II SO/Kr 16/25

Kraków, dnia 24 października 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej Kraków-Podgórze w Krakowie za nieprzekazanie sądowi skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej Kraków-Podgórze w Krakowie grzywnę w kwocie 100 (słownie: sto) złotych za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, 2. zasądzić od Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków-Podgórze w Krakowie na rzecz S. S. kwotę 100 złotych (słownie: sto złotych) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek S. S. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Rejonowemu Kraków-Podgórze w Krakowie za nieprzekazanie sądowi skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Pełnomocnik Skarżącego, działając na podstawie art. 54 § 1a p.p.s.a., wniósł w dniu 20 maja 2025 r. za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej (ePUAP) Organu skargę na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek Skarżącego złożony w dniu 27 marca 2025 r. Skarga wraz z urzędowym potwierdzeniem przedłożenia, pełnomocnictwem i dowodem uiszczenia wpisu i opłaty skarbowej stanowi załącznik do niniejszego wniosku. Stosownie do treści art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Organ jest zobowiązany do przekazania akt i odpowiedzi na skargę w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, co stanowi modyfikację trybu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Do dnia wniesienia niniejszego wniosku Skarżący nie otrzymał pisma świadczącego o uwzględnieniu skargi przez Organ. Ponadto Skarżący potwierdził telefonicznie w Wydziale Informacji Sądowej tut. Sądu, że przedmiotowa skarga nie została przekazana. Podkreślono, że w orzecznictwie wyrażono pogląd, że przewidziany przepisem art. 55 § 1 p.p.s.a. wniosek o wymierzenie grzywny wnoszony jest przez stronę bezpośrednio do sądu i nie musi być poprzedzony dodatkowym wezwaniem do wykonania obowiązku przedstawienia skargi, akt postępowania i odpowiedzi na skargę. Wymogu takiego bowiem nie przewidują przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 grudnia 2008 r., II SO/Kr 41/07). W tym stanie rzeczy niniejszy wniosek oparty o treść art. 55 § 1 i 2 p.p.s.a. stał się konieczny. Pismem z dnia 9 września 2025 r. organ został wezwany do ustosunkowania się do wniosku w terminie 7 dni. W odpowiedzi na wezwanie organ przesłał pismo z dnia 16 września 2025 r., złożone osobiście na dzienniku podawczym Sądu w dniu 17 września 2025 r. (zalega w aktach sprawy o sygn. II SAB/Kr 195/25). W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ wskazuje, że Prokuratura Rejonowa Kraków - Podgórze prowadziła dochodzenie pod sygn. [...], które postanowieniem z dnia 2 stycznia 2025 roku zostało umorzone wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego. Skarżący S. S. nie będąc stroną postępowania przygotowawczego, w dniu 27 marca 2025 roku wniósł do Prokuratury Rejonowej Kraków - Podgórze w formie elektronicznej wniosek, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, o udostępnienie mu kopii postanowienia o umorzeniu dochodzenia o sygn. [...], który to dokument w jego ocenie stanowi informację publiczną. W dniu 2 kwietnia 2025 roku prokurator referent sprawy udzielił wnioskodawcy odpowiedzi odmownej, wskazując, że kwestia dostępu do akt postępowania przygotowawczego uregulowana jest przepisami Kodeksu postępowania karnego - art. 156 § 5 i § 5b k.p.k., natomiast nie stosuje się w tym zakresie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nadto, że w sprawie nie zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniający udostępnienie kopii postanowienia o umorzeniu dochodzenia. W dniu 20 maja 2025 roku wyżej wymieniony wniósł do Prokuratury Rejonowej Kraków - Podgórze skargę na bezczynność podnosząc w niej iż Prokurator Rejonowy Kraków - Podgórze nie udostępnił żądanej przez niego informacji publicznej w ustawowym terminie, a nadto nie wydał w tym zakresie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej, informując skarżącego o odmowie udostępnienia kopii postanowienia o umorzeniu dochodzenia w drodze zwykłego pisma, co powoduje, że organ pozostaje w stanie bezczynności. Z kolei w dniu 27 czerwca 2025 roku S. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o nałożenie na Prokuratora Rejonowego Kraków - Podgórze grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z nieprzekazaniem skargi na bezczynność w terminie określonym w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W ocenie Prokuratora Rejonowego wniosek o wymierzenie grzywny jest niezasadny, a organ - Prokurator Rejonowy Kraków - Podgórze w Krakowie nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2022.902 t.j.) "przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi", co oznacza, że przepisów tej ustawy nie stosuje się wyłącznie w takich przypadkach, w których jej przepisy są nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które regulują odmienny tryb udostępniania informacji będących informacją publiczną. Za taką ustawę szczególną należy uznać Kodeks postępowania karnego, który reguluje kompleksowo zagadnienia dotyczące udostępniania akt postępowania przygotowawczego i dokumentów z tychże akt. W zakresie tym zastosowanie mają przepisy art. 156 ust. 5 k.p.k. mający zastosowanie do udostępnia akt postępowań przygotowawczych będących w toku oraz przepis art. 156 § 5b k.p.k. nakazujący stosować odpowiednio reguły wynikające z powyżej powołanego § 5 do udostępniania akt zakończonych postępowań przygotowawczych. Powyższe zostało jednoznacznie potwierdzone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2023 r., sygn. akt: III OSK 6466/21, a także w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 listopada 2022 r., sygn. II SAB/Rz 175/22. Skoro zatem do udostępnienia wnioskowanej przez Skarżącego kopii postanowienia o umorzeniu dochodzenia nie mają zastosowania przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, to w niniejszej sprawie zastosowania nie może mieć również art. 21 tej ustawy, ustanawiający odrębny termin na przekazanie skargi do sądu administracyjnego, a co za tym idzie brak jest podstaw do wymierzenia grzywny za niedochowanie powyższego terminu. Wskazano, że skarga S. S. nie mogła, z przyczyn niezależnych od Prokuratora Rejonowego Kraków - Podgórze w Krakowie, zostać przekazana wraz z aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we wcześniejszym terminie. W sprawie o sygn. [...] uprawniona strona wniosła dwa zażalenia na tą samą czynność zatrzymania. W związku z tym sprawa była rozpatrywana najpierw przez Sąd Rejonowy dla Krakowa Podgórza w Krakowie, którego orzeczenie zostało następnie zaskarżone do Sądu Okręgowego w Krakowie, który to ostatecznie uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając swoją niewłaściwość i przekazując sprawę Prokuratorowi Rejonowemu Kraków - Podgórze w Krakowie do rozpoznania. Z uwagi na to wystąpiła konieczność rozstrzygnięcia wniesionego zażalenia na zatrzymanie w tut. Prokuraturze do czego niezbędne były akta główne postępowania, a co za tym idzie brak było możliwości wcześniejszego przesłania skargi wraz z aktami. Rozpoznając wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej "p.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Stosownie do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Instytucja wymierzenia organowi grzywny w sytuacji braku wywiązania się z nałożonych na niego ustawowych obowiązków w zakresie postępowania sądowoadministracyjnego, ma charakter dyscyplinujący, restrykcyjny i prewencyjny. Mobilizuje ona bowiem organ do niezwłocznego przekazania skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę, a jednocześnie stanowi sankcję za niedokonania tych czynności w wymaganym terminie. Zapobiega także naruszeniom tego obowiązku w przyszłości (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2017 r., sygn. I OZ 1702/17,wyrok NSA z 28 kwietnia 2023 r., sygn. III OZ 188/23). W konsekwencji przekazanie skargi nie wyklucza możliwości nałożenia grzywny. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, co następuje. Rację ma organ, że w przedmiotowej sprawie art. 21 u.d.i.p. nie ma zastosowania z uwagi na zastosowanie trybu szczególnego k.p.k. Skarga powinna zatem zostać przekazana na zasadach ogólnych. Skarga na bezczynność wpłynęła do organu dnia 20 maja 2025 r. (k. 16 s.a.). Wobec braku jej przekazania do Sądu Skarżący skierował dnia 27 czerwca 2025 r. do Sądu wniosek o wymierzenie grzywny (k. 2 s.a.). Do tego czasu, jak wynika z akt sprawy skarga nie została przekazana. Dopiero w ślad za pismem z dnia 16 września 2025 r. (data wpływu do tut. Sądu 17 września 2025 r., złożone osobiście na dzienniku podawczym) skarga została przekazana do Sadu (k. 22, akt o sygn. II SAB/Kr 195/25). Prawidłowe jest stanowisko organu, że z uwagi na wyłączenie trybu u.d.i.p. zastosowanie znajduje termin dłuższy, 30-dniowy, o którym mowa w art. 54 § 1 p.p.s.a. Jednak z akt sprawy wynika, że i ten termin nie został zachowany. Skarga wpłynęła bowiem dnia 20 maja 2025 r., zaś została przekazana po upływie 4 miesięcy. W tym miejscu wskazać należy, że, jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny, dla wymierzenia grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi do sądu administracyjnego irrelewantne jest to, z jakiego powodu skarga nie została przez organ przekazana do sądu w terminie. Grzywna wymierzana na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. ma m.in. funkcję dyscyplinującą, a znajduje swoją podstawę faktyczną w samym fakcie nieprzekazania w terminie skargi do sądu administracyjnego przez podmiot, do którego wpłynęła i przeciwko któremu jest skierowana. Podmiot musi zatem przekazać skargę w terminie nakreślonym przepisami prawa (zob. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2022 r. sygn. III OZ 21/22). Sąd administracyjny - rozważając zasadność grzywny i miarkując jej wysokość - może brać pod uwagę takie okoliczności, jak m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a., a więc, czy grzywna spełni wymogi sprawiedliwości naprawczej (zob. postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2014 r. sygn. akt I OZ 1259/13). Zauważyć przy tym należy, że powody opóźnienia (wniesienie dwóch zażaleń na czynność zatrzymania) nie wyłączały możliwości przekazania samej skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz wyjaśnienia motywów późniejszego przesłania akt sprawy. Zauważyć należy, że opóźnienie było znaczne (ponad 4 miesiące), dlatego w ocenie Sądu brak jakiejkolwiek aktywności organu w tym czasie należy ocenić negatywnie. Jednocześnie Sąd uznaje za uzasadnione wyjaśnienia organu odnośnie do przyczyn opóźnienia w przekazaniu akt sprawy, co jednak nie wykluczało przekazania skargi, odpowiedzi na skargę oraz informacji o powodach nieprzekazania akt sprawy. W ocenie Sądu całokształt okoliczności przemawia za wymierzeniem grzywny, która spełni swoją funkcję represyjną i prewencyjną, stanowiąc dla organu sygnał, że takie postępowanie, jakkolwiek nie nosi znamion rażącego uchybienia przepisom prawa, nie powinno mieć miejsca. Sąd uznał, że w tych okolicznościach odpowiednia i wystarczająca będzie grzywna w wysokości 100 zł. O kosztach postępowania, na które składa się uiszczony przez wnioskodawcę wpis od wniosku w kwocie 100 zł Sąd orzekł w pkt 2 postanowienia, na podstawie art. 200 oraz art. 205 p.p.s.a.