II SA/Kr 928/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel-Ziaja WSA Jacek Bursa Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2011 r. sprawy ze skargi S. K. i K. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia 19 sierpnia 1996 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej K. G. kwotę 277 zł (słownie dwieście siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 20 czerwca 1996 r, znak: [....] , Wójt Gminy [....] , działając na podstawie art 48 i art. 87 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, póz. 414), art.10 § 2 i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 9, póz. 26 z 1980 r. z późn. zm.) oraz zgodnie z porozumieniem zawartym w dniu 27 sierpnia 1980 r. pomiędzy Kierownikiem Urzędu Rejonowego w S. a Zarządem Gminy M. reprezentowanym przez Wójta Gminy M. na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej (Dz. U. Nr 21, póz. 123) nakazał M.K. : 1. rozebrać realizowane na działce siedliskowej nr ewid. gr. [....] położonej we wsi M. bez pozwolenia na budowę następujące elementy budynku gospodarczego : - ławy fundamentowe betonowe, - fundament z kamienia o wysokości 40 cm, - cztery słupy nośne z cegły silikatowej wypełnione stalą zbrojeniową wykonane od strony północnej działki, - trzy słupy nośne z pustaków żużlobetonowych o grubości 40 cm wypełnione stalą zbrojeniową wykonane od strony północnej działki, - ścianę tylną budynku od strony północnej działki wykonaną między konstrukcją słupową na długości 32.2 m i na wysokości 4.84 m, - ścianę szczytową zachodnią z pustaków żużlobetonowych wykonaną na długości 8 m, w terminie do dnia 31 sierpnia 1996 r. 2. Uporządkować teren w terminie 7 dni po wykonaniu w/w rozbiórki gospodarczego. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [....] czerwca 1996 r. ujawniono, że na wskazanej wyżej działce realizowane są bez pozwolenia na budowę prace budowlane polegające na budowie budynku gospodarczego. Właścicielka nieruchomości wyjaśniła, że od wielu lat ubiegała się o wydanie pozwolenia na budowę budynku szopo - garażu na narzędzia i sprzęt rolniczy. Wobec bezskuteczności tych prób rozpoczęła w dniu [....] sierpnia 1995 r. budowę budynku nielegalnie wykonując wykopy pod ławy fundamentowe. Następnie w sierpniu 1995 r. wykonała ławy fundamentowe pod budynek gospodarczy na sprzęt rolniczy. Na przełomie września i października 1995 r. posadowiono fundament i słupy konstrukcyjne. W dniu 28 października 1995 r. wykonano wypełnienie pomiędzy słupami tj. ścianę o wysokości 1 metra. Roboty budowlane przerwano na okres zimowy 1995/1996r. Kontynuację budowy podjęto w maju 1996 r. Organ pierwej instancji stwierdził, że z uwagi na wypełnienie dyspozycji wynikającej z art. 48 Prawa budowlanego, należało orzec o przymusowej rozbiórce obiektu. Odwołanie do powyższej decyzji wniosła M.K. , wskazując, że o budowę objętego decyzją o rozbiórce szopo - garażu ubiega się od 5 czerwca I990 r. Wszystkie potrzebne dokumenty złożyła a otrzymane decyzje były zaskarżane przez sąsiada T.K. Wskazała, że budynek gospodarczy jest niezbędny dla celów związanych z prowadzonym gospodarstwem rolnym, w szczególności jako pomieszczenie do składowania maszyn rolniczych. Odwołująca się wniosła o uchylenie decyzji o rozbiórce. Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda K. decyzją z dnia 19 sierpnia 1996 r., znak: [....] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że decyzja organu l instancji jest merytorycznie słuszna, brak jest zatem podstaw do jej uchylenia. M.K. samowolnie rozpoczęła roboty budowlane przy budowie budynku gospodarczego w sierpniu 1995 roku. W trackie przeprowadzonych oględzin potwierdzono fakt rozpoczęcia robót. Stwierdzono prowadzenie robót przy budowie budynku a nie jak zeznano wcześniej ogrodzenia. Ze spisanego w dniu [....] czerwca 1996 r. protokołu oględzin wynika, że M.K. wykonała ściany budynku na długości 32,2 m (wzdłuż granicy z działką T.K. ) i 8 m ściany prostopadłej do niej (ściana zachodnia). Na dzień oględzin ściany te miały 4,84 m wysokości. Dodatkowo w dniu [....] czerwca 1996 r. M.K. wniosła ustnie do protokołu wyjaśnienia odnośnie realizowanej budowy z których wynika, że roboty rozpoczęła samowolnie w sierpniu 1995 r. W trybie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane organ administracji nakłada obowiązek rozbiórki obiektów budowlanych będących w budowie lub wybudowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Skoro inwestorka nie dopełniła obowiązku wynikającego z art. 28 ustawy i nie uzyskała ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji słusznym było działanie organu w trybie art. 48. Ustosunkowując się do kwestii zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązujące przepisy nie dają możliwości legalizowania samowoli budowlanej. Skargę na powyższą decyzję Wojewody [....] do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie wniosła M.K. . Zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie przepisu art. 48 prawa budowlanego oraz art. 10 § 1, 2, 75 oraz art. 77 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nakazanie rozbiórki płotu potraktowanego przez organ administracji jako budynek gospodarczy, pomimo/że na budowę ogrodzenia nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Zarzuciła nadto pozbawienie jej czynnego udziału w postępowaniu poprzez wydanie decyzji w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skarżąca podała, że zaskarżona decyzja została wydana bez dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych. Stan budowy nie wskazuje na to, by przedmiotem budowy był budynek gospodarczy. Organ założył, że realizowane prace dotyczą budynku pomimo że braku ścian i przykrycia. Nakazanie rozbiórki ma nieodwracalne skutki i nie może bazować na domniemaniach co do tego, co jest przedmiotem realizowanej inwestycji. Skarżąca podkreśliła, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania otrzymała łącznie z decyzją nakazującą rozbiórkę, co pozbawiło ją czynnego udziału w postępowaniu. W stanowiącym uzupełnienie skargi piśmie z dnia [....] listopada 1996 r. wskazano , iż w postępowaniu administracyjnym nie brały udziału wszystkie strony, a w szczególności K.G. i S.K. , które są współwłaścicielami nieruchomości budynkowej będącej przedmiotem postępowania. Na dowód praw wskazanych osób skarżąca przedłożyła postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po J.K. , na podstawie którego do spadku po zmarłym powołani zostali w częściach równych M.K. , S.K. oraz K.G. . W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podał, że zarzuty skarżącej, iż nie brała udziału w postępowaniu nie są zasadne. Otrzymywała ona bowiem korespondencję w sprawie a nadto brała udział w oględzinach przeprowadzonych w dniu [....] czerwca 1996 r. Charakter prowadzonych robót, w szczególności zaś konstrukcja fundamentów, wskazuje jednoznacznie, że prowadzone prace dotyczą budynku nie zaś ogrodzenia. Poza tym na taką funkcję realizowanego obiektu wskazała sama inwestorka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, póz. 1270 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Wobec powyższego właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działający w oparciu o przepisy tej ustawy. Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu albowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo. Przeprowadzona w graniach wyznaczonych treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, Póz. 1269) oraz art. 3 § 1 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola zapadłych w niniejszej sprawie decyzji wykazała, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania oraz przepisów materialnego prawa administracyjnego. Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2000 r., Dz. U. Nr 98, póz. 1071 z późn. zm., cyt. dalej jako: "k.p.a.") organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organy administracji publicznej mogą odstąpić od tej zasady tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Konsekwencją tak sformułowanej zasady jest spoczywający na organie administracji obowiązek prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania oraz umożliwienia osobom legitymującym się uprawnieniem do występowania w sprawie w charakterze strony wzięcia udziału w postępowaniu. Korelatem tego obowiązku jest uprawnienie strony postępowania do czynnego udziału w dotyczącym jej interesu prawnego postępowaniu (A. Matan [w:] G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-103, LEX, 2010, wyd. III). Jak wynika z powyższych zasad ogólnych obowiązkiem organu administracji jest ustalenie kręgu osób, których udział w konkretnym postępowaniu administracyjnym jest konieczny przez wzgląd na potrzebę ochrony ich interesu prawnego. Wskazane wyżej ustalenia i oceny winny znaleźć należyte odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w chwili orzekania przez organy w niniejszej sprawie (Dz. U. z 1996 r., Nr 89, Po 414 z późn. zm.) nie zawierała samodzielnej regulacji odnoszącej się do sposobu ustalenia stron postępowania prowadzonego w sprawie wykonywanych bez wymaganego pozwolenia robót budowlanych. Krąg osób posiadających w tym postępowaniu status strony winien być zatem ustalony z odwołaniem do zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Zastosowanie znaleźć tu powinien art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że organy administracji ze wskazanych wyżej obowiązków nie wywiązały się w sposób prawidłowy. Nie poczyniły wystarczających ani precyzyjnych ustaleń co do osób, którym przysługiwał w prowadzonym postępowaniu status strony. Brak jest w szczególności w aktach spawy dokumentów, z których mogłaby wynikać legitymacja poszczególnych uczestników do udziału w postępowaniu w charakterze jego stron. W celu weryfikacji wskazanych elementów niezbędne wydawało się przede wszystkim ustalenie stanu prawnego nieruchomości, na której prowadzone były zakwestionowane prace oraz działek sąsiednich. Konieczne było sięgnięcie do publicznych rejestrów (ewidencji gruntów, ksiąg wieczystych) zawierających informacje o stosunkach właścicielskich panujących na tych nieruchomościach. Organy prowadzące postępowanie zobligowane były - z mocy przywołanych na wstępie zasad ogólnych - do poczynienia pewnych i mających należyte oparcie w materiale dowodowym ustaleń co do tego, komu przysługiwały podlegające ochronie w postępowaniu administracyjnym prawa do nieruchomości. Organ pierwszej instancji ograniczył się tymczasem do stwierdzenia (w piśmie z dnia .... sierpnia 1995 r. (k. 3 akt administracyjnych), iż: "ustalono, że właścicielem działki jest Pani M.K. ". Wobec braku w aktach sprawy jakiejkolwiek dokumentacji poświadczającej stan prawny działki nr [....] oraz z uwagi na istotne wątpliwości, jakie nasuwa w tym względzie analiza innych zgromadzonych w sprawie dowodów, stwierdzenie powyższe uznać należy za niewystarczające. Jak bowiem wynika z pisma Urzędu Gminy w [....] do Urzędu Rejonowego w S. z dnia [....] września 1998 r. nieruchomość, na której prowadzone były będące przedmiotem oceny w niniejszej sprawie roboty budowlane była od dnia [....] grudnia 1998 r. przedmiotem współwłasności (k. 28 akt administracyjnych). Okoliczność tę potwierdza dołączone przez skarżącą do pisma z dnia [....] listopada 1996 r. (k. 11 akt sądowych) Postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 28 grudnia 1995 r., sygn. akt: l Ns 708/95, zgodnie z którym spadek po J.K. zmarłym w dniu [....] lutego 1987 r. w M. nabyli na podstawie ustawy żona M.K. oraz dzieci S.K. i K.G. Jak nadto wynika z przedłożonego aktu notarialnego z dnia [....] lutego 1996 r., rep. [....] (k. 146 akt sądowych) stan prawny przedmiotowej nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej odzwierciedlał już w dacie sporządzenia powołanego wyżej aktu notarialnego, że właścicielami działki są M.K. oraz J.K. W świetle powyższego nieuzasadnione było ograniczenie kręgu stron niniejszego postępowania jedynie do osób M.K. oraz T.K. Z racji powołania do spadku po zmarłym J.K. legitymację do udziału w postępowaniu mieli także S.K. oraz K.G. , zaś z mocy powołanego wyżej aktu notarialnego także M.G. Pominięcie tych osób nie było prawidłowe i stanowiło naruszenie art. 28 k.p.a. Podkreślenia wymaga przy tym, że ustalenie kręgu stron postępowania w przedmiocie legalności wykonywanych robót budowlanych było szczególnie istotne z uwagi na konieczność prawidłowego wskazania adresata ewentualnych obowiązków nakładanych tym postępowaniu. Zwrócić w tym względzie należy uwagę, że przedmiotem szczególnej uwagi orzekające w sprawie organy winny uczynić legitymację K.G. W protokole oględzin przeprowadzonych w sierpniu 1995 r. a dotyczących poprzednich etapów tych samych prac budowlanych tę właśnie osobę - córkę M.K. -wskazano jako inwestora prowadzonych prac (k. 2 akt postępowania administracyjnego). Także K.G. wymieniono jako inwestora na dołączonej do akt postępowania mapie sytuacyjno wysokościowej (k. 37 akt administracyjnych). W analizie interesu prawnego wymienionej osoby organy administracji powinny były wykazać się zatem szczególną wnikliwością. K.G. nie została tymczasem uznana za stronę prowadzonego postępowania, a motywy takiego sposobu procedowania nie zostały wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ani w części motywacyjnej decyzji organu pierwszej instancji. Zwraca jeszcze uwagę to, że prowadzące postępowanie organy nie uczyniły przedmiotem swych rozważań statusu właścicielki nieruchomości sąsiedniej w stosunku do tej, na której prowadzone były kontrolowane roboty budowlane. Jak wynika ze szkicu sporządzonego w trakcie oględzin z dnia [....] czerwca 1996 r. (k. 7 akt administracyjnych) właścicielką działki sąsiedniej była M.R. . Raz jeszcze podkreślić należy, że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Każdemu zatem, czyj interes prawny znajduje uzasadnienie w normach administracyjnego prawa materialnego, przysługuje prawo do ochrony tego interesu przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób. Nie jest w tym miejscu konieczne ani uzasadnione przesądzanie, czy M.R. posiadała status strony w postępowaniu dotyczącym kontroli legalności prac prowadzonych na działce sąsiedniej. Wystarczające dla krytycznego odniesienia się do sposobu procedowania przez organy obu instancji jest stwierdzenie, że status stron postępowania administracyjnego dotyczącego prawidłowości realizowanych robót budowlanych na określonym terenie co do zasady należy rozważać właśnie w stosunku do właścicieli działek sąsiednich. Wprawdzie brak jest podstaw, by właścicieli nieruchomości sąsiednich traktować jako strony postępowania w sprawie samowolnie realizowanych prac budowlanych w każdym przypadku, niemniej jednak w każdej takiej sprawie konieczne jest zweryfikowanie związku interesu prawnego takich osób z prowadzonym w konkretnym przypadku postępowaniem. Takich rozważań organ - z naruszeniem dyspozycji art. 7, 77 § 1 k.p.a. - nie przeprowadził. Organ odwoławczy nie dostrzegł wskazanych wyżej wadliwości decyzji organu pierwszej instancji, pomimo że jako ponownie rozstrzygający sprawę winien był uzupełnić materiał dowodowy w powyższym zakresie (samodzielnie lub w trybie art. 136 k.p.a.) lub rozważyć zasadność uchylenia wadliwej decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania. Z uwagi na powyższe zasadne było uznanie, że organy prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie nie ustaliły w sposób prawidłowy i wyczerpujący kręgu osób posiadających legitymację do udziału w postępowaniu w charakterze jego stron. Z uwagi na kwalifikowany charakter tego uchybienia - stanowiący podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) istniały podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Treść art. 134 p.p.s.a. pozwalała w sposób analogiczny rozstrzygnąć w przedmiocie decyzji organu pierwszej instancji. Niezależnie od powyższego, stwierdzić należy, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji narusza także przepisy materialnego prawa administracyjnego. Zgodnie z ogólną regułą organy administracji publicznej obowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa. Mogą one władczo kształtować sytuację obywateli, wyłącznie, gdy przewiduje to przepis powszechnie obowiązującego prawa. Wszystkie zatem elementy decyzji administracyjnej winny mieć oparcie w stosownych przepisach ustawowych, a zasadę tę w odniesieniu do elementów dodatkowych decyzji potwierdza treść art. 107 § 2 k.p.a. Zgodnie z ostatnio powołanym przepisem poza składnikami, o których mowa w § 1 tego przepisu, decyzja może zawierać także inne elementy, o ile przepisy szczególne tak stanowią. W decyzji Wójta Gminy [....] z dnia 20 czerwca 1996 r. zobligowano M.K. do przeprowadzenia nakazanych tą decyzją prac rozbiórkowych do dnia 31 sierpnia 1996 r. Rozstrzygnięcie o terminie wykonania nałożonego obowiązku nie znajdowało jednak podstawy prawnej w przepisach obowiązującej w dniu orzekania ustawy - Prawo budowlane ani w innych przepisach ustawowych. Jak to powszechnie przyjęto w orzecznictwie sądowo - administracyjnym podstawy prawnej do umieszczenia takiego dodatkowego elementu do decyzji, o której mowa w art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane nie stanowią ani przepisy tej ustawy ani przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ani też inne przepisy powszechnie obowiązującego prawa (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 1998 r., sygn. akt OPS 2/98; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 1999 r., sygn. akt IV SA 140/97, opub. w LEX nr 46670; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 1522/96, opub. w LEX nr 47291; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1133/08; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1106/08, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 marca 2009 r., sygn. akt: II SA/Kr 75/09). Brak w przepisach podstawy do określenia terminu rozbiórki stanowi kwalifikowaną wadę decyzji, skutkującą jej nieważnością w części ustalającej taki termin (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., por. G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, kom. do art. 107, Ip. 29; M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, komentarz do art. 107, Ip. 23, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 1999 r, IV SA 1502/97 (Lex nr 47792). Z uwagi na stwierdzone w rozpoznawanej sprawie powyższe uchybienia i wadliwości, należało orzec jak w punkcie l sentencji wyroku, na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy p.p.s.a. Na zasadzie zaś art. 152 p.p.s.a. Sąd rozstrzygnął w przedmiocie wykonalności uchylonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (pkt II wyroku). O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.