II SA/Kr 893/25
WyrokWSA w Krakowie2025-08-22
Skład orzekający: WSA Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia (decyzja kasatoryjna) była uzasadniona w świetle art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia była prawidłowa, ponieważ zebrany materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne ustalenie zakresu robót budowlanych podlegających rozbiórce. W związku z tym istniały przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a sąd nie stwierdził naruszenia tego przepisu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki drogi wykonanej z kruszywa łamanego wraz z podporami betonowymi. Organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę odcinka o długości 71,9 m. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na wątpliwości co do prawidłowego ustalenia zakresu rozbiórki. Strona wniosła sprzeciw od decyzji organu odwoławczego, zarzucając bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Sąd rozpoznał sprzeciw, oceniając legalność decyzji kasatoryjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalił sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu A. C. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 18 czerwca 2025 r. nr 327/2025 znak: WOB.7721.277.2022.MULE w przedmiocie nakazu rozbiórki sprzeciw oddala.
Decyzją z dnia 18 czerwca 2025 r. nr WOB.7721.277.2022.MULE Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w Krakowie, na podstawie art. 138 § 2 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418), uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie z dnia 4 maja 2022 r. nr 84/2022, znak: PINB-I-5160.25.19.45 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia 4 maja 2022 r. nr 84/2022, znak: PINB-I-5160.25.19.45 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nakazał A. i G. K. - współwłaścicielom nieruchomości zlokalizowanej na terenie dz. nr [...] w m. Z. gm. Z.1 oraz inwestorom robót budowlanych zlokalizowanych na dz. nr [...] w m. Z. gm. Z.1 wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego - drogi wykonanej z kruszywa łamanego na długości ok. 71,9 m i szerokości ok. 3,5 m wraz z podporami betonowymi w kształcie litery "L" o wymiarach: wys. 1 m, szer. 0,5 m ułożonych na długości ok. 39,5 m, usytuowanych na nieruchomości w m. Z. , gm. Z.1 - działka nr ewid. [...].
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 12 lutego 2020 r. inspektorzy PINB przeprowadzili oględziny na dz. nr [...] w miejscowości Z., gmina Z.1, w trakcie których ustalono, że wykonane zostało podebranie gruntu na działce drogowej nr [...] w wyniku czego powstała skarpa o wysokości od 1,0 do 2,0 m od strony działki nr [...] (obecnie [...], [...]) Wzmocnienie skarpy zostało wykonane w postaci podpór betonowych w kształcie litery "L" o wymiarach: wys. 1,0 m, szer. 0,5 m. Wzmocnienie betonowe wykonano na długości ok. 39,5 m. Dodatkowo skarpa nie została zabezpieczona wzdłuż działki A. C. na długości ok. 24 m. Utwardzenie działki drogowej (szerokość ok. 3,5 m) wykonano z kruszywa łamanego grubego. Kruszywo zostało wysypane na długości ok. 8,4 m poza podpory betonowe. Łącznie utwardzenie terenu wykonano na długości ok. 71,9 m. Roboty budowlane (podebranie ziemi) było wykonane na długości ok. 21,0 m poza podporami betonowymi, czyli łącznie na długości 84,5 m.
Organ I instancji stwierdził, że regulacji Prawa budowlanego podlega powstawanie dróg jako obiektów budowlanych w wyniku przeprowadzania robót budowlanych. Utwardzenie drogi gruntowej gruzem (tłuczniem, żużlem, żwirem) w taki sposób, że wykonana nawierzchnia umożliwia wykorzystanie jej jako szlaku komunikacyjnego dla samochodów stanowi wykonanie obiektu spełniającego funkcję drogi, a wiec stanowi drogę w rozumieniu art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego.
W związku z powyższymi ustaleniami organ I instancji stwierdził, że inwestorzy wykonują roboty budowlane przy budowie drogi, na które wymagane jest uprzednie uzyskanie decyzji pozwolenia na budowę. Stwierdzona samowola wymaga więc przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego.
Organ I instancji wskazał, że na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane, postanowieniem nr 307/2021 z dnia 30 marca 2021 r. nałożono na inwestorów dz. nr [...] w Z. , gm. Z. 1 - A. i G. K., obowiązek sporządzenia i dostarczenia dokumentacji projektowej, dla budowy drogi na działce nr [...] w miejscowości Z., gmina Z.1. Jednocześnie poinformowano, że żądane dokumenty dotyczące w/w obiektu winny być zgodne z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi. Termin dostarczenia w/w dokumentacji ustalono na dzień 1 października 2021 r.
W dniu 11 października 2021 r. G. K. złożył osobiście na dzienniku podawczym pismo z prośbą o wydłużenie terminu dostarczenia dokumentów.
W odpowiedzi na wniosek inwestora organ I instancji postanowił wydłużyć termin dostarczenia dokumentów nakazanych postanowieniem nr 307/2021 do dnia 31 marca 2022 r.
Mimo przedłużonego terminu na dostarczenie dokumentów inwestorzy nie przedstawili żadnej dokumentacji w wyznaczonym terminie.
Organ I instancji stwierdził, że w dniu 22 kwietnia 2022 r. A. i G. K. złożyli osobiście pismo dotyczące przedmiotowej sprawy wraz z załącznikami. W piśmie opisane zostały okoliczności wykonania robót budowlanych polegających na budowie drogi wewnętrznej. Jako załączniki do pisma przedstawiono projekt architektoniczno — budowlany dla "budowy (utwardzenia) odcinka drogi wewnętrznej na działce nr [...] i [...] oraz budowy połączenia drogi wewnętrznej zlokalizowanej na dz. nr [...] z działką nr [...] w miejscowości Z., gmina Z.1". Projekt ten nie został podpisany przez projektanta, nie załączono jego uprawnień budowlanych oraz zaświadczenia o przynależności do izby inżynierów budownictwa. A. i G. K. dołączyli także pismo skierowane do Urzędu Gminy w Z.1 z dnia 8 listopada 2021 r. (data wpływu do Urzędu Gminy w Z.1 w dniu 29 listopada 2021 r.), w którym oświadczyli, iż zlecili wykonanie dojazdu do własnej działki firmie budowlanej i zwracają się z prośbą o zatwierdzenie prawidłowego wykonania pracy. Kolejnym pismem załączonym do akt sprawy jest odpowiedź Urzędu Gminy Z.1 w sprawie utwardzenia działki drogowej nr [...] w m. Z. Urząd Gminy Z.1 w piśmie z dnia 28 marca 2022 r. zwrócił się do A. i G. K. o "uzupełnienie wniosku o pisemne rozstrzygnięcie właściwego organu nadzoru architektonicznego w kwestii przyjęcia zgłoszenia lub też pozwolenia na budowę obejmujących planowane roboty". Do pisma nie dołączono dokumentów wskazanych w postanowieniu PINB nr 307/2021 wynikających z treści art. 48 Prawa budowlanego, co było warunkiem kontynuowania procedury legalizacji samowoli budowlanej.
Analizując zgromadzony materiał dowodowy w niniejszej sprawie organ I instancji uznał, że inwestorzy nie dopełnili formalności przed przystąpieniem do realizacji robót budowlanych, dopuścili się zatem samowoli budowlanej w postaci budowy drogi wraz z przyporami betonowymi na działce nr [...] w m. Z. gm. Z.1 uniemożliwiając wjazd na działki pozostałym właścicielom sąsiadujących nieruchomości. W związku z tym organ I instancji, zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, nakazał rozbiórkę wykonanych robót budowlanych.
W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji A. i G. K. wnieśli o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w rozumieniu at. 136 § Kodeksu postępowania administracyjnego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie; a w przypadku nie uwzględnienia w/w wniosku wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). Decyzji organu I instancji odwołujący zarzucili naruszenie:
1) art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez:
- brak szczegółowej analizy materiału dowodowego, a także błędną interpretacją zgromadzonych w sprawie dowodów w wyniku czego uznano, iż dopuścili się samowoli budowlanej, w sposób uniemożliwiający pozostałym właścicielom (sąsiadom) wjazd na ich działki,
- brak rozważenia wskazanych przez nich okoliczności, z których expressis verbis wynika, iż przyczyny, z powodu których nie sprostali żądaniom wyrażonym w postanowieniu nr 307/2021 z dnia 30 marca 2021 r., leżą po stronie Urzędu Gminy Z.1,
podczas gdy organ ma obowiązek wyczerpująco zbadać wszystkie okoliczności faktyczne związane z określoną sprawą, tak aby stworzyć rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego rozstrzygnięcia;
- bezpodstawne przyznanie prymatu interesowi publicznemu polegającemu na pominięciu uzasadnionych interesów odwołujących, polegających na zapewnieniu dostępu do drogi publicznej, na co wskazuje § 14 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z art. art. 5 ust. 1 pkt 1a i pkt 9 ustawy Prawo budowlane, podczas gdy prawidłowe stosowanie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, w przypadku konfliktu pomiędzy interesem publicznym, a interesem prywatnym wymaga udowodnienia, że interes publiczny jest przede wszystkim nie tylko rzeczywisty (prawnie chroniony), lecz także na tyle ważny, iż nie jest możliwym ochrony interesu prywatnego w sytuacji zaistniałego ewentualnie konfliktu wartości;
2) art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez uniemożliwienie stronie skarżącej czynnego udziału w całym postępowaniu, w szczególności w przeprowadzanej wizji lokalnej, wobec kierowania korespondencji na nieaktualny adres strony skarżącej.
Wymienioną na wstępie decyzją z dnia 18 czerwca 2025 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w Krakowie uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając swoją decyzję organ II instancji stwierdził, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wnioskować można, że roboty budowlane wykonane przez A. K. i G. K. dotyczyły jedynie części działki drogowej nr ewid. [...] w Z. . Rysunek sporządzony w protokole z oględzin z dnia 12 lutego 2019 r. wskazuje na to, że utwardzenie terenu działki wykonane zostało na odcinku, na którym posadowiono podpory betonowe (odcinek o długości 39,5 m) oraz na dwóch odcinkach obok podpór betonowych - o długości 8,40 m w jedną stronę i 24 m w drugą stronę. Na szkicu nie oznaczono działek sąsiadujących z działką drogową, dlatego na jego podstawie nie sposób ustalić położenia w terenie. Organ II instancji zauważył jednak, że w protokole z kontroli z dnia 6 lipca 2021 r. wskazano wprost, że działka nr ewid. [...] w Z. utwardzona jest kruszywem na całej jej długości. Skoro roboty budowlane wykonane przez inwestorów dotyczyły jedynie części działki drogowej nr ewid. [...] w Z. to do tej części ograniczona powinna być ich odpowiedzialność za skutki ich zrealizowania.
Ponadto w ocenie organu odwoławczego, roboty budowlane wykonane przez inwestorów powinny zostać zakwalifikowane jako rozbudowa obiektu budowlanego - drogi, a nie wykonanie obiektu budowalnego. Organ zaznaczył przy tym, że zarówno rozbudowa, jak i wykonanie obiektu budowlanego zaliczane są do kategorii budowy, co wynika z art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o budowie należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Rozbudowa drogi stanowiąca budowę w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane podlega regulacji z art. 48 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Rozbudowa drogi nie została zwolniona z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem należy przyjąć, że roboty budowlane wykonane przez inwestorów na działce drogowej nr ewid. [...] w Z. wymagały uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Organ II instancji wskazał, że PINB w ramach uzupełnienia materiału dowodowego włączył do akt pismo Starosty Krakowskiego z dnia 31 stycznia 2025 r. znak: AB.6740.6.4.2025, z którego wynika, że po weryfikacji rejestru wniosków o pozwolenie na budowę oraz spisu zgłoszeń robót nie wymagających pozwolenia na budowę za okres od 2010 r. do dnia sporządzenia pisma nie odnotowano wpływu wniosku/zgłoszenia dotyczącego robót budowlanych polegających na wykonaniu nawierzchni działki drogowej z kruszywa łamanego oraz zabezpieczeniu skarpy elementami prefabrykowanymi od strony działki nr ewid. [...] w Z. , gmina Z.1. Z kolei w piśmie z dnia 20 kwietnia 2022 r. inwestorzy wskazali, że sporządzony został projekt utwardzenia drogi wewnętrznej, jednak projekt ten nie został zatwierdzony. Do ww. pisma wnoszący załączyli opracowanie zatytułowane: "Projekt architektoniczno-budowlany dla budowy (utwardzenia) odcinka drogi wewnętrznej na działce nr [...] i [...] oraz budowy połączenia drogi wewnętrznej zlokalizowanej na dz. nr [...] z działką nr [...] w miejscowości Z. , gmina Z.1", sporządzone -jak wynika z treści - przez mgr inż. P. P.. Organ II instancji wskazał, że opracowanie to nie zawiera żadnych podpisów i nie wynika z niego, aby projekt był zatwierdzony przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej. W takim kształcie opracowanie to pozostaje bez wpływu na istotę rozpatrywanej sprawy. Bez wpływu pozostaje również powoływane przez inwestorów pismo Wójta Gminy Z.1 z dnia 31 marca 2017 r. znak: WGK.WF.7211.23.2017, z którego wynika, że Wójt Gminy Z.1 wyraża zgodę na utwardzenie drogi na działce nr [...] położonej w miejscowości Z., jednak po spełnieniu warunków wymienionych w sześciu punktach. Jako czwarty punkt wskazano: "Przed przystąpieniem do realizacji powyższej inwestycji należy uzyskać rozstrzygnięcie właściwego organu architektoniczno-budowlanego, zgodnie z obowiązującym Prawem Budowlanym, umożliwiającym realizację inwestycji". Odnosząc się do powyższego przede wszystkim stwierdzić należy, że pismo Wójta Gminy Z.1 z dnia 31 marca 2017 r. znak: WGK.WF.7211.23.2017 nie zastępuje decyzji o pozwoleniu na budowę i nie wywiera takich skutków prawnych jak decyzja o pozwoleniu na budowę, wydawana przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej. Ponadto z treści tego pisma wprost wynika, że inwestorzy zobowiązani są uzyskać rozstrzygnięcie właściwego organu architektoniczno-budowlanego. Zatem dysponując ww. pismem inwestorzy mieli informację o tym, że samo to pismo nie jest wystarczające do rozpoczęcia robót budowlanych na działce drogowej nr ewid. [...] w Z. W związku z tym, że roboty te zrealizowane zostały bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę i polegały na rozbudowie obiektu budowlanego - drogi, uznać należy, że zrealizowane zostały w warunkach samowoli budowlanej. PINB miał zatem podstawy do tego, aby wszcząć procedurę legalizacyjną w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Organ II instancji stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach postępowania nie jest wystarczający do tego, aby potwierdzić, że przyjęty przez PINB zakres rozbiórki ustalony został prawidłowo. Przede wszystkim organ odwoławczy wskazał, że nałożony w decyzji obowiązek rozbiórki dotyczy drogi na długości ok. 71,9 m. W rzeczywistości roboty budowlane zrealizowane przez inwestorów nie polegały na wykonaniu nowego obiektu budowlanego - drogi, ale na rozbudowie istniejącej już drogi, na konkretnym jej odcinku. Długość tego odcinka jest elementem kluczowym dla określenia przedmiotu rozbiórki, a na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można ustalić tej wartości w sposób niebudzący wątpliwości. Organ zauważył bowiem, że na rysunku w protokole z oględzin z dnia 12 lutego 2019 r. zaznaczono utwardzenie terenu jako prostokąt, którego dłuży bok ma długość 71,9 m. W środkowej części tego boku zaznaczono podpory betonowe na długości 39,5 m. Opisywany rysunek nie pokazuje usytuowania obiektu w terenie (brak zaznaczenia działek). Organ II instancji wskazał, że postanowieniem nr 1067/2024 z dnia 5 grudnia 2024 r., znak: WOB.7721.277.2022.AMLYN, zlecił PINB uzupełnienie materiału dowodowego poprzez m.in. przeprowadzenie oględzin na działce nr ewid. [...] w Z. i wykonanie szkicu z wykorzystaniem podkładu geodezyjnego obrazującego przebieg obiektu w terenie wraz z naniesieniem wymiarów. W dniu 7 lutego 2025 r. pracownicy powiatowego inspektoratu przeprowadzili oględziny, a do protokołu załączone zostały dwa szkice -jeden wykonany na wydruku z systemu IntraEWID, a drugi wykonany na kopii inwentaryzacji powykonawczej dla budynku na działce nr [...] w Z. Na ww. szkicach zakreślony został odcinek działki drogowej nr ewid. [...] w Z. wzdłuż podpór betonowych na długości 39,5 m oraz na długości 5,5 m przed podporami (po południowej stronie) i 28,3 m za podporami (po północnej stronie). W protokole z oględzin z dnia 7 lutego 2025 r. zapisano, że utwardzenie z kruszywa zaczyna się ok. 5,5 m na południe od muru oporowego i kontynuuje się aż do ul. [...] Do akt postępowania znak: PINB-I-5160.25.19.49 włączona została adnotacja urzędowa z dnia 10 lutego 2025 r., do której dołączono szkic sytuacyjny sporządzony na wydruku z systemu IntraEWID z legendą i szkic zawierający widok podpory betonowej i przekrój poprzeczny przez drogę z kruszywa (karty 133 i 134). Na szkicu kolorem żółtym zaznaczono "zakres drogi z kruszywa zrealizowany przez P. P. K. Ze szkicu wynika, że zakres ten zaczyna się 5,5 m przed podporami betonowymi (po południowej stronie) i kończy się 8,3 m za podporami betonowymi (po północnej stronie). Tak określony odcinek drogi po stronie wschodniej sąsiaduje z działkami nr ewid. [...] i [...] w Z. , a po zachodniej stronie sąsiaduje z działkami nr ewid. [...] i [...] w Z. . Z danych zawartych na szkicu wyliczyć można, że odcinek drogi określony jako "zakres drogi z kruszywa zrealizowany przez P. P. K. " ma długość 53,3 m. Na szkicu zaznaczono na pomarańczowo "niezabezpieczoną skarpę w granicy pomiędzy dz. [...] a dz. [...] i [...]". Od północnej strony skarpa ta ciągnie się od podpór betonowych wzdłuż działki nr ewid. [...] w Z. na długości 28,3 m, a od strony południowej ciągnie się od podpór betonowych wzdłuż działki nr ewid. [...] w Z. i wzdłuż części działki nr ewid.[...] w Z. . Na podstawie przedstawionych wyżej okoliczności organ II instancji stwierdził, że odcinek drogi określony na szkicu dołączonym do adnotacji urzędowej z dnia 10 lutego 2025 r. jako "zakres drogi z kruszywa zrealizowany przez P. P. K. " nie jest taki sam jak utwardzenie terenu wyrysowane w protokole z oględzin z dnia 12 lutego 2019 r. W konsekwencji istnieje rozbieżność pomiędzy zakresem rozbiórki wskazanym w zaskarżonej decyzji PINB nr 84/2022 z dnia 4 maja 2022 r., znak: PINB-I-5160.25.19.45, a ustaleniami dokonanymi przez PINB w ramach uzupełnienia materiału dowodowego po wydaniu przez organ II instancji postanowienia nr 307/2021 z dnia 30 marca 2021 r., znak: PINB-I-5160.25.19.49. Zatem w przedmiotowej sprawie istnieją, według organu odwoławczego, uzasadnione wątpliwości co do tego, jaki dokładnie jest przedmiot postępowania prowadzonego przez PINB, tzn. jaki był zakres rozbudowy drogi, wykonanej przez inwestorów na działce nr ewid. [...] w Z. Usunięcie tych wątpliwości wymaga przeprowadzenia na nowo postępowania dowodowego, przy wykorzystaniu wszelkich dostępnych środków dowodowych.
Organ II instancji nakazał by w toku ponownego rozpatrzenia sprawy PINB ustalił, jakie dokładnie roboty budowlane wykonane zostały przez inwestorów w ramach rozbudowy drogi na działce nr ewid. [...] w Z. W szczególności zaś należy ustalić, na jakim odcinku droga ta została rozbudowana. Przy wydawaniu kolejnego rozstrzygnięcia w sprawie PINB winien rozważyć załączenie do decyzji odpowiedniego szkicu, który pozwoliłby w sposób niebudzący wątpliwości stwierdzić, jakiego odcinka drogi dotyczy nakładany obowiązek. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że nakaz rozbiórki drogi na określonym odcinku powinien zawierać opis charakterystycznych elementów drogi, które podlegają rozbiórce. Wszystkie wymienione wyżej okoliczności PINB powinien uwzględnić w toku ponownego rozpatrzenia sprawy. Dodatkowo organ II instancji poddał pod rozwagę, aby w toku ponownego rozpatrzenia sprawy włączyć jako strony postępowania wszystkich tych właścicieli działek, którzy do tej pory nie byli uznani za strony, a ich działki sąsiadują z odcinkiem drogi objętym rozbudową. Aby jednak to było możliwe, konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie, na jakim odcinku droga została rozbudowana.
Z powyższą decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowalnego w Krakowie nie zgodziła się A. C. i pismem z dnia 14 lipca 2025 r. wniosła od niej sprzeciw, domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, przez bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, bowiem decyzja organu I instancji nie była obarczona uchybieniami wytkniętymi przez organ odwoławczy.
Zdaniem skarżącej, organ II instancji wadliwie wydał decyzję kasatoryjną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem podnoszone przez siebie wątpliwości mógł wyeliminować, przeprowadzając uzupełniające postępowanie dowodowe w trybie art. 136 tego Kodeksu. Wobec powyższego skarżąca uważa, iż organ uchylił decyzję organu I instancji z naruszeniem prawa i linii orzeczniczej, gdyż posiadał w całości zgormadzony materiał dowodowy w postaci zdjęć, protokołów i opisów przedmiotowej drogi usytuowanej na działce ewid. nr [...], położonej w miejscowości Z., gm. Z.1 i miał możliwość zarówno samodzielnej weryfikacji zakresu nakazania rozbiórki, jak i uzyskania takiej wiedzy bez konieczności uchylania decyzji, co spowoduje dalszą przewłokę postępowania.
Za bezsporne skarżąca uznała, że droga została wykonana przez inwestorów bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Obecnie nie ma zatem żadnych przeszkód, aby na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalić, ile wykonanej drogi podlega rozbiórce - są bowiem zalegające w aktach wszystkie dokumenty i nie występuje potrzeba żadnej dodatkowej wizji w terenie, gdyż nie przyniesie ona żadnych nowych ustaleń. Ponadto skarżąca uważa, że organ może zwrócić się do właściciela i zarządcy drogi - Gminy Z.1 o pisemne wyjaśnienie, ile drogi zostało faktycznie wykonane przez inwestorów, tym bardziej, że droga jako wykonana znajduje się w zakresie zarządu Gminy Z.1.
W ocenie skarżącej z zebranej przez PINB w Krakowie dokumentacji jednoznacznie wynika, że:
a) w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 12 lutego 2019 r. pomiary zostały wykonane prawidłowo, zgodnie ze stanem istniejącym w dniu oględzin; określiły one części opisowej i graficznej długość odcinka, wskazanego jako zakres samowoli budowlanej na długości 71,9 m; odcinek ten zawierał część niezabezpieczonej skarpy, odcinek drogi utwardzonej nowo wysypanym kruszywem, quasi "mur oporowy" 39,5 m (zbudowany z luźno ułożonych płyt podporowych "L", odcinek 8,4 m odcinek drogi, który zmierzono od granicy, którą stanowi koniec "muru" po jego północnej stronie); poza odcinkiem 71,9 m wskazano na prowadzenie robót ziemnych na odcinku kończącym się w odległości 21 m od powyższej granicy. Do wykonanych pomiarów żadna ze stron, ani w trakcie oględzin (co potwierdzają podpisy złożone pod protokołem), ani w trakcie postępowania poprzedzającego wydanie decyzji nie wniosła zastrzeżeń, nie było także wysuniętych zastrzeżeń w trakcie kontroli przeprowadzonych 20 września 2018 r. i 6 lipca 2021 r.
b)w protokole oględzin przeprowadzonych przez PINB w Krakowie w dniu 7 lutego 2025 r. w części graficznej i w szkicu wykazano następujące elementy odcinka drogi nr ewid. [...]:
-niezabezpieczoną skarpę rozciągającą się wzdłuż odcinka drogi o nr ewid. [...], oznaczoną na szkicu kolorem pomarańczowym (w stronę południową poza "zakres drogi z kruszywa zrealizowany przez P.P. K. bez wskazania jej długości po południowej stronie,
-odcinek o długości 5,5 m obejmujący część utwardzonej kruszywem drogi, mierzony wzdłuż widocznej nawierzchni utwardzonej kruszywem do początku rzędu luźno ułożonych podpór betonowych (innymi słowy: do początku quasi "muru oporowego"),
-odcinek o długości 39,5 m wyznaczony przez płyty tworzące quasi "mur oporowy" (pokrywający się z pomiarem dokonanym w 2019 r.)
- odcinek drogi o długości 8,3 m (położony po północnej stronie "muru oporowego"), zawierający się między końcem rzędu płyt betonowych a brzozą (pokrywający się- z dokładnością pomiaru do +/- 0,1 m- z pomiarem dokonanym w 2019 r.); wskazano na szkicu niezabezpieczona skarpę po stronie północnej "muru" ciągnącą się na długości 20 m poza zaznaczoną na szkicu brzozę.
Zatem sumarycznie odcinek drogi stanowiący przedmiot postępowania został w trakcie oględzin w 2025 r. wskazany jako zwymiarowany odcinek 53,3 m biegnący wzdłuż dłuższego boku "zakresu drogi z kruszywa zrealizowanym przez P.P. K. " oraz długości odcinka wyznaczonego częścią odcinka niezabezpieczonej skarpy, rozciągającej się wzdłuż odcinka drogi o nr ewid. [...], oznaczoną na szkicu kolorem pomarańczowym, w stronę południową poza "zakres drogi z kruszywa zrealizowany przez P.P. K. bez wskazania jej długości po południowej stronie.
Zdaniem skarżącej, zestawiając wyniki pomiarów z oględzin dokonanych w 2019 r. i 2025 r. organ błędnie pomija długość odcinka części niezabezpieczonej, sugerując ograniczenie prowadzonych przez inwestorów robót budowlanych bez wymaganych projektów , zgód i pozwoleń do odcinka drogi o długości 53,3 m (wzdłuż dłuższego boku utwardzonej powierzchni drogi). Podczas gdy istotą naruszeń jest to, że inwestor wykonał następujące roboty budowlane i ziemne związane z budową/rozbudową drogi: posadowienie rzędu podpór betonowych, skarpowanie, niwelowanie terenu, korytowanie (pogłębianie) drogi, zmianę jej kierunku, a nawet w części nachylenia i przebiegu (zmiana kierunku naturalnego spływu wód opadowych), doprowadził do dewastacji terenu Parku Krajobrazowego D. oraz naruszenia wyznaczonej strefy ochrony archeologicznej.
Skarżąca stwierdziła, że WINB w Krakowie w momencie wydania decyzji bezkrytycznie i błędnie przyjął jako punkt odniesienia powierzchnię drogi utwardzonej kruszywem, której geometria powierzchni była zmieniana zarówno w trakcie prowadzonych robót, trwającej 7 lat eksploatacji oraz była wystawiona na działanie czynników atmosferycznych, pominął przy tym w ocenie część odcinka niezabezpieczonej skarpy (po południowej części "muru") o niebezpiecznym kącie nachylenia, rozciągającej się nad tym odcinkiem drogi, który nie był objęty pomiarem w oględzinach przeprowadzonych w 2025 r. W związku z powyższym organ nie zauważył, według skarżącej, że odcinek drogi, stanowiący część działki o nr ewid. [...] o długości 71,9 m był tym odcinkiem, na którym ponad wszelką wątpliwość, doszło do realizacji robót budowlanych bez wymaganych zezwoleń.
W opinii skarżącej, dalsze procedowanie w sprawie pozostaje w sprzeczności z ochroną ładu przestrzennego i interesu publicznego, ponieważ droga z umocnieniami wybudowana bez wymaganych projektów i pozwoleń może zagrażać bezpieczeństwu (np. przez niewłaściwe odwodnienie, naruszenie skarp), ingerować w cudze nieruchomości lub środowisko, czego dowodem jest powstała budowla, której stanu technicznego nikt w trakcie 6-letniego postępowania nie ocenił. Zamiast nakazania rozbiórki drogi będzie ona dalej przedmiotem korzystania przez osoby rażąco naruszające prawo. Dalsze procedowanie powoduje też sankcjonowanie naruszenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla m. Z. gm. Z.1, sankcjonowanie prowadzenia zabronionych robót w terenach chronionych Park Krajobrazowy D. , zmianę stosunków wodnych przez zmianę kierunku odprowadzania wód opadowych spowodowanych: niwelacją, korytowaniem, zmianą śladu przebiegu drogi (nawet miejscami jej kierunku nachylenia ), skarpowaniem i odsłanianiem skarp narażającym na ich erozję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Granice sądowej kontroli legalności decyzji kasacyjnej, wydanej na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), zostały wyraźnie zawężone przez ustawodawcę na skutek nowelizacji przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dokonanej mocą art. 9 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), która weszła w życie z dniem 1 czerwca 2017 r., poprzez dodanie w dziale III po rozdziale 3 rozdziału 3a w brzmieniu: "Rozdział 3a Sprzeciw od decyzji".
Zgodnie z art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64b § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. W myśl art. 151a § 1 p.p.s.a. uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.).
Z powyższego wynika więc, że kontrola decyzji kasacyjnej dokonywana przez sąd administracyjny w ramach sprzeciwu ma co do zasady wyłącznie charakter formalny i ogranicza się w tym wypadku do zbadania, czy decyzja kasatoryjna organu II instancji została oparta na jednej z podstaw wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a. Przyjmuje się bowiem w orzecznictwie sądów administracyjnych, że decyzja kasacyjna, powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia może być podjęta tylko w sytuacjach, określonych w art. 138 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2019 r., sygn. akt I GSK 3515/18, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy mieć jednakże na uwadze, że sąd kontrolując wydaną przez organ decyzję kasacyjną czyni to w kontekście przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie. Nie odnosi się zatem bezpośrednio do kwestii związanych z innymi zagadnieniami natury pozaprocesowej, łączącymi się z oceną legalności wydanego w postępowaniu administracyjnym aktu. Konieczne jest jednoczesne wyjaśnienie, że sąd w składzie rozpoznającym sprzeciw podziela stanowisko wyrażone w judykaturze Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 512/21; z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 132/19; z dnia 26 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3311/19 oraz z dnia 19 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 286/21, CBOSA) zgodnie z którym, w świetle art. 138 § 2 k.p.a. konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie należy oceniać przez pryzmat przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie. Jeśli zakres postępowania wyjaśniającego determinują przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, kwestie materialnoprawne nie mogą być przez sąd administracyjny w ogóle zignorowane. W przeciwnym bowiem wypadku instytucja sprzeciwu, która ma na celu przyspieszenie całego postępowania, traci swoje znaczenie. Oznacza to, że art. 64e p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od decyzji ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., ale czyni to w świetle przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie. Do takiego twierdzenia uprawnia m.in. dyspozycja cytowanego art. 138 § 2a k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny trafnie zauważa, że sąd administracyjny dokonując kontroli legalności decyzji kasacyjnej nie może sprowadzać tej kontroli do fikcji. A tak w istocie się dzieje, jeśli sąd administracyjny abstrahuje od przepisów prawa materialnego mających w danej sprawie zastosowanie. Takiego działania nie można uznać za sprawowanie kontroli legalności wydanej decyzji, lecz za uchylenie się od zbadania zgodności z prawem zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji objętej sprzeciwem.
W rozpoznawanej sprawie konieczne było zatem odniesienie się także do kwestii materialnych, bowiem przepisy te mają wpływ na ocenę decyzji objętej sprzeciwem. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach sąd stwierdził, że decyzja organu odwoławczego nie została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Dla potrzeb rozstrzygnięcia niniejszej sprawy konieczne jest wskazanie, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia może być podjęta tylko w sytuacjach określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej w I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej. Taki rodzaj decyzji organu odwoławczego, stanowiący wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Co do zasady bowiem orzeczenie organu odwoławczego powinno mieć charakter reformacyjny (art. 138 § 1 k.p.a.), zaś uprawnienia kasacyjne tego organu mają charakter wyjątkowy. W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji jest dotknięte brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym. Przepis art. 138 § 2 k.p.a. nie będzie miał zastosowania wtedy, gdy materiał dowodowy wymagany do rozstrzygnięcia sprawy zostanie zgromadzony, a kwestią sporną będzie wyłącznie jego ocena. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną jedynie wówczas, gdy organ I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadził je w taki sposób, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 264/17, CBOSA). Zatem żeby organ odwoławczy mógł wydać decyzję na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. muszą zostać spełnione dwie przesłanki: po pierwsze – postępowanie przed organem pierwszej instancji prowadzone było z naruszeniem przepisów postępowania, po drugie – konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wyznaczenie dopuszczalności zakończenia postępowania odwoławczego kasacyjnie wymaga wyprowadzenia naruszenia przepisów postępowania, którego następstwem jest niewyjaśnienie podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy, bez którego nie można sprawy rozstrzygnąć, przy czym nieustalenie istotnych okoliczności faktycznych ma zawsze istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2064/15, CBOSA). W związku z tym koniecznym staje się wskazanie, że decyzja organu odwoławczego wydana w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. nie kształtuje stosunku materialnoprawnego, ale stanowi wręcz przeszkodę do jego ostatecznego ukształtowania. Następstwem wydania decyzji kasacyjnej jest powrót sprawy na drogę postępowania przed organem I instancji. Ponowne postępowanie jakie się będzie przed nim toczyć nie jest jednak dalszym ciągiem ani "przedłużeniem" postępowania odwoławczego. Sprawa wraca do poprzedniego stanu i postępowanie przed organem I instancji toczy się od początku. Na nowo zostaje ustalony stan sprawy, zarówno faktyczny jak i prawny (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2219/15, CBOSA).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd rozpoznający sprzeciw uznał, iż objęta nim decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nie narusza prawa, a tym samym nie wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego.
Decyzją z dnia 4 maja 2022 r. nr 84/2022, znak: PINB-I-5160.25.19.45 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nakazał A. i G. K. - współwłaścicielom nieruchomości zlokalizowanej na terenie dz. nr [...] w m. Z. , gm. Z.1 oraz inwestorom robót budowlanych zlokalizowanych na dz. nr [...] w m. Z. gm. Z.1 wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego - drogi wykonanej z kruszywa łamanego na długości ok. 71,9 m i szerokości ok. 3,5 m wraz z podporami betonowymi w kształcie litery "L" o wymiarach: wys. 1 m, szer. 0,5 m ułożonych na długości ok. 39,5 m, usytuowanych na nieruchomości w m. Z. , gm. Z.1 - działka nr ewid. [...].
Jak jednak słusznie zauważył organ odwoławczy wskazana przez organ I instancji długość odcinka drogi podlegającego rozbiórce (71,9 m) budzi wątpliwości na gruncie zebranego w sprawie materiału dowodowego. W tomie I akt administracyjnych na k. 17-18 znajduje się protokół oględzin z dnia 12 lutego 2019 r. Na znajdującym się w tym protokole rysunku zaznaczono utwardzenie terenu jako prostokąt, w którego środkowej części zaznaczono podpory betonowe na długości 39,5 m. Na rysunku nie zaznaczono jednak numerów poszczególnych działek co uniemożliwia określenie położenia obiektu w terenie. Ponadto z treści protokołu wynika, że kruszywo zostało wysypane na długości ok. 8,40 m poza podpory betonowe. Na długości ok. 21 m poza podporami betonowymi dokonano także podebrania ziemi. W treści protokołu zawarte jest oświadczenie skarżącej, że nie zabezpieczono również skarpy wzdłuż jej działki na długości ok. 24 m. Po zsumowaniu tych długości (39,5 m + 21 m + 24 m) otrzymujemy 84,5 m. Również organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji podał, że roboty budowlane (podebranie ziemi) były wykonane łącznie na długości 84,5 m. Organ nie wyjaśnił jednak dlaczego zakresem rozbiórki objął odcinek o długości 71,9 m skoro roboty budowlane były wykonane na odcinku 84,5 m.
Z kolei w protokole oględzin z dnia 7 lutego 2025 r. (k. 130 t. I akt administracyjnych) podano, że na działce drogowej nr [...] od strony zachodniej w granicy pomiędzy tą działką a działkami [...] i [...] zrealizowano na długości ok. 39,5 m mur z prefabrykowanych elementów betonowych. Utwardzenie z kruszywa zaczyna się ok. 5,5 m na południe od muru oporowego i biegnie aż do ul. [...] Natomiast na odcinku ok. 20 m od końca muru w granicy w/w działek w stronę północy biegnie niezabezpieczona skarpa. Powstał w ten sposób odcinek o długości ok. 65 m, a więc krótszy od wskazanego w decyzji organu I instancji (71,9 m).
Wskazać również należy na znajdujący się na k. 134 t. I akt administracyjnych wydruk z systemu IntraEWID (dołączony do adnotacji urzędowej z dnia 10 lutego 2025 r.), na którym na działce [...] zaznaczono kolorem żółtym zakres drogi z kruszywa zrealizowany przez inwestorów o długości 53,3 m (w tym 39,5 m muru oporowego z podpór betonowych). Długość drogi jest zatem krótsza od długości odcinka, którego rozbiórkę nakazał organ I instancji. Ponadto kolorem pomarańczowym zaznaczono na rysunku niezabezpieczoną skarpę w granicy pomiędzy działką nr [...] a działkami [...] i [...] o długości 28,3 m po stronie północnej (20 m od końca muru oporowego) i 5,5 m po stronie południowej (liczone od końca muru oporowego do granicy działki nr [...]). Łącznie daje to odcinek o długości 73,3 m, który jest z kolei dłuższy od tego podanego przez organ I instancji.
Rację ma więc organ II instancji, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala potwierdzić, że przyjęty przez organ I instancji zakres rozbiórki został ustalony prawidłowo. Brak bowiem jednoznacznego i niebudzącego wątpliwości wskazania odcinka, na którym inwestorzy zrealizowali drogę bez wymaganego zezwolenia i który w związku z tym miał podlegać rozbiórce. Prawidłowo też organ odwoławczy zalecił organowi I instancji, po ustaleniu, na jakim odcinku droga została rozbudowana, rozważenie dopuszczenia w charakterze stron postępowania wszystkich właścicieli działek, które sąsiadują z odcinkiem drogi objętym rozbudową.
Wobec wszystkich powyższych okoliczności stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i zgodna z prawem. W przedmiotowej sprawie ziściły się bowiem przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a., a zatem organ II instancji prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W sprawie zaistniały bowiem obiektywne przeszkody do wykonania merytorycznej kompetencji orzeczniczej przez organ odwoławczy, których nie można było usunąć w trybie art. 136 k.p.a., zaś rozstrzyganie co do meritum na tym etapie byłoby przedwczesne. Usunięcie przez organ II instancji stwierdzonych naruszeń naraziłoby organ odwoławczy na zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.). Nie ulega też wątpliwości, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji płyną także zalecenia dla organu I instancji co do okoliczności jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Sąd nie stwierdził tym samym zaistnienia powoływanego w sprzeciwie naruszenia przepisów art. 138 § 2 i art. 136 k.p.a.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 64e w zw. z art. 151a § 2 p.p.s.a., złożony sprzeciw oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło