II SA/Kr 97/17
WyrokWSA w Krakowie2017-04-13
Skład orzekający: WSA Paweł Darmoń, WSA Magda Froncisz, WSA Tadeusz Kiełkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszyło art. 138 § 2 k.p.a. i czy jego późniejsza decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji jest prawidłowa, zwłaszcza w kontekście wiążącej mocy wyroku WSA z dnia 21 lipca 2016 r. (sygn. II SA/Kr 511/16)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. Kluczowe jest związanie organów i sądów przepisem art. 153 PPSA, zgodnie z którym prawomocny wyrok WSA z dnia 21 lipca 2016 r. (sygn. II SA/Kr 511/16) wiąże w tej sprawie. Sąd stwierdził, że wyrok ten przesądził o zastosowaniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, o tym, że odpady znajdują się w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania, oraz że istnieją podstawy do wydania decyzji na podstawie art. 26 tej ustawy. Sąd uznał, że kwestia odpowiedzialności za usunięcie odpadów została prawidłowo rozstrzygnięta w zaskarżonej decyzji, a zarzuty dotyczące naruszenia procedury, w tym art. 10 k.p.a. i art. 136 k.p.a., nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, zwłaszcza w kontekście braku nowych dowodów i możliwości strony do wypowiedzenia się.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu usunięcia odpadów (mas ziemnych i gruzu budowlanego) z działek w Krakowie. Po wieloletnim postępowaniu, w tym wcześniejszych wyrokach sądów administracyjnych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 18 listopada 2016 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. nakazującą usunięcie odpadów. Spółka "W." sp. z o.o. zaskarżyła tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 138 § 2 k.p.a. i brak uzasadnienia. Skarżąca kwestionowała również ustalenia dotyczące odpowiedzialności za odpady, w szczególności rolę spółki "W." jako następcy prawnego poprzedniego inwestora.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Sędziowie : WSA Magda Froncisz WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2017 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] – D. J. sprawy ze skargi "W." sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 18 listopada 2016 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów skargę oddala
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 29 grudnia 2011 r. znak: [....], wydaną na podstawie art. 34 w związku z art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.) nakazał R.T. - likwidatorowi [....] sp. z o.o. w K. usunięcie odpadów w postaci mas ziemnych z terenu działek nr [....] i [....] obr. [....] jedn. ew. [....] , zlokalizowanych w K. przy ul. [....], zaś Syndykowi masy upadłościowej [....] S.A. w upadłości likwidacyjnej nakazał usunięcie odpadów w postaci gruzu budowlanego z terenu działek nr [....] i [....] obr. [....] jedn. ew. [....] , zlokalizowanych w K. przy ul. [....] .
Odwołanie od decyzji złożyli R.T. , likwidator [....] oraz Syndyk masy upadłości [....].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 23 kwietnia 2012 r. znak: [....] , wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 34 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę wniesioną na tę decyzję (sygn. akt II SA/Kr 870/12), a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA (sygn. akt II OSK 3087/12).
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta K. wydał w dniu 2 listopada 2015 r. decyzję znak: [....] , którą nakazał:
- [....] Sp. z o.o. z siedzibą w K. usunięcie odpadów w postaci mas ziemnych, rodzaj odpadów: gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, kod: 17 05 04, składowanych w formie hałdy utworzonej na terenie działek nr [....] i [....] obr. [....] jedn. ewiden. [....] , zlokalizowanych w K. przy ul. [....] , przechodzącej na południową część terenu sąsiednich działek nr [....] i [....] obr. [....] jedn. ewiden. P. oraz ziemi w formie pryzm usytuowanych szeregiem na ww. działkach nr [....] i [....] .
- Syndykowi Masy Upadłości [....] SA. w upadłości likwidacyjnej, usunięcie odpadów w postaci gruzu budowlanego, rodzaj odpadów: zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02 i 17 09 03, kod: 17 09 04, składowanych w pryzmach utworzonych na terenie działek nr [....] i [....] obr. [....] , jedn. ewiden. [....] , zlokalizowanych w K. przy ul. [....] .
- Wykonanie decyzji poprzez załadunek ww. odpadów na środki transportu i ich przetransportowanie do uprawnionego miejsca odzysku lub unieszkodliwiania (składowania) tego rodzaju odpadów, prowadzonego przez podmioty posiadające odpowiednie zezwolenie właściwego organu, zgodnie z ustawą o odpadach - z którymi to podmiotami, odpowiednio [....] Sp. z o.o. oraz Syndyk Masy Upadłości [....] SA. w upadłości likwidacyjnej, zawrą stosowne umowy.
- Czynności objęte tym nakazem należy zakończyć w terminie do sześciu miesięcy, od kiedy skarżona decyzja stanie się ostateczna.
Od decyzji tej odwołanie wniosła [....] Sp. z o.o. z siedzibą w K.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 18 lutego 2016 r., znak [....] - działając na podstawie art. 26 ust. 2 i 6 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z 14.12.2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21 z późn. zm.), § 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9.12.2014r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014r. poz. 1923) oraz na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Po rozpoznaniu skargi M.B. i innych ...., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 21 lipca 2016 r., sygn. II SA/Kr 511/16 uchylił decyzję SKO w K. z dnia 18 lutego 2016 r., znak: [....] .
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 18 listopada 2016 r., znak [....] - po rozpatrzeniu odwołania spółki [....] Sp. z o.o. z siedzibą w K. decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 2 listopada 2015 r. - działając na podstawie art. 26 ust. 2 i ust. 6 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19, art. 27 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 poz. 21 ze zm.), rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. 2014.1923) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 poz. 23 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W jej uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż w trakcie postępowania doszło do zmiany przepisów prawa. Mianowicie niniejsza sprawa została wszczęte na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.), natomiast dnia 23 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21) i przepisy tej ustawy mają obecnie zastosowanie w sprawie. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
Stronami niniejszego postępowania są następujące osoby i podmioty:
← W.C. - jako właścicielka działki nr [....] ,
← M.B. - jako współwłaścicielka działki nr [....] ,
← Z.B. - jako współwłaściciel działki nr [....] ,
← Firma Inwestycyjna [....] S.A. w upadłości likwidacyjnej, działająca przez Syndyka Masy Upadłościowej Firmy [....] S.A. - jako właściciel działek [....] i [....] obr. [....] ,
← [....] Sp. z o.o. - jako firma, która kontynuowała od 2005 r. budowę inwestycji przy ul. [....] w K. , z której pochodziły masy ziemne zdeponowane na działkach nr [....] [....] .
Dalej wskazano na ustalenia faktyczne poczynione w sprawie.
Na terenie działek zlokalizowanych przy ul. [....] w K. , o nr [....] i [....] obr. [....] jedn. ewiden. [....] , zostały zdeponowane masy ziemne zalegające w formie hałdy o wysokości sięgającej 10 m. Ziemia ta pochodzi z wykopów budowlanych pod budynki, wykonanych w ramach inwestycji prowadzonej przez [....] Spółkę z o.o. w K. przy ul. [....] (budowa [....] ). Inwestycja ta od 2005r. była kontynuowana przez [....] Sp. z o.o. (wyjaśnienia Spółki w piśmie z dnia 29 września 2010 r., w tym postanowienie Sądu Rejonowego dla K. z dnia 14 lipca 2005r., sygn. akt ICo 2096/03/P o przysądzeniu na rzecz [....] Sp. z o.o. jako nabywcy licytacyjnego prawa własności nieruchomości, na której prowadzona była przez [....] Spółkę z o.o. inwestycja, z której pochodziła ziemia zdeponowana na działkach [....] i [....] ). Hałda ziemi "przechodzi" u swojej podstawy na południową część terenu działek sąsiednich, nr [....] i [....] obr. [....] jedn. ewiden. [....] zlokalizowanych w K. przy ul. [....] . Na terenie działek nr [....] i [....] został ponadto zdeponowany gruz budowlany zalegający w formie pryzm. Gruz został podrzucony na teren ww. działek przez nieznanych sprawców.
Opisano ustalenia dokonane w trakcie oględzin [....] 2015 r.
Dalej wskazano, że działki nr: [....][....][....][....][....] położone przy ul. [....] w K. (obręb [....] , jedn. ewid. [....] ), nie są miejscem przeznaczonym do składowania czy magazynowania odpadów. Ponadto nie została wydana żadna decyzja z art. 41 ustawy o odpadach, która zezwalałaby na zbieranie odpadów. W związku z powyższym, zasadne jest wydanie decyzji nakazującej posiadaczowi usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania i magazynowania.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach posiadaczem odpadów jest wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.
W toku przeprowadzonego postępowania nie ustalono wytwórcy odpadów budowlanych zdeponowanych na terenie działek nr: [....] i [....] ; nie ustalono również sprawcy zdeponowania odpadów w tym miejscu. Sprawca nie został wskazany przez właściciela tych działek. W tym przypadku zastosowanie ma domniemanie (z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach), że posiadaczem odpadów zgromadzonych na tych nieruchomościach jest władający tymi nieruchomościami. Działki nr [....] i [....] wchodzą w skład masy upadłości Firmy Inwestycyjnej [....] S.A. w upadłości likwidacyjnej, zatem rozporządza nimi Syndyk Masy Upadłości Firmy [....] S.A. w upadłości likwidacyjnej. Zatem posiadaczem odpadów w postaci odpadów budowlanych zdeponowanych na działkach nr [....] i [....] jest Syndyk Masy Upadłości Firmy [....] S.A. w upadłości likwidacyjnej i ten to Syndyk może rozporządzać odpadami znajdującymi się na terenie tych działek.
Wobec powyższego - organ l instancji prawidłowo nakazał Syndykowi Masy Upadłości Firmy [....] S.A. w upadłości likwidacyjnej: [....] [....] , usunięcie odpadów w postaci gruzu budowlanego, rodzaj odpadów: zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02 i 17 09 03, kod: 17 09 04, składowanych w pryzmach utworzonych na terenie działek nr [....] i [....] obr. [....] jednostka ewidencyjna [....] , zlokalizowanych w K. przy ul. [....] .
Natomiast wytwórcą odpadów w postaci mas ziemnych złożonych na działkach nr [....][....][....][....] była spółka [....] Spółka z o.o. Masy ziemne zdeponowane na ww. działkach pochodzą z wykopów budowlanych prowadzonych w ramach inwestycji (budowa .....) przy ul. [....] , rozpoczętej przez tą Spółkę. W stosunku do spółki [....] Spółka z o.o. było prowadzone postępowanie likwidacyjne; zgodnie z art. 282 i 283 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych, a w dniu 13 grudnia 2011 r. [....] Spółka z o. o. została wykreślona z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Podmiot ten nie posiada uniwersalnego następcy prawnego, który wszedłby w ogół praw i obowiązków Spółki. W tym miejscu zasadne staje się przedstawienie stanowiska Sądu zawartego w wiążącym w niniejszej sprawie Kolegium wyroku (II SA/Kr 511/16 z dnia 21 lipca 2016 r.) - co do podmiotu odpowiedzialnego za odpady (masy ziemne) zgromadzone na działkach nr [....] [....] [....] [....] . Następnie przytoczono fragmenty uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie wydanego w niniejszej sprawie, sygn. II SA/Kr 511/16. Zdaniem Kolegium wynika z niego, że posiadaczem mas ziemnych zgromadzonych na działkach nr [....] [....] [....] [....] jest spółka [....] Sp. z o.o., a organ l instancji prawidłowo nakazał tej spółce usunięcie odpadów.
Organ l instancji, zgodnie z zapisem art. 26 ust. 6 ustawy o odpadach w decyzji, oprócz rodzaju odpadów, określił sposób i termin usunięcia odpadów.
Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niewykonanie dyspozycji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Kolegium wyjaśniło, iż w wiążącym w tej sprawie wyroku WSA sygn. II SA/Kr 511/16 ustalił, że wobec zmiany przepisów po wydaniu wcześniejszych wyroków utraciły one moc wiążącą.
Co do postawionego przez odwołującego zarzutu, że w niniejszej sprawie zastosowanie ma domniemanie, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów - w tej kwestii również wypowiedział się Sąd w wiążącym w tej sprawie wyroku wskazując, że "...w okolicznościach rozpatrywanej sprawy domniemanie, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów zostało przez skarżących przełamane. Z pisma z dnia 30 września 2005 r. skierowanego do skarżących przez [....] Sp. z o.o. w K. , załączonego do skargi wynika, że Spółka [....] zobowiązywała się wobec skarżących do usunięcia odpadów już 10 lat temu - "do 31 marca 2006 r.". Co najmniej, zatem już wtedy czuła się odpowiedzialna za odpady złożone na działce skarżących w związku z wykopami pod zrealizowaną inwestycję".
Odwołujący postawił także zarzut, iż spółka [....] sp. z o.o. nie jest następcą prawnym [....] sp. z o.o. i nie przejęła zobowiązań tej spółki. Wyjaśnienia odnośnie tego zarzutu zostały przedstawione powyżej, a w tej kwestii wypowiedział się Sąd wskazując m.in., iż "Nowy inwestor prowadzi dalej inwestycję odpowiadając za jej stan aktualny i negatywne konsekwencje, jakie powoduje (w tym dla środowiska) związane z koniecznością uporządkowania terenu inwestycji i sąsiedniego jeśli w jakikolwiek sposób został wykorzystany w procesie inwestycji."
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie [....] sp. z o.o. w K. , zarzucając jej naruszenie następujących przepisów postępowania, które naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1) Art.138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez jego niewłaściwe zastosowanie,
2) Art. 6 i 7 w zw. z art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego,
3) Art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego
4) Art. 1 1 Kodeksu postępowania administracyjnego
5) Art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego
6) Art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego
7) Art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Na podstawie tych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zawiera żadnego uzasadnienia wymaganego przez przepisy proceduralne. Uzasadnienie skarżonej decyzji składa się bowiem z ustaleń dokonanych przez Organ I instancji oraz zacytowanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2016 r. sygn. akt. II SA/Kr 511/16.
Wbrew wskazaniom wynikającym zdaniem strony skarżącej z powyższego wyroku WSA w Krakowie SKO nie przeprowadziło postępowania w trybie art. 136 k.p.a. i nie zbadało czy istniała umowa o świadczenie usług w zakresie budowy, obejmująca wykonanie wykopów pod fundamenty i czy zakres tej umowy obejmował odpowiedzialność za odpady powstałe w związku z tymi umowami.
Ponadto zarzucono niewyjaśnienie, czy osoba podpisująca pismo z dnia 30 września 2005 roku posiadała umocowanie do reprezentowania Spółki oraz, czy osoba ta zatrudniona była w Spółce [....] sp. z o.o. Nie można, bowiem twierdzić, że Spółka [....] zobowiązywała się wobec właścicieli nieruchomości do usunięcia odpadów już 10 lat temu oraz, że już wtedy czuła się odpowiedzialna za odpady złożone na działce skarżących, jeżeli osoba podpisująca pismo przedstawione przez skarżących nie była umocowana do reprezentowania Spółki: nie zasiadała w jej organach, nie była jej prokurentem i nie posiadała pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki i składania w jej imieniu jakichkolwiek deklaracji.
Nie została też wyjaśniona kwestia obowiązku doprowadzenia do należytego stanu i porządku terenu budowy zgodnie z art. 58 ust. l pkt. 2) i art. 57 ust. l pkt. 2 b) Prawa budowlanego.
Nie została sprawdzona też teza zawarta w przytoczonym wyroku, iż inwestycja stanowi pewną kompletną całość, realizowaną i rozciągniętą w czasie na podstawie jednego pozwolenia na budowę, ponieważ przedmiotowa inwestycja stanowiła dwie niezależne inwestycje: jedną zakończoną przez Spółkę [....] i drugą realizowaną przez Spółkę [....] sp. z o.o.
Inwestycja kupiona została po zrealizowaniu całości wykopów i po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie I Etapu. Nie jest zatem uprawnione przytaczanie w ramach uzasadnienia decyzji części uzasadnienia wyroku, ale konieczne było przeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego, mającego niezbicie ustalić, że Spółka [....] sp. z o.o. jest następcą prawnym spółki [....] .
Na zakończenie podkreślono, że Spółka nie miała możliwości udziału w prowadzonym postępowaniu odwoławczym, a w szczególności nie miała możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych przed wydaniem decyzji dowodów. Spółka nie otrzymała zawiadomienia o zebraniu całości materiału dowodowego, a zgodnie z art. 10 kpa strona ma prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że wydany w niniejszej sprawie prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 lipca 2016 r., sygn. II SA/Kr 511/16 na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 poz. 718 ze zm.) wiąże organy rozpoznające sprawę, a także sądy, w tym również sąd rozpoznający obecnie niniejszą skargę.
Jak wskazuje T. Woś (Woś, Tadeusz. Art. 153. W: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI. Wolters Kluwer, 2016, tezy 14 do 16) przepis art. 153 ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże ich w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r., I GSK 534/12, LEX nr 1487724, i wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2015 r., II FSK 1404/13, LEX nr 1774161). Związanie sądu administracyjnego oznacza, że nie może on w przyszłości, orzekając w tej samej sprawie, formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz jest zobowiązany do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r., I GSK 534/12, LEX nr 1487724). Związanie sądu administracyjnego własną oceną prawną przy ponownym rozpatrywaniu sprawy oznacza, iż skarżący nie może skutecznie oprzeć skargi na podstawach sprzecznych z tą oceną prawną. Sąd administracyjny bowiem będzie obowiązany skargę oddalić. Ograniczenie takie jest logiczną konsekwencją postanowień art. 153 (wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 marca 2006 r., III SA/Wa 3522/05, LEX nr 204453).
Należy przy tym wskazać, że w art. 153 p.p.s.a. mowa jest o mocy wiążącej wyroku prawomocnego. Przed uprawomocnieniem się wyroku, a po uzyskaniu pisemnego uzasadnienia wyroku strona może kwestionować treść uzasadnienia wnosząc skargę kasacyjną. Jeżeli jednak z uprawnienia tego nie skorzysta, to pozbawia się możliwości podnoszenia w przyszłości, na kolejnych etapach postępowania administracyjnego bądź też sądowoadministracyjnego, argumentów sprzecznych z poglądem wyrażonym w tym uzasadnieniu. Innymi słowy brak poddania wyroku i jego uzasadnienia kontroli instancyjnej jest tożsamy z rezygnacją ze skutecznego podnoszenia zarzutów, do których już odniesiono się w treści uzasadnienia.
I tak w wyroku sygn. II SA/Kr 511/16 w sposób wiążący przesądzono, że w sprawie ma zastosowanie ustawa z 14 grudnia 2012 r. o odpadach, wskutek czego tracą moc wiążącą wyroki wydane w tej sprawie na podstawie przepisów ustawy obowiązującej wcześniej tj. ustawy o odpadach z 27 kwietnia 2001 roku.
Zostało również stwierdzone, że "odpady przywiezione na teren działek nr : [....] [....] [....] [....] znajdują się w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania, ani też do magazynowania". Nie budzą wątpliwości i nie są kwestionowane przez strony ustalenia faktyczne dotyczące rodzaju odpadów objętych postępowaniem.
Z wyroku Sądu wynika również, że istnieją podstawy do wydania decyzji na podstawie art. 26 ustawy o odpadach z 14 grudnia 2012 r.
Jedyną okolicznością sporną w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie, który z podmiotów powinien zostać zobowiązany do usunięcia odpadów w trybie powołanego przepisu.
W tym zakresie nie budzą wątpliwości ustalenia faktyczne zawarte w omawianym wyroku: [....] Sp. z o.o. nabyła na podstawie przysądzenia prawo własności nieruchomości, na której realizowana była przez [....] Sp. z o.o. budowa os. [....] na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla K. w K. z dnia 14.07.2005r . Następnie na podstawie decyzji Prezydenta Miasta K. Nr [....] z dnia 07.11.2005 r. znak: [....] , decyzja pozwolenia na budowę nr [....] z dnia 26.10.1999 dla inwestycji pod nazwą "[....] (...) na działce nr: [....][....][....][....][....][....][....] obr. [....] w rejonie ul. [....] i ul. [....] w K. " została przeniesiona za zgodą [....] Sp. z o.o. na rzecz [....] Sp. z o.o. Na podstawie tej decyzji [....] Sp. z o.o. kontynuowała budowę [....] .
W zaskarżonej decyzji prawidłowo przyjęto, że organ I instancji właściwie ustalił podmioty, na które nałożono obowiązek usunięcia odpadów. Mianowicie:
← [....] Sp. z o.o. z siedzibą w K. nakazano usunięcie odpadów w postaci mas ziemnych, rodzaj odpadów: gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, kod: 17 05 04, składowanych w formie hałdy utworzonej na terenie działek nr [....] i [....] obr. [....] jedn. ewiden. [....] , zlokalizowanych w K. przy ul. [....] , przechodzącej na południową część terenu sąsiednich działek nr [....] i [....] obr. [....] jedn. ewiden. [....] oraz ziemi w formie pryzm usytuowanych szeregiem na ww. działkach nr [....] i [....] .
← Syndykowi Masy Upadłości Firmy Inwestycyjnej [....] SA. w upadłości likwidacyjnej, usunięcie odpadów w postaci gruzu budowlanego, rodzaj odpadów: zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02 i 17 09 03, kod: 17 09 04, składowanych w pryzmach utworzonych na terenie działek nr [....] i [....] obr. [....] , jedn. ewiden. [....] , zlokalizowanych w K. przy ul. [....] .
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy wskazać, że w wyroku sygn. II SA/Kr 511/16 Sąd stwierdził, że dostrzeżony przez SKO brak postępowania wyjaśniającego dotyczący kwestii, "czy istnieje jakakolwiek umowa o świadczenie usług w zakresie budowy, obejmująca wykonanie wykopów pod fundamenty i czy zakres tej umowy obejmował kwestie odpowiedzialności za odpady powstałe w związku z tymi robotami, względnie czy istniała umowa - porozumienie pomiędzy [....] Sp. z o.o. a [....] Sp. z o.o. obejmująca przeniesienie posiadania odpadów na przedmiotowych działkach ze Spółki [....] na [....] Sp. z o.o." - mógł być wyjaśniony przez organ odwoławczy we własnym zakresie. Zdaniem Sądu "Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. dostrzegło istnienie nierozstrzygniętych problemów prawnych jednak nie podjęło skutecznej próby ich przezwyciężenia". Istotą takiego rozstrzygnięcia było podkreślenie, że tego typu okoliczności nie wymagają wydawania decyzji kasatoryjnej.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podjęło żadnych czynności w tym zakresie, zresztą w ogóle nie przeprowadziło postępowania wyjaśniającego w żadnym zakresie. Mimo to na obecnym etapie postępowania Sąd uznał, że nie może to stanowić podstawy do skutecznego zakwestionowania wydanej decyzji, bowiem ta sytuacja nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy. Trzeba, bowiem zauważyć, że to strona skarżąca miała być stroną ewentualnych umów ze swoim poprzednikiem prawnym. O ile, więc takie umowy faktycznie by istniały, to nie było przeszkód, aby spółka [....] przedłożyła je do akt sprawy - bądź to przed SKO, bądź też nawet dołączyła je do akt obecnie prowadzonego postępowania sądowego.
Uwzględniając fakt, że skarżący - podobnie jak wszystkie pozostałe strony postępowania - otrzymał z urzędu odpis wyroku sygn. II SA/Kr 511/16 wraz z uzasadnieniem, a Kolegium (jak wcześniej wskazano) po otrzymaniu akt z WSA nie prowadziło już żadnego postępowania wyjaśniającego, nie można również uwzględnić zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. tzn. pozbawienia strony skarżącej udziału w prowadzonym postępowaniu odwoławczym. Zarzut taki mógłby odnieść skutek gdyby organ odwoławczy prowadził postępowanie dowodowe i gdyby w jakikolwiek sposób "wzbogacił" akta administracyjne o dokumenty nieznane wcześniej stronie. Art. 10 § 1 k.p.a. nakazuje organom administracji by przed wydaniem decyzji umożliwiły stronom wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skoro w sprawie nie pojawiły się żadne nowe dowody, materiały, ani nie zgłoszono żadnych nowych żądań - nie można mówić o naruszeniu prawa strony do wypowiedzenia się w tej sprawie.
Co do zarzutu, że organ odwoławczy ograniczył się jedynie do przytoczenia fragmentów wyroku WSA i nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego – należy wyjaśnić, że takie postępowanie nie stanowi wadliwości, które mogłoby doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Jako jedyna okoliczność wprost wskazana w wyroku WSA w Krakowie do wyjaśnienia była kwestia istnienia ewentualnej umowy pomiędzy [....] Sp. z o.o. a [....] Sp. z o.o. obejmująca przeniesienie posiadania odpadów na działkach ze Spółki [....] na [....] Sp. z o.o. Nieprzeprowadzenie tego dowodu zostało omówione powyżej. W uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie nie było dalszych wskazań dotyczących konieczności przeprowadzenia dowodów. Sąd raczej skoncentrował się na analizie, który z podmiotów powinien być zobowiązany do usunięcia odpadów. Ta kwestia sporna została w zaskarżonej decyzji wyjaśniona przy pomocy cytatów z wyroku Sądu. Na obecnym etapie postępowania Sąd nie dostrzega jakichkolwiek okoliczności wymagających dodatkowego wyjaśnienia.
Bezzasadny jest zarzut dotyczący niewyjaśnienia przez SKO, kto podpisał pismo z 30 września 2005 r. Co do znaczenia tego pisma dla rozstrzygnięcia sprawy wiążąco wypowiedział się WSA w Krakowie: "w okolicznościach rozpatrywanej sprawy domniemanie, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów zostało przez skarżących przełamane. Z pisma z dnia 30 września 2005 r skierowanego do skarżących przez [....] Sp. z o.o. w K. , załączonego do skargi wynika, że Spółka [....] zobowiązywała się wobec skarżących do usunięcia odpadów już 10 lat temu - " do 31 marca 2006 r". Co najmniej, zatem już wtedy czuła się odpowiedzialna za odpady złożone na działce skarżących w związku z wykopami pod zrealizowaną inwestycję."
W świetle tak sformułowanego poglądu WSA Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie tylko nie miało obowiązku, ale wręcz nie miało kompetencji by badać, czy osoba podpisująca przedmiotowe pismo miała prawo do składania oświadczeń woli w imieniu spółki. Na marginesie można jedynie wspomnieć, że owo pismo stanowi dowód w sprawie i jego znaczenie dla jej rozstrzygnięcia jest oceniane w ramach swobodnej oceny dowodów, nie zaś jako oświadczenie woli złożone na gruncie prawa cywilnego, zmierzające do wywołania określonych skutków cywilnoprawnych np. zawarcia umowy.
To samo należy odnieść do zarzutu, iż "nie została sprawdzona teza zawarta w wyroku, że inwestycja stanowi pewną kompletną całość", podczas gdy zdaniem strony były dwie niezależne inwestycje. Takie sformułowanie zarzutu świadczy o niezrozumieniu istoty art. 153 p.p.s.a. Sąd w uzasadnieniu wyroku nie stawia tez, które wymagałyby weryfikacji w postępowaniu administracyjnym, lecz wypowiada się wiążąco dla organów prowadzących postępowanie. Czas na kwestionowanie stanowiska WSA zaprezentowanego w uzasadnieniu wyroku był wówczas, gdy istniała możliwość zaskarżenia go skargą kasacyjną. Obecne to, co strona skarżąca nazywa "tezą zawartą w przytoczonym wyroku" jest elementem stanu prawnego, który wiąże zarówno SKO, jak i Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę.
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje zarzut niewyjaśnienia obowiązku doprowadzenia do należytego stanu i porządku terenu budowy. Również i ta kwestia została wyjaśniona w wyroku WSA w Krakowie sygn. II SA/Kr 511/16.
Jak wynika z powyższego wydana w sprawie decyzja jest prawidłowa, a zatem skarga, jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 poz. 718 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło