III SA/Kr 1029/23
WyrokWSA w Krakowie2023-12-08
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Renata Czeluśniak, Ewa Michna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która nie podjęła zatrudnienia lub zrezygnowała z niego z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, jeśli niezdolność do pracy lub rezygnacja z niej nie pozostają w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z faktycznym zakresem sprawowanej opieki?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko wtedy, gdy brak podjęcia zatrudnienia lub rezygnacja z niego pozostają w bezpośrednim i ścisłym związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Sama pomoc w codziennych czynnościach, która nie uniemożliwia podjęcia zatrudnienia, nie stanowi podstawy do przyznania świadczenia. W przypadku, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie nie była aktywna zawodowo przez wiele lat, a niepełnosprawność członka rodziny powstała znacznie później, brak jest podstaw do uznania, że rezygnacja z pracy nastąpiła z powodu konieczności sprawowania opieki.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym bratem. Organ odmówił przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie spełniła przesłanki braku możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu sprawowanej opieki, ponieważ jej ostatnie zatrudnienie zakończyło się w 2004 r., a brat uzyskał orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności dopiero w 2021 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. poprzez błędne ustalenie braku związku przyczynowo-skutkowego między jej biernością zawodową a opieką nad bratem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr) Sędziowie Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 grudnia 2023 roku sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 17 kwietnia 2023 r., nr SKO.ŚR/4111/203/2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 17 kwietnia 2023r., nr SKO.ŚR/4111/203/2023 utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Andrychowa z 24 stycznia 2023r., nr OPS.DŚR.ŚR.4802.08.1107.2021.ŚP.OD.II.WB o odmowie przyznania B. S. (dalej: skarżąca) prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym bratem P. R., ur. [...]
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Przedmiotowa sprawa była już przedmiotem kontroli WSA w Krakowie, który wyrokiem z dnia 10 maja 2022r., sygn. akt III SA/Kr 1812/21 uchylił decyzję SKO w Krakowie z dnia 28 października 2021r., nr SKO.ŚR/4111/1431/2021 oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Andrychowa z dnia 24 września 2021r. Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do odmowy świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na moment powstania niepełnosprawności oraz wskazał, że matka osoby wymagającej opieki legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Wadowicach z dnia 8 października 2021 r.
Rozpoznając sprawę ponownie Burmistrz Andrychowa decyzją z 24 stycznia 2023 r. odmówił skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym bratem. Materialnoprawną podstawę ww. decyzji stanowił m.in. art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023, poz. 390, dalej: "u.ś.r."). W uzasadnieniu decyzji przedstawiono dotychczasowy stan faktyczny, przywołano treść przepisów, mających zastosowanie w sprawie, wskazano na wytyczne WSA w Krakowie w wyroku z dnia 10 maja 2022r., sygn. akt III SA/Kr 1812/21 i uznano, że skarżąca nie spełniła wszystkich przesłanek, uprawniających do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
W odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji strona zarzuciła wydanie jej z naruszeniem:
- art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w zakresie związku przyczynowo-skutkowego, pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania osobistej opieki nad osobą niepełnosprawną, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wydania orzeczenia, polegającym na błędnym ustaleniu, że skarżąca w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym bratem nie jest zmuszona do rezygnacji z podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, podczas gdy odwołująca z powodu opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie może podjąć zatrudnienia lub innej formy pracy zarobkowej w jakimkolwiek wymiarze czasu pracy. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i przyznanie prawa do świadczenia.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, rozpoznając sprawę ponownie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 17 kwietnia 2023r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał treść art. 17 ust. 1 u.ś.r, art. 128 ustawy k.r.o. Kolegium podzieliło ocenę organu I instancji dotyczącej braku spełnienia przesłanki istnienia bezpośredniego związku między rezygnacją przez skarżącą z zatrudnienia (nie podejmowaniem zatrudnienia), a sprawowaną opieką. Z jedynego świadectwa pracy wynika, że skarżąca pracowała od 1 września 1984 r. do 23 października 2004 r., czyli zakończyła pracę w 2004 r. Stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu niezdolności pracownika do pracy na skutek choroby trwającej dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku. Przebywała łącznie na urlopie 16 lat, wychowywała sama sześcioro dzieci, z których troje było niepełnosprawnych i wymagało stałej rehabilitacji. Od 2004 r. skarżąca była bierna zawodowo. W ocenie Kolegium, w sprawie nie została spełniona jedna z przesłanek ustawowych koniecznych do przyznania świadczenia, co trafnie wywiódł organ I instancji. Skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia w celu opieki nad niepełnosprawnym bratem. Ustalony stopień niepełnosprawności brata datuje się od dnia 7 lipca 2021r. podczas gdy skarżąca nie pracuje od 2004 r. Ponadto, w ocenie Kolegium, zakres opieki sprawowanej przez stronę nad bratem, sprowadza się raczej do pomocy w funkcjonowaniu niepełnosprawnego brata, co potwierdził wywiad środowiskowy. Skarżąca: podaje bratu leki, przygotowuje i podaje posiłki, sprząta, pierze, prasuje, zapewnia wizyty lekarskie opłaca rachunki, robi zakupy, realizuje recepty, załatwia sprawy urzędowe. Zdaniem Kolegium, sprawowana przez stronę opieka nad bratem, z uwagi na rodzaj i czasokres czynności nie spełnia wymogów opieki, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r.
Kolegium nie kwestionuje, że brat skarżącej, wymaga opieki i pomocy ze względu na stan zdrowia, co wynika bezpośrednio z treści orzeczenia o niepełnosprawności, a także dokumentacji medycznej, jednak konieczność wykonania tylko niektórych czynności domowych, które mogą być wykonane w dowolnym czasie, czy wykonywanie czynności związanych z przygotowaniem posiłków dla osoby niepełnosprawnej, organizacja wizyt lekarskich, podawanie leków, prowadzenie gospodarstwa domowego, nie świadczą o spełnieniu przesłanki ustawowej niepodejmowania (rezygnacji) z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Zdaniem Kolegium, czynności te nie kolidują z wykonywaniem pracy przez osoby pozostające w zatrudnieniu lub wykonujące inną pracę zarobkową. W ramach kontroli instancyjnej, Kolegium wzięło pod uwagę również ustalenia dokonane w trakcie wywiadu środowiskowego, z którego nie wynika, aby brat strony wymagał pampersowana, czy np. pielęgnacji przetok, czy stomii, czy też innych niegojących się ran. Przygotowywanie kilku posiłków dla osoby niepełnosprawnej może być realizowane w ten sposób, że posiłki można przygotować na cały dzień, czy to w formie kanapek, ciepłego napoju czy zupy w termosie, owoców, czy soków. Kolegium uznało, że nie bez znaczenia pozostaje fakt, iż strona nie mieszka wspólnie z bratem, a więc pomoc i opieka nie jest całodobowa. Kolegium stwierdziło, że zakres opieki strony nad bratem nie jest taki, że uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia, czy innej pracy zarobkowej, czyli brak jest spełnienia ustawowej przesłanki, tj. istnienia konieczności niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zdaniem Kolegium, zakres opieki nad bratem nie jest taki, że uniemożliwia stronie podjęcia zatrudnienia, czy innej pracy zarobkowej, do której jest zdolna, ale w warunkach pracy chronionej. W ocenie Kolegium jest to standardowa opieka nad członkiem rodziny, cierpiącym na różne schorzenia. Pomoc skarżącej zasadniczo sprowadza się do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, jakie wykonuje się zwykle w każdym gospodarstwie domowym, również w tych rodzinach, gdzie wszyscy ich członkowie pracują. Brak spełnienia powyższej przesłanki, stanowi podstawę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Sam fakt sprawowania opieki nie implikuje prawa opiekuna do świadczenia pielęgnacyjnego. Muszą być spełnione przesłanki ustawowe. W związku z powyższym, Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca ww. decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art, 80 i art. 107 § 3 K.p.a., polegające na błędnym zinterpretowaniu wyjaśnień skarżącej i innych dowodów w sprawie w zakresie podania przyczyn niepodejmowania przez nią zatrudnienia, co skutkowało błędnym przyjęciem, że brak aktywności zawodowej skarżącej nie pozostaje bezpośrednio w związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym bratem, prowadząc do błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wydania orzeczenia, a mających istotny wpływ na jego treść, polegający na nieprawidłowym ustaleniu, że skarżąca w celu sprawowania opieki nad
bratem nie jest zmuszona do rezygnacji z podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, podczas, gdy skarżąca z uwagi na konieczność sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym, zaprzestała poszukiwania zatrudnienia, które z uwagi na jej orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, łatwiej było uzyskać w ramach zakładu pracy chronionej. W oparciu o powyższe zarzuty i argumentację skargi, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonej decyzji. W konsekwencji wniesiono o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając sprawę, organ odwoławczy nie naruszył także przepisów prawa materialnego. Jednocześnie wskazać należy, że przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 4 maja 2023 r., utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Andrychowa z dnia 24 stycznia 2022 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad bratem.
Instytucję świadczenia pielęgnacyjnego reguluje art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390, dalej u.ś.r.), w którym szczegółowo określono przesłanki, od spełnienia których, uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia, mającego choć w niewielkim stopniu rekompensować brak możliwości świadczenia pracy w związku z opieką, jaką sprawuje nad osobą niepełnosprawną. Wskazane przez ustawę przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Ww. przepis jednocześnie bezpośrednio wskazuje przesłanki negatywne przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności,
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Stosownie przy tym do art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:
1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Podkreślić należy, że jakkolwiek ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, to jednak z treści art. 17 ust. 1 wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być "stała" lub "długoterminowa". Ustawodawca wymaga zatem, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy, pozostawały w bezpośrednim i ścisłym związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020r. I OSK 516/19).
W każdej sprawie właściwy organ musi dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (por. wyrok NSA z 13 maja 2015r., I OSK 2820/13).
Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że skarżąca należy do osób, na których w świetle treści art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ciąży obowiązek alimentacyjny wobec brata jak również, że opiekuje się bratem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Wadowicach z 2 sierpnia 2021r. Znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 7 lipca 2021 r. (tj. od 40 roku życia) i przyznany został do dnia 31 sierpnia 2023 r. Skarżąca: podaje bratu leki, przygotowuje i podaje posiłki, sprząta, pierze, prasuje, zapewnia wizyty lekarskie opłaca rachunki, robi zakupy, realizuje recepty, załatwia sprawy urzędowe.
Niespornym jest, że matka również skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności do dnia 31 sierpnia 2027 r. wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Wadowicach z dnia 8 października 2021 r. Ojciec skarżącej żyje, jednak choruje na nowotwór złośliwy gruczołu krokowego i jak twierdzi skarżąca również legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Opiekę nad ojcem sprawuje brat skarżącej K., który pracuje.
Niesporne jest również, że skarżąca (ur.1968 r.) była aktywna zawodowo w okresie od 1 września 1984 r. do 23 października 2004 r. Stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu niezdolności pracownika do pracy na skutek choroby trwającej dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku. Łącznie przebywała na urlopie 16 lat, wychowywała sama sześcioro dzieci, z których troje było niepełnosprawnych i wymagało stałej rehabilitacji.
W trakcie postępowania sądowego skarżąca przedłożyła do akt umowę zlecenie na kompleksowe sprzątanie pomieszczeń biurowych na okoliczność rezygnacji przez skarżącą z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad bratem. Umowa ta została zawarta na czas określony od 4 listopada 2019 r. do 4 lutego 2020 r.
Zdaniem Sądu, przedstawiona umowa jednak nie dowodzi, że skarżąca musiała zrezygnować z zatrudnienia, żeby opiekować się bratem, ponieważ umowa zawarta została na czas określony, (na 3 miesiące), do 4 lutego 2020 r. a znaczny stopień niepełnosprawności powstał u brata skarżącej bez mała półtorej roku później, bo 7 lipca 2021 r.
Nie jest sporne, że skarżąca pomaga bratu. Sporne jest natomiast, czy zakres opieki sprawowanej nad bratem uniemożliwia jej podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Brat skarżącej nie jest osobą leżącą, pampersowana. Mieszka sam z niepełnosprawną matką. Skarżąca mieszka w bloku naprzeciwko i pomaga bratu. W szczególności gotuje, sprząta, robi zakupy, zapewnia wizyty mu lekarskie opłaca rachunki, realizuje recepty, załatwia sprawy urzędowe.
Podkreślić jednak należy, że takie czynności, jak przygotowywanie posiłków i ich podanie, podanie leków, zakupy, sprzątanie, pranie, trudno uznać za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności opiekuna. Są to bowiem typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane również przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i mają pod opieką niepełnosprawnych członków swoich rodzin (z reguły schorowanych rodziców), a które wykonują przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu, czy też w dni wolne od pracy.
Nie kwestionując złego stanu zdrowia brata skarżącej, należy podkreślić, że sama konieczność sprawowania opieki, czy też wykonywanie czynności, stanowiących w istocie codzienną pomoc, nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika bezsprzecznie, że brat skarżącej, posiada znaczny stopień niepełnosprawności, nie sposób jednak przyjąć, aby skarżąca z uwagi na stan zdrowia brata zakres i rozmiar czynności, jakie wykonuje opiekując się bratem, rzeczywiście nie mogła podjąć żadnej pracy.
W orzecznictwie podkreśla się, że pomoc Państwa jest możliwa jedynie wówczas, gdy wnioskujący o tę pomoc wykaże, w sposób niebudzący wątpliwości, że wyczerpał wszystkie inne możliwości zapewnienia opieki (bytu) osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji, a mimo tego - ze względu na rzeczywisty zakres opieki, wynikający z potrzeb i stanu zdrowia osoby niepełnosprawnej - istnieje konieczność rezygnacji z zatrudnienia, bądź sytuacja ta uniemożliwia jego podjęcie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 grudnia 2022r., III SA/Kr 1048/22, CBOSA). W przedmiotowej sprawie nie sposób przyjąć w aby konieczność opieki sprawowanej przez skarżącą nad niepełnosprawnym bratem, powodował brak możliwości podjęcia przez nią zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy.
Organy podkreśliły również brak związku przyczynowo-skutkowym pomiędzy koniecznością sprawowania opieki nad bratem a koniecznością rezygnacji (niepodejmowania) przez skarżącą z zatrudnienia, ponieważ skarżąca ostatni raz pracowała w okresie od 1 września 1984 r. do 23 października 2004 r., a brat skarżącej (ur. 1979), posiada znaczny stopień niepełnosprawności od 7 lipca 2021 r., tj. od 40-tego roku życia. Nie można zatem przyjąć, że skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad bratem. Trudno również przyjąć, że skarżąca, skoro przez ostatnie 20 lat nie była osobą czynną zawodowo, teraz podjęłaby pracę. Przedłożona przez skarżącą umowa zlecenia na sprzątanie biur na okres 3 miesięcy nie może w żaden istotny sposób zmienić oceny sytuacji skarżącej. Umowa ta była zawarta na czas określony i nie została przedłużona, a w tym czasie brat jeszcze przez kolejne półtora roku nie był osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym.
W ocenie Sądu, Kolegium prawidłowo uznało, że skarżąca ani nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ani też nie zaniechała podjęcia zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad bratem. Skarżąca od prawie 20 lat (z 3-miesięczną przerwą) nie była aktywna zawodowo, a zatem brak jest podstaw do przyjęcia, że w przypadku skarżącej, zachodzi przesłanka rezygnacji z podejmowania aktywności zawodowej, skoro od bardzo długiego czasu takiej aktywności nie przejawiała.
Zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna powinno być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 1549/19).
System świadczeń rodzinnych został tak skonstruowany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny, wymuszającej rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia. Wnioskująca musi zatem sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędna w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym, rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy.
Sąd uznał, że niezasadne są zarzuty skarżącej podniesione w skardze dotyczące naruszenia przepisów postępowania, polegające na błędnym przyjęciu, że brak aktywności zawodowej skarżącej nie pozostaje bezpośrednio w związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania stałej opieki nad bratem.
W ocenie Sądu ustalenia organu II instancji, należy uznać za prawidłowe. Organ dokonał kluczowych dla zastosowania art. 17 u.ś.r. ustaleń faktycznych, a ustalenia przyjęte za podstawę zaskarżonej decyzji, znajdują pełne oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.
Reasumując, zdaniem Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy. Poczynione ustalenia znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego przez organ rozstrzygnięcia, które w ocenie Sądu w całości odpowiada prawu.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił jako nieuzasadnioną
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło