29 § 1 u.p.e.a. nie uprawnia organu do weryfikowania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji, ponieważ oznaczałoby to niedopuszczalne wkraczanie w ustalenia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną. W toku postępowania egzekucyjnego nie bada się zatem sprawy od strony merytorycznej, gdyż powodowałoby to w istocie przekształcenie postępowania egzekucyjnego w trzecią instancję.
W kontrolowanej sprawie tytuł wykonawczy z 7 listopada 2019 r. został wystawiony wobec skarżącego przez uprawniony organ, po przeprowadzeniu prawidłowego – z perspektywy normatywnej – postępowania, w szczególności nie doszło do naruszenia przepisów art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. ani art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.
Nie można zgodzić się z zarzutami skarżącego, że przedmiotowy tytuł wykonawczy jest niemożliwy do wykonania z uwagi na nieprawidłowe wskazanie przedmiotu rozbiórki wskutek błędnego określenia wysokości ogrodzenia. Treść obowiązku zawarta w tytule wykonawczym z dnia 7 listopada 2019 r. stanowi powtórzenie treści nakazu wynikającego z decyzji PINB dla powiatu [...] w K. nr [...] z dnia 31 marca 2015 r., znak: [...]
W niniejszej sprawie przedmiot podlegający rozbiórce nie budzi wątpliwości, jako że rozmiary obiektu podlegającego rozbiórce nie są jedynym kryterium określającym przedmiot rozbiórki, bowiem obowiązek określony został w ten sposób, że wskazany został przedmiot rozbiórki (ogrodzenie stałe wraz z podmurówką i brama przesuwną), lokalizacja przedmiotu rozbiórki (w granicy pomiędzy działką nr [...], a działką nr [...] w miejscowości [...], od strony gminnej drogi publicznej nr [...] - działka nr [...], ul. [...]) i rozmiary przedmiotu rozbiórki (ogrodzenie o długości 5 m, o zmiennej wysokości całkowitej 2,2+2,4 m wraz z podmurówką i brama długości 4 m i wysokości 1,9 m). Zatem nawet nie biorąc pod uwagę kryterium rozmiaru przedmiotu rozbiórki, można zidentyfikować obiekt, który miał zostać rozebrany, co więcej analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazywała, że skarżący miał świadomość tego, jaki obiekt podlegał rozbiórce i był w stanie określić jego położenie. Wobec powyższego okoliczność powoływana przez skarżącego nie powodowała, że identyfikacja przedmiotu rozbiórki była niemożliwa, a zatem nie można przyjąć, że zachodzi niewykonalność obowiązku z tego powodu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalając skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr [...] z dnia 3 grudnia 2015 r., znak: [...], przesądził już, że na etapie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją nakazującą rozbiórkę nie zachodziła niewykonalność obowiązku. Dokonując kontroli legalności decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny brał bowiem pod uwagę przesłanki do stwierdzenia jej nieważności, w tym przesłankę z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.
Organy, określając przedmiot rozbiórki w tytule wykonawczym, były ściśle związane treścią nakazu wynikającego z decyzji PINB dla powiatu [...] w K. nr [...] z dnia 31 marca 2015 r., znak: [...], której prawidłowość i zgodność z prawem została potwierdzona przez wszystkie instancje administracyjne i sądowoadministracyjne.
Zgodzić się więc należy z organem II instancji, że kwestia zasadności i legalności decyzji, z której wynika obowiązek, nie może być przedmiotem badania w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty i inne środki zaskarżenia przysługujące zobowiązanemu w toku postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził, by zaskarżone postanowienie było dotknięte jakimikolwiek istotnymi uchybieniami, które uzasadniałyby jego uchylenie. W szczególności Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów k.p.a. i u.p.e.a. podnoszonych w skardze.
Ocena dopuszczalności egzekucji obejmuje sprawdzenie prawidłowości wszczęcia egzekucji oraz poprzedzenie wszczęcia egzekucji wcześniejszym upomnieniem. Ponadto egzekucja może być wszczęta po upewnieniu się, że nie doszło do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji oraz po stwierdzeniu, że sam obowiązek podlega egzekucji administracyjnej. Reasumując trzeba stwierdzić, że zgłoszone przez zobowiązanego na podstawie art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. zarzuty nie zasługiwały w przedmiotowej sprawie na uwzględnienie, a tym samym postanowienia kontrolowane w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym należało uznać za zgodne z prawem.
Ma rację organ twierdząc, że niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, o jakiej mowa w art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a., oznacza, iż istnieją niezależne od zobowiązanego i trwałe przyczyny powodujące niemożność wykonania tego obowiązku. Niewykonalność ta jest spowodowana przyczynami o charakterze obiektywnym i nieusuwalnym. Musi istnieć trwała niemożność wykonania obowiązku. Trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść obowiązków zawartych w decyzji są niewykonanie z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Przeszkody skutkujące niewykonalnością obowiązku mogą mieć więc charakter faktyczny lub prawny. Obowiązek jest niewykonalny z przyczyn faktycznych, jeżeli nie istnieją techniczne możliwości jego realizacji. Obowiązek musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Natomiast z przyczyn prawnych obowiązek jest niewykonalny wtedy, gdy istnieją prawne zakazy lub nakazy, które są nieusuwalnymi przeszkodami w realizacji egzekwowanego obowiązku.
Trafnie też organ II instancji podkreślił, że względy finansowe nie stanowią przeszkody powodującej niewykonalność obowiązku, nie będąc przeszkodą trwałą (nieusuwalną).
Warto jeszcze zauważyć, że podstawową funkcją postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena z punktu widzenia zgodności z prawem procesu konkretyzacji norm prawa administracyjnego materialnego w określonym stanie faktycznym. W przypadku postępowania egzekucyjnego chodzi w istocie o wyegzekwowanie obowiązków wynikających z decyzji podlegających wykonaniu. W postępowaniu tym, przy zapewnionej ochronie praw zobowiązanego, dominuje jednak interes wierzyciela.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, nie dostrzegł uchybień uzasadniających wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Sąd uchyla zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło