II SAB/Kr 13/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu N. reprezentowanego przez radcę prawnego M.H. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 marca 2010 r., sygn. akt II SAB/Kr 13/10 w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania postanawia: I. odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, II. odmówić wstrzymania wykonania postanowienia. W dniu 19 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem w sprawie o sygn. akt II SAB/Kr 13/10 umorzył postępowanie sądowe ze skargi G.S. , B.S. , M.S. i W.H. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu N. oraz zwrócił skarżącym wpis sądowy i zasądził od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Odpis tak wydanego postanowienia z uzasadnieniem doręczono Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w dniu 29 marca 2010 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie w zakresie zwrotu kosztów postępowania został nadany w urzędzie pocztowym w W. w dniu 29 kwietnia 2010 r. W uzasadnieniu swojego żądania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podnosi, że nie kwestionuje zasadności samego umorzenia postępowania. Zarzuca nieprawidłowość w orzeczeniu co do zasądzenia kosztów postępowania od organu administracji. Wskazuje, że nie dochował terminu do wniesienia zażalenia, ponieważ o takiej możliwości i terminie do jego wniesienia nie został pouczony. Pouczenie obejmowało informację o sposobie wniesienia i terminie wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia, a nie zażalenia. Brak pouczenia o możliwości wniesienia zażalenia uzasadnia przywrócenie terminu. Podniósł, że o możliwości wniesienia zażalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dowiedział się 26 kwietnia 2010 r., po dokonaniu analizy dokumentów przez prawników w Kancelarii Radcowskiej [...] sp. jawna. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zlecił tej kancelarii analizę akt sprawy 23 kwietnia 2010 r. W ocenie kancelarii jedynym możliwym środkiem zaskarżenia było wniesienie zażalenia w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podnosi również, że nie można przypisać jakiejkolwiek winy po jego stronie w nie dochowaniu terminu do wniesienia zażalenia, ponieważ zachował on 7-dniowy termin do jego wniesienia licząc go od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi, a ponadto nie został pouczony o prawie do wniesienia zażalenia. Jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu dołączono zażalenie wraz z odpisem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Instytucja przywrócenia terminu uregulowana została w art. 86-88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Zgodnie z art. 86 § 2 i art. 87 § 1-2 i 4-5 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, przy zachowaniu następujących warunków: a) braku upływu okresu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do dnia złożenia wniosku o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.); b) istnienia negatywnych skutków dla skarżącej w zakresie postępowania sądowego w przypadku uchybienia terminu (art. 86 § 2 P.p.s.a.); c) uprawdopodobnienia we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności wskazującej na brak winy strony skarżącej w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.); d) dokonaniu – równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu - czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.); e) braku upływu roku od uchybienia terminu, chyba że zachodzi wyjątkowy przypadek uzasadniający jego przywrócenie (art. 87 § 5 P.p.s.a.). W tej sprawie strona skarżąca składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia winna spełnić wszystkie warunki opisane powyżej w punktach a-e. W przeciwnym razie Sąd nie może orzec o przywróceniu terminu. Niewątpliwie dopuszczalne było złożenie wniosku o przywrócenie terminu przez stronę skarżącą z powodu negatywnych skutków, jakie uchybienie tego terminu powodowało dla Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (przesłanka wynikająca z art. 86 § 2 P.p.s.a.), a to dlatego, że w tej sprawie zażalenie zostało wniesione po terminie, a więc w przypadku ustalenia tej okoliczności nie podlegałoby ono merytorycznego rozpoznaniu. Strona skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu jednocześnie z wniesieniem samego zażalenia, czym spełniła drugą przesłankę wynikająca z art. 87 § 4 P.p.s.a. Nie minął również okres 1-roku od uchybienia terminu. Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentuje argumentację uprawdopodobniającą brak swojej winy w niedochowaniu terminu, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna niedochowania terminu istniała przez cały czas aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Warunki te nie zostały spełnione w sprawie. Analizując treść wniosku strony skarżącej należy wskazać, że podaje ona zasadniczo dwa argumenty wskazujące na nie dochowanie terminu: brak pouczenia co do możliwości i terminu wniesienia zażalenia w zakresie możliwości zaskarżenia postanowienia co do samych kosztów postępowania oraz dowiedzenie się dopiero w dniu 26 kwietnia 2010 r. o możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie. Ta druga przesłanka wynika z okoliczności przekazania w dniu 23 kwietnia 2010 r. do Kancelarii Radcowskiej akt sprawy celem ewentualnego ustalenia możliwości wniesienia skargi kasacyjnej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 marca 2010 r. Rację ma strona skarżąca, że w pouczeniu co do możliwości wniesienia środka zaskarżenia na to postanowienie jest mowa jedynie o skardze kasacyjnej wnoszonej w ciągu 30 dni od daty doręczenia odpisu postanowienia z uzasadnieniem, a nie o zażaleniu w zakresie zwrotu kosztów postępowania (akta sądowe, karta nr [...]). Postanowienie to bowiem kończyło sprawę sądowoadministracyjną i na nie przysługiwała skarga kasacyjna. Jednakże Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł zażalenie (środek zaskarżenia) tak po terminie do wniesienia zażalenia (czyli po 7-dniowym terminie od daty otrzymania postanowienia) jak i po upływie 30 dni przewidzianych na ewentualne wniesienie skargi kasacyjnej. Porównanie daty 29 marca 2010 r. z datą 29 kwietnia 2010 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) prowadzi do wniosku, że wniosek o przywrócenie terminu wraz ze środkiem zaskarżenia (zażaleniem) wniesiono w 31 dniu od daty otrzymania postanowienia z uzasadnieniem. To w dniu 28 kwietnia 2010 r. (środa) przypadał ostatni dzień na wniesienie skargi kasacyjnej od tego postanowienia. Tym samym strona skarżąca wnosząc środek zaskarżenia uchybiła w tej sprawie nawet znacząco dłuższemu terminowi (30 dni w stosunku do 7 dni) do zaskarżenia postanowienia sądowego. Strona skarżąca wskazuje również, że wniosek w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia został złożony w terminie 7 dni od daty ustania przesłanki stanowiącej przyczynę uchybienia terminowi. Przyczyna ta – w ocenie strony skarżącej - zaistniała w dniu 26 kwietnia 2010 r., wówczas bowiem poinformowała Kancelaria Radcowska w W. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o możliwości wniesienia zażalenia. W takiej jednak sytuacji w ocenie Sądu nie można mówić o dochowaniu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego należytej staranności w zachowaniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jest organem administracji publicznej, zobowiązanym do prowadzenia postępowań administracyjnych, a więc organem na co dzień stosującym prawo. Od organu administracji publicznej należy wymagać wyższego miernika dbałości o prowadzone sprawy niż od osób nie zajmujących się prawem. Organ administracji winien wiedzieć, jakie środki zaskarżenia przysługują od postanowienia sądu administracyjnego, a przynajmniej zastosować się do terminu wniesienia środka zaskarżenia wskazanego przez sad administracyjny. Jak sam wskazuje na to organ, dowiedział się on o możliwości wniesienia zażalenia w dniu 26 kwietnia 2010 r. po zleceniu Kancelarii Radcowskiej analizy akt sprawy. Taka data, czy też data 23 kwietnia (samego zlecenia analizy akt sprawy) nie może uzasadniać uznania, że dopiero wówczas ustała przyczyna nie dochowania terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. O zaistnieniu przesłanki "należytej staranności w dochowaniu terminu" można zasadnie mówić wówczas, gdy strona skarżąca uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak po jej stronie jakiejkolwiek winy, choćby w postaci niedbalstwa w uchybieniu terminu - a zatem podniesienia okoliczności wskazujących, że strona skarżąca nie miała możliwości dokonania czynności w wyznaczonym terminie. Zlecając w dniu 23 kwietnia 2010 r. analizę akt pod kątem wniesienia skargi kasacyjnej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w praktyce znacząco ograniczył termin do potencjalnego wniesienia skargi kasacyjnej zaledwie do kilku dni. Jeszcze raz należy bowiem podkreślić, że kryterium "uprawdopodobnienia braku winy", jakie nakłada na wnioskodawcę ustawodawca, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności. Mając na uwadze obiektywny miernik staranności, który wymaga od każdego należytego dbania o swoje interesy zasadnym jest przyjęcie, że strona ta powinna w stosownym czasie zwrócić się o sporządzenie środka zaskarżenia. Okoliczność, że pełnomocnik Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, radca prawny M.H. bez zbędnej zwłoki wniósł zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu - nie uzasadnia jeszcze przywrócenia terminu. Należy również podnieść i to, że art. 6 P.p.s.a. nakazujący sądowi administracyjnemu udzielanie stronom występującym bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczanie ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań stanowi jedynie dyrektywę generalną przy wszystkich czynnościach procesowych. Nie można z tego przepisu wywieść obowiązku szczegółowego instruowania strony co do wszelkich możliwych jej zachowań, w szczególności alternatywnych. Jeszcze raz bowiem należy stwierdzić, że organ ten nie dochował 30-dniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Takie stanowisko jak zajęte w tej sprawie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym (np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2006 r., sygn. akt II FSK 1025/05; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 września 2009 r., sygn. akt I Sa/Ol 309/09; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt I GZ 86/09). To prowadzi do konstatacji, że przy dołożeniu należytej staranności strona skarżąca mogła przynajmniej w terminie zakreślonym dla wnoszenia skargi kasacyjnej, wnieść zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. W orzecznictwie sądowym wyrażono pogląd, że dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa stanowi przesłankę wyłączającą przywrócenie terminu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002 r., II SA/Wr 1329/01, niepubl.). Z uwagi na fakt, że oddalony został wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, brak było podstaw opartych o art. 196 P.p.s.a. do wstrzymania wykonania postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 marca 2010 r., sygn. akt II SAB/Kr 13/10. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 86 i 87 P.p.s.a. w związku z art. 196 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.