II SO/Kr 22/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 lipca 2015r., sygn. akt II SO/Kr 22/15 w sprawie z wniosku J. M. o wymierzenie grzywny Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Z. postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 lipca 2015r., sygn. akt II SO/Kr 22/15; 2. wymierzyć Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Z. grzywnę w wysokości 500,00 zł (słownie: pięćset złotych); 3. zasądzić od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. na rzecz wnioskodawcy J. M. kwotę 100 (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 4. zwrócić Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Z. wpis w wysokości 100 (słownie: sto złotych). Pismem z dnia 27 maja 2015r. (które wpłynęło do WSA w Krakowie w dniu 1 czerwca 2015r.) J. M. złożył wniosek o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Z. grzywny na podstawie art.55 § 1 p.p.s.a. ze względu na nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie w ustawowym terminie 30 dni, jego skargi z dnia 20 października 2012r. na bezczynność PINB w Z. w załatwieniu sprawy prowadzonej pod znakiem [...]. Uwzględniając wniosek J. M. z 27 maja 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 6 lipca 2015r., sygn. akt II SO/Kr 22/15 wymierzył organowi grzywnę w kwocie 3000 zł. Sąd uznał, że skarga J. M. z dnia 20 października 2012r. na bezczynność PINB w Z. w załatwieniu sprawy prowadzonej pod znakiem [...] wraz z aktami sprawy nie została przekazana do WSA w Krakowie do dnia orzekania w przedmiocie wniosku o wymierzenie grzywny. W dniu 9.07.2015r. wpłynęła do WSA w Krakowie odpowiedź organu na wniosek J. M. z 27.05.2015r. o wymierzenie grzywny PINB w Z.. Następnie w dniu 27.07.2015r. wpłynęło do Sądu, złożone w terminie, zażalenie PINB w Z. z dnia 22.07.2015r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 lipca 2015r., sygn. akt II SO/Kr 22/15. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że zaskarżone postanowienie wydane zostało bez zapoznania się z odpowiedzią organu na wniosek J. M. z 27 maja 2015r., która została udzielona i przesłana do Sądu w terminie. Zatem zaskarżone rozstrzygniecie nie wzięło pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy, w tym również przyczyny niedopełnienia obowiązku. W konsekwencji zastosowana została rażąco wysoka kara grzywny, przekraczająca stopień winy organu I instancji oraz jego możliwości finansowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Uznając zażalenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia 22 lipca 2015r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 lipca 2015r., sygn. akt II SO/Kr 22/15 za oczywiście uzasadnione Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i rozpoznał sprawę na nowo na podstawie art.195 § 2 p.p.s.a. Podzielić należy zarzuty żalącego się, że zaskarżone postanowienie wydane zostało przed wniesieniem przez organ odpowiedzi na wniosek J. M., a przez to bez zapoznania się z zawartą w niej argumentacją i wszystkimi okolicznościami sprawy. Wniosek J. M. z dnia 27.05.2015r. o "wymierzenie organowi grzywny", w związku z nieprzesłaniem skargi na niezałatwienie sprawy z dnia 20.10.2012r. kierowanej do WSA w Krakowie wraz z wezwaniem do udzielania odpowiedzi został doręczony Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Z. w dniu 9 czerwca 2015r. Wobec powyższego, zachowując 30-dniowy termin, wynikający z art. 54 § 2 p.p.s.a. do udzielenia odpowiedzi na skargę i przekazania akt sprawy, liczony od dnia doręczenia wezwania mijał w dniu 9 lipca 2015r. Biorąc pod uwagę, że odpowiedź PINB w Z. z 6.07.2015r. na przesłany wniosek J. M. wpłynęła do Sądu w dniu 9.07.2015r., to należy przyjąć, że została ona udzielona w terminie. Zatem w zaskarżonym postanowieniu WSA w Krakowie z 6.07.2015r. wyjaśnienia PINB zawarte w tej odpowiedzi na wniosek o ukaranie grzywną sprawy nie zostały przez Sąd uwzględnione (pomimo, iż Sąd wystąpił o złożenie odpowiedzi na wniosek skarżącego). Wydane rozstrzygnięcie nie uwzględniało więc wszystkich okoliczności sprawy, w tym również przyczyny niedopełnienia obowiązku przesłania skargi J. M. na niezałatwienie sprawy z dnia 20.10.2012r. Tym samym uznając zarzut zażalenia za oczywiście uzasadniony Sad uchylił zaskarżone postanowienie, a sprawa wymaga rozpoznania na nowo. Odnośnie żądania odrzucenia wniosku o ukaranie grzywną organu ze względu na nieprzekazanie WSA w Krakowie w ustawowym terminie 30 dni skargi wraz z aktami sprawy wobec niewyczerpania środków zaskarżenia zgodnie z art.52 p.p.s.a. uznać należy, że jest on niezasadny. Wniosek o ukaranie organu grzywna składany na podstawie art.55 § 1 p.p.s.a. nie jest skargą i w tym sensie nie uruchamia nowego postępowania sądowego w sprawie, której przedmiotem jest uruchomienie kontroli sądowej w przypadkach wskazanych enumeratywnie w art.3 § 2 p.p.s.a. Prowadzone na podstawie takiego wniosku odrębne postępowanie sądowe ma charakter incydentalny (wpadkowy), lecz ściśle wiąże się z już wniesioną skargą i wywołaną, a zarzucaną przez stronę, opieszałością organu administracji. Jest ono prowadzone w ramach postępowania sądowoadministracyjnego, przez to nie wymaga zachowania przesłanek z art.52 p.p.s.a., które stosuje się w przypadku złożenia skargi uruchomiającej kontrolę sądową nad działalnością administracji publicznej w przypadkach określonych w art.3 § 2 p.p.s.a. Natomiast zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ trzydziestodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę, bez względu na jego przyczyny oraz złożenia stosownego wniosku przez stronę. W konsekwencji przyjąć należy, że wniosek o wymierzenie grzywny jest dopuszczalny oraz zasadny. Stosownie do art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, ma obowiązek przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W świetle powyżej zacytowanej regulacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. naruszył obowiązek przekazania skargi J. M. z dnia 20 października 2012r. Nie przekazując skargi, ani akt sprawy do WSA w Krakowie w trzydziestodniowym terminie wypełnił dyspozycję art.55 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu na tle przedmiotu skargi z 20.10.2012r. organ miał wystarczająco dużo czasu, aby w ciągu 30 dni przekazać skargę, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do WSA w Krakowie. Ponadto ustawodawca nie przewiduje możliwości wydłużenia trzydziestodniowego terminu na przekazanie skargi. Grzywna wymierzana na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany, dyscyplinująco – restrykcyjny, a także prewencyjny. Wyłączną przesłanką jej orzeczenia jest niewypełnienie przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. w przewidzianym terminie. Tym samym również późniejsze dopełnienie obowiązku przed orzeczeniem przez sąd w przedmiocie wymierzenia grzywny (ale z uchybieniem terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a.) nie wyłącza możliwości jej wymierzenia na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. (por. np. postanowienia NSA z 11.05.2012r., sygn. akt I OZ 328/12, z 23.09.2014r., sygn. akt I OZ 759/14, z 12.02.2014r., sygn. akt I OZ 72/14, z 6.03.2014r., sygn. akt I OZ 141/14). Przywołać należy także reprezentatywny dla całości jednolitego w tym zakresie orzecznictwa sądowego wyrok WSA w Poznaniu z 14.01.2015r., sygn. akt IV SA/Po 7/14 podkreślający, iż wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wymierzenie grzywny organowi może nastąpić zatem w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że organ nie wypełnił w terminie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Ponieważ skarga J. M. na bezczynność wpłynęła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w dniu 22.10.2012r., to powinna być ona przekazana do WSA w Krakowie najpóźniej do 21.11.2012r. Tym samym Sąd uważa, że opóźnienie w przekazaniu przedmiotowej skargi było znaczne (długotrwałe - ponad 30 miesięcy) i dlatego zasadnym jest w celu dyscyplinująco-prewencyjnym, wymierzenie temu organowi grzywny. Jednocześnie Sąd wymierzając grzywnę w wysokości 500 zł. wziął pod uwagę okoliczności sprawy wskazane przez organ w jego odpowiedzi na wniosek z 6.07.2015r. Wymierzając grzywnę Sąd miał na uwadze nie tylko obciążające organ długotrwałą opieszałość organu w nie przekazaniu pisma J. M. z dnia 20.10.2012r. oraz niedopuszczalne "przeoczenie organu" co do adresata tego pisma (świadczące co najmniej o braku staranności) wskutek czego mylnie zostało ono przesłane do WINB w K. zamiast do WSA w Krakowie, ale także to, że zostało ono przyjęte i rozpatrzone przez WINB w K., który pismem z 13.12.2012r. (znak: [...]) odpowiedział na nie. Tym samym ani skarżony organ, ani też organ II instancji, który udzielił odpowiedzi wnioskodawcy – traktując wniosek "jako poprawnie zaadresowany" i nie dostrzegły zaistniałej pomyłki. Pismo J. M. z 20.10.2012r. adresowane do WSA w Krakowie zostało potraktowane jako zażalenie na bezczynność i przesłane do organu II instancji, który tak również potraktował owo pismo. W konsekwencji mogło to wywołać w organie I instancji przeświadczenie o prawidłowym zakwalifikowaniu tego pisma i zasadności podjętych w tym zakresie czynności. Zaznaczyć także należy, że pomimo dużej aktywności wnioskodawcy (sam wspomina we wniosku, że "w WSA w Krakowie były już prowadzone trzy postępowania w sprawie bezczynności organu PINB w Z., gdzie byłem stroną skarżącą i zakończone wyrokami"), nie kontestował on dotychczas, że jego pismo z dnia 20.10.2012r. zostało rozpatrzone przez WINB w K. jako zażalenie na bezczynność PINB w Z. - zamiast być przekazane do Sądu jako skarga na bezczynność. Otrzymał on bowiem odpowiedź WINB w K. z 13.12.2012r. na jego pismo z 20.10.2012r. i w żaden sposób nie oponował w tym zakresie – co również mogło utwierdzać organy administracyjne w mylnym przekonaniu o prawidłowości działań podjętych w przedmiocie tego pisma. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Wpis od zażalenia zwrócono PINB w Z. na podstawie art.232 § 1 pkt 2 w zw. z § 2 p.p.s.a.