III SA/Kr 1088/17
WyrokWSA w Krakowie2017-11-21
Skład orzekający: Hanna Knysiak-Sudyka, Bożenna Blitek, Renata Czeluśniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pobierająca świadczenie pielęgnacyjne, która uzyskała prawo do renty, jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli została prawidłowo pouczona o konieczności zgłoszenia takiej okoliczności?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że osoba pobierająca świadczenie pielęgnacyjne, która uzyskała prawo do renty, jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Kluczowe jest prawidłowe pouczenie o konieczności zgłoszenia takiej zmiany, co wyklucza możliwość równoczesnego pobierania obu świadczeń zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych.Stan faktyczny
Skarżąca B. M. pobierała świadczenie pielęgnacyjne na syna. Po uzyskaniu prawa do renty rolniczej, organ I instancji zmienił decyzję, odmawiając świadczenia pielęgnacyjnego od określonej daty i zobowiązując do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji i umorzenia należności, argumentując, że świadczenia zostały skonsumowane i znajduje się w trudnej sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Renata Czeluśniak (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2017 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata M. Z. – O. - Kancelaria Adwokacka w K tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240,00 (dwieście czterdzieści ) złotych podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności.
Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia 21 stycznia 2015r. znak: [...] przyznał B. M. – dalej skarżącej, świadczenie pielęgnacyjne w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym synem G. W. na okres od 01 grudnia 2014 r. do 31 grudnia 2018 r.
Następnie pismem z dnia 23 lutego 2017 r. organ zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z uzyskaniem prawa do renty. Ponadto pismem z tego samego dnia organ wystąpił do KRUS o przesłanie kopii decyzji przyznającej skarżącej świadczenie rentowe.
W dniu 6 marca 2017r. do MGOPS wpłynęła kopia ww. decyzji KRUS przyznająca B. M., na jej wniosek z dnia 7 października 2016 r. prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności od dnia 7 października 2016 r. do dnia 31 października 2017 r.
Następnie decyzją z dnia [...] 2017 r. Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, powołując się na art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 163 k.p.a., dokonał zmiany decyzji nr [...] z dnia [...] 2015 r., w ten sposób, że:
- pkt 3 decyzji otrzymał brzmienie: świadczenie pielęgnacyjne dla osoby z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad synem G. W. przysługuje do 6 października 2016 r. w kwocie: 1.300,00 zł miesięcznie w okresie do 30 września 2016 r., 251,70 zł za okres od 1 października 2016 r. do 6 października 2016 r.,
- dodano pkt 4, w którym odmówiono B. M. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad synem od 7 października 2016r.,
W uzasadnieniu organ wskazał, iż w sprawie wystąpiła negatywna przesłanka, która wyklucza dalszą wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż jako osoba sprawująca opiekę nad synem skarżąca posiada prawo do renty w KRUS, co zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. W związku z faktem pobierania przez B. M. renty rolniczej, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje od 7 października 2016 r. tj. od dnia przyznania świadczenia rentowego.
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu l instancji. W uzasadnieniu odwołania skarżąca zarzuciła organowi l instancji, że nie wziął on pod uwagę istotnych w sprawie okoliczności dotyczących tego, kiedy wnioskodawczyni dowiedziała się o przyznaniu jej prawa do emerytury w KRUS, a także na jakie potrzeby zostały wydane świadczenia pielęgnacyjne przez nią pobrane poczynając od października 2016 r. i czy zostały one spożytkowane zgodnie z ich przeznaczeniem i czy jakakolwiek część pozostaje nadal w gestii wnioskodawczyni. W dalszej części skarżąca zwróciła uwagę na trudną sytuację finansową w jakiej się obecnie znajduje.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2017r. uchyliło decyzję organu l instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, iż brak było podstaw prawnych, aby zmienić lub uchylić, decyzję przyznającą prawo do świadczeń z mocą wsteczną - ex tunc.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia [...] 2017 r. znak: [...] Kierownik M-GOPS zmienił decyzję nr [...] z [...] 2015 r. odmawiając przyznania B. M. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem G. W.
Następnie Zastępca Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy decyzją z dnia [...] 2017 r. znak: [...], na podstawie art. 104, art. 107, art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. 2016.23 z późn. zm.) – dalej k.p.a., oraz art. 17, art. 20 ust. 3, art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2016. 1518 z późn. zm.) – dalej u.o.ś.r., w związku ze zmianą sytuacji oraz decyzją [...] z dnia 17 maja 2017 r., ustalił skarżącej, kwoty nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego w łącznej wysokości 2.706,00 zł za okres od 1 grudnia 2016 r. do 31 stycznia 2017 r. (tj. świadczenie pielęgnacyjne za okres: od 1 grudnia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. w wysokości 1.300,00 zł; od 1 stycznia 2017 r. do 31 stycznia 2017 r. w wysokości 1.406,00 zł); zobowiązał ww. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych; poinformował, że do kwoty należności głównej doliczone będą odsetki ustawowe za opóźnienie naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego do dnia spłaty. Łączna wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie od należności głównej, ustalonych na dzień 29 czerwca 2017 r. (tj. na dzień wydania decyzji) wynosi 85,06 zł i wzrasta z każdym kolejnym dniem, aż do całkowitej spłaty; oraz poinformował, że kwotę, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, należy wpłacić na podstawowy rachunek Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej.
W odwołaniu skarżąca wniosła o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń, gdyż zostały one zarówno przez syna, jak i przez nią skonsumowane. Wskazała, że środki ze świadczenia zostały wydane na bieżące potrzeby takie jak: wyżywienie, media, środki czystości, ubranie itp.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 27 lipca 2017 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 17, art. 25, art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt i ust. 8 u.o.ś.r. oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1659) i § 1 pkt 6 lit c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. z 2003r. Nr 198, poz. 1925.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W ocenie Kolegium, w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające orzeczenie o świadczeniach nienależnie pobranych oraz o zobowiązaniu skarżącej do ich zwrotu.
Jak wyjaśnił bowiem organ, decyzją z dnia [...] 2015 r. zostało przyznane skarżącej świadczenie pielęgnacyjne w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym synem, natomiast decyzją KRUS z dnia 14 grudnia 2016 r. przyznano jej również prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności na okres od dnia 7 października 2016r. do 31 października 2017 r., z tym że przekazanie świadczeń za okres od 7 października 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. nastąpiło w dniu 19 grudnia 2016 r.
Organ wskazał, że dla oceny legalności decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia decydujące znaczenie ma świadomość osoby pobierającej świadczenie, którego podstawą jest spoczywający na organach obowiązek prawidłowego pouczenia osoby otrzymującej świadczenia o sytuacjach, w których nastąpić może brak prawa do ich pobierania. Zatem osoba pobierająca świadczenie rodzinne musi zostać należycie pouczona o sytuacjach, w których następuje brak prawa do ich pobierania. W realiach niniejszej sprawy wynika, że skarżąca składając w dniu 29 grudnia 2014 r. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego została w sposób jasny i konkretny pouczona o konieczności niezwłocznego powiadomienia organu wypłacającego świadczenie o każdej zmianie mającej do tego świadczenia, w tym m.in. o fakcie uzyskania prawa do renty. Z pouczenia na formularzu wniosku w sposób czytelny wynika, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie sprawującej opiekę, jeżeli ma ustalone prawo do renty. Zatem, jak podkreśliło Kolegium, przy tak sformułowanym pouczeniu, jego zrozumienie jest zrozumiałe nie tylko dla osoby posiadającej prawnicze wykształcenie.
W ocenie Kolegium, zasadnie organ l instancji przyjął, że skarżąca pobrała świadczenie pielęgnacyjne za okres od 01 grudnia 2016 r. do 31 stycznia 2017 r, pomimo zaistnienia okoliczności powodujących utratę prawa do tego świadczenia, bowiem wbrew obowiązkowi, o którym była prawidłowo pouczona, nie poinformowała organu, że decyzją z dnia [...] 2016 r. zostało jej przyznane prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy i świadczenie to zostało wypłacone w tym samym miesiącu. A zatem, jak podkreślił, doszło do kumulacji przyznania tych dwóch świadczeń, podczas gdy przepis art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych wyraźnie wyklucza taką możliwość.
W odniesieniu do żądań skarżącej dotyczących umorzenia ustalonych kwot świadczeń nienależnie pobranych, Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Z treści powyższego przepisu wprost wynika, że badanie sytuacji materialnej i możliwości finansowych strony zobowiązanej do zwrotu świadczeń rodzinnych jako nienależnie pobranych, może nastąpić dopiero po wydaniu decyzji w sprawie nienależnie pobranych świadczeń, nie zaś w trakcie takiego postępowania. W tym celu, jak podkreślił organ, powinna ona złożyć odrębny wniosek do organu pomocowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca wyraziła swoje niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia, oraz wniosła o uchylenie decyzji I i II instancji i o umorzenie całej kwoty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Podniósł, że skarżącej nie można przypisać świadomości działań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) – dalej "p.p.s.a.".
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).
Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.
Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.
Dokonując kontroli zaskarżonego aktu prawnego, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 lipca 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Zastępcy Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] 2017 r. ustalającą B. M. kwoty nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego w łącznej wysokości 2.706,00 zł za okres od 1 grudnia 2016 r. do 31 stycznia 2017 r. (tj. świadczenie pielęgnacyjne za okres: od 1 grudnia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. w wysokości 1.300,00 zł; od 1 stycznia 2017 r. do 31 stycznia 2017 r. w wysokości 1.406,00 zł); zobowiązującą ww. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych; informującą, że do kwoty należności głównej doliczone będą odsetki ustawowe za opóźnienie naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego do dnia spłaty. Łączna wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie od należności głównej, ustalonych na dzień 29 czerwca 2017 r. (tj. na dzień wydania decyzji) wynosi 85,06 zł i wzrasta z każdym kolejnym dniem, aż do całkowitej spłaty; oraz informującą, że ww. kwotę, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, należy wpłacić na podstawowy rachunek Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.o.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Stosownie zaś do treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.o.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego.
Przytoczona regulacja wskazuje zatem, że posiadanie prawa do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ww. ustawy wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.
Według art. 30 u.o.ś.r. osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu (ust. 1). Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania (ust. 2 pkt 1 u.o.ś.r.).
Zgodnie z wypracowanym na tle tego unormowania orzecznictwem sądowym "nienależne świadczenie" jest pojęciem obiektywnym i występuje między innymi wówczas, gdy świadczenie zostaje wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy taka podstawa odpadła. Natomiast "świadczenie nienależnie pobrane" to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania). Zwrot obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc że mu się ono nie należy, co dotyczy zarówno osoby, która została pouczona o okolicznościach, w jakich nie powinna pobierać świadczeń, jak też tej osoby, która uzyskała świadczenie na podstawie nieprawdziwych zeznań, dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd instytucji zobowiązanej do wypłaty świadczenia (zob. np. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Gdańsku z dnia 9 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 825/14 – Lex nr 1667478, Łodzi z 6 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 1211/12 – Lex nr 1333580, Szczecinie z 18 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 415/14 – Lex nr 1645528 i z 1 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 1219/11 – Lex nr 1110827, Poznaniu z dnia 17 lutego 2012 r. II SA/Po 1069/11 – Lex nr 1124221).
W świetle przywołanych wyżej norm prawnych oczywistym jest, że świadczenie pielęgnacyjne dla opiekuna nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty. Taka sytuacja wystąpiła niewątpliwie w realiach rozpoznawanej sprawy. Mianowicie, z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] 2015 r. zostało przyznane skarżącej świadczenie pielęgnacyjne w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym synem na okres od 1 grudnia 2014 r. do 31 grudnia 2018 r. Z kolei decyzją KRUS z dnia 14 grudnia 2016 r. przyznano jej prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności na okres od dnia 7 października 2016 r. (tj. dnia złożenia wniosku o przyznanie renty) do 31 października 2017 r., z tym że przekazanie świadczeń za okres do 7 października 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. następuje w dniu 19 grudnia 2016 r. Akta sprawy dowodzą również, że skarżąca składając wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego została prawidłowo pouczona, w sposób jasny i konkretny o konieczności niezwłocznego powiadomienia organu wypłacającego świadczenie o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do tego świadczenia, w tym o fakcie uzyskania prawa do renty. Złożyła przy tym stosowne podpisy pod częścią II wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Biorąc pod uwagę powyższe oraz okoliczność, że skarżąca nie jest osobą starszą, a treść sformułowanego pouczenia była wystarczająco zrozumiała, oczywistym jest, iż powinna ona poinformować organ o uzyskaniu prawa do renty, a tego nie uczyniła. Nie ma zatem podstaw do twierdzenia o braku świadomości w działaniach skarżącej.
Zasadnie zatem przyjęły organy, że skarżąca pobrała świadczenie pielęgnacyjne za okres od 1 grudnia 2016 r. do 31 stycznia 2017 r., pomimo zaistnienia okoliczności powodujących utratę prawa do tego świadczenia, a mianowicie prawa do renty. Pomimo bowiem ciążącego na niej obowiązku poinformowania organu o uzyskania prawa do renty, nie uczyniła tego i świadczenie to zostało wypłacone w tym samym miesiącu. Doszło więc do zbiegu przyznania dwóch świadczeń, podczas gdy przepis art. 17 ust. 5 pkt 1a u.o.ś.r. wyraźnie wyklucza taką możliwość.
Nadto, odnosząc się do żądania skarżącej dotyczącego umorzenia ustalonych kwot świadczeń nienależnie pobranych, wyjaśnić należy, że okoliczności podnoszone przez skarżącą nie mają wpływu na zmianę stanowiska w niniejszej sprawie. Okoliczności te mogą być przedmiotem odrębnego postępowania na wniosek strony zgodnie z art. 30 ust. 9 ustawy.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę – skarga okazała się niezasadna.
W ocenie Sądu, spełnione zostały materialnoprawne przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji. W jej motywach Kolegium prawidłowo wyjaśniło podstawy faktyczne i prawne wydanego rozstrzygnięcia. Nie budzi bowiem wątpliwości, co należy podkreślić jeszcze raz, że ustawodawca wykluczył prawną możliwość równoległego pobierania świadczenia pielęgnacyjnego dla opiekuna i renty. Prawidłowo określono również kwotę nienależnie pobranego świadczenia podlegającemu zwrotowi.
Mając powyższe na względzie sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Zawarte w pkt II wyroku orzeczenie o wynagrodzeniu pełnomocnika działającego z urzędu uzasadnione jest treścią art. 250 § 1 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło