III SA/Kr 1050/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Sędziowie WSA Ewa Michna WSA Halina Jakubiec NSA Krystyna Kutzner (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 marca 2017 r. sprawy ze skargi A. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Restauracja Drink Bar "A" na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 2 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala. Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 2 czerwca 2016 r. nr [...] na podstawie art. art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz.613 ze zm.) – dalej jako Ordynacja podatkowa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez A. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Restauracja Drink Bar "A" – dalej skarżący, od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2016 r. nr. [...]. Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynika następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia 1 marca 2016 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 48.000 zł za urządzanie gier na czterech automatach poza kasynem gry. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 10 marca 2016 r. wraz z pouczeniem, że od decyzji służy odwołanie do Dyrektora Izby Celnej za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Celnego w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Skarżący w dniu 23 marca 2016 r. wysłał do Dyrektora Izby Celnej odwołanie od ww. decyzji z dnia [...]a 2016 r. za pośrednictwem firmy świadczącej usługi pocztowe InPost Sp. z o.o., które to odwołanie wpłynęło ostatecznie do organu pierwszej instancji dopiero w dniu 29 marca 2016 r. W konsekwencji Dyrektor Izby Celnej wydał w dniu 2 czerwca 2016 r. opisane na wstępie postanowienie. Stwierdził, że odwołanie skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 1 marca 2016 r. r. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia, bowiem zgodnie z art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, termin uważa się za zachowany, jeśli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz.U. z 2012 r. poz. 1529) albo złożone w polskim urzędzie konsularnym. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że decyzja z dnia 1 marca 2016 r. została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 10 marca 2016 r.; tym samym termin do wniesienia odwołania od decyzji upływał 24 marca 2016 r. Tymczasem skarżący wysłał przedmiotowe odwołanie w dniu 23 marca 2016 r. za pośrednictwem firmy InPost Sp. z o.o., które to odwołanie wpłynęło ostatecznie do organu pierwszej instancji 29 marca 2016 r. Zdaniem organu odwoławczego In Post Sp. z o.o. nie jest operatorem publicznym, gdyż na mocy art. 3 pkt 13 ustawy Prawo pocztowe operatorem publicznym jest operator obowiązany do świadczenia powszechnych usług pocztowych i na gruncie niniejszej sprawy nie jest podmiotem tożsamym z operatorem pocztowym, który na podstawie art. 3 ust. 12 ww. ustawy jest przedsiębiorcą uprawnionym do wykonywania działalności pocztowej, na podstawie wpisu do rejestru operatorów pocztowych. Wyjaśnił również, że na podst. art. 178 ust. 1 ww. ustawy, Poczta Polska S.A. pełniła obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy tj. do dnia 1 stycznia 2016 r. Natomiast zgodnie z przepisami Prawa pocztowego operator wyznaczony jest wybierany na okres 10 lat przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, w drodze decyzji, spośród operatorów pocztowych wyłonionych w drodze konkursu ogłaszanego przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Poczta Polska S.A. została operatorem wyznaczonym na lata 2016-2025. W związku z powyższym organ odwoławczy podkreślił, że placówka InPost Sp. z o.o. nie jest punktem odbioru korespondencji operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe. W konsekwencji, wysłanie przesyłki za pośrednictwem operatora innego niż Poczta Polska nie wywołuje skutków prawnych o których mowa w art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Tym samym – w ocenie organu odwoławczego - za termin złożenia przez skarżącego odwołania, należy przyjąć datę faktycznego wpływu do organu, za pośrednictwem którego składane jest odwołanie. Z tych względów, za datę złożenia odwołania, organ odwoławczy przyjął datę wpłynięcia jej do organu tj. 29 marca 2016 r., co oznacza, iż odwołanie wniesiono po upływie ustawowo określonego terminu. Organ odwoławczy wskazał również, że skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów prawa: - art. 12 § 6 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez jego błędną wykładnie i przyjęcie literalnej wykładni tegoż przepisu w sytuacji gdy prokonstytucyjna wykładnia celowościowa, funkcjonalna i systemowa powołanego przepisu prowadzi do wniosku, że nadanie pisma przez stronę postępowania za pośrednictwem innego operatora pocztowego niż "operator wyznaczony" w rozumieniu w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, w sytuacji braku stosownego pouczenia w decyzji jest dopuszczalne i nie powoduje uchybienia terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 12 § 6 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa; - art. 214 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy błędne pouczenie w decyzji w zakresie prawa odwołania od decyzji, polegające na braku wskazania w treści pouczenia, że dla możliwości skorzystania z domniemania przewidzianego w 12 § 6 pkt 2 o.p. koniecznym jest doręczenie pisma organowi wyłącznie za pośrednictwem "operatora wyznaczonego", tj. Poczty Polskiej S.A, co nie może szkodzić stronie, a co miało istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, polegające na niewyczerpującym zbadaniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2016 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej Skarżącemu w wysokości 48.000,00 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry zawiera pouczenie obejmujące informację, że dla możliwości skorzystania przez Skarżącego z domniemania przewidzianego w 12 § 6 pkt 2 o.p. koniecznym jest doręczenie pisma organowi wyłącznie za pośrednictwem "operatora wyznaczonego", tj. Poczty Polskiej S.A, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia 2 czerwca 2016 r. znak [...] oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Nadto wniósł o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2016 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał na błędny pogląd zawarty w skardze, co do konieczności wniesienia odwołania wyłącznie za pośrednictwem "operatora wyznaczonego" tj. Poczty Polskiej S.A., bowiem skarżący miał możliwość wniesienia odwołania za pośrednictwem dowolnego operatora ale wyłącznie przesyłka złożona u wyznaczonego operatora pocztowego korzysta ze szczególnych przywilejów dotyczących dochowania terminu złożenia pisma do organu. Jak wynika z art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej jedynie w przypadku pisma nadanego w placówce Poczty Polskiej S.A. terminem złożenia pisma jest termin jego nadania w tej placówce (data stempla pocztowego), natomiast w przypadku pozostałych operatorów terminem złożenia pisma jest data faktycznego wpływu do organu. Odnosząc się do zarzutu zamieszczenia w decyzji organu I instancji błędnego pouczenia co do sposobu wniesienia środka odwoławczego, wskazał na treść przepisu art. 210 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej. W ocenie organu odwoławczego decyzja Naczelnika Urzędu Celnego zawiera wszystkie niezbędne prawem przewidziane, elementy. Z przedstawionej regulacji ani żadnych innych norm nie wynika obowiązek organu informowania strony postępowania podatkowego o obowiązujących przepisach ogólnych, w tym dotyczących obliczania terminów do dokonania określonych czynności procesowych. Postanowieniem z dnia 19 września 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodne z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) zwanej dalej w skrócie ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art.135 ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 ppsa w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ppsa, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych ustaw sąd uznał, że nie zawiera ono wad powodujących konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd podziela argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 2 czerwca 2016 r., którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia przez skarżącego odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2016 r. nr [...]. Na wstępie rozważań należy zaznaczyć, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na tle przywołanego przepisu zauważyć należy, że po otrzymaniu odwołania, przed dokonaniem merytorycznego rozpoznania sprawy, organ odwoławczy obowiązany jest zbadać w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - w niniejszej sprawie wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacja podatkowa, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wniesienie odwołania w terminie umożliwia stronie niezadowolonej z wydanego rozstrzygnięcia ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy. Konsekwencją wniesienia odwołania po terminie jest obowiązek stwierdzenia takiego faktu przez organ odwoławczy i - co za tym idzie - uzyskanie przymiotu ostateczności przez decyzję organu I instancji. Po stronie organu odwoławczego leży zatem nie uprawnienie a obowiązek zbadania kwestii formalnych, a mianowicie dopuszczalności odwołania i terminowości jego wniesienia. W zależności od wyniku wstępnej kontroli organ albo przeprowadza postępowanie wyjaśniające, albo zgodnie z art. 228 §1 pkt 2 Ordynacja podatkowa, stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania, akt ten nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz całe postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 228 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej - (por. wyrok NSA z 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 9/09, dostępny http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z 24 lutego 2014 r., sygn. II OSK 2126/12, dostępny http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. odpowiednio art. 228 § 1 pkt 2 o.p. (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., sygn. SA/Ka 2111/94, LEX nr 27060). Natomiast zgodnie z art. 12 § 6 punkt 2 Ordynacja podatkowa termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529). Z kolei zgodnie z art. 178 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe, Poczta Polska S.A. pełni obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy, co – zgodnie z art. 192 powołanej ustawy – nastąpiło z dniem 1 stycznia 2013 r. Jak wynika zaś z informacji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 30 czerwca 2015 r., wydanej na podstawie art. 74 zd. 2 ww. ustawy, operatorem wyznaczonym od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2025 r. jest wyłącznie Poczta Polska S.A. Przede wszystkim oznacza to jednak, że skutek w postaci zachowania terminu do wniesienia środka odwoławczego uważa się za zachowany jedynie wówczas, gdy pismo (odwołanie) zostało nadane w placówce Poczty Polskiej S.A. jako operatora wyznaczonego. Jak wynika z akt sprawy decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w dniu 10 marca 2016 r. Zatem termin do wniesienia, o którym mowa w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej rozpoczął bieg w dniu 11 marca 2016 r., zaś zakończył w dniu 24 marca 2016 r. Przedmiotowe odwołanie zostało nadane za pośrednictwem operatora pocztowego innego niż operator wyznaczony w rozumieniu art. 178 ust.1 cytowanej ustawy Prawo pocztowe w dniu 23 marca 2016 r., lecz do organu I instancji wpłynęło w dniu 29 marca 2016 r. a więc już po upływie terminu. W takiej sytuacji faktycznej decydujące znaczenie dla ustalenia zachowania terminu do wniesienia odwołania ma więc data jego wpływu do organu podatkowego. Wpływ ten miał miejsce jak już wcześniej wskazano, w dniu 29 marca 2016. a więc po upływie ustawowego 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania. W tej sytuacji organ odwoławczy zasadnie stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, że wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Jedynie na marginesie należy w tym miejscu zauważyć, że do analogicznych wniosków doszedł Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów w uchwale z dnia 19 października 2015r., sygn. akt I OPS 1/15 dotyczącej braku zachowania terminu przy złożeniu pisma adresowanego do sądu administracyjnego w placówce innego niż wyznaczony operatora pocztowego. Zważywszy na stanowisko skarżącego przede wszystkim wyjaśnić trzeba, że organ podatkowy nie ma obowiązku pouczenia w decyzji o sposobie wniesienia odwołania, niemniej jednak wiedza o możliwości przekazania przesyłki za pośrednictwem Poczty jest powszechna i wydaje się niewiarygodne, iż tak podstawowej wiedzy nie posiada osoba prowadząca działalność gospodarczą (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2011 r., sygn. III SA/Wa 3114/10, dostępny http://orzeczenia.nsa.gov.pl) . Zarzuty skargi Sąd uznał zatem za chybione. Sąd zauważa również, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, nie zaś w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. W badanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów procedury podatkowej. Tym samym wydanie przez organ odwoławczy postanowienia w trybie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej było zasadne i celowe w odniesieniu do kwestii procesowych wyłaniających się przy rozpatrywaniu sprawy. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji.