II SA/Kr 977/13

WyrokWSA w Krakowie2013-11-15

Skład orzekający: Krystyna Daniel, Waldemar Michaldo, Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, złożony przez tylko część spadkobierców byłych właścicieli, może stanowić podstawę do wydania decyzji o odmowie zwrotu, a także czy prawo użytkowania wieczystego nabyte przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami wyłącza możliwość zwrotu nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły zwrotu nieruchomości, ponieważ wniosek nie pochodził od wszystkich spadkobierców byłych właścicieli, co stanowi negatywną przesłankę zwrotu. Ponadto, prawo użytkowania wieczystego nabyte przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z art. 229 tej ustawy, wyłącza możliwość zwrotu nieruchomości, nawet jeśli cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Brak zawiadomienia wszystkich spadkobierców, którzy nie złożyli wniosku, nie stanowi naruszenia prawa do czynnego udziału w postępowaniu, gdyż nie są oni stronami w sytuacji, gdy wniosek nie pochodzi od wszystkich uprawnionych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku J.K. i W.K. o zwrot części nieruchomości wywłaszczonych w przeszłości. Organ pierwszej instancji (Starosta) odmówił zwrotu części działek, wskazując na brak wniosku od wszystkich spadkobierców byłych właścicieli oraz na fakt oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ odwoławczy (Wojewoda) utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w tym brak udziału wszystkich stron i niewłaściwe ustalenie kręgu zainteresowanych.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję Wojewody za zgodną z prawem.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie : WSA Waldemar Michaldo WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2013 r. sprawy ze skargi J.K. i W.K. na decyzję Wojewody z dnia 31 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala Starosta K. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., znak [...] na podstawie art. 136 ust. 3 i art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651 z późn. zm.) oraz art. 104 i art. 105 § 1 k.p.a. - po rozpatrzeniu wniosku J.K. i W.K. o zwrot nieruchomości oraz po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego orzekł: 1. o odmowie zwrotu części działek: nr [...] i nr [...] , położonych w obr. [...] m. K. w granicach wywłaszczonej (nabytej) działki nr [...] obr.[...] , na rzecz J.K. i W.K. 2. o odmowie zwrotu części działek: nr[...] i nr [...] , położonych w obr. [...] m. K. w granicach wywłaszczonej (nabytej) działki nr[...] , obr.[...] , na rzecz J.K. i W.K . 3. o umorzeniu wszczętego na wniosek J.K. i W.K. postępowania o zwrot części działki nr[...] , obr. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonych (nabytych) działek: nr[...] i nr [...] , Obr[...] P. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że pismem z dnia 30 listopada 1991 r. adwokat M.G. , działając jako pełnomocnik J.K. na podstawie pełnomocnictwa z dnia 10 października 1991 r., złożył w Urzędzie Miasta K. Wydział Geodezji i Mienia Komunalnego wniosek o zwrot działek: nr [...] ,[...] ,[...] , i nr [...] , obr. [...] - w granicach wywłaszczonych działek nr [...] oraz [...]. We wniosku tym podano również dane pozostałych spadkobierców byłych właścicieli wywłaszczonych działek: nr [...] i nr [...] , Obr[...] ale osoby te nie dołączyły się do wniosku o zwrot. Pismem z dnia 10 października 2001 r. nr [...] organ wezwał J.K. do uzupełnienia złożonego wniosku: ← o pisemne oświadczenia pozostałych spadkobierców b. właścicieli działek: nr[...] i [...] , obr. [...] o dołączeniu się do jej wniosku (informując, że jest to konieczne dla skuteczności tego wniosku zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami), ← o dokonanie sprostowania treści postanowienia Sądu Rejonowego dla K. –P.w K. z dnia 5 czerwca 1991 r. sygn. akt [...] w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po S.Z., w zakresie wysokości udziałów przypadających spadkobiercom tej osoby. Mimo znacznego upływu czasu od chwili doręczenia tego wezwania wniosek nie został uzupełniony stosownymi oświadczeniami tych osób, ani sprostowanym postanowieniem spadkowym, o którym mowa wyżej. W toku postępowania ustalono, że działka nr [...] o pow. 2289 m2, obj. Iwh [...] b. gm. kat. P. , poł. w obr. [...] dz. adm. P. , stanowiąca własność J.Z. została przejęta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie aktu notarialnego - umowy sprzedaży z dnia 17 lipca 1975 r. rep.[...] . Działka nr [...] o pow. 2622 m2, obj. Iwh[...] b. . gm. kat. P. , poł. w obr. [...] m. K. - stanowiąca współwłasność po 1/2 J.Z. i S.Z. - została przejęta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie aktu notarialnego - umowy sprzedaży z dnia 17 lipca 1975 r. rep.[...] . Obie ww. działki zostały nabyte na rzecz Skarbu Państwa w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, z przeznaczeniem pod budowę osiedla Z, , zgodnie z decyzją Wydziału Gospodarki Przestrzennej, Geologii i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta K. z dnia 22 sierpnia 1974 r. nr[...] Następnie organ opisał podziały i inne przekształcenia geodezyjne wywłaszczonych nieruchomości. Z porównania mapy archiwalnej obrębu [...] dz. adm. P. z aktualną mapą ewidencji gruntów obrębu [...] jedn. ewid. P. wynika, że przedmiotem niniejszego postępowania są: • część działki nr [...] obr. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonych działek: nr [...] i nr[...] , obr. [...] P. • części działek: nr [...] i [...] obr. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonych działek: nr [...] i nr [...] obr. [...] dz. adm. P. W następnej kolejności organ I instancji omówił kwestię użytkowania wieczystego na objętych postępowaniem nieruchomościach. Aktem notarialnym - umową użytkowania wieczystego z dnia 30 czerwca 1980 r. rep. [...] wywłaszczone działki: nr[...] i nr [...] , obr.[...] , zostały oddane w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w K. a ujawnienia wspomnianego prawa użytkowania wieczystego dokonano w księdze wieczystej nr [...] w dniu 30 czerwca 1980 r. W dniu 3 stycznia 1995 r. działki: nr [...] i nr [...] obr.[...] , powstałe w wyniku kolejnych podziałów działki nr [...] oraz działka nr[...] , obr.[...] , zostały odłączone do księgi wieczystej nr [...] Z kolei w dniu 16 października 1998 r. w ww. księdze wieczystej dokonano wpisu, z którego treści wynika, że działki: nr [...] i [...] wraz z innymi utworzyły działkę nr [...] . W dniu 27 marca 2001 r. w księdze wieczystej nr [...] (obecnie nr [...] jako użytkownika wieczystego ww. nieruchomości ujawniono Spółdzielnię Mieszkaniową "[...] ", jako następcę prawnego [...] Spółdzielni Mieszkaniowej na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla K. –S. w K. Wydział VI Gospodarczy - Rejestrowy z dnia 24 listopada 2000 r [...] . W dniu 18 sierpnia 2004 r. ujawniono, że działka nr [...] wraz z działką nr [...], obr. [...] m. K. , utworzyły działkę nr [...], która podzieliła się na działki: nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] . W dniu 22 czerwca 2011 r. ujawniono podział działki nr [...] na działki: nr [...] ,[...] ,[...] obr. [...] m. K. Decyzją Zarządu Miasta K. z dnia 22 czerwca 1995 r. nr [...] , utrzymaną w tym zakresie w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 15 grudnia 1997 r.[...] , orzeczono o rozwiązaniu umowy o oddaniu w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w K. m. in. działek: nr [...] i nr [...] obr. [...] , wchodzących w obszar ogrodzonego trwałym ogrodzeniem terenu zajmowanego przez Szkołę Podstawową nr [...] Działki: nr [...] i nr [...] wraz z innymi działkami utworzyły działkę nr [...] o pow. 10 062 m2. Następnie na podstawie decyzji Zarządu Miasta K. z dnia 8 stycznia 2001 r. nr [...] w stosunku do działki nr [...] zostało ustanowione prawo trwałego zarządu na czas nieoznaczony na rzecz Zespołu Szkół Ogólnokształcących Integracyjnych Nr [...] w K. , które w dniu 3 października 2001 r. ujawniono w dziale II księgi wieczystej nr [...] (oznaczonej obecnie nr [...] ). Pismem z dnia 15 lutego 2012 r. nr [...] przesłano aktualną mapę ewidencyjną z naniesionymi granicami działek: nr[...] nr [...] ,[...] , obr.[...] , objętych pierwotnie wnioskiem o zwrot przez J.K. , prosząc aktualnego pełnomocnika J.K. o ostateczne sprecyzowanie zakresu roszczenia o zwrot w terminie 30 dni, licząc od dnia otrzymania tego pisma. Ponadto wezwano do uzupełnienia wniosku o zwrot o następujące dokumenty niezbędne dla rozpatrzenia sprawy: 1) oświadczenie W.K. o dołączeniu się do wniosku J.K. o zwrot nieruchomości objętych ostatecznie tym roszczeniem, utworzonych z wywłaszczonych działek: nr [...] i nr [...] obr. [...] . 2) oświadczenia wszystkich pozostałych osób uprawnionych do ubiegania się o zwrot nieruchomości powstałych z wywłaszczonej działki nr [...] , obr. [...] , wskazanych w postanowieniu spadkowym po: S.Z, i jego żonie S.Z. oraz w postanowieniu spadkowym po zmarłym spadkobiercy S.Z., J.T. - (S.K. , Z.Z, . R.Z. i A.Z. , W.K., K.R. i B.P., H.T., A.T., G.S., Z.T. i B.K. , ) o dołączeniu się do wniosku J.K. o zwrot nieruchomości objętych ostatecznie tym roszczeniem. Jednocześnie poinformowano, że jeśli którakolwiek z tych osób nie żyje konieczne jest uzupełnienie wniosku w powyższym terminie o stosowne prawomocne sądowe postanowienie w sprawie stwierdzenia nabycia spadku, względnie sporządzony przez notariusza akt poświadczenia dziedziczenia po tej osobie, lub przynajmniej dowód złożenia wniosku do właściwego sądu o wydanie postanowienia spadkowego, 3) sprostowanie postanowienia Sądu Rejonowego dla K.-P. w K. Wydział I Cywilny z dnia 5 czerwca 1991 r. Sygn. akt[...] W piśmie z dnia 28 maja 2012 r. adwokat J.A. działając w imieniu W.K. na mocy udzielonego mu i dołączonego do akt niniejszej sprawy pełnomocnictwa z dnia 18 maja 2012 r., złożył wniosek o dołączeniu się przez tę osobę do wniosku J.K. . Następnie precyzując wniosek o zwrot nieruchomości, pełnomocnik J.K. i W.K. , poinformował, iż ww. osoby ograniczają swój wniosek do części działek: nr [...] i nr [...] obr. [...] m. K. , w granicach działek: nr [...] i nr [...] obr.[...] . Mając na uwadze powyższe w pkt. 3 niniejszej decyzji orzeczono o umorzeniu postępowania o zwrot części działki nr [...] obr. [...] m. K. w granicach wywłaszczonych (nabytych) działek: nr[...] i nr [...] , obr. [...] dz. adm. P. Pełnomocnik wnioskodawców poinformował także, iż zostały podjęte działania w celu ustalenia oryginalnej treści postanowienia Sądu Rejonowego dla K. –P. w [...] Wydział I Cywilny z dnia 5 czerwca 1991 r. Sygn. akt[...] , w celu zweryfikowania wielkości udziałów nabytych przez spadkobierców S.Z. Ponadto pełnomocnik wnioskodawców wniósł o wydanie decyzji w zakresie dotyczącym działki nr [...] obr. [...] oraz o przedłużenie terminu do złożenia właściwych dokumentów dotyczących wniosku o zwrot działki nr[...] , z uwagi na okoliczność iż jego klienci nie utrzymują kontaktów z pozostałymi osobami uprawnionymi do złożenia wniosku o zwrot w tym zakresie i dlatego uzyskanie ich oświadczeń wymaga więcej czasu. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651 z późn. zm.) legitymację do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości posiada poprzedni właściciel tej nieruchomości, a w razie jego śmierci - spadkobierca lub spadkobiercy. Jeżeli spadkobierców jest kilku, niezbędna jest zgoda wszystkich. Brak zgody wszystkich poprzednich właścicieli lub ich spadkobierców na zwrot nieruchomości stanowi negatywną przesłankę zwrotu nieruchomości i wobec jej zaistnienia organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości. Z postanowień spadkowych znajdujących się w aktach sprawy wynika, że osobami uprawnionymi do złożenia wniosku o zwrot w zakresie dotyczącym części działek: nr [...] i nr [...] obr. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej (nabytej) działki nr [...] obr. [...] są: ← J.K. i W.K., jako spadkobiercy byłej współwłaścicielki tej działki J.Z., S.K. , Z.Z,. R.Z., i A.Z., , , jako spadkobiercy byłego współwłaściciela tej działki S.Z. ← W.K. , K.R. i B.P. , jako spadkobiercy S/Z. tj. zmarłej spadkobierczyni b. współwłaściciela tej działki S.Z. , H.T., A.T,. G.S., Z.T. i B.K. jako spadkobiercy J.T. , tj. zmarłego spadkobiercy. S Z. . Spośród wyżej wskazanych osób wniosek o zwrot części działek nr [...] i nr [...] w granicach działki nr [...] złożyli jedynie J .K. i W.K. . Natomiast pozostali uprawnieni nie dołączyli się do tego wniosku mimo trzykrotnego wezwania do uzupełnienia wniosku, w tym jednego wezwania zawartego w piśmie Wydziału Architektury, Geodezji i Budownictwa Urzędu Miasta K. z dnia 10 października 2001 r. nr [...] skierowanym do J.K. , przesłanym również do wiadomości pozostałych osób uprawnionych. Zważywszy, iż od chwili pierwszego wezwania osoby uprawnione miały ponad 10 lat na uzupełnienie wniosku o zwrot, należy uznać, że dalsze przedłużanie sprawy poprzez wyznaczenie kolejnego terminu do uzupełnienia tego wniosku nie znajduje uzasadnienia. Ponieważ brak zgody wszystkich spadkobierców poprzednich właścicieli wywłaszczonych nieruchomości na ich zwrot stanowi negatywną przesłankę zwrotu tych nieruchomości, w pkt 1 niniejszej decyzji orzeczono o odmowie zwrotu części działek: nr [...] i nr [...] , obr. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej (nabytej) działki nr [...] Obr [...] dz. adm. P. na rzecz: J.K. i W.K Z kolei podstawą rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 niniejszej decyzji jest przepis art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że: "Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, o którym mowa w art. 136 ust. 3 tej ustawy nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej". W opisanej w tym przepisie sytuacji roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, choćby były spełnione przesłanki zwrotu wynikające z art. 136 w związku z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2009 r. Sygn. akt I OSK 722/08 oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 września 2009 r. Sygn. akt II SA/Kr 991/09). W niniejszej sprawie prawo użytkowania wieczystego w stosunku do wywłaszczonych (nabytych) działek:[...] i nr [...] , obr.[...] , które odpowiadającą częściom działek: nr [...] i nr [...] , obr. [...] m K. na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, której następcą prawnym jest Spółdzielnia Mieszkaniowa " [...] " zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...] w dniu 30 czerwca 1980 r. Postępowanie prowadzone z wniosku pełnomocnika. J. K. , o przedterminowe rozwiązanie ww. umowy użytkowania wieczystego w zakresie nieruchomości stanowiących przedmiot niniejszego postępowania zostało ostatecznie zakończone. Z treści pism Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. : • z dnia 31 marca 2003 r. nr [...] skierowanego do Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] • z dnia 2 kwietnia 2003 r. nr [...] skierowanego do adwokata M.G. wynika, że z uwagi na niekorzystne dla Gminy K. orzecznictwo sądowe w sprawach rozwiązania umów użytkowania wieczystego, a w szczególności ze względu na treść wyroku Sądu Rejonowego dla K.-P. w K. Wydział I Cywilny z dnia 11 lutego 2002 r. Sygn. akt [...] o oddaleniu powództwa Gminy Miejskiej K. w sprawie rozwiązania umowy użytkowania wieczystego sąsiedniej części nieruchomości objętej niniejszym postępowaniem, wystąpienie do sądu powszechnego z pozwem w tej sprawie uznano za niecelowe. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie spełnione zostały wynikające z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami przesłanki decydujące o nieprzysługiwaniu roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w zakresie dotyczącym działek: nr [...] i nr [.,..] w granicach wywłaszczonej działki nr [...] to należało odmówić wnioskodawcom zwrotu przedmiotowych nieruchomości. Odwołanie od pkt 1 i 2 tej decyzji wnieśli. I W.K. , zarzucając jej: 1) Naruszenie przepisu postępowania tj. art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe oznaczenie organu wydającego decyzję, 2) Naruszenie przepisu postępowania tj. art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe złożenie podpisu pod przedmiotową decyzją, 3) Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. wydanie decyzji bez rozpatrzenia wszystkich istotnych okoliczności w sprawie. Na podstawie tych zarzutów odwołujący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a nadto - na zasadzie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. o zawieszenie niniejszego postępowania - do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta K. w sprawie rozpoznania wniosku o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego - zawartej dnia 30 czerwca 1980 r. (Rep.[..]) na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w K. z siedzibą przy ul. [...] . W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że zaskarżona decyzja nie zawiera właściwego oznaczenia organu wydającego przedmiotową decyzją, a także podpisu umożliwiającego zidentyfikowanie osoby (uprawnionej), zatwierdzającej jej treść. Kolejnym zarzutem jest naruszenie przepisów postępowania - tj. art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. wydanie decyzji bez rozpatrzenia wszystkich istotnych okoliczności w sprawie. Starosta K. nie zbadał przesłanki zbędności nieruchomości. Zdaniem skarżącego art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma zastosowanie wyłącznie do nieruchomości zbędnych. Uzasadniając wniosek odnośnie zawieszenia niniejszego postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazano, iż wnioskodawcy dnia 10 sierpnia 2012 r. złożyli w Urzędzie Miasta K. , Wydział Skarbu Miasta (Referat Współwłasności, Zasiedzeń, Rozwiązywania Umów Użytkowania Wieczystego i Roszczeń Osób Prawnych) wniosek o rozwiązanie użytkowania wieczystego zawartego aktem notarialnym z dnia 30 czerwca 1980 r. na rzecz [...]Spółdzielni Mieszkaniowej w K. z siedzibą przy ul. [...] z uwagi na niezrealizowanie celu, w jakim nastąpiło ustanowienie użytkowania wieczystego (szczegółowo uzasadnione w tymże wniosku). Zawieszenie niniejszego postępowania do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta K. - jest zasadne i konieczne. W sytuacji bowiem rozwiązania ww. umowy użytkowania wieczystego - organ II Instancji uzyska dodatkową okoliczność, warunkującą uchylenie zaskarżonej decyzji i to okoliczność, której brak był dla organu I instancji jedną z przyczyn wydania zaskarżonej decyzji odmownej. Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2013 r., znak [...] na podstawie art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - rozpoznawszy odwołanie od pkt 1 i 2 opisanej wyżej decyzji utrzymał w mocy pkt 1 i 2 zaskarżonej decyzji Starosty K. z 19 lipca 2012 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podkreślił, że zaskarżoną decyzję należało utrzymać w mocy w pkt 1 i 2, gdyż jest ona zgodna z obowiązującymi przepisami prawa i ugruntowanym w tej materii orzecznictwem sądów administracyjnych. Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji, iż brak wniosku pochodzącego od wszystkich spadkobierców byłych właścicieli wywłaszczonej nieruchomości skutkuje koniecznością wydania decyzji o odmowie zwrotu tej nieruchomości. Starosta K. po analizie zgromadzonych dokumentów określił krąg osób uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o zwrot wywłaszczonych nieruchomości (spadkobierców byłych właścicieli). Pismami z 10 października 2001 r. oraz z 15 lutego 2012 r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego m. in. poprzez przedłożenia oświadczeń o przyłączeniu się do wniosku osób uprawnionych do żądania zwrotu nieruchomości tj. W.K. , S.K. , Z.Z., R.Z,. A.Z., W.K. , K.R. , B.P. , ś H.T., A.T. , G.S. Z,T. i B.K. . Do wniosku przyłączył się jedynie W .K. W opinii Wojewody o działanie Starosty K. w niniejszej sprawie, wobec istniejącego stanu faktycznego, było uzasadnione, zgodne z przepisami prawa oraz przedstawionym wyżej ukształtowanym orzecznictwem sądów administracyjnych. Wskazać również należy, iż J.K. i W.K. reprezentowani są przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata J .A... , który mógł w ich imieniu wystąpić do Starosty K. z wnioskiem o zawieszenie postępowania w trybie art. 98 Kodeksu postępowania administracyjnego, do czasu pozyskania stosownych oświadczeń od następców prawnych wywłaszczonej działki nr [...] . Skoro brak jest obecnie zgody wszystkich spadkobierców poprzednich właścicieli wywłaszczonych nieruchomości na jej zwrot, w świetle przepisu art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w pkt 1 decyzji orzeczono o odmowie zwrotu części działek: nr [...] i nr [...] położonych w obr. [...] m. K. w granicach wywłaszczonej (nabytej) działki nr [...] dz. adm. P. , na rzecz J.K. i W.K. . Przechodząc do omówienia rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 zaskarżonej decyzji przytoczono treść art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wskazano, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (np. wyrok NSA z dnia 15 maja 2009 r. sygn. I OSK 722/08) w przypadku spełnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie (sprzedaż lub oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości przed dniem 1 stycznia 1998 r. tj. przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami) nieruchomość ta nie podlega zwrotowi niezależnie od tego, czy cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany. W świetle powyższego stwierdzić należy, że części działek, oznaczonych obecnie jako nr [...] i [.,..] położonych w obr. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej (nabytej) działki[...] , zostały oddane w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej i prawa te zostały ujawnione w księdze wieczystej przed dniem 1 stycznia 1998 r. Odnosząc się natomiast do wniosku o zawieszenie postępowania wskazano, iż pismem z 22 maja 2013 r. Wydział Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. poinformował Wojewodę, że postępowanie dot. przedterminowego rozwiązania umowy użytkowania wieczystego w zakresie nieruchomości stanowiących przedmiot niniejszego postępowania zostało ostatecznie zakończone, a do rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego w ww. zakresie nie doszło, w związku z powyższym brak jest przesłanki do zawieszenia przedmiotowego postępowania. Z treści pisma Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. z 24 kwietnia 2013 r. skierowanego do Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " oraz z 18 kwietnia 2013 r. skierowanego do adwokata J.A. wynika, że wobec braku zgody użytkownika wieczystego na rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego w wyżej opisanym zakresie, nie jest uzasadnione skierowanie do sądu powszechnego pozwu przeciwko użytkownikowi wieczystemu o przedterminowe rozwiązanie tej umowy. Organ odwoławczy za bezzasadne uznał również zarzuty naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe oznaczenie organu wydającego decyzję oraz nieprawidłowe złożenie podpisu pod przedmiotową decyzją, szeroko uzasadniając swoje stanowisko. Powyższą decyzję Wojewody zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J .K. i W.K. , zarzucając jej naruszenie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, tj. treści art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 w zw. z treścią art. 28 k.p.a. w zw. z treścią art. 61 § 4 k.p.a. - poprzez niewłaściwe ustalenie stron niniejszego postępowania oraz brak prawidłowego powiadomienia stron o jego wszczęciu co w konsekwencji spowodowało, iż decyzja tak organu I jak i II instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Dodatkowo zarzucono naruszenie: 1) art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnieniu udziału wnioskodawcom w postępowaniu przed organem II instancji, 2) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez prowadzenie przedmiotowego postępowania sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli. Na podstawie tych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu na rzecz skarżących kosztów postępowania. Uzasadniając skargę podniesiono, że tak organ I instancji, jak i organ II instancji rażąco naruszyły prawo poprzez fakt, iż niewłaściwie ustalono krąg osób zainteresowanych niniejszym postępowaniem, co w konsekwencji doprowadziło do niepowiadomienia - tak o wszczęciu przedmiotowego postępowania, jak i o jego zakończeniu - tj. tak decyzja organu I, jak i II instancji nie została doręczona wszystkim stronom tegoż postępowania. Organ I Instancji dokładnie ustalił, które osoby były następcami prawnymi właścicieli wywłaszczonych nieruchomości (tj. cz. działki nr [...] ,[...] położonych w obr. [...] - w granicach wywłaszczonej działki nr[...] ). Pomimo jednak tego, że organom obu instancji znane były osoby zainteresowane przedmiotowym postępowaniem - nie zostały one w żaden sposób powiadomione o jego wszczęciu i o jego zakończeniu. Zdaniem skarżącej w ten sposób doszło do rażącego naruszenia prawa, ponieważ w niniejszej sprawie oprócz wnioskodawców, również kolejni następcy prawni współwłaścicieli powinni zostać zawiadomieni o toczącym się postępowaniu w przedmiocie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Następnie odnosząc się do rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 decyzji organu I instancji wskazano, że J.K. składała już uprzednio (28 listopada 1990 r.) wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości - który dotyczył działki [...] (wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa). Podczas toczącego się postępowania dokonywano oględzin przedmiotowych działek - w celu ustalenia, czy ww. działki zostały wykorzystane w celu, w jakim zawarto umowę użytkowania wieczystego. Oględziny takie odbyły się dn. 18.05.1993 r., 17.09.1993 r., 18.06.1996 r., 30.07.1997 r. - odpowiednio sporządzone protokoły z ww. oględzin wskazują, iż podczas rozprawy administracyjnej ustalono, że na działkach ewidencyjnych oznaczonych nr [...] ,[...] usytuowany jest budynek szkoły, natomiast działki ewidencyjne nr [...] , [...] stanowią pas terenu w żaden sposób nie zagospodarowany (protokół z oględzin z dn. 18.05.1993 r.), ponad to ustalono, iż cel wywłaszczenia i odpowiednio oddania w użytkowanie wieczyste - nie został zrealizowany (począwszy od 1975 r.). Nie bez znaczenia w niniejszej sprawie jest także pismo z dnia 9 listopada 1994 r. dotyczące wygaszenia prawa użytkowania wieczystego dla [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, w treści którego - Kierownik Referatu ds. Wywłaszczeń informuje, iż istnieją przesłanki do wygaszenia prawa użytkowania wieczystego. W konsekwencji prowadzonego postępowania, Prezydent Miasta K. , Decyzją Zarządu Miasta K. z dnia 2.10.1997 r. (znak: ...] - orzekł o rozwiązaniu części umowy użytkowania wieczystego, zawartej aktem notarialnym z dnia 30.06.1980 r., Rep A II, Nr [...] - ustanowionego na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w K. na nieruchomościach stanowiących działki nr: [...] o pow. 911 m2 i [...] o pow. 1261 m2 - położonych w obrębie[...] , przy ul. [...] w K. (obj. KW nr [...] i [...] - a zatem w granicach obecnego wniosku. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, iż działki ewidencyjne, co do których zapadło ww. orzeczenie, stanowią nieużytek porośnięty trawą i chwastami. Jednocześnie należy wskazać, iż podczas ww. postępowania przedstawiciele spółdzielni deklarowali że przedmiotowy teren będzie zagospodarowany jako parking, natomiast reszta tego terenu miała być przeznaczona na budowę budynku mieszkalnego - których to deklaracji do dnia dzisiejszego nie zrealizowano. Powyższa decyzja jednak nigdy nie została zrealizowana z uwagi na zmianę przepisów prawnych w tym zakresie tj. z uwagi na treść art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, który wskazuje, iż jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (tj. przed i stycznia 1998 r.) rozporządzono wywłaszczoną nieruchomością, to roszczenie o jej zwrot nie przysługuje - chociażby zostały spełnione przesłanki zwrotu wynikające z treści art. 136 w zw. z art. 137 ugn. Dlatego też Prezydent Miasta K. , decyzją z dnia 5 września 2001 r., Nr: [...] umorzył ww. postępowanie, z uwagi na nowy stan prawny (art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami) - i tym samym, uniemożliwiono byłym właścicielom odzyskanie wywłaszczonej nieruchomości, pomimo wszak tego, iż wg tego samego organu, wydającego decyzję w dniu 2.10.1997 r.- istniały podstawy do rozwiązania tegoż użytkowania wieczystego. J.K. , ponownie w sierpniu 2012 r. złożyła wniosek o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego - zawartej dnia 30 czerwca 1980 r. (Rep [...]) - ustanowionego na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w K. z siedzibą przy ul.[...] - na nieruchomościach stanowiących działki nr: [...] i [...] - z uwagi na niezrealizowanie celu, w jakim nastąpiło ustanowienie użytkowania wieczystego. W odpowiedzi, dnia 18 kwietnia 2013 r. otrzymano informację, iż Gmina K. jako właściciel przedmiotowych działek (tj. dz. nr [...] i [...] nie zamierza występować na drogę sądową celem rozwiązania przedmiotowej umowy z uwagi na fakt, iż właśnie (!) finalizowana jest budowa (na terenie ww. działek) - 60 garaży (na podstawie decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 3 września 2012 r. znak: [...] Mając zatem powyższe na uwadze, uniemożliwienie byłym właścicielom odzyskania przedmiotowych nieruchomości poprzez rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego jawi się jako poważne naruszenie przepisów prawa. Zagospodarowanie terenu dopiero w 2013 r. - otrzymanego w użytkowanie wieczyste trzydzieści lat wcześniej - niewątpliwie stanowi rażące naruszenie prawa, a przede wszystkim prawa podmiotu wywłaszczonego do odzyskania swojej własności, tym bardziej że pierwszy wniosek w tym zakresie został złożony w 1990 r., kiedy to teren ten nie był w ogóle i zagospodarowany. Kolejne naruszenie przepisów prawa, jakie zarzuca niniejsza skarga - dotyczy treści art. 10 k.p.a. Brak w aktach sprawy (która toczyła się przed organem II instancji) końcowego oświadczenia stron oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie, uzasadnia fakt, że organ prowadzący ww. postępowanie naruszył obowiązek ustalony w art. 10 § i k.p.a. Mając na uwadze powyższe, a także fakt, iż zasada udziału strony w postępowaniu dotyczy nie tylko postępowania przed organem pierwszej instancji, ale i również przed organem II instancji - Wojewoda wydając zaskarżoną decyzję, nie informując uprzednio skarżących o możliwości zapoznania się z aktami niniejszej sprawy, przed wydaniem decyzji niewątpliwie naruszył opisaną powyższej zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym. Wszystkie powyżej wymienione naruszenia, jakich dopuściły się organy obu instancji doprowadziły do naruszenia zasady zaufania, wyrażonej w treści art. 8 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. Odmawiając zwrotu przedmiotowej nieruchomości organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, w szczególności w zakresie identyfikacji wywłaszczonych działek nr[...] i [...] , obr. [...] jako część działki nr [...] oraz część działek nr [...] i nr [...] Prawidłowo ustalono również następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że wniosek o zwrot nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i nr [...] w granicach wywłaszczonej (nabytej) działki nr [...] , obr. [...] nie pochodził od wszystkich spadkobierców byłych właścicieli: J.Z. i S.Z.. Podobnie skarżący nie kwestionuje faktu, że działki nr [...] i [...] w granicach wywłaszczonej (nabytej) działki nr [...] zostały oddane w użytkowanie wieczyste i prawo to wpisano do księgi wieczystej przed 1 stycznia 1998 W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo oceniły te okoliczności jako podstawę do wydania decyzji o odmowie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. W zaskarżonej decyzji szczegółowo omówiono te kwestie, z powołaniem się na orzecznictwo i literaturę. Podkreślić należy, że badanie, czy wniosek pochodzi od wszystkich uprawnionych podmiotów oraz czy nie zachodzą przesłanki z art. 229 u.g.n. musi zawsze wyprzedzać ocenę, czy zaistniała przesłanka zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia. Jak bowiem zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. I OSK 979/11 (LEX nr 1218906) "Otrzymawszy wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości organ bada, na podstawie art. 136 u.g.n., czy pochodzi on od podmiotu w nim wymienionego, czy dotyczy wywłaszczonej nieruchomości, a także czy nie ma przeszkód do prowadzenia postępowania co do zbędności na cel wywłaszczenia, wskazanych w art. 229 tejże ustawy. Dopiero po ustaleniu tych okoliczności następuje dalsze postępowanie, w którym wyjaśniany jest cel wywłaszczenia, a następnie bada przesłanki zbędności, ale już na podstawie art. 137 u.g.n. Tak należy rozumieć art. 136 ust. 3 u.g.n.". Sąd całkowicie podziela zarówno utrwalony pogląd o niedopuszczalności orzeczenia o zwrocie w przypadku niezłożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przez wszystkich spadkobierców byłych właścicieli, jak i niebudzący wątpliwości pogląd o wygaśnięciu roszczenia w sytuacji wskazanej w art. 229 u.g.n. i w związku z tym o braku podstaw do badania zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia. Odnosząc się do pierwszego zarzutu skargi należy wskazać, że osoby, które są spadkobiercami byłych właścicieli nieruchomości, ale nie złożyły wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie są stronami postępowania w sprawie zwrotu tej nieruchomości. Wynika to z faktu, że orzeczenie o odmowie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej w żaden sposób nie wpływa na ich prawa ani obowiązki, a tym samym nie dotyczy ich interesu prawnego. Osoby takie w dalszym ciągu zachowują roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, o ile okaże się ona zbędna na cel wywłaszczenia i o ile nie zachodzą negatywne przesłanki zwrotu, jak np. przesłanka z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie ma żadnych przeszkód, by po wydaniu ostatecznej decyzji o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z uwagi na brak wniosku pochodzącego od wszystkich uprawnionych orzec o zwrocie takiej nieruchomości wskutek wniosku pochodzącego od wszystkich podmiotów. Skutki złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przez nie wszystkie osoby uprawnione do ubiegania się o taki zwrot omówił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. I OSK 316/11 (LEX nr 1126280). W uzasadnieniu tego wyroku wskazano: "Stanowisko wskazujące, że wniosek o zwrot nieruchomości pochodzący od nie wszystkich osób uprawnionych do zwrotu nieruchomości, w tym współwłaścicieli nieruchomości (ich spadkobierców), stanowi negatywną przesłankę do orzeczenia o jej zwrocie, jest ugruntowane zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 22 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Bk 736/08 - Lex 477382 oraz wyroki NSA z dnia: 30 czerwca 1995 r. sygn. akt IV SA 414/94 - Wokanda 1995, nr 9, poz. 33; 11 sierpnia 1995 r. sygn. akt IV SA 1034/94 - niepubl.; 18 grudnia 1995 r. sygn. akt IV SA 1063/94, niepubl. oraz G. Bieniek (w:) G. Bieniek, S. Kalus, Z. Mamaj, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, s. 440). Skład orzekający pogląd ten podziela. Zatem niezłożenie wniosku przez wszystkich uprawnionych nie uniemożliwia wydania decyzji merytorycznej. Jeśli bowiem wniosek o zwrot winni złożyć wszyscy właściciele (współwłaściciele) nieruchomości lub ich aktualni spadkobiercy, oznacza to, że tylko wspólnie posiadają legitymację procesową do uzyskania merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu. Taką konieczność, a nie tylko możliwość współwystępowania, określa się w doktrynie jako legitymację procesową łączną, której brak nie uniemożliwia zakończenia sprawy, ale prowadzi do wydania decyzji o odmownym załatwieniu wniosku, będącej rozstrzygnięciem merytorycznym (G. Bieniek (w:) G. Bieniek, S. Kalus, Z. Mamaj, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, s. 440). Na marginesie dodać należy, że wydanie decyzji o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z uwagi na niezłożenie wniosku przez wszystkie osoby uprawnione i zarazem zobowiązane nie zamyka w przyszłości tym osobom prawa do skutecznego domagania się zwrotu nieruchomości, o ile wniosek zostanie złożony przez wszystkich byłych właścicieli lub ich spadkobierców. Ponowne złożenie wniosku przez wszystkie osoby zobowiązane do jego złożenia nie będzie czynić postępowania w sprawie bezprzedmiotowym z uwagi wcześniejsze wydanie decyzji merytorycznej o odmowie zwrotu nieruchomości. W takich okolicznościach nie będzie miała miejsca bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na tożsamość spraw administracyjnych w zakresie podmiotowym. Skoro pierwszy wniosek nie pochodzi od wszystkich osób zobowiązanych do jego złożenia, to późniejsze złożenie wniosku przez wszystkie strony nie czyni obu spraw administracyjnych tożsamymi z uwagi na różną ilość podmiotów składających wniosek". Z powyższego wynika, że zarzut pominięcia w postępowaniu tych spadkobierców byłych właścicieli, którzy nie złożyli wniosku o zwrot jest bezzasadny. Osoby te nie były bowiem stronami omawianego postępowania. Na marginesie należy przypomnieć, że w piśmie z dnia 10 października 2001 r. organ prowadzący postępowanie pouczył J.K. oraz pozostałych spadkobierców byłych właścicieli, że zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami o zwrot nieruchomości wywłaszczonej muszą wystąpić wszyscy współwłaściciele wywłaszczonej nieruchomości lub ich spadkobiercy, a zatem wszyscy spadkobiercy powinni dołączyć się do wniosku o zwrot (k. [...] akt I instancji). Pomimo tego pouczenia pozostali spadkobiercy nie przyłączyli się do złożonego przez J.K. wniosku o zwrot nieruchomości. Przesłanie tego pisma znajdowało uzasadnienie w art. 9 k.p.a., który stanowi: "Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek". W dalszym toku postępowania nie było jednak podstaw by tych spadkobierców, którzy nie przyłączyli się do postępowania uznać za strony postępowania. Przechodząc do analizy drugiego zarzutu skargi należy wskazać, że w postępowaniu odwoławczym Wojewoda nie poinformował stron o możliwości zapoznania się z aktami oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Trzeba jednak wskazać, że o wszystkich czynnościach podejmowanych przez organ odwoławczy strony były zawiadamiane. W szczególności ich pełnomocnik otrzymał do wiadomości wystąpienie Wojewody do Urzędu Miasta K. Wydział Skarbu Miasta z prośbą o udzielenie informacji, czy doszło do rozwiązania użytkowania wieczystego działek nr [...] i [...] w drodze umowy bądź też czy wniesiono w tej sprawie powództwo do sądu cywilnego (pismo z dnia 20 września 2012 r.), a także kolejne pismo Wojewody w tej sprawie z dnia 9 maja 2013 r. W odpowiedzi organ odwoławczy uzyskał informację, że nie doszło do rozwiązania użytkowania wieczystego, o czym poinformowano zarówno podmiot domagający się rozwiązania (pełnomocnika J.K. i i W.K. ), jak i użytkownika wieczystego. Do pisma Kierownika Referatu Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. w tej sprawie dołączono kserokopie pism do adw. J.A. oraz do Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] ". Powyższe wskazuje, że mimo braku odrębnego zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami przed wydaniem decyzji przez organ II instancji nie doszło do naruszenia prawa strony do czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Pełnomocnik wnioskodawców był informowany o czynnościach podejmowanych w postępowaniu odwoławczym, a także o czynnościach obecnego właściciela nieruchomości dotyczących ewentualnego przedterminowego rozwiązania użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Pełnomocnik miał możliwość przedstawienia swojego stanowiska w tych kwestiach przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Dlatego też należało uznać, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Warto w tym miejscu przytoczyć pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. I OSK 410/11 (LEX nr 1082753): "Nieprawdziwy jest pogląd, według którego samo tylko pominięcie pouczenia o uprawnieniu z art. 10 § 1 k.p.a. stanowi naruszenie procedury mające wpływ na wynik każdej sprawy. Konieczne jest badanie każdorazowo wszelkich okoliczności danej sprawy dla ustalenia oddziaływania tej nieprawidłowości na treść rozstrzygnięcia". W niniejszej sprawie Sąd stwierdził brak związku pomiędzy treścią zaskarżonej decyzji a brakiem omawianego pouczenia. Kolejny zarzut podniesiony w skardze dotyczy uniemożliwienia byłym właścicielom odzyskania nieruchomości przez rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego. W tym miejscu trzeba zauważyć, że zarzut ten nie został wskazany w petitum skargi. Podniesiono go dopiero w uzasadnieniu skargi, nie konkretyzując jednak który przepis miałby zostać w ten sposób naruszony, lecz jedynie ogólnie stwierdzając, że "uniemożliwienie byłym właścicielom odzyskania przedmiotowych nieruchomości poprzez rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego - jawi się jako poważne naruszenie przepisów prawa (...) niewątpliwie stanowi rażące naruszenie prawa, a przede wszystkim prawa podmiotu wywłaszczonego do odzyskania swojej własności". Odnosząc się do powyższego należy zwrócić uwagę, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 8 p.p.s.a. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli jest decyzja o odmowie zwrotu nieruchomości, wydana w I instancji przez Starostę K, , a w II instancji przez Wojewodę . Gmina K,. nie występuje w niniejszej sprawie jako organ administracji, którego działanie podlegałoby kontroli sądu administracyjnego. Jako aktualny właściciel nieruchomości była stroną postępowania administracyjnego, zaś w postępowaniu sądowym gmina reprezentowana przez Prezydenta Miasta K. występuje jako uczestnik. Sąd administracyjny nie ma kompetencji, by kontrolować działania stron postępowania administracyjnego, nawet jeżeli są to podmioty publicznoprawne. Sąd nie może stwierdzać niezgodności takich działań z prawem, ani czynić wskazań, jakie działania winny zostać przez te podmioty podjęte. Ani Starosta K. , ani Wojewoda przy wydawaniu decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości nie mogli w żaden sposób wpłynąć na decyzję aktualnego właściciela nieruchomości co do ewentualnego rozwiązania użytkowania wieczystego. Dlatego też zarzut uniemożliwienia byłym właścicielom odzyskania przedmiotowych nieruchomości poprzez rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego nie może odnieść skutku w niniejszym postępowaniu. Bezzasadny jest również zarzut naruszenie zasady zaufania przez organy administracji prowadzące postępowanie. Skarżący szeroko omówił znaczenie tej zasady, wskazując przy tym, że naruszenie tej zasady wynika z innych, wymienionych w skardze wcześniej naruszeń prawa w postępowaniu przed organem I i II instancji. Jak już wcześniej stwierdzono inne zarzuty skargi okazały się bezzasadne, co oznacza, że Sąd nie stwierdził zarzucanych w skardze naruszeń prawa. Nie będąc związanym zarzutami skargi Sąd przeprowadził kontrolę postępowania administracyjnego w zakresie nieobjętym zarzutami i nie stwierdził wadliwości tego postępowania. Wobec powyższego skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło