II SAB/Kr 186/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędzia WSA Jacek Bursa Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi B.D. na bezczynność Burmistrza Miasta Ż. w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych postanawia: I. umorzyć postępowanie sądowe ; II. zasądzić od Burmistrza Miasta Ż. na rzecz skarżącej B.D. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 21 lutego 2013 r. B.D. złożyła w Urzędzie Miejskim w Ż. wniosek o wydanie decyzji w przedmiocie regulacji stosunków wodnych w obrębie działek [...] i [...] w miejscowości I. Pismem z dnia 4 kwietnia 2013 r. Burmistrz Ż. poinformował wnioskodawczynię, że Urząd Miejski w Ż. wykonał wszystko, co mógł wykonać zgodnie z prawem i w ramach posiadanych kompetencji, aby móc rozwiązać istniejący problem. B.D. pismem z dnia 10 maja 2013 r. wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na bezczynność Burmistrza Miasta Ż. w sprawie załatwienia jej wniosku z dnia 21 lutego 2013 r. W odpowiedzi na powyższe zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wskazało, że załatwienie sprawy dotyczącej bezczynności Burmistrza Miasta Ż. nie może powtórnie zostać rozstrzygnięta na drodze administracyjnej wobec faktu, że postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2012 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. uznało zażalenie B.D. na bezczynność Burmistrza Miasta Ż. w sprawie załatwienia jej wniosku z dnia 21 lutego 2013 r. za uzasadnione i wyznaczyło organowi 30 dniowy termin do załatwienia sprawy. Poinformowano stronę o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność. Pismem z dnia 1 lutego 2012 r. B.D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, za pośrednictwem organu, na bezczynność Burmistrza Miasta Ż. w przedmiocie nie rozpoznania jej wniosku z dnia 21 lutego 2013 r. w sprawie rozstrzygnięcia sporu wodnego poprzez nakazanie właścicielowi działek [...] i [...] w miejscowości I. przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Burmistrza Miasta Ż. do wydania decyzji w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego (?? Brak adwokata). W uzasadnieniu skargi podano, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2012 r., znak:[...] , uznało jej zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie za w pełni zasadne, jak również wyznaczyło Burmistrzowi Ż. dodatkowy 30-dniowy termin do załatwienia sprawy oraz zarządziło wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. Niestety, pomimo wspomnianej dyspozycji, organ nie wykonał nakazanych mu działań. Skarżąca podniosła, że Burmistrz Miasta Ż. sprzeniewierzył się elementarnym zasadom postępowania administracyjnego, wyrażonym w art. 12 § 1 K.p.a., art. 35 § 1 K.p.a. i art. 35 § 3 K.p.a. Niewydanie decyzji w wyznaczonym terminie oznacza, w ocenie skarżącej, jawną bezczynność organu, na uzasadnienie czego skarżąca przywołała orzecznictwo (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 listopada 2011 r., sygn. akt II SAB/Kr 128/11). Dodano także, że organ zlekceważył także nałożony na niego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postanowieniu z dnia 13 kwietnia 2012 r., znak: [...] termin rozpatrzenia sprawy. Stąd zadaniem skarżącej konieczność wyciągnięcia stosownych konsekwencji wobec organu bez zważania na motywacje i powody, które przyczyniły się do takiego zachowania organu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1467/11; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1374/10). W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta Ż. wniósł o oddalenie skargi. Burmistrz Ż. przyznał, że sprawa zainicjowana wnioskiem skarżącej z dnia 11 stycznia 2006 r. nie była prowadzona zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności jeżeli chodzi o terminy załatwiania sprawy, nie rozpatrzenia ponownie uchylonego postanowienia Burmistrza Ż. z dnia 4 maja 2012 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie, czy też nie wydania żądanej przez Skarżącą decyzji w terminie wskazanym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. Nie oznacza to jednak, w ocenie organu, faktycznej bierności Burmistrza Ż. i pracowników Urzędu Miejskiego w Ż. w załatwianiu sprawy. Podano, że w świetle art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne z 2001 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 145 z późn. zm.) i zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie ma podstaw do wydania decyzji na podstawie powołanego przepisu, gdyż W.G. nie naruszył żadnych zakazów określonych w ust. 1 tego przepisu. Organ podniósł, że w tej sytuacji Burmistrz Ż. powinien w ustawowym terminie wydać decyzję odmawiającą nakazania W.G. przywrócenie poprzedniego stanu wody na jego gruncie, jednakże byłoby to działanie czysto biurokratyczne, chociaż zgodne z prawem, nawet w przypadku uchylenia decyzji i przekazania jej do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy lub Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie. Wyjaśniono, że Burmistrz Ż. dążył przez cały czas prowadzenia sprawy do całościowego rozwiązania problemu niestabilnych stosunków wodnych na terenie obejmującym grunty stron postępowania oraz jeszcze innych właścicieli gruntów. Te niestabilne stosunki wodne nie są wynikiem szkodliwego działania któregokolwiek właściciela gruntu, a po prostu niekorzystnego ukształtowania tamtejszego obszaru gruntów. Rozwiązanie problemu właściwego odwodnienia gruntów objętych sporem wodnym i sąsiednich było i jest bardzo trudne, gdyż w miejscowości I I. przeprowadzane jest od kilku lat postępowanie scaleniowe, co uniemożliwiało wykonanie jakichkolwiek prac odwadniających na terenach prywatnych, gdyż właściciele gruntów nie zdołali dojść do zgody co do przebiegu rowu odwadniającego, a Gmina Ż. nie może nakazać wykonania rowu właścicielom gruntów prywatnych. Dopiero po zakończeniu robot poscaleniowych, których zakończenie planowane jest na 15 września 2013 r. otworzy się możliwość odprowadzenia wody z gruntów objętych sporem wodnym i sąsiednich do rowu przylegającego do spornych działek który w wyniku prac poscaleniowych został udrożniony. Organ podał, że skarżąca, która wyraziła wolę zawieszenia postępowania do początku 2013 r. nie nalegała na wydanie decyzji, o którą wnioskowała. Dopiero zdaniem skarżącej zerwanie przez W.G. warunków zgody na zawieszenie postępowania (pkt 2 notatki z dnia 8 października 2009 r.) wywołało kolejne żądanie skarżącej o wydanie wnioskowanej decyzji. Podniesiono, że od chwili złożenia wniosku przez skarżącą o wydanie decyzji aż do ostatnich dni terminu odpowiedzi na skargę Burmistrz Ż. i pracownicy Urzędu Miejskiego podejmowali intensywne działania, aby rozwiązać problem odwodnienia gruntów stron sporu wodnego i gruntów sąsiednich. Przeprowadzona została miedzy innymi wizja w terenie, zorganizowano wiele spotkań stron sporu i innych zainteresowanych właścicieli gruntów, celem doprowadzenia do rozwiązania problemu na zasadzie porozumienia. Wszystkie te wysiłki nie zdały się jednak na nic, gdyż do rozwiązania problemu potrzebna była zgoda wielu właścicieli gruntów w tym stron sporu wodnego. Burmistrz Ż. negocjował z W.G. w celu uzyskania jego zgody na wykonanie należytego odpływu wód z gruntów skarżącej przez grunt W.G. . Gdyby do tego doszło skarżąca deklarowała wycofanie skargi. Niestety W.G. nie wyraził zgody na proponowane rozwiązania. Burmistrz Ż. podkreślił, że pomiędzy stronami sporu wodnego, pomimo, że są ze sobą spokrewnione, występuje silny antagonizm osobisty utrudniający rozwiązanie problemu należytego odwodnienia wszystkich właścicieli gruntów. W tej sytuacji zarzut bezczynności Burmistrza Ż. sformułowany w skargach jest zbyt daleko idący w ocenie organu. Podniesiono, że ewentualnie można rozpatrywać działania organu jako przewlekle prowadzenie postępowania. Podano, że Burmistrz w najbliższym czasie wyda decyzję odmawiającą wydania decyzji w sprawie na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, gdyż nie ma przesłanek do wydania decyzji pozytywnej. Na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 r. pełnomocnik Burmistrza Ż. okazał Sądowi kopię decyzji Burmistrza Ż. z dnia 14 października 2013 r. znak [...] rozstrzygającej w sprawie z wniosku skarżącej z daty 11 stycznia 2006 r. w sprawie uregulowania stosunków wodnych wraz z kopią odwołania skarżącej B.D. od tejże decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.". W przedmiocie prowadzenia postępowania w sprawie uregulowania stosunków wodnych bezczynność organu administracji ma miejsce wówczas, gdy strona złożyła wniosek domagając się podjęcia czynności przez organ administracyjny, który jednak nie prowadzi postępowania administracyjnego, ani też nie wydaje postanowienia o odmowie wszczęcia takiego postępowania. Skutecznie wniesienie skargi na bezczynność organu administracyjnego w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego uwarunkowania jest uprzednim (wobec skargi) złożeniem zażalenia w trybie art. 37 K.p.a. do organu wyżej instancji na niezałatwienie sprawy w terminie. Takie zażalenie zostało przez skarżącą wniesione i poprzedzało ono samą skargę. Nie ma przy tym znaczenia sposób rozstrzygnięcia w przedmiocie tego zażalenia przez organ odwoławczy, znaczenie z punktu widzenia dochowania procedury ma jedynie skutecznie wniesienie tego zażalenia. W tej sprawie w dacie wniesienia skargi Burmistrz Ż. niewątpliwie był bezczynny. Jednakże przed dniem rozpoznania skargi, została już wydana w dniu 14 października 2013 r. przez Burmistrza Ż. decyzja znak: [...] odmawiająca nakazania W.G. przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie obejmującym działki nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] w miejscowości I. Tym samym stan bezczynności po stronie organu administracyjnego ustał. Sąd zobowiązany jest uwzględnić w sprawach skarg na bezczynność organu stan z chwili orzekania. Gdyby bowiem uwzględniać stan faktyczny sprawy z innej chwili (np. z daty wniesienia skargi), wówczas sąd mógłby np. zobowiązać organ do wydania określonego aktu lub decyzji mimo, że sam organ już wydał dany akt. Tym samym skoro w tej sprawie nie można na datę orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdzić stanu bezczynności Burmistrza Ż. , to sąd zobowiązany był umorzyć postępowanie sądowe. Taki kierunek wykładni zaprezentowano w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, opub. w ONSAiWSA 2009 r., nr 4, poz. 63. Dodatkowo Sąd informuje, że wydana w dniu 14 października 2013 r. decyzja jest zaskarżalna odwołaniem wnoszonym w odrębnym trybie, z czego skarżaca już skorzystała, a po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy również można będzie wnieść na decyzję organu odwoławczego skargę do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 54 § 3 P.p.s.a. organ, którego bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględnienie skargi przez organ uzasadnia wydanie orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania. Stosownie do art. 201 § 1 P.p.s.a. w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a., skarżącej przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania. W niniejszej sprawie koszty postępowania w kwocie 100 złotych stanowił uiszczony wpis od skargi. Mając na względzie powyższe Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 201 § 1 P.p.s.a.