II SA/Kr 895/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędzia WSA Waldemar Michaldo Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 kwietnia 2014 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości uchyla zaskarżoną decyzję. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia 3 stycznia 2014 r. znak: [....] nakazał współwłaścicielom: M.B. , T.S. i J.S. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego - w części dotyczącej przewodów kominowych, usytuowanego na działce nr [....] w miejscowości [....] , w następujący sposób: 1) Wykonać roboty naprawcze przy murowanym kominie (dotyczy przewodu najbardziej wysuniętego w kierunku południowym), poprzez wykonanie wyprawy wewnętrznej, spoin oraz tynku i oczyszczenie z sadzy i zanieczyszczeń (powierzchnie przewodów powinny być gładkie, łącznie ze spoinami i bez występów lub wklęśnięć; cegły tworzące powierzchnie przewodów powinny być ułożone gładkimi częściami do przewodów; trzony kominowe powinny być rapowane lub tynkowane na całej wysokości poza odcinkami przechodzącymi przez stropy ogniotrwałe); 2) Do murowanego z cegły przewodu kominowego-dymowego, do którego podłączony jest piec grzewczy na parterze, należy zamontować drzwiczki wycierowe na strychu. Należy wykonać roboty naprawcze komina poprzez uzupełnienie ubytków wyprawy komina, zlikwidowanie nieszczelności zaspoinowaniej. Należy oczyścić komin z sadzy; 3) Przewód kominowy wentylacyjny wykonany z rur PCV z kuchni na parterze, należy wykonać z rur metalowych z zastosowaniem odpowiedniego materiału i średnic (powierzchnia przekroju powinna wynosić, co najmniej 0,016 m2 oraz najmniejszy wymiar przekroju powinien wynosić, co najmniej 0,1 m). Przewód należy ocieplić; 4) Należy zabudować wlot do murowanego z cegły przewodu wentylacyjnego z łazienki na parterze (2) tak, by kratka wentylacyjna znajdowała się w bocznej ściance. Termin wykonania obowiązku określono do dnia 5 stycznia 2015 r. Odwołania od powyższej decyzji wnieśli T.i J. S oraz M.B. Po rozpoznaniu odwołań [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 18 kwietnia 2014 r., znak [....] na podstawie art. 138 § 2 w związku art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), art. 66 ust. 1 pkt 3 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. póz. 1409 z późn. zmian.) uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania, które zostało wszczęte pismem z dnia 14.12.2000 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. w sprawie "właściwego przebiegu i sprawności przewodów kominowych, dymowych i wentylacyjnych w budynku mieszkalnym w S. " i toczy się na wniosek M.B. Decyzją z dnia 06.03.2003r., znak: [....] w W. nakazał: "Właścicielom budynku mieszkalnego nr [....] w S. , gm. [....] T.S. J.S. oraz M.B. zamieszkałym w [....]. Niezwłoczne usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym nr [....] w S. , wykazanych w protokole kontroli okresowej nr [....] z dnia 27.10.2000 r. (...)". W wyniku odwołania złożonego przez T.S. i J.S. oraz M.B. decyzja ta została zreformowana decyzją z dnia 28.05.2003 r., znak: [....] w której, na podstawie art. 66 ust. 1 MWINB w K. orzekł co do istoty w ten sposób, że nakazał Skarżącym "usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym nr [....] w S. , poprzez wykonanie niezbędnych przeróbek wskazanych w protokole kontroli okresowej nr [....] z dnia 27.10.2000 r. Prawomocnym wyrokiem z dnia 18.01.2006 r. sygn. akt II SA/Kr 1516/03 WSA w Krakowie uchylił decyzję MWINB w K. z dnia 28.05.2003 r. znak: [....] oraz poprzedzającą ją decyzję PINB w W. Równolegle PINB w W. prowadził postępowanie znak: [....] dotyczące postawienia rury wentylacyjnej w budynku mieszkalnym na posesji nr [....] w S. przez T.S. i J.S. Postanowieniem z dnia 24.04.2007 r. znak: [....] [....] w K. wyznaczył jako organ właściwy do załatwienia w/w sprawy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. Dalej organ odwoławczy powołał kilkadziesiąt najistotniejszych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy znak: [....] . Oceniając zgromadzony materiał dowodowy organ odwoławczy wskazał, że właścicielem działki nr [....] w miejscowości S. gmina N. (powiat....) na którym znajduje się budynek mieszkalny oznaczony numerem [....] są T.S. i J.S. oraz M.B. Krąg stron postępowania został więc przyjęty prawidłowo. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy związany jest na mocy art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270 z późn. zm.) wyrokami WSA w Krakowie z dnia 18.01.2006 r. sygn. akt. II SA/Kr 1516/03 oraz z dnia 29.09.2010 r. sygn. akt II SA/Kr 380/10. W uzasadnieniu pierwszego z w/w wyroków m.in. wskazano: "na ogólnikowość rozstrzygnięcia o obowiązkach stron, w którym nie podano konkretnych czynności jakie winny one podjąć w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i niedopuszczalne odesłanie w tym zakresie do protokół kontroli okresowej nr [....] z dnia 27.10.2000r, który nie został nawet opisany (...) Powyższe wskazuje nie tylko na wadliwości samych sentencji orzeczeń podlegających wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej, ale nadto nakazuje uznać, iż w postępowaniu prowadzonym przez organy obu instancji nie zostały wyjaśnione dostatecznie i w sposób prawidłowy okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (...)". Natomiast w wyroku z dnia 29.09.2010 r. zwrócono uwagę że cyt.: "W ocenie Sądu orzekającego w mniejszej sprawie, organy administracyjne nie wykonały wszystkich zaleceń zawartych w w/w wyroku tut. Sądu z dnia 18.01.2006 r. sygn. II SA/Kr 1516/03. Po kolejnym rozpatrzeniu sprawy organy obu instancji ponownie naruszyły przepisy postępowania - art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. i uchybienia te dotyczą osnowy decyzji, a więc nieprawidłowo sformułowanej sentencji rozstrzygnięcia oraz uzasadnienia decyzji (...) W kontrolowanej sprawie decyzja nakazująca usunięcie określonych nieprawidłowości przez strony zawiera nieprawidłowo skonstruowaną osnowę decyzji administracyjnej. Decyzja organu I instancji - Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. i utrzymana częściowo w mocy przez organ II instancji - [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. , nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego i w sentencji odwołuje się do zaleceń mistrza kominiarskiego S.P. , zawartych w opinii kominiarskiej nr [....] z dnia 18.03.2009 r. wraz z załącznikiem (...). W sentencji decyzji nie wymieniono zatem wszystkich konkretnie wymaganych nakazów, odwołując się jedynie do zaleceń zawartych w opinii kominiarskiej. Tymczasem to nie mistrz kominiarski, lecz organ administracyjny posiada kompetencję do wydawania decyzji w przedmiotowej sprawie. Opinia kominiarska pełni rolę dowodu w sprawie, który podlega ocenie i ewentualnej akceptacji organu. Stanowisko organu w tym zakresie musi być wyrażone i uzasadnione przez organ, zgodnie z zasadami postępowania wyrażonymi w art. 75 § 1 k.p.a i art. 80 k.p.a. Decyzja administracyjna rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub w części (art. 104 § 2 k.p.a.) i nie może być różnie interpretowana przez osoby zobowiązane do jej wykonania, jak przez same organy. Opinia kominiarska jest oceną wyrażaną przez osobę posiadającą specjalistyczną i nie może zastępować decyzji administracyjnej. Ewentualne uznanie trafności oceny może prowadzić do przyjęcia jej wyników i posłużenia się tymi wynikami w celu sformułowania przez organ własnego i stanowczego rozstrzygnięcia. Ponadto kolejnym uchybieniem w kontrolowanej sprawie jest również sposób sformułowania osnowy decyzji, z której wynika, że jest to opis stanu faktycznego oraz li tylko zalecenia dla osób zobowiązanych. W kilku punktach sentencji decyzji organ I instancji wprost zawarł opis stanu faktycznego sprawy, na co wskazują określenia odnoszące się do obecnego wyglądu przewodów kominowych. Tymczasem ewentualna decyzja nakazująca usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości nieodpowiedniego stanu technicznego części budynku powinna wprost określać stanowcze nakazy i sposoby usunięcia tych nieprawidłowości a opis stanu faktycznego sprawy powinien znajdować się w uzasadnieniu decyzji". Z analizy akt sprawy wynika, że PINB w M. prowadząc postępowanie nie zastosował się do treści w/w wyroków. Przede wszystkim należy wskazać, na naruszenie art. 107 Kpa poprzez nieprecyzyjność obowiązku nałożonego w pkt 4 zaskarżonej decyzji cyt: należy zabudować wlot do murowanego z cegły przewodu wentylacyjnego z łazienki na parterze (2) tak, by kratka wentylacyjna znajdowała się w bocznej ściance". W tym miejscu w odpowiedzi na zarzut M.B. cyt.: "W sprawie pkt 5. nakazania zbudowania kratki wentylacyjnej tak by kratka znajdowała się w ścianie nie jest możliwe", wskazano, że organ odwoławczy nie podzielił tego stanowiska. Zabudowanie bowiem wlotu do kratki wentylacyjnej w pomieszczeniu łazienki tak aby otwór kratki wentylacyjnej znajdował się w boku ścianki zabudowy nie jest czynnością niemożliwą do wykonania. Wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu JM.B. nie jest konieczne wybudowanie ciągu kominowego na zewnątrz budynku. Wystarczające w tym przypadku jest np. wykonanie obudowy z płyt gipsowo-kartonowych wraz pozostawieniem odpowiedniej wielkości otworu na kratkę wentylacyjną w bocznej ściance posiadającego odpowiednią wielkość zgodnie z polskimi normami. Organ I instancji nie określił jednak w zaskarżonej decyzji jak stwierdzona nieprawidłowość ma być usunięta. Kwestii powyższej nie doprecyzowuje zgromadzony przez PINB w M. materiał dowodowy w tym opracowania mistrza kominiarskiego S.P. oraz mgr inż. S.M. Powyższego uchybienia nie można naprawić w dodatkowym postępowaniu dowodowym o którym mowa w art. 136 Kpa, gdyż nałożony obowiązek mógłby naruszać art. 139 Kpa poprzez nałożenie obowiązków, których nie przewidywała zaskarżona decyzja. W odwołaniu z dnia 13.01.2014 r. T.S. i J.S. podnieśli, że cyt.: "pkt 1 i pkt 2 orzeczenia (nakazu) są zamotane i nieprecyzyjne. W związku, z czym wydaje się, że dotyczą one tego samego tylko w nieco innym sformułowaniu, a tak w ogóle to nie wiadomo, o co w nich chodzi". Ustosunkowując się do tego zarzutu wskazano, że w opracowaniu mistrza kominiarskiego S.P. nr [....] z dnia 18.03.2009 r. z przeprowadzonych oględzin urządzeń grzewczo-kominowych w budynku mieszkalnym w S. nr [....] w tym zalecono cyt.: "1. Przewód kominowy murowany z cegły, dymowy, do którego jest podłączony piec grzewczy na parterze. Do przewodu tego należy zamontować drzwiczki wyciorowe na strychu. Zaleca się remont szczytu komina. 2. Przewód kominowy wentylacyjny wykonany z rur PCV co jest niedopuszczalne z kuchni na parterze. Zaleca się wykonać ten przewód z rur metalowych ocieplonych (...) 5. Przewód kominowy murowany z cegły, wentylacyjny z łazienki na parterze. Kratka wentylacyjna wieszczona jest w suficie, co powoduje obsypywanie się różnych śmieci na podłogę. Należy zabudować wlot do przewodu tak aby kratka wentylacyjna znajdowała się w bocznej ściance (...)". Z analizy akt wynika, że obowiązek nałożony w pkt 2 zaskarżonej decyzji wynika z treści opinii mistrza kominiarskiego S.P. nr [....] z dnia 18.03.2009 r. W protokole z okresowej kontroli technicznej pięcioletniej w budynku mieszkalnym w S. nr [....] z dnia 18.10.2011r. autorstwa mgr inż. S.M. i mgr inż. R.S. , zalecono cyt.: "Wykonanie remontu kominów murowanych ponad dachem oraz na poziomie strychu (m.in. tynk, spoina, wyprawa wewnętrzna, oczyszczenie z sadzy i zanieczyszczeń)". W aneksie do w/w protokołu z dnia 18.10.2011 r. z dnia 26.07.2012 r. wskazano, że cyt.: "Wykonanie remontu komina dotyczy przewodu najbardziej wysuniętego w kierunku południowym, na schemacie oznaczonym nr 1". Organ I instancji prowadząc postępowanie nie wyjaśnił rozbieżności pomiędzy usytuowaniem kominów na szkicu mistrza kominiarskiego S.P. oraz na szkicu mgr inż. S.M. . Nie została do końca wyjaśniona została także kwestia stanu przewodów kominowych na parterze budynku usytuowanego na działce nr [....] w miejscowości S. nr [....] gm. N. , gdyż jak wynika z zebranego materiału dowodowego od przeprowadzenia oględzin będących podstawą do opracowania w/w opinii mistrza kominiarskiego S.P. nr [....] z dnia 18.03.2009r., M.B. uniemożliwiała dokonanie kolejnych czynności dowodowych w sprawie nie wpuszczając upoważnionych pracowników PINB w M. do własnego lokalu mieszkalnego (vide: protokoły z dnia 03.03.2011 r.. 12.05.2011 r,. 30.06.2011 r., 06.08.2011 r., 07.10.2011 r., 29.06.2012 r., 14.12.2012 r. Nałożony obowiązek może być więc ustalony na nieaktualnych informacjach. Wprawdzie M.B. podkreślała, że stan faktyczny w zakresie powyższych przewodów kominowych w zajmowanym lokalu mieszkalnym nie uległ zmianie, w odniesieniu do poprzednich kontroli i wydanej opinii kominiarskiej przez P. P. , oświadczenia powyższe nie mogą być jednak wystarczającą podstawą do orzekania w sprawie gdyż są sprzeczne z informacjami podnoszonymi przez T.S. m.in. w piśmie z dnia 02.12.2013 r. ("Wnoszę, o przeprowadzenie kontroli na parterze budynku w S. w zagadnieniu przebudowy w b r. ogrzewania wykonanego przez M.B. i podłączenie go do znajdującego się w środku domu niesprawnego komina i to jeszcze bez żadnej wentylacji, wykonana przez M.B. samowola budowlana zagraża życiu i zdrowiu ludzkiemu lub uszkodzeniu mienia)" oraz w odwołaniu z dnia 13.01.2014 r. (vide: karty 7-21 akt znak: [....] ) cyt.: "W skarżonej decyzji, w sentencji orzeczenia, organ wydał zamotany nakaz i to jeszcze w oparciu o ustalenia sprzed pięciu lat, podczas gdy ten stan jest już dawno nieaktualny, a piec kaflowy znajdujący się wówczas w pomieszczeniu M.B. (parter) jest już dawno zgruzowany i gruz ten znajduje się na posesji za budynkiem (...)". Należy wskazać, że przewód kominowy wobec którego organ I instancji w pkt 1-2 zaskarżonej decyzji wydaje nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w opracowaniu mistrza kominiarskiego S.P. oznaczony jest jako przewód dymowy (oznaczony nr 1), natomiast na szkicu mgr inż. S.M. jest oznaczony jako przewód spalinowy (oznaczony nr 1). Wyjaśnienie powyższej okoliczności jest istotne, gdyż nie wszystkie metody uszczelnienia przewodów kominowych mogą być wykorzystywane w przewodach spalinowych z uwagi na możliwość wystąpienia w nich korozji chemicznej. PINB w M. nie zgromadził więc w sposób prawidłowy materiału dowodowego czym naruszył art. 7 Kpa oraz nakazał wykonanie robót budowlanych w sposób mało precyzyjny co powodowałoby trudność w wykonaniu tak sprecyzowanego obowiązku. Powyższe uchybienia wskazują, że Organ I instancji nie zastosował się do treści wyroków WSA w Krakowie z dnia 18.01.2006 r. sygn. akt. II SA/Kr 1516/03 oraz z dnia 29.09.2010 r. sygn. akt II SA/Kr 380/10. Zaskarżona decyzja została więc wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie co wypełnia treść art. 138 § 2 Kpa. Dodać należy, że tut. Organ rozważał zastosowanie trybu art. 136 Kpa, bądź podjęcie działań wyjaśniających w ramach postępowania odwoławczego, lecz doszedł do wniosku, iż zakres uchybień jest tak znaczny, że zostałaby przekroczona zasadna dwuinstancyjności postępowania wyrażona w art. 15 Kpa oraz prawdopodobieństwo wystąpienia naruszenia art. 139 Kpa poprzez zbyt szerokie rozszerzenie obowiązków nakazu w celu usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego istniejących przewodów kominowych w budynku mieszkalnym w [....] gm. N. Zatem przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji winien rozszerzyć materiał dowodowy w stopniu wystarczającym poprzez jego aktualizację, a w razie utrudniania określonych ustawą czynności przez Panią M.B. rozważyć zastosowanie art. 92 ust. 1 pkt.3 Pr. Bud., który stanowi cyt. " Kto utrudnia, określone ustawą, czynności właściwych organów, podlega karze aresztu albo karze ograniczenia wolności, albo karze grzywny". Ponadto MWINB w K. nie podzielił pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu T.S. i J.S. oraz M.B. Błąd pisarski w numeracji nałożonych obowiązków został sprostowany postanowieniem PINB w M. z dnia 13.01.2014 r. znak: [....] . W odwołaniu z dnia 13.01.2014 r. P.P. T.S. i J.S. podnoszą, że "wszystkie nakazy wskazywane w decyzji dotyczą pomieszczeń zajmowanych przez M.B. (...) niezrozumiałym jest, dlaczego za jej uchybienia i nieudolność organu, który nie umie sobie z tym poradzić, mieliby ponosić konsekwencje pozostali współwłaściciele, pomimo iż umowa o podział do korzystania (quo ad usum) istnieje już od 1997 roku (...)". W ocenie organu odwoławczego istotą współwłasności tej samej rzeczy jest to, że przysługuje ona niepodzielnie kilku osobom (art. 195 KC). Każdy ze współwłaścicieli jest obowiązany do współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną (art. 200KC). Fakt, iż budynek został faktycznie podzielony przez właścicieli do odrębnego korzystania (tzw. quo ad usum) stanowi jedynie podział faktyczny rzeczy do korzystania, a nie podział własności. W niniejszej sprawie fakt dokonania podziału budynku co do użytkowania (quo ad usum) pomiędzy jego posiadaczy nie ma znaczenia, jeżeli chodzi o przedmiot postępowania prowadzonego w trybie art. 66 Pr. bud. W sytuacji, gdy obiekt budowlany stanowi współwłasność w częściach ułamkowych i nie ustanowiono w odpowiednim trybie zarządcy (ani też nie doszło do prawnego podziału obiektu do użytkowania), to nakazy i zakazy sformułowane w decyzji wydanej na podstawie art. 66 Pr. bud. powinny być skierowane do wszystkich współwłaścicieli. Przewody kominowe, tak jak ściany budynku są elementami wspólnymi niezależnie od tego czy zostały przeprowadzone podziały w nieruchomości. MWINB w powyższym zakresie przychyla się do linii orzeczniczej prezentowanej m.in. w wyrokach Warszawie z dnia 07.02.2012 r. sygn. akt II OSK 2233/10 (publ. LEX nr 1121215), WSA w Poznaniu dnia 14.112012 r. sygn. akt II SA/Po 838/12 (publ. LEX nr 1241260), WSA w Gliwicach 26.01.2006 r. sygn. akt II SA/G1 815/04 (publ. LEX nr 813632). Jak wskazał WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 13.01.2011r. sygn. akt II SA/Gd 733/10 cyt. "w razie współwłasności obiektu budowlanego obowiązek utrzymania tego obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym ciąży na wszystkich współwłaścicielach łącznie lub na zarządcy. Nie można obciążyć tym obowiązkiem jednego ze współwłaścicieli nawet wówczas gdyby tylko on ponosił winę za zaistniały stan rzeczy. Wydając decyzję na podstawie art.66 ust.l p.b. organ nadzoru budowlanego nie kieruje się również wielkością udziałów we współwłasności. Wszelkie zaś spory pomiędzy współwłaścicielami wynikłe na tym tle łącznie z problemem rozliczenia związanych z tym kosztów nie należą do administracyjnej drogi postępowania i podlegają kognicji sądów powszechnych". Zatem w niniejszym przypadku bez znaczenia kto z właścicieli użytkuje przedmiotowe przewody kominowe. Dla ostatecznego rozstrzygnięcia nie ma także znaczenia, kto doprowadził do powstania nieprawidłowości ich stanu technicznego. Organ nadzoru budowlanego ujawniając niewłaściwy stan techniczny obiektu budowlanego nie bada przyczyn takiego stanu rzeczy ani kto ponosi za to odpowiedzialność, natomiast zobowiązany jest skierować nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości do wszystkich współwłaścicieli tego obiektu (lub jego zarządcy). Organ zwrócił także uwagę, że nałożenie obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na określony podmiot nie przesądza jeszcze o tym, kogo będą obciążały koszty doprowadzenia obiektu budowlanego do należytego stanu (po r. wyrok NSA z dnia 15 marca 2006 r. sygn. akt II OSK 637/05). Wobec powyższego w niniejszej sprawie nakaz usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego przewodów kominowych prawidłowo nałożono na wszystkich jego współwłaścicieli tj. Panią M.B. , Panią T.S. oraz Pana J.S. Natomiast ewentualne wzajemne spory dotyczące tego, kto powinien ponosić koszty z tym związane, w/w osoby mogą rozstrzygnąć na drodze powództwa cywilnego. MWINB w K. przychyla się w tym zakresie do linii orzeczniczej prezentowanej m.in. w wyroku WSA w Warszawie z dnia 17.09.201O r. sygn. akt II SA/Wa 613/10 cyt. "w postępowaniu mającym na celu kontrolę prawidłowości utrzymania obiektu budowlanego, zmierzającym do usunięcia nieprawidłowości w tym zakresie, organ administracji nie bada przyczyn, które doprowadziły do tego, że obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu lub bezpieczeństwu mienia jak i kto ponosi odpowiedzialność za tenże stan. Ujawniając taki stan organ nadzoru budowlanego do właściciela bądź zarządcy budynku kieruje nakaz usunięcia nieprawidłowości. Organ nie jest przy tym związany brakiem środków finansowych po stronie skarżącego na realizację obowiązku, bowiem nie rozstrzyga o sposobach finansowania robót, a jedynie o obowiązku usunięcia niewłaściwego stanu technicznego budynku (...) Nie do organów nadzoru budowlanego należy natomiast rozstrzyganie w postępowaniu administracyjnym sporów między właścicielem budynku a innymi podmiotami (...) co do tego kto i w jakiej wysokości powinien ponosić koszty związane z wykonaniem robót budowlanych nakazanych decyzjami uprawnionych organów administracji publicznej. W tym zakresie strony winny wystąpić na drogę postępowania przed sądem powszechnym ". Należy także podnieść, że w wyroku z dnia 04.09.2003 r. sygn. akt VI W 24/03 wydanym w sprawie utrzymania obiektu budowlanego w miejscowości S. nr [....] będącego własnością T.S. i J.S. oraz M.B. , Sąd Rejonowy w W. wskazał, że "Jak wynika to z treści składanych przez obwinionych wyjaśnień i przedłożonych dokumentów usunięcie wszystkich stwierdzonych nieprawidłowości, braków i dokonanie koniecznych przeróbek możliwe jest jedynie w przypadku porozumienia się obu stron konfliktu. Konieczne jest bowiem udostępnienie równocześnie pomieszczeń zajmowanych obecnie wyłącznie przez każdą ze skonfliktowanych stron. Nie możliwe jest wykonanie tych prac tylko i wyłącznie przez jedną stronę konfliktu bez równoczesnego udziału drugiej strony (...)". Także księga wieczysta nr [....] nie zawiera informacji o podziale fizycznym w/w budynku. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124 Póz. 1361 z późn. zmian.) cyt.: Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym". Zatem w zaskarżonej decyzji organ I instancji zasadnie uznał, że obowiązek należy nałożyć solidarnie na wszystkich współwłaścicieli. W odwołaniu z dnia 29.01.2014r. M.B. zarzuca brak rozstrzygnięcia w sprawie pionu wentylacyjnego, który miał służyć do wentylacji kotłowni (pion oznaczony nr 8 szkicu stanowiącego załącznik do opinii mistrza kominiarskiego S.P. - vide: tom IV, karty 368-371, tom V, karty 429-432 akt znak: [....] ). W w/w opinii mistrza kominiarskiego S.P. wskazano, że cyt.: "Przewód kominowy wentylacyjny z kotłowni w piwnicy. Przewód wykonany jest z rur metalowych i usytuowany na bocznej ścianie budynku. Stan techniczny przewodu dostateczny". Wobec braku stwierdzenia nieprawidłowości w/w przewodu brak było więc podstaw do wydania nakazu usunięcia nieprawidłowości w przyjętym przez organy nadzoru budowlanego trybie art. 66 Pr. bud. Decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M.B. Zarzuciła, że w zaskarżonej decyzji pominięto jej wniosek o rozbiórkę wybudowanego pionu kominowego wentylacyjnego, postawionego samowolnie przez T.S. i J.S. , który już nie jest używany. Jej zdaniem w sposób nieprawidłowy wyłączono tę kwestię z niniejszej sprawy do odrębnego postępowania. Ponadto zarzuciła, że postępowanie toczy się przewlekle, bowiem trwa już 14 lat. W uzasadnieniu skargi podniosła, że T.S. i J.S. w sposób nieprawidłowy czyszcząc komin doprowadzili do obsypywania gruzu z komina i wysypywania się pyłu przez kratkę wentylacyjną w jej łazience. Z tego powodu skarżąca nie może użytkować łazienki. Ponadto zarzuciła nieprawidłowe orzeczenie zawarte w pkt 3 i 4 decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2014r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że podtrzymuje skargę wyłącznie w zakresie dotyczącym zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej zwana p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. W rozpoznawanej sprawie należy odpowiedzieć w pierwszej kolejności na pytanie, czy zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a. było uzasadnione. Uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji opartej o przepis art. 138 § 2 k.p.a., począwszy od wejścia w życie w dniu 11 kwietnia 2011 r. nowelizacji tego przepisu, jest ograniczone dwiema przesłankami ustawowymi, tj. 1) naruszeniem przepisów postępowania i 2) koniecznością wyjaśnienia zakresu sprawy, który to zakres ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Oznacza to, że decyzja kasacyjna może zapaść, jeśli wątpliwości organu odwoławczego co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. W ocenie Sądu, zastrzeżenia organu odwoławczego nie mogły stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika obowiązek organu odwoławczego ponownego rozpoznania sprawy, któremu to obowiązkowi odpowiada prawo obywatela do dwukrotnego rozpoznania sprawy przez organy administracyjne. Tym samym organ II instancji nie może ograniczać się jedynie do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej, lecz obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn.. I OSK 2123/11 wyraził pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, iż "złożenie odwołania ma ten skutek, że organ odwoławczy uzyskuje możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy, w której zapadła decyzja organu pierwszej instancji. Skuteczność prawna takiego środka prawnego powoduje przeniesienie całej sprawy przed organ drugiej instancji. Organ odwoławczy musi więc wnikać w całość sprawy i brać na siebie odpowiedzialność za ponowne jej rozstrzygnięcie. (...) Organ odwoławczy ma obowiązki nie mniejsze niż organ pierwszej instancji. W efekcie jak każdy organ powinien dążyć przede wszystkim do rozpatrzenia sprawy pod względem merytorycznym, przez co należy rozumieć przeprowadzenie - w granicach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego - ponownego postępowania wyjaśniającego i wydanie decyzji co do istoty sprawy. Wydanie decyzji merytorycznej kończącej postępowanie, nakazuje bowiem zasada szybkości i sprawności postępowania oraz ekonomii procesowej. (...) Organ odwoławczy, tak jak organ pierwszej instancji, powinien dążyć z urzędu do wykrycia prawdy obiektywnej, a zatem do ustalenia stanu rzeczywistego sprawy". Dalej wskazać należy, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się już czternaście lat, choć dotyczy stanu technicznego przewodów kominowych i wentylacyjnych w domu jednorodzinnym. Czas trwania niniejszego postępowania urąga przepisom Kodeksu Postępowania Administracyjnego dotyczącym terminów załatwiania spraw, jak również zasadzie szybkości i prostoty postępowania, która nakazuje organom administracji publicznej działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12). Szybkość administracyjnego stosowania prawa ma służyć i sprzyjać urzeczywistnieniu zasady praworządności. Zaskarżona decyzja jest dwunastą decyzją wydaną w sprawie, natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny zajmuje się niniejszą sprawą po raz trzeci. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności te zdaniem Sądu mają istotne znaczenie. Powody uchylenia zaskarżonej decyzji, które podaje organ II Instancji to: organ I Instancji nie zastosował się do treści poprzednio zapadłych w sprawie wyroków WSA w Krakowie w dalszym ciągu określając nałożone obowiązki w sposób nieprecyzyjny; organ I Instancji nie wyjaśnił rozbieżności pomiędzy usytuowaniem kominów na szkicu mistrza kominiarskiego S.P. oraz na szkicu mgr inż. S.M. ; organ I Instancji nie wyjaśnił stanu przewodów kominowych na parterze budynku. Zdaniem organu II Instancji uchybień tych nie można naprawić w dodatkowym postępowaniu dowodowym, o którym mowa w art. 136 Kpa, gdyż nałożony obowiązek mógłby naruszać art. 139 Kpa poprzez nałożenie obowiązków, których nie przewidywała zaskarżona decyzja. Z poglądem tym jednak nie można się zgodzić. Jak już wyżej wskazano, organ odwoławczy ma rozpoznać w całości sprawę po raz drugi, a nie tylko kontrolować postępowanie prowadzone przez organ I Instancji. Gdy postępowanie trwa już 14 lat, to refleksja o konieczności jego sprawnego i skutecznego zakończenia tym bardziej winna wpływać na sposób działania organu. Nie ma żadnych przeszkód aby organ II Instancji we własnym zakresie wyjaśnił dostrzeżone rozbieżności między opiniami mistrza kominiarskiego S.P. oraz mgr inż. S.M. oraz określił precyzyjniej nałożone decyzją obowiązki, jeżeli uznaje to za konieczne. Organ I Instancji będzie również obowiązany wyjaśnić stan przewodów kominowych na parterze budynku. Dopiero jeśli tak przeprowadzone postepowanie dowodowe doprowadzi go do wniosku, że będzie zmuszony nałożyć inne, dodatkowe (a nie inaczej opisane) obowiązki, których nie przewidywała zaskarżona decyzja – dopiero wówczas będzie uprawniony do uchylenia zaskarżonej decyzji i zastosowania art. 138 § 2 Kpa. Odnosząc się natomiast do formułowanych w trakcie postępowania a rozpatrzonych w decyzji organu II Instancji zastrzeżeń T.S. i J.S. dotyczących błędnego skierowania decyzji do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, bez uwzględnienia podziału nieruchomości do korzystania (podział quo ad usum) stwierdzić należy, że zarówno rozważania jak i rozstrzygnięcie organu w tym zakresie są prawidłowe. T.S. i J.S. na żadnym etapie postępowania nie przedstawili umowy o podziale nieruchomości (nawet do korzystania), zatem istniejący stan, w którym parter domu używany jest przez M.B. a piętro przez T.S. i J.S. jest wyłącznie stanem faktycznym, który uprawnia i zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do nałożenia obowiązku na wszystkich współwłaścicieli budynku. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącej, że organy nie zajęły się jej wnioskiem dotyczącym rozbiórki samowolnie wybudowanego przez T.S. i J.S. komina wentylacyjnego z piwnicy, wskazać należy, że w ramach niniejszego postępowania kwestie te nie mogą być rozstrzygane, gdyż postępowanie niniejsze służy co do zasady skontrolowaniu stanu technicznego przewodów kominowych i wentylacyjnych w budynku oraz wydaniu ewentualnych nakazów zmierzających do ich doprowadzenia do prawidłowego i bezpiecznego stanu technicznego. Organ wskazuje też, ze równolegle PINB w W. prowadził postępowanie znak: [....] dotyczące postawienia rury wentylacyjnej w budynku mieszkalnym na posesji nr [....] w S. przez T.S. i J.S. . Jeśli jednak wniosek taki został złożony, a nie został załatwiony przez organ do którego był adresowany, to skarżąca może skorzystać z prawa wniesienia skargi na bezczynność (względnie przewlekłość) postępowania w trybie art. 149 p.p.s.a., uprzednio składając zażalenie do organu wyższego stopnia w trybie art. 37 § 1 Kpa na niezałatwienie sprawy w terminie. Na koniec, odnosząc się do kwestii rozważanych w decyzji, a dotyczących zakwestionowania w złożonym odwołaniu T.S. i J.S. postanowienia PINB w M. z dnia 12 czerwca 2009r. dotyczącego odmowy zwrotu kosztów osobistego stawiennictwa podczas wizji lokalnej, wskazać należy, że błędny jest pogląd organu, jakoby niniejsze postępowanie toczyło się na wniosek M.B. , choć rzeczywiście wniosek taki został złożony. Nadzór nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, przede wszystkim w zakresie warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz utrzymywania obiektów budowlanych to podstawowy obowiązek organów nadzory budowlanego. (art. 81 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy prawo budowlane). Jeżeli przepis prawa materialnego nie przewiduje inicjatywy wszczęcia postępowania w danej kategorii spraw administracyjnych, należy przyjąć, że jeżeli przedmiotem postępowania jest określenie ciążących na jednostce obowiązków - wszczęcie postępowania następuje z urzędu. Niemniej jednak dla rozstrzygnięcia kwestii zwrotu kosztów postępowania na rzecz T.S. i J.S. , ta błędna argumentacja nie ma znaczenia, gdyż postanowienie z 12 czerwca 2009r. mogło być kwestionowane w odwołaniu od decyzji PINB z 15 czerwca 2009r. i następczo w skardze do Sądu Administracyjnego od decyzji WINB z 13 stycznia 2010r. Po tej dacie wydany został przez WSA w Krakowie wyrok z dnia 29 września 2010r. sygn. II SA/Kr 380/10, dlatego obecne kwestionowanie postanowienia z 2009r. jest spóźnione, skoro wówczas Sąd nie dopatrzył się uchybień kwestionowanego postanowienia. Ponownie rozpoznają sprawę organ II instancji będzie obowiązany rozstrzygnąć sprawę uwzględniając wskazówki zawarte w niniejszym wyroku. Z wszystkich wyżej wymienionych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.